Sáng 17/4, ông Dương Văn Bảy có mặt sớm tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TP HCM, sau khi vượt hơn 200 km từ An Giang. Suốt 6 năm qua, ông không nhớ nổi mình đã bao nhiêu lần ngược xuôi trên cung đường này.
Nhưng hôm nay rất khác, ông khoác lên mình bộ lễ phục, trở thành tân cử nhân ngành Việt Nam học với tấm bằng loại Khá.
“Tôi mừng quá, đêm trước ngủ không được, cứ đi lại suốt trong nhà”, ông Bảy chia sẻ.
Vốn yêu thích văn chương, mê đọc sách từ nhỏ nhưng vì gia cảnh khó khăn và lập gia đình sớm, ông Bảy đành gác lại ước mơ học tập. Suốt thời trai trẻ, ông làm nông, rồi chuyển sang làm thợ may ở thị trấn Núi Sập, Thoại Sơn, An Giang. Ông sau đó còn làm thêm nhiều việc, chăm lo con nhỏ để vợ yên tâm lên TP HCM học trường Đại học Tài chính – Kế toán.
Vợ ông tốt nghiệp trở về quê vào đầu những năm 1990, được nhận vào làm ở một cơ quan nhà nước. Lúc này, gia đình bớt lo cái ăn cái mặc, ông Bảy lại lần lượt đưa hai con gái ra thị xã Long Xuyên theo học ở trường chuyên Thoại Ngọc Hầu.
Khi các con trưởng thành, ông Bảy bỏ nghề may, quay lại học bổ túc cấp 3. Hoàn thành chương trình nhưng ba lần thi tốt nghiệp đều trượt vì bị điểm liệt môn Toán, ông gác lại chuyện học hành một lần nữa. Đến năm 2019, một người bạn động viên ông đăng ký ôn thi tốt nghiệp THPT ở một trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên. Năm 2020, ông đỗ tốt nghiệp ở tuổi 59, sau gần 20 năm lỡ hẹn.
Trong niềm phấn khích, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học An Giang, hệ chính quy tập trung, cách nhà chừng 30 km.
“Tôi đăng ký vì thích tìm hiểu về văn hóa và sử liệu Việt Nam chứ không biết chương trình học ra sao, sinh hoạt thế nào”, ông Bảy kể. Khi biết phải đến lớp toàn thời gian, cùng nhiều hoạt động rèn luyện, đoàn thể, ông đành dừng lại.
Nghe lời khuyên của con gái, ông đăng ký vào ngành Việt Nam học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, với hình thức đào tạo từ xa. Đây là ngành học tập trung vào văn hóa, ngôn ngữ, lịch sử Việt Nam – phù hợp với sở thích của ông.
Thử thách đến với sinh viên U70 ngay từ học kỳ đầu, khi toàn bộ hoạt động đều diễn ra online, do ảnh hưởng của Covid-19. Vốn ít tiếp xúc với máy vi tính, những buổi học online đầu tiên qua Zoom khiến ông áp lực.
“Ban đầu tôi chán lắm, tưởng tượng học đại học được gặp bạn bè, thầy cô, biết giảng đường ra sao, ngờ đâu chỉ ôm cái máy tính”, ông nhớ lại. “Mà tôi đâu có biết dùng ra sao, gõ bàn phím như mổ cò, nhấp chuột cũng không biết”.
Cũng vì thế, ông Bảy trượt 3 môn đầu. Ông làm bài trên hệ thống, nhưng không biết cách gửi nên giảng viên không nhận được bài, đành học lại.
Mãi đến năm 2022, ông Bảy mới được gặp bạn bè, thầy cô trực tiếp. Khoảng 2-3 tháng, ông lại bắt xe lên TP HCM dự thi tập trung. Sinh viên U70 còn nhớ lần thi đầu tiên căng thẳng đến choáng váng mặt mày. Ra khỏi phòng thi, ông đến góc hành lang khuất, tựa vào tường để lấy lại tinh thần “vì sợ bạn cùng lớp cười”.
Là sinh viên lớn tuổi nhất lớp nhưng hễ có bài tập nhóm, ông Bảy lăn xả, hết mình cùng bạn học, nhờ đó biết thế nào là “chạy deadline”. Không thạo công nghệ, mỗi lần thuyết trình nhóm, ông viết tay nội dung, chụp lại gửi cho bạn cùng lớp chỉnh sửa thành bản trình chiếu.
“Tôi không ngần ngại việc gì, chỉ sợ là gánh nặng của các bạn chung nhóm. May mắn các em, cháu hỗ trợ rất nhiệt tình, vui vẻ”, ông nói.
Song song, ông Bảy được một thầy giáo gần nhà kèm môn tiếng Anh, từ vỡ lòng. Sau những giờ học online, ông lại cắp sách đến nhà thầy, ngồi học cùng học sinh.
Hoàn thành chương trình đại học giữa năm ngoái, ông Bảy miệt mài ôn luyện tiếng Anh để thi lấy chứng chỉ B1 – chuẩn đầu ra ngoại ngữ của trường. Trước đây, ông hay sưu tầm các tác phẩm văn học kinh điển, cả bản tiếng Anh lẫn tiếng Việt. Rảnh rỗi, ông lại lấy sách ra đọc rồi tra từng từ để ghép nghĩa nên nghĩ vốn từ vựng và kỹ năng đọc ổn. Nhưng ở lần thi đầu tiên, ông trượt vì không kịp làm bài thi viết và nghe trên máy vi tính.
Được bạn bè cùng lớp khuyên tìm giáo viên kèm riêng, ông mò mẫm trên mạng và tìm được một cô giáo dạy ở Cần Thơ. Cô giáo định từ chối vì học viên lớn tuổi, học online khó tiếp thu nhưng ông Bảy dành cả ngày thuyết phục. Ông chấp nhận học ca 0h vì cô chỉ trống mỗi khung giờ này. Thời lượng mỗi buổi là một tiếng nhưng đa phần kéo dài hơn, nhiều hôm gần 2h, ông mới đi ngủ. Ròng rã ôn suốt một tháng trời, ông Bảy thi đỗ chứng chỉ B1 hồi tháng 12 năm ngoái để làm thủ tục xét tốt nghiệp.
Ông Bảy nói phấn khởi khi sự ham học của mình truyền cảm hứng cho con cháu. Ông kể lần lên TP HCM thi chứng chỉ tiếng Anh, khi đang ở nhà con gái ôn bài, hai cháu gái cũng tự động lấy sách vở ra ngồi học cạnh ông ngoại.
“Ở tuổi này, tôi học không phải vì bằng cấp. Tôi học để bù lại quãng đời tuổi trẻ vì hoàn cảnh mà lỡ cơ hội được đến trường”, ông Bảy nói. “Học tập là niềm vui, là để mở mang đầu óc, quen biết nhiều bạn trẻ, tư duy theo một cách mới”.
TS Nguyễn Thị Quốc Minh, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, từng giảng dạy lớp của ông Bảy nói tuy nhà xa, tuổi tác đã lớn, nhưng ông Bảy tham gia mọi buổi học, nghiêm túc và tích cực phát biểu. Nữ giảng viên ấn tượng nhất là cách ông vượt qua môn Ngoại ngữ và Tin học – là điều kiện bắt buộc để được cấp bằng.
“Tôi thật sự rất nể trọng, khâm phục. Đây là tấm gương sáng về tinh thần học tập, cần được lan tỏa”, TS Minh nói.
Tấm bằng cử nhân mở ra chân trời mới với cử nhân U70. Ông Bảy cho biết vợ và các con khuyến khích học lên thạc sĩ. Nhưng trước mắt, ông đặt mục tiêu rèn tiếng Anh thật tốt để đọc các tác phẩm văn học nước ngoài bằng ngôn ngữ gốc.
“Việc học là cả đời, không có cách này thì sẽ con đường khác, đã đam mê, dấn thân thì ít ai muốn dừng lại”, ông Bảy nói.
Theo Sở GD-ĐT TP.HCM, căn cứ công văn của Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục Bộ GD-ĐT về việc rà soát năng lực tiếng Anh đối với giáo viên trên toàn quốc, UBND 168 phường, xã, đặc khu, các trường mầm non, phổ thông tổ chức cho giáo viên (trừ giáo viên dạy tiếng Anh) rà soát, tự đánh giá năng lực tiếng Anh thực tế thời điểm hiện tại theo khung năng lực 6 bậc của Việt Nam.
Bên cạnh đó là khảo sát nhu cầu bồi dưỡng về năng lực tiếng Anh, các năng lực khác để cơ quan quản lý giáo dục các cấp xây dựng kế hoạch bồi dưỡng phù hợp nhằm triển khai nhiệm vụ giảng dạy, tổ chức các hoạt động giáo dục bằng tiếng Anh trong nhà trường.
Sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM trở thành siêu đô thị với quy mô trường, lớp, học sinh, giáo viên lớn nhất cả nước. Theo thống kê của Sở GD-ĐT TP.HCM hiện có hơn 110.000 giáo viên, TP.HCM cũ có 80.612 giáo viên. Trong đó có 26.889 giáo viên mầm non; 23.155 giáo viên tiểu học, 18.125 giáo viên THCS và 12.442 giáo viên THPT.
Còn Bình Dương có khoảng 16.000 giáo viên trong đó có 14.883 người và cán bộ quản lý là 1.048 người… Tương tự Bà Rịa - Vũng Tàu trước đó có khoảng hơn 16.000 giáo viên các cấp.
Trước khi sáp nhập, vào tháng 5.2025, Sở GD-ĐT TP.HCM (khu vực 1) đã khảo sát và công bố số liệu thống kê về kết quả khảo sát năng lực tiếng Anh của cán bộ quản lý, giáo viên từ tiểu học đến THPT công lập.
Theo đó, đã có 50.278 giáo viên (tiểu học có 22.284 giáo viên, THCS là 10.088 và THPT là 8.229) tham gia thực hiện bài khảo sát trực tuyến theo dạng trắc nghiệm khách quan, thời lượng 90 phút từ ngày 23 đến 29.4.
Cũng theo thống kê số liệu của Sở GD-ĐT TP.HCM thời điểm đó, trong số 50.278 giáo viên có 4.721 giáo viên tiếng Anh và 45.557 giáo viên các môn học khác.
Những giáo viên nói trên đã thực hiện bài khảo sát năng lực tiếng Anh có nội dung được thiết kế và chuẩn hóa bởi Cambridge Assessment English, bảo đảm tính khách quan, khoa học và độ tin cậy cao trong việc đánh giá trình độ tiếng Anh. Bài khảo sát bao gồm các kỹ năng nghe, đọc và viết nhằm đánh giá năng lực tiếng Anh theo khung tham chiếu chuẩn châu Âu CEFR (từ A1 đến C2).
Kết quả thống kê trong tổng số 50.278 giáo viên thực hiện bài khảo sát thì có 9,45% đạt trình độ A1; A2 là 11,35%; B1 là 35,09%; B2 là 13,63%; C1 là 3,69%; C2 là 0,29% và các trình độ khác là 26,5%.
Nếu tính riêng từng cấp học, kết quả cho thấy:
Tiểu học với 22.284 giáo viên thực hiện bài khảo sát, có 9,95% đạt trình độ A1; A2 là 11,85%; B1 là 34,46%; B2 là 13,43%; C1 là 1,91%; C2 là 0,17%...
Cấp THCS với 10.088 giáo viên tham gia khảo sát, có 9,94% giáo viên đạt trình độ A1; A2 là 12,05%; B1 là 34,57%; B2 là 14,24%; C1 là 3,14%; C2 là 0,22%...
Cấp THPT với 8.229 giáo viên tham gia, kết quả thống kê có 7,23% giáo viên đạt trình độ A1; A2 là 8,7%; B1 là 34,74%; B2 là 12,91%; C1 là 9,27%; C2 là 0,71%...
Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết mục đích cốt lõi của việc khảo sát là đánh giá thực trạng, không phải kiểm tra trình độ cá nhân. Kỳ khảo sát này được thực hiện nhằm đánh giá một cách tổng thể bức tranh chung về năng lực tiếng Anh của đội ngũ giáo viên toàn ngành. Kết quả khảo sát là dữ liệu đầu vào quan trọng và cần thiết để TP.HCM có cái nhìn thực tế, khoa học về hiện trạng.
Việc khảo sát có ý nghĩa quan trọng bởi sẽ là nền tảng để TP xây dựng kế hoạch phát triển. Dữ liệu thu thập được sẽ là cơ sở để xây dựng Đề án "Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ 2 trong trường học", một mục tiêu quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục và hội nhập quốc tế.
Từ kết quả tổng thể, Sở GD-ĐT sẽ tính toán, xây dựng kế hoạch và lộ trình bồi dưỡng, hỗ trợ nâng cao năng lực ngoại ngữ cho đội ngũ một cách phù hợp, hiệu quả và khả thi, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục theo Kết luận 91-KL/TW.
Đây là lời nhắn nhủ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn với các học sinh, sinh viên tại lễ khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8, diễn ra sáng 18-4.
Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thế giới.
Ngày nay, sự khác biệt giữa các quốc gia không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động, mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức đó thành giá trị kinh tế.
Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên năm nay có sự tham gia của 135 dự án cùng hàng trăm thí sinh, chuyên gia, doanh nghiệp và hàng nghìn học sinh, sinh viên.
Ông Sơn cho biết sau khi xem qua danh sách 135 dự án đã rất ấn tượng với sự đa dạng và tính thực tiễn của các em, từ công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo đến các giải pháp vì cộng đồng.
"Ngày hội hôm nay là một dấu mốc, nhưng không phải là đích đến cuối cùng. Thầy mong các em hãy thay đổi định vị bản thân: Đừng chỉ học để cầm tấm bằng đi tìm việc. Hãy học để có năng lực làm chủ, năng lực nhận diện cơ hội và bản lĩnh để khởi nghiệp", ông Sơn nói.
Ông khuyên các bạn học sinh, sinh viên đừng sợ thất bại. Trong khởi nghiệp, thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là một học phần bắt buộc của sự thành công. Điều quan trọng hơn giải thưởng ngày hôm nay chính là tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề phức hợp và khát vọng cống hiến mà các em tích lũy được qua hành trình này.
Ông tin tưởng rằng từ những hạt giống ý tưởng tại ngày hội khởi nghiệp hôm nay sẽ sớm hình thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp, các doanh nghiệp khoa học công nghệ thực thụ, góp phần đưa Việt Nam vươn cao trên bản đồ kinh tế tri thức thế giới.
Với các thầy cô giáo, lãnh đạo sở giáo dục và đào tạo, ông Sơn nhấn mạnh việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không phải là tổ chức thêm một vài cuộc thi, mà là tái cấu trúc triết lý giáo dục và đào tạo.
Cần chuyển từ tư duy quản lý giáo dục, quản lý đào tạo sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường phải là một nền tảng kết nối chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp - nhà nước.
Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải là những mắt xích trung tâm, là "hạ tầng chiến lược" nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa ngay trong lòng hệ thống.
Theo ông Sơn, mỗi nhà giáo không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà phải là những "tác nhân kinh tế tri thức". Các thầy cô phải là người đồng hành, hướng dẫn học sinh, sinh viên biến các kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm, dịch vụ thực tế.
"Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi thước đo thành công. Thành công của một trường đại học, trường cao đẳng không chỉ là tỉ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên môn, mà là bao nhiêu sinh viên có khả năng trở thành những người "tạo việc làm" - những cá nhân có thể tự tạo ra giá trị mới và cơ hội cho người khác", ông Sơn nhấn mạnh.
Chia sẻ trên của PGS.TS Huỳnh Quyền - Hiệu trưởng Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM - tại lễ ký kết hợp tác với báo Tuổi Trẻ diễn ra chiều 22-4.
Đánh giá hoạt động hợp tác này, PGS.TS Huỳnh Quyền cho rằng khi khoa học, công nghệ và tri thức đang trở thành nền tảng của sự phát triển, vai trò của truyền thông ngày càng trở nên sâu sắc và có tính định hướng.
Theo đó truyền thông không chỉ đơn thuần là chuyển tải thông tin mà còn góp phần định hình nhận thức, lan tỏa giá trị và kết nối tri thức với đời sống xã hội. Đặc biệt, trong lĩnh vực nông nghiệp, tài nguyên và môi trường - một lĩnh vực có tác động trực tiếp đến sự phát triển bền vững của đất nước.
Trường xác định rõ sứ mệnh của mình không chỉ là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, mà còn là nghiên cứu, đề xuất các giải pháp khoa học nhằm giải quyết những vấn đề cấp thiết của xã hội như biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường, quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, hướng tới phát triển bền vững.
Tuy nhiên để những tri thức, kết quả nghiên cứu và các giá trị mà nhà trường tạo ra có thể lan tỏa rộng rãi và đi vào thực tiễn, trường cần có sự đồng hành của những cơ quan truyền thông uy tín.
"Báo Tuổi Trẻ với vị thế là một trong những cơ quan báo chí hàng đầu, có uy tín và tầm ảnh hưởng lớn trong xã hội, đặc biệt với thế hệ trẻ, chính là một đối tác rất phù hợp để cùng nhà trường thực hiện sứ mệnh này.
Sự hợp tác giữa hai đơn vị hôm nay không chỉ mang ý nghĩa ký kết một chương trình phối hợp, mà còn là sự gặp gỡ về tầm nhìn và trách nhiệm đối với xã hội, đối với thế hệ trẻ, đối với tương lai phát triển bền vững của đất nước.
Đặc biệt trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước, nơi tri thức, công nghệ và con người trở thành nền tảng quyết định cho sự phát triển" - Hiệu trưởng nhấn mạnh.
Ông Quyền cũng kỳ vọng hai bên sẽ cùng nhau lan tỏa những giá trị tích cực của giáo dục đại học và khoa học công nghệ, đưa những kết quả nghiên cứu đến gần hơn với cộng đồng, đồng thời góp phần nâng cao nhận thức xã hội về tài nguyên, môi trường và phát triển bền vững.
Sự hợp tác này sẽ tạo thêm nhiều cơ hội cho sinh viên của trường được tiếp cận với môi trường truyền thông chuyên nghiệp, được rèn luyện kỹ năng, phát triển tư duy phản biện và tham gia các hoạt động thực tiễn có ý nghĩa.
"Khi tri thức được lan tỏa, giá trị sẽ được nhân lên. Khi giáo dục đồng hành cùng truyền thông, chúng ta không chỉ đào tạo con người mà còn góp phần kiến tạo tương lai" - ông Quyền chia sẻ thêm.
Nhà báo Lê Thế Chữ - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ - cho rằng việc hợp tác giữa Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM và báo Tuổi Trẻ sẽ tạo ra những giá trị mới tốt hơn cho cộng đồng và xã hội.
Ba trụ cột hợp tác từ truyền thông, tuyển sinh, hỗ trợ chuyên gia nhằm đưa những giá trị cốt lõi của trường lan tỏa rộng hơn, sâu hơn với cộng đồng xã hội. Các chuyên gia của trường gắn kết với báo Tuổi Trẻ để tạo ra nguồn lực, tác động mạnh hơn cho các dự án và tuyến bài do báo thực hiện.
"Sự hợp tác này cũng hướng đến mục tiêu chú trọng bảo vệ tài nguyên môi trường, lan tỏa tinh thần sống xanh, sống có trách nhiệm, hướng đến sự phát triển bền vững. Sự hợp tác tạo ra sự phát triển lớn hơn cho tương lai" - Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ khẳng định.
Đây là cơ sở giáo dục thứ 18 báo Tuổi Trẻ ký kết hợp tác. Hai bên sẽ hợp tác trên ba trụ cột từ truyền thông tuyển sinh, đào tạo kỹ năng truyền thông, tổ chức hội thảo.
Cụ thể, báo Tuổi Trẻ phối hợp, hỗ trợ Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM triển khai các hoạt động truyền thông tuyển sinh thông qua các chương trình tư vấn trực tiếp và trên các ấn phẩm, các nền tảng của báo.
Báo hỗ trợ tư vấn, định hướng và chia sẻ kinh nghiệm trong việc xây dựng chiến lược truyền thông, phát triển nội dung và lựa chọn phương thức truyền thông phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả lan tỏa thông tin, hình ảnh và uy tín của trường.
Bên cạnh đó, báo Tuổi Trẻ phối hợp tổ chức các chương trình tập huấn, bồi dưỡng nhằm nâng cao năng lực và kỹ năng truyền thông cho đội ngũ viên chức, người lao động phụ trách công tác truyền thông của Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM.
Báo Tuổi Trẻ và trường phối hợp xây dựng nội dung, tổ chức các chương trình trao đổi học thuật, diễn đàn, sự kiện truyền thông nhằm lan tỏa tri thức và các vấn đề xã hội được quan tâm.
Hai bên mời đại diện tham gia với vai trò diễn giả, chuyên gia hoặc khách mời phát biểu ý kiến chuyên môn tại các hội thảo, tọa đàm, chương trình giao lưu và các sự kiện do hai bên tổ chức.
