Giới chức Mỹ hồi đầu tháng 4 thông báo giải cứu thành công một đại tá là phi công buồng sau trên tiêm kích F-15E bị bắn hạ ở miền nam Iran. Đại tá này sau khi nhảy dù đã phải lẩn trốn lực lượng Iran trong khoảng hai ngày trước khi được Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) phát hiện vị trí ẩn nấp ở một khe núi.
Giám đốc CIA John Ratcliffe cho biết phi công trên “vô hình với kẻ thù, nhưng với CIA thì không”. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng nước này có thể nhìn thấy “thứ gì đó chuyển động” trên sườn núi vào ban đêm ở khoảng cách xa tới gần 65 km.
Giới chức Mỹ không tiết lộ đã sử dụng công nghệ gì. Dù vậy, báo New York Post dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết CIA đã dùng một hệ thống bí mật được gọi là Ghost Murmur (Tiếng thì thầm của Bóng ma), do hãng Lockheed Martin phát triển, để tìm kiếm phi công. Công cụ này có khả năng phát hiện tín hiệu điện từ được phát ra từ nhịp tim con người ở khoảng cách rất xa.
Tổng thống Trump sau đó xác nhận với New York Post rằng Ghost Murmur đã đóng vai trò “rất quan trọng” trong chiến dịch tìm kiếm phi công F-15 bị mắc kẹt ở Iran. Ông tuyên bố đây là công cụ chưa từng được biết đến trước đó.
“Mọi người đều ngạc nhiên”, Tổng thống Mỹ cho hay. “Chúng tôi có rất nhiều thứ mà chưa ai nghe đến bao giờ, cũng như các thiết bị mà chưa ai từng nghĩ tới”. Dù vậy, ông không xác nhận phương thức hoạt động của Ghost Murmur.
Haley Fuller, cựu đại úy thủy quân lục chiến Mỹ và hiện là bình luận viên trên trang Military.com, trong bài phân tích ngày 21/4 cho rằng Ghost Murmur có thể là “bước nhảy vọt lớn” trong công nghệ cảm biến.
Theo Fuller, tim người khi đập tạo ra xung điện, từ đó sản sinh ra từ trường. Giới khoa học đo từ trường này bằng kỹ thuật gọi là từ tâm đồ, vốn được sử dụng làm công cụ nghiên cứu và y học trong hàng thập kỷ qua.
Dù vậy, tín hiệu từ mà tim người sinh ra rất yếu. Ngay cả trên bề mặt cơ thể, tín hiệu này cũng yếu hơn hàng triệu lần so với từ trường Trái Đất, nên rất khó đo được trong điều kiện bình thường.
“Trên thực tế, các nhà khoa học chỉ đo được tín hiệu đó ở khoảng cách rất ngắn, thường là cách ngực trong vòng khoảng 10 cm, và chỉ cần tăng một chút cũng khiến tín hiệu nhanh chóng mờ đi và lẫn vào nhiễu nền”, Fuller cho hay.
Patrick Maletinsky, chủ nhiệm khoa vật lý tại Đại học Basel ở Thụy Sĩ, cũng cho biết các công nghệ đã được công khai chỉ có thể phát hiện nhịp tim ở khoảng cách rất ngắn, không quá vài cm. “Hạn chế chính là từ trường của tim sẽ suy yếu rất nhanh theo khoảng cách”, ông nói.
Trong trường hợp mục tiêu ở cách hàng chục km, cường độ tín hiệu sẽ yếu hơn từ hàng tỷ đến hàng tỷ tỷ lần so với độ nhạy của cả những từ kế hiện đại nhất, trong đó có cảm biến lượng tử, theo Maletinsky.
“Nếu một hệ thống như vậy thật sự tồn tại, đây sẽ là bước đột phá vượt xa mọi thứ đã được ghi nhận trong các tài liệu khoa học”, ông nhận định.
Fuller cho biết các hệ thống từ tâm đồ truyền thống sử dụng những thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn (SQUID), đòi hỏi phải làm lạnh ở nhiệt độ rất thấp và vận hành trong môi trường được che chắn để lọc bỏ nhiễu nền.
Tuy nhiên, hệ thống Ghost Murmur của CIA ứng dụng cách tiếp cận mới là đo từ trường bằng tâm khiếm khuyết Nitrogen-Vacancy (NV). Đây là kỹ thuật sử dụng các khiếm khuyết trong kim cương nhân tạo để phát hiện từ trường bằng cách đo sự thay đổi về độ quay của electron khi được chiếu tia laser.
Ưu điểm của phương pháp này là cảm biến NV có thể hoạt động ở nhiệt độ phòng và nhỏ gọn hơn, nên dễ ứng dụng hơn so với các hệ thống cũ, theo Fuller.
Nguồn tin của New York Post cho biết cảm biến NV đã được CIA sử dụng kết hợp với công nghệ trí tuệ nhân tạo để lọc bỏ nhiễu nền, từ đó phát hiện được tín hiệu nhịp tim của phi công ở khoảng cách lớn hơn nhiều so với bình thường.
Người này thêm rằng vùng nông thôn ở Iran, nơi phi công được tìm thấy, là môi trường lý tưởng nhất có thể để ứng dụng Ghost Murmur vì có mức độ nhiễu điện từ thấp, đồng thời hầu như không có người ở nên không phát ra tín hiệu gây nhiễu. Sự tương phản nhiệt vào ban đêm giữa cơ thể người và bề mặt sa mạc giúp lực lượng Mỹ có thêm dữ liệu để xác định vị trí phi công.
“Thông thường tín hiệu này rất yếu, chỉ có thể đo được trong môi trường bệnh viện khi đặt cảm biến gần sát ngực”, nguồn tin cho hay. “Thiết bị này hoạt động tốt nhất trong môi trường hoang vu, ít nhiễu và cần rất nhiều thời gian để xử lý”.
Dựa trên thông tin được mô tả, Thad Walker, giáo sư vật lý tại Đại học Wisconsin-Madison ở Mỹ, dự đoán Ghost Murmur là từ kế NV, có thể là dạng cụm, được gắn trên thiết bị bay không người lái.
Ông cho hay các từ kế NV dân sự mà ông từng tiếp cận không thể đo được nhịp tim ở khoảng cách trên 100 m và phải mất nhiều ngày xử lý tín hiệu.
Chris Duncan, người viết luận án tiến sĩ về từ kế tiên tiến tại Đại học Capitol Technology ở Mỹ hồi năm 2025, cho rằng có khả năng Ghost Murmur đã thực sự hoạt động được như mô tả vì CIA sở hữu “nhiều công nghệ mà chúng ta chưa biết”, song cho rằng khoảng cách phát hiện tối đa chỉ là 2-3 km.
Fuller nêu ra vài khả năng, một trong số đó là giới chức Mỹ đã phóng đại thông tin hoặc che giấu phương pháp thật sự được sử dụng trong chiến dịch giải cứu. Khả năng thứ hai là hệ thống này không chỉ dựa vào nhịp tim để hoạt động, mà còn cả các tín hiệu khác như chuyển động, nhiệt và do thiết bị chuyên dụng phát ra.
Các nguồn tin của New York Post cho biết Ghost Murmur đã được kết hợp sử dụng với thiết bị phát tín hiệu định vị do phi công F-15 mang theo. Một nguồn tin nói phi công này được Ghost Murmur phát hiện khi rời khỏi khe núi để sử dụng thiết bị phát tín hiệu định vị do Boeing sản xuất. Quân nhân Mỹ trước đó chỉ dùng thiết bị này một cách hạn chế để tránh bị lực lượng Iran phát hiện.
Dmitry Budker, giảng viên tại Đại học California ở Mỹ, cho rằng bên cạnh Ghost Murmur, CIA có thể đã kết hợp nhiều công nghệ như camera hồng ngoại để phát hiện hơi thở từ xa, hoặc dùng vệ tinh có khả năng chụp ảnh cận cảnh để tìm kiếm phi công.
“Tôi không biết nhiều về những thứ được giữ bí mật, song sẽ rất ngạc nhiên. Đây sẽ là bước đột phá rất lớn”, Budker nói, đề cập năng lực được mô tả của Ghost Murmur.
Fuller cũng cho rằng có khả năng Ghost Murmur “thật sự tồn tại và được tích hợp những bước tiến chưa được tiết lộ, vượt xa những gì được nghiên cứu công khai”.
Bí thư Tỉnh ủy Hà Bắc Nghê Nhạc Phong ngày 14/4 tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đi khảo sát thực địa, giới thiệu bản đồ quy hoạch tổng thể khu khởi động và trao đổi kinh nghiệm xây dựng Khu mới Hùng An, theo TTXVN.
Khu mới Hùng An được thành lập vào ngày 1/4/2017, thuộc địa phận tỉnh Hà Bắc. Nằm cách Bắc Kinh 100 km về phía tây nam, với diện tích 1.770 km2, khu vực này có nhiệm vụ chính là "giảm tải" cho thủ đô, đồng thời thúc đẩy phát triển vùng Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc.
China Daily cho biết sau 9 năm phát triển, Khu mới Hùng An đã dần phát triển thành một thành phố năng động, sẵn sàng thu hút thêm nhiều dân cư. Dân số của thành phố theo số liệu đến năm 2025 là khoảng 1,4 triệu người.
Trung Quốc coi đây là lựa chọn chiến lược quan trọng mang tính lịch sử của Trung ương Đảng, là khu mới có ý nghĩa toàn quốc tiếp sau Đặc khu Thâm Quyến, Quảng Đông và Khu mới Phố Đông, Thượng Hải.
Việc thành lập Khu mới Hùng An nhằm tạo ra một trung tâm phát triển cho tam giác kinh tế Bắc Kinh - Thiên Tân - Hà Bắc, là khu kiểu mẫu về sáng tạo phát triển với các chức năng: Khu đô thị mới sinh thái và xanh, khu tiên phong về lấy sáng tạo thúc đẩy phát triển, khu kiểu mẫu về phát triển hài hòa, khu đi đầu về mở cửa, phát triển.
Khu mới Hùng An đến nay đã chuyển từ giai đoạn "xây dựng cơ bản" sang "xây dựng chất lượng cao". Hơn 400 chi nhánh của các tập đoàn nhà nước đã chuyển trụ sở đến Hùng An, 4 trường đại học đã bắt đầu đi vào vận hành các cơ sở mới tại đây.
Một số bệnh viện đã đi vào hoạt động, cung cấp dịch vụ y tế chất lượng cao. Tính đến cuối năm 2025, đã có 169.000 người dân được chuyển đến khu mới tại Hùng An.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đang thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc ngày 14-17/4. Đây là hoạt động đối ngoại song phương quan trọng nhất giữa hai Đảng, hai nước trong năm 2026.
Ngoài Khu mới Hùng An, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự kiến khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây, theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình.
Các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước, từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, các thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, Đại sứ Phạm Thanh Bình cho biết.
Trung Quốc là nước đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào ngày 18/1/1950. Hai nước thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện vào năm 2008. Năm 2023, hai nước ra tuyên bố chung về nâng tầm quan hệ Đối tác hợp tác Chiến lược Toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai có ý nghĩa chiến lược.
Năm 2025, Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam, còn Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc trong ASEAN và là đối tác thương mại thứ tư của nước này trên thế giới theo tiêu chí quốc gia.
Trong bài viết đăng trên Nhân dân Nhật báo trước chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nêu 4 trọng tâm hợp tác trong giai đoạn mới, gồm củng cố nền tảng chính trị của quan hệ song phương, hợp tác chuyển mạnh từ "tăng quy mô" sang "nâng chất lượng", làm sâu sắc hơn nữa nền tảng xã hội của quan hệ Việt - Trung, nhất là trong thế hệ trẻ. Hai nước cũng cần tiếp tục giữ gìn môi trường hòa bình, ổn định, kiểm soát tốt bất đồng và xử lý thỏa đáng những vấn đề còn tồn tại.
SCMP dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump dự kiến lưu trú tại khách sạn 5 sao Four Seasons ở Bắc Kinh sau khi tới nơi vào tối ngày 13/5. Phái đoàn của ông được cho là sẽ ở tại khách sạn Kempinski gần đó.
Các nguồn tin này cho biết, phía Mỹ đã tới Four Seasons từ ngày 11/5 để tiến hành công tác chuẩn bị. Dù chưa bên nào chính thức công bố nơi lưu trú của phái đoàn, các phòng tại 2 khách sạn này hiện không thể đặt từ thứ 12-14/5.
Khách sạn Four Seasons Bắc Kinh khai trương năm 2012 và nằm cách đại sứ quán Mỹ chỉ khoảng 700m. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron từng lưu trú tại Kempinski trong chuyến thăm Trung Quốc năm 2023.
Sáng 12/5, các nhân viên Trung Quốc và Mỹ đã thảo luận công tác chuẩn bị tại sảnh khách sạn Four Seasons. Một nhân viên khách sạn cho biết các nhà hàng và cửa hàng bánh ngọt của khách sạn sẽ ngừng phục vụ công chúng sau buổi trưa 12/5, đồng thời nhiều nhân viên khách sạn sẽ được nghỉ 3 ngày.
Four Seasons bắt đầu lắp đặt thêm thiết bị kiểm tra an ninh và dựng màn che riêng tư có độ phủ cao tại lối vào chính vào sáng 12/5.
Đến trưa cùng ngày, các biện pháp kiểm soát giao thông đã được áp dụng bên ngoài cả 2 khách sạn, hạn chế lưu lượng xe cộ và người đi bộ. Cảnh sát vũ trang được triển khai trước cổng chính của cả 2 cơ sở lưu trú.
Một tuyến đường dịch vụ phía tây khách sạn Four Seasons cũng bị phong tỏa từ trưa 12/5. Xe cảnh sát, xe buýt cùng các xe tải được cho là thuộc phái đoàn Mỹ đỗ dọc tuyến đường. Các cảnh sát cùng chó nghiệp vụ đã bắt đầu tiến hành kiểm tra an ninh đối với các phương tiện.
Hiện tại, các biện pháp an ninh chủ yếu tập trung quanh các khách sạn, dù không thể loại trừ khả năng các biện pháp nghiêm ngặt hơn hoặc mở rộng hơn sẽ được áp dụng trong những ngày tới tại Bắc Kinh.
Ga Liangmaqiao, ga tàu điện ngầm gần 2 khách sạn nhất, vẫn mở cửa. Tuy nhiên, cảnh sát đã được triển khai tại một số lối vào nhà ga hôm 12/5 để kiểm tra giấy tờ tùy thân của hành khách. Đây là một biện pháp tiêu chuẩn tại Bắc Kinh khi diễn ra sự kiện lớn và quan trọng.
Theo lịch trình do Nhà Trắng công bố, ông Trump sẽ thăm Thiên Đàn vào chiều ngày 14/5 cùng Chủ tịch Tập Cận Bình. Thiên Đàn từng là nơi diễn ra các nghi lễ tế tự hoàng gia dưới các triều đại phong kiến Trung Quốc. Ban quản lý Thiên Đàn thông báo địa điểm này sẽ đóng cửa với công chúng từ ngày 12-14/5.
Kể từ đầu tháng này, các máy bay vận tải C-17 đã hạ cánh xuống sân bay quốc tế Bắc Kinh để vận chuyển vật tư gồm thiết bị an ninh, trang bị của Mật vụ Mỹ và các thiết bị liên lạc. Một số hình ảnh lan truyền trên mạng hồi đầu tuần cho thấy siêu xe "quái thú" của ông Trump dường như di chuyển trên đường phố Bắc Kinh, nhưng thông tin này chưa được các bên xác nhận chính thức.
Tờ The Hill ngày 12.4 đưa tin Anh đã tạm dừng việc chuyển giao quần đảo Chagos cho Mauritius sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây rút lại hợp tác của mình đối với thỏa thuận năm 2024.
Từ thập niên 1970, Anh và Mỹ đã cùng sử dụng một căn cứ quân sự trên đảo Diego Garcia, hòn đảo lớn nhất thuộc quần đảo Chagos. Thỏa thuận chuyển giao quần đảo này cho Mauritius, cho phép tiếp tục sử dụng căn cứ, xuất phát từ một cuộc chiến pháp lý kéo dài hàng thập niên nhằm giải quyết quá khứ thuộc địa của Anh.
Chính phủ Anh hôm 11.4 tuyên bố sẽ không tiếp tục thỏa thuận với Mauritius, khẳng định rằng họ không thể tiếp tục việc chuyển giao mà không có sự ủng hộ của Mỹ.
Tuy nhiên, chính phủ Anh lưu ý rằng việc đảm bảo "an ninh hoạt động lâu dài của căn cứ Diego Garcia đang và sẽ tiếp tục là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, đó là toàn bộ lý do của thỏa thuận", theo một thông cáo chính thức.
"Chúng tôi đang tiếp tục hợp tác với Mỹ và Mauritius", chính phủ Anh cho biết.
Vụ chuyển nhượng đã gặp khó kể từ khi ông Trump chỉ trích gay gắt thỏa thuận này đầu năm nay. Hồi tháng 2, ông Trump nói rằng việc chuyển giao là "sai lầm lớn". Gần đây nhất, ông kêu gọi chính phủ Anh "đừng giao Diego Garcia cho bên khác!", khi viết trên Truth Social hôm 6.4.
Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phản bác ông Trump hồi tháng 1, nói rằng "những lời của Tổng thống về Chagos ngày hôm qua khác với những lời chào đón và ủng hộ trước đó khi tôi gặp ông ấy tại Nhà Trắng."
Vào cuối thập niên 1960 và trong thập niên 1970, Anh đã cưỡng bức di dời tới 2.000 người dân bản địa Chagos để thiết lập căn cứ trên đảo Diego Garcia, theo Reuters.
