Mũi phi tiêu găm vào thân con sư tử ở Thảo Cầm Viên Sài Gòn, thuốc mê bắt đầu ngấm chậm. Nó vẫn đứng, rồi loạng choạng vài bước, thân hình nặng nề chao qua chao lại trong chuồng. Khoảng 10 – 15 phút sau, con vật dần khuỵu xuống, nằm im, nhưng không ai vội bước tới.
Với bác sĩ thú y Nguyễn Quỳnh Thiện Hảo (27 tuổi), khi một con sư tử nằm xuống chưa bao giờ là dấu hiệu đủ an toàn.
“Tôi và các bác sĩ phải kiểm tra kỹ xem sư tử đã rơi vào hôn mê thật sự hay chưa, có còn phản xạ không, còn giật cơ hay nháy mắt không. Nếu chưa đủ mê mà tiếp cận thì rất nguy hiểm”, chị chia sẻ.
Một cây gậy dài được đưa vào, chạm nhẹ vào bàn chân – vùng nhạy cảm nhất nhưng sư tử không có phản ứng. Thêm một lần nữa, sư tử vẫn không phản hồi gì. Khi con sư tử nằm yên hoàn toàn, cả nhóm mới bắt đầu tiến lại gần, từng người một, tránh gây tiếng động lớn. Nữ bác sĩ 27 tuổi là người đầu tiên tiếp cận sư tử và cũng là người sau cùng rời khỏi chuồng trong nhiệm vụ đặc biệt này.
Ngoài bác sĩ thú y còn có người phụ trách truyền dịch, người lấy máu, người xử lý vết thương mỗi người một vị trí, phối hợp trong im lặng theo một kế hoạch đã lên sẵn.
Ngay khi tiếp xúc, đội ngũ bác sĩ bắt đầu che mắt sư tử để kiểm soát ánh sáng tác động vào tròng mắt, gây phản xạ thần kinh, kích thích phản xạ cơ của con vật. Việc che mắt đặc biệt quan trọng ở giai đoạn đầu và cuối của quá trình gây mê.
Đây là ca “làm nail” cho sư tử vì phần móng của con sư tử đã mọc dài, đâm ngược vào thịt, cắm sâu khoảng 2 – 3 cm hồi tháng 7.2025. Vết thương phải được vệ sinh kỹ, sát trùng toàn bộ, đồng thời kiểm tra các móng khác để tránh tái diễn. Mọi thao tác đều phải nhanh nhưng chính xác, bởi thời gian gây mê không dài.
Không ai nói gì, nhưng ai cũng hiểu nếu con vật bật dậy lúc này, khoảng cách chỉ vài mét là không đủ an toàn.
Khi công việc hoàn tất, con vật được tiêm thuốc giải mê, chuồng được đóng lại. Khoảng 15 phút sau, nó bắt đầu có dấu hiệu tỉnh: thở nhanh hơn, cơ thể cử động nhẹ. Nhưng với bác sĩ, ca điều trị chưa kết thúc.
“Lúc đó chúng tôi không lo thuốc mê quá liều, vì đã tính theo cân nặng rồi. Điều lo là vết thương có nhiễm trùng hay không, vì với động vật hoang dã, bác sĩ không thể băng vết thương lại, các bạn thú sẽ tự tháo ra hết”, chị nhớ lại.
Những ngày sau đó, tình trạng của con sư tử được theo dõi qua từng bức hình mà nhân viên chăm sóc gửi về. Không phải kết quả xét nghiệm, không phải chỉ số sinh tồn, mà là một dấu hiệu rất đơn giản: Nó có ăn lại hay không
Công việc mỗi ngày của bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên không bắt đầu bằng những ca lớn như sư tử, mà từ những việc rất nhỏ: nhìn từng con, xem chúng có ăn hay không, có biểu hiện gì khác so với hôm qua.
Buổi sáng, chị Hảo làm việc ở phòng thú y, nơi tiếp nhận các cá thể non hay những con vật được cứu hộ từ kiểm lâm, công an đưa về. Sau đó, chị cùng đồng nghiệp đi xuống từng khu chuồng, quan sát từng con, ghi nhận tình trạng sức khỏe để can thiệp nếu cần.
Có ngày đi hết một vòng chuồng, quay lại phòng thú y thì đã quá trưa, nhưng vẫn còn danh sách những con cần theo dõi…
“Nhìn bên ngoài có thể nghĩ giống như chăm chó mèo thôi, nhưng thực tế áp lực hơn nhiều. Không phải cứ thấy bệnh là chữa triệu chứng, mà phải tìm nguyên nhân vì sao nó bị như vậy, từ môi trường sống, thức ăn cho tới cách chăm sóc”, chị tâm sự.
Động vật hoang dã không quen với con người. Mỗi lần tiếp cận đều có thể khiến chúng căng thẳng. Vì vậy, điều trị không chỉ là xử lý bệnh, mà còn là cách tiếp cận phù hợp với từng loài.
Với đội ngũ bác sĩ thú y ở Thảo Cầm Viên, có nhiều ca độc lạ, cần sự phối hợp nhuần nhuyễn của cả đội ngũ, đặc biệt là người đi trước truyền nghề người đi sau như lấy máu kiểm tra sức khỏe cá sấu, đỡ đẻ cho hươu.
Theo lời nữ bác sĩ Hảo, có những con khá hợp tác như gấu mèo, cầy mực, dù sợ nhưng vẫn để bác sĩ thăm khám. Nhưng có những loài rất nhạy cảm, như cầy vằn hay cầy vòi, chỉ cần giữ lại kiểm tra là có thể khiến con vật stress, bỏ ăn, nên bác sĩ luôn phải cân nhắc rất kỹ.
Trong công việc này, không phải lúc nào bác sĩ cũng là người phát hiện bất thường đầu tiên. Những người chăm sóc trực tiếp, theo sát con vật mỗi ngày, mới là người nhận ra những thay đổi nhỏ nhất.
“Họ sẽ nói hôm nay con này có gì đó lạ, hôm nay nó buồn, không chơi như mọi khi. Những chi tiết rất nhỏ nhưng tụi em phải ghi nhận hết, vì nhiều khi đó là dấu hiệu đầu tiên của bệnh”, chị nói.
Một trong những vấn đề thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa và nguyên nhân nhiều khi đến từ sự vô tình của khách tham quan.
Có dấu hiệu chuyển dạ nhưng khó sinh, hươu được các bác sĩ thú y hỗ trợ đỡ đẻ
ẢNH: DIỆU MI
“Có những loài chỉ ăn lá như voọc bạc nhưng vì nhìn giống khỉ nên khách lại cho ăn bánh, kẹo, các thức ăn không trong khẩu phần khiến động vật bị rối loạn tiêu hóa; có trường hợp con vật ăn phải nilon hay bị thương ngoài da do đánh nhau với đồng loại chung chuồng”, nữ bác sĩ nói.
Với chị, dấu hiệu khỏi bệnh quan trọng nhất là phản ứng bản năng của động vật. “Sau mỗi ca bệnh, nếu con vật còn ăn là còn hy vọng, còn con vật bỏ ăn thì bác sĩ phải can thiệp sâu hơn, truyền dịch. Vì vậy thấy con vật ăn lại là chúng tôi mừng lắm”, chị Hảo bày tỏ.
Sau mỗi ca điều trị, niềm vui không nằm ở việc hoàn thành một quy trình, mà ở một khoảnh khắc rất nhỏ: khi con vật quay lại ăn, đi lại bình thường, sinh hoạt như trước. Không ồn ào, không có gì đặc biệt, chỉ là một bữa ăn trở lại. Nhưng với những người làm nghề, đó là dấu hiệu rõ ràng nhất rằng mọi nỗ lực đã có ý nghĩa.
Theo ghi nhận của Thanh Niên, tại nhiều tuyến phố trung tâm Hà Nội như Lý Thường Kiệt, Trần Hưng Đạo (P.Cửa Nam); Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ (P.Hoàn Kiếm)..., tình trạng lấn chiếm vỉa hè hầu như đã không còn. Không gian thông thoáng được duy trì, kể cả thời điểm không có lực lượng chức năng đi kiểm tra.
Vỉa hè phố Lý Thường Kiệt luôn trong tình trạng thông thoáng, gọn gàng
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Nhiều cơ sở kinh doanh ăn uống đã chủ động thu gọn bàn ghế trong phần hiên nhà hoặc trên bậc thềm, không dám lấn chiếm vỉa hè. Riêng các quán trà đá, quán bán đồ ăn vặt thì gần như "co mình" trong khu vực chưa đầy một m2 gần các ngõ nhỏ. Khách có nhu cầu ăn uống thì ngồi ghế nhựa trong ngõ.
Trong bối cảnh Hà Nội tăng cường lập lại trật tự đô thị, nhiều hộ kinh doanh bày tỏ mong muốn thành phố sớm ban hành cơ chế cho thuê, khai thác tạm thời vỉa hè, lòng đường theo hướng công khai, bài bản và có kiểm soát.
Chị Phạm Kiều Linh (37 tuổi, chủ quán trên phố Quang Trung, P.Cửa Nam) cho biết hiện quán chỉ kê bàn ghế trong phần thềm trước cửa, tuyệt đối không dám "thò bất kể thứ gì ra vỉa hè". Việc không được sử dụng không gian ngồi ngoài trời khiến doanh thu giảm 40 - 50% so với trước.
"Nếu được thuê vỉa hè hợp pháp với mức phí phù hợp thì tôi hoàn toàn ủng hộ. Khi đó quán có thể bày vài bộ bàn ghế công khai, không còn cảnh vừa bán vừa lo bị kiểm tra", chị Phạm Kiều Linh bày tỏ.
Tương tự, chị Nguyễn Thu Hải (35 tuổi, tên nhân vật đã thay đổi), chủ một quán ăn tại khu phố cổ trên địa bàn P.Hoàn Kiếm, cũng bày tỏ mong muốn được nộp phí để được phép sử dụng một phần diện tích vỉa hè, lòng đường đúng quy định.
Theo chị Hải, đặc thù của phố cổ nằm ở trải nghiệm ngồi ngoài trời. Dù diện tích trong quán rộng gần 50 m2, có điều hòa và sạch sẽ, nhưng rất ít khách muốn vào ngồi trong nhà. Thay vào đó, du khách thích cảm giác được trải nghiệm không gian ngồi ngoài trời ở phố cổ.
"Từ ngày lực lượng chức năng tăng cường lập lại trật tự đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè, quán của tôi khó bán được hàng vì du khách không muốn ngồi trong nhà. Hiện doanh thu chủ yếu chỉ trông chờ vào 3 ngày cuối tuần có phố đi bộ. Tôi đang cố gắng cầm cự thêm một, hai tháng nữa. Nếu tình hình vẫn như hiện nay thì chắc tôi phải nghỉ bán hàng, chuyển sang đi làm thuê", chị Hải chia sẻ.
Theo PGS-TS Bùi Thị An, Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, trước đây, văn hóa vỉa hè ở Hà Nội trong tình trạng vô nguyên tắc nên đã gây ra rất nhiều hệ lụy, khiến trật tự đô thị lộn xộn, nhếch nhác.
Bà An đánh giá, việc Hà Nội lập lại trật tự mỹ quan đô thị, xử nghiêm hành vi lấn chiếm vỉa hè trong thời gian vừa qua đã đem lại nhiều hiệu quả tích cực, nhưng cũng có phần nào tác động đến nền kinh tế vỉa hè.
"Kinh tế vỉa hè cũng là một nét văn hóa của Hà Nội. Do đó, thành phố cần nghiên cứu quy định, quy tắc để giữ được mỹ quan đô thị nhưng vẫn đảm bảo kinh tế phát triển", bà An nói.
Cùng chung quan điểm, TS Nguyễn Minh Phong, chuyên gia kinh tế, cho rằng bài toán hiện nay là làm sao cân bằng giữa đảm bảo trật tự đô thị, mỹ quan với nhu cầu mưu sinh và nét văn hóa đặc trưng của kinh tế vỉa hè. Theo ông, kinh tế vỉa hè có thể coi là một "đặc sản" của Hà Nội cũng như nhiều đô thị lớn tại Việt Nam.
Do đó, giải pháp phù hợp không phải là làm "ngặt nghèo hơn", mà Hà Nội cần quy hoạch, phân định rõ phạm vi sử dụng vỉa hè ở từng tuyến phố cụ thể. "Nhu cầu của người dân là có thật. Vì vậy, chính quyền cần nghiên cứu phương án quản lý linh hoạt hơn, vừa bảo đảm văn minh đô thị, vừa duy trì không gian kinh doanh phù hợp cho người dân và đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách", ông Phong nói.
Liên quan đề án quản lý, khai thác, sử dụng tạm thời một phần lòng đường, hè phố trên địa bàn Hà Nội, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết cơ quan chức năng hiện vẫn đang hoàn thiện dự thảo và cập nhật thêm các quy định mới. "Khi đề án hoàn chỉnh, Sở sẽ thông tin chính thức", vị lãnh đạo cho hay.
Tình hình nắng nóng ở TP.HCM vẫn đang tiếp diễn, kéo dài trong nhiều ngày qua. Dù sáng nay 7.4 thời tiết khá mát mẻ nhưng đến giữa trưa, nhiệt độ TP.HCM có nơi lên tới 38 độ C.
Theo dự báo từ Đài Khí tượng thủy văn Nam bộ, khu vực Nam bộ hôm nay tiếp tục có nắng nóng diện rộng, miền Đông có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất đến 38 độ C.
Nhiệt độ TP.HCM mức cao nhất phổ biến 35 - 36 độ C, một số khu vực có thể đạt mức 37 độ C như: Thủ Đức, Gò Vấp, Tân Bình, Hóc Môn, Thuận An, Thủ Dầu Một… Độ ẩm thấp nhất từ 30 - 45%. Đáng chú ý, thời gian nắng nóng trong ngày kéo dài đến 16 giờ và nhiệt độ cảm nhận có thể cao hơn phổ biến từ 2 - 4 độ C so với nhiệt độ khí tượng tùy thuộc và điều kiện bê tông và nhựa đường cụ thể.
Do thời gian có nắng và nắng nóng kéo dài trong ngày nên cảm giác nóng bức mở rộng đến tận khoảng 20 - 21 giờ.
Ghi nhận trên một số con đường, người dân phải liên tục xịt nước xuống đường, tìm cách che chắn, mặc áo khoác để giảm sức nóng từ ánh nắng buổi trưa. Các tài xế xe công nghệ, người lao động ngoài trời tìm những bóng mát, công viên, bờ sông, gầm cầu để nghỉ ngơi tránh nóng.
Trưa 7.4, PB Thanh Niên đã khảo sát bằng thiết bị đo nhiệt độ thông thường tại tại một số con đường như: Điện Biên Phủ, Võ Nguyên Giáp, Trường Sa… hay khu vực công viên bờ kè đường Hoàng Sa, Trường Sa để có cảm nhận trực quan về sức nóng ngoài đường phố ở TP.HCM.
Để đẩy nhanh tiến độ metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương), Ban Quản lý Đường sắt đô thị đang rào chắn thi công hạ tầng và ga ngầm Lê Thị Riêng trên đường Cách Mạng Tháng 8.
Đội Tuần tra dẫn đoàn, Phòng CSGT Công an TP.HCM cho biết đây là trục kết nối trung tâm với cửa ngõ tây bắc, dự báo áp lực giao thông sẽ tăng mạnh, nhất là đoạn Bảy Hiền - Nguyễn Thị Minh Khai.
Ga Lê Thị Riêng sẽ rào chắn một phần đường Cách Mạng Tháng 8, đoạn từ Trường Sơn đến Bắc Hải. Phương án chuyển hướng xe lưu thông đoạn qua khu vực thi công nhà ga Lê Thị Riêng sẽ chuyển hướng thoát ra các trục sau:
Công trình thi công Ga Lê Thị Riêng sẽ được chia làm 2 giai đoạn, cụ thể như sau:
Giai đoạn 1: Thi công và tiến hành rào chắn toàn bộ mặt đường tuyến Cách Mạng Tháng 8 (đoạn tiếp giáp đường Trường Sơn đến đường Bắc Hải). Đoạn đường bao gồm 2 chiều đường, chiều rộng 10,5 m, mỗi chiều đường bố trí 1 làn đường hỗn hợp với chiều rộng khoảng 5 m.
Giai đoạn 1 sẽ rào chắn toàn bộ đoạn Cách Mạng Tháng 8 từ Trường Sơn đến Bắc Hải, bố trí đường tạm rộng khoảng 7 m cho xe máy lưu thông.
Đồng thời, để tránh ùn tắc giao thông, xe ô tô 4 bánh sẽ được thông báo chủ động kế hoạch di chuyển theo các lộ trình thay thế như sau:
Đường Cách Mạng Tháng 8 (hướng đường Nguyễn Thị Minh Khai) về ngã tư Bảy Hiền:
Phân luồng cho các phương tiện xe ô tô lưu thông trên đường Cách Mạng Tháng 8 chủ động rẽ phải vào đường Điện Biên Phủ để đi theo lộ trình:
Đường Cách Mạng Tháng 8 (hướng đường Điện Biên Phủ) về ngã tư Bảy Hiền:
Đường Cách Mạng Tháng 8 - vào ngã sáu Dân Chủ - đường 3 Tháng 2 - đường Thành Thái - đường Bắc Hải - đường Lý Thường Kiệt - hướng ngã tư Bảy Hiền.
Đường Cách Mạng Tháng 8 (hướng ngã sáu Dân Chủ) về ngã tư Bảy Hiền:
Đường Cách Mạng Tháng 8 (hướng ngã tư Bảy Hiền) về trung tâm thành phố:
Giai đoạn 2: sẽ không rào chắn phần mặt đường tuyến Cách Mạng Tháng 8, các phương tiện có thể lưu thông qua khu vực thi công bình thường. Đồng thời, để tránh ùn tắc giao thông xe ô tô sẽ được thông báo chủ động kế hoạch di chuyển các trục đường lưu thông khác như phương án phân luồng ở trên.
Theo CSGT, bên cạnh việc thay đổi lộ trình, người tham gia giao thông cần tuyệt đối tuân thủ hệ thống biển báo hướng dẫn và sự điều phối của lực lượng chức năng tại hiện trường.
Người dân cần tuân thủ biển báo, giữ tốc độ ổn định và chủ động đi sớm hơn 15 - 20 phút để tránh ùn tắc.
Việc thi công ga Lê Thị Riêng là bước quan trọng của metro số 2, nhưng cũng tạo áp lực lớn lên giao thông khu vực trong thời gian tới.
