Cô gái “đốn tim” du khách ấy là Sáo Bun Chặn Niê, 20 tuổi, sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk. Cô gái mang dòng máu Việt – Lào này xuất hiện tại Lễ hội Bunpimay (Tết Lào) vừa diễn ra tại khu du lịch Cầu treo Buôn Đôn – Làng đảo (tỉnh Đắk Lắk).
Chặn Niê là thành viên nhóm múa và tham gia hoạt cảnh tại Lễ hội Bunpimay. Giữa không gian đậm sắc màu văn hóa dân tộc Lào giao thoa cùng văn hóa của các dân tộc anh em của Việt Nam đang sinh sống tại Buôn Đôn, cô gái mang dòng máu Việt – Lào này khiến ai cũng xao xuyến.
Giữa đám đông trong Lễ hội Bunpimay, Sáo Bun Chặn Niê không phải là người ăn mặc cầu kỳ nhất. Cô xuất hiện với trang phục truyền thống Lào giản dị với áo trắng ôm gọn, tấm choàng hoa văn xanh – vàng vắt chéo qua vai, cùng chiếc váy dài màu xanh đậm dệt họa tiết tinh xảo ở phần gấu. Mái tóc đen ngang vai được cài một bông hoa champa trắng nhẹ nhàng, nhưng đủ để làm sáng cả gương mặt cô sinh viên 20 tuổi này.
Điều khiến người ta chú ý không nằm ở sự rực rỡ, mà ở sự hồn nhiên, gần gũi của Chặn Niê. Cô ngồi trên bậc gỗ, chân trần chạm đất, cười thoải mái giữa không gian lễ hội. Nụ cười ấy trong veo, lan sang cả những người xung quanh.
Không ít du khách đã dừng lại chỉ để nhìn cô cười. Có người lặng nhìn, có người giơ máy ảnh lên “bắn” liên hồi, như sợ bỏ lỡ một khoảnh khắc rất “đời” mà lại hiếm gặp. Bởi vẻ đẹp của cô không sắc sảo theo kiểu gây choáng ngợp, mà là kiểu càng nhìn càng thấy dễ chịu, càng nhìn càng thấy có cảm tình.
Chặn Niê kể dòng họ nội là người Lào đã đến Buôn Đôn từ rất lâu để buôn bán, làm rẫy và sau đó định cư luôn ở đây. Bố cô sau đó nên duyên với mẹ, một người phụ nữ Ê Đê bản địa. Từ đó, trong cô gái trẻ mang trong mình sự giao thoa của hai nền văn hóa, không phải trên sách vở, mà hiện diện trong chính cách cô sống, cách cô cười và cách cô bước đi giữa lễ hội.
Có lẽ chính sự hòa trộn giữa hai dòng máu Lào và Ê Đê Việt Nam đã tạo nên nét riêng ấy. Ở cô có sự mềm mại, đằm thắm của cô gái Lào, nhưng cũng có nét khỏe khoắn, phóng khoáng của núi rừng Tây nguyên. Cô sinh viên 20 tuổi này không quá bí ẩn, cũng không quá rực rỡ, nhưng đủ để khiến người khác nhớ.
Nếu nụ cười, gương mặt, ánh mắt “biết nói” khiến người ta chú ý, thì điệu múa của Chặn Niê càng làm cho du khách mê hoặc. Khi âm nhạc vang lên, Sáo Bun Chặn Niê bước vào vòng múa không ồn ào, không phô diễn. Đôi tay cô nâng lên chậm rãi, các ngón tay uốn cong mềm mại, giữ độ mở vừa phải rất đặc trưng của múa Lào. Không có những động tác mạnh mẽ, tất cả đều chậm, đều và liền mạch.
Ánh mắt cô thường đi theo bàn tay, hoặc hơi chếch lên phía trước, tạo nên cảm giác e ấp nhưng đầy chiều sâu. Mỗi lần xoay cổ tay, mỗi bước chân đều nhẹ mà chắc, khiến tổng thể điệu múa Lăm Vông trôi đi như dòng nước.
Trong những khung hình có nhiều người cùng múa, cô không cố gắng nổi bật. Nhưng chính sự mềm mại và nhịp điệu ổn định ấy lại khiến mọi ánh nhìn đều dừng lại nơi cô. Chặn Niê không phải là người múa giỏi nhất theo nghĩa kỹ thuật, nhưng lại là người có “hồn” nhất trong từng động tác.
“Em học múa từ nhỏ, chủ yếu là từ người thân và trong các dịp lễ. Múa không chỉ là biểu diễn, mà là cách để em giữ lại một phần văn hóa của gia đình mình”, Chặn Niê chia sẻ.
Có lẽ vì vậy, điệu múa của cô không mang cảm giác trình diễn. Nó giống như một cách kể chuyện chậm rãi, không vội vàng, nhưng đủ để người xem hiểu rằng đằng sau mỗi động tác là một ký ức, một truyền thống, một phần cội nguồn.
Không chỉ xuất hiện trong lễ hội, cuộc sống thường ngày của Sáo Bun Chặn Niê cũng giản dị như chính con người cô. Là sinh viên năm nhất ngành điều dưỡng tại Trường Cao đẳng Y tế Đắk Lắk, cô đang theo đuổi ước mơ trở thành nhân viên y tế, với định hướng sẽ liên thông lên đại học trong tương lai.
Những ngày cuối tuần hoặc khi không có lịch học, Chặn Niê trở về Buôn Đôn, phụ giúp gia đình bán hàng tại khu du lịch. Khi cần, cô cũng đi rẫy cùng bố mẹ làm những công việc quen thuộc của người con vùng đất này. “Em muốn học tốt để sau này có thể giúp đỡ gia đình, nhưng cũng muốn giữ lại những gì thuộc về văn hóa của dân tộc mình”, cô nói.
Giữa nhịp sống hiện đại, câu chuyện của Sáo Bun Chặn Niê lại mang đến một cảm giác khác. Nó không ồn ào, không khẩu hiệu, mà là sự gìn giữ rất tự nhiên. Một nụ cười, một điệu múa, và một câu chuyện về cội nguồn, đôi khi chỉ cần vậy thôi, cũng đủ để lại dấu ấn, theo một cách rất lặng lẽ nhưng bền lâu.
Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) cho biết sẽ tạm ngưng cấp nước từ đêm 11.4 đến rạng sáng 12.4 để hỗ trợ khắc phục sự cố rò rỉ tại khu vực tê trụ phòng cháy chữa cháy D1050x150 trên tuyến ống cấp nước D1050, trước số 282 Võ Thị Sáu, phường Xuân Hòa, TP.HCM.
Theo thông báo, thời gian dự kiến khắc phục sự cố từ 23 giờ ngày 11.4 - 5 giờ ngày 12.4. Trong thời gian này, một số khu vực sẽ cúp nước hoặc nước yếu do ảnh hưởng từ quá trình sửa chữa trên tuyến ống chính.
Nguyên nhân sự cố được xác định là trong quá trình đào thăm dò tuyến ống cấp nước D1050 để đấu nối, di dời trụ phòng cháy chữa cháy D150, đơn vị thi công là Công ty CPCT Giao thông Sài Gòn đã làm rò rỉ khu vực tê trụ PCCC D1050x150 tại giao lộ Võ Thị Sáu - Cách Mạng Tháng Tám. SAWACO sau đó triển khai hỗ trợ khắc phục, dẫn đến việc phải ngưng cấp nước khẩn cấp.
Các khu vực bị ảnh hưởng thuộc nhiều đơn vị cấp nước. Cụ thể, tại khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Bến Thành quản lý, sẽ cúp nước ở các phường Tân Định, Bến Thành, Cầu Ông Lãnh, Bàn Cờ, Xuân Hòa và Nhiêu Lộc.
Tại khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Phú Hòa Tân quản lý, sẽ cúp nước ở toàn bộ các phường Vườn Lài, Hòa Hưng, Diên Hồng (trừ phường 14 cũ), Hòa Bình, Phú Thọ, Bình Thới và Minh Phụng.
Trong khi đó, khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Gia Định quản lý sẽ cúp nước tại phường Nhiêu Lộc, còn phường Phú Nhuận có thể xảy ra tình trạng nước yếu. Với khu vực do Công ty Cổ phần Cấp nước Thủ Đức quản lý, các phường Linh Xuân, Tăng Nhơn Phú và Long Bình sẽ bị nước yếu.
SAWACO cho biết do đặc thù mạng lưới cấp nước, một số khu vực ở xa nguồn có thể phục hồi chậm hơn mốc thời gian dự kiến. Tổng công ty đã chỉ đạo các đơn vị điều tiết mạng lưới để hạn chế tối đa phạm vi ảnh hưởng, đồng thời tăng cường tiếp nước bằng xe bồn đến các vị trí trọng yếu trong suốt thời gian sửa chữa.
Đơn vị này cũng khuyến cáo người dân, cơ quan, trường học, bệnh viện và doanh nghiệp tại các khu vực bị ảnh hưởng chủ động dự trữ nước sạch để sử dụng.
Không kể bằng những trận đánh hay khói lửa dữ dội, Con đã thấy gì?? chọn nhìn về những năm tháng cũ qua ánh mắt của Mẫn, cô bé 14 tuổi sống trong gia đình có người thân hoạt động cách mạng bí mật giữa lòng Sài Gòn. Ở đó, ký ức hiện lên bằng những đêm người mẹ lặng lẽ khóc một mình, những lần chờ đợi trong im lặng và cả những câu hỏi ngây thơ chưa từng có lời đáp.
MV sử dụng những cảnh quay được cắt ra từ bộ phim cùng tên do Huy Thăng làm đạo diễn, viết kịch bản cùng 2 biên kịch Phúc Trần và Linh Đan.
Cốt truyện bộ phim được Huy Thăng xây dựng từ câu chuyện thật của một gia đình ở TP.HCM có các thành viên là chiến sĩ Biệt động Sài Gòn những năm 1960. Bộ phim, MV và lời bài hát thể hiện góc nhìn về chiến tranh qua lăng kính của Mẫn.
Chiến tranh qua góc nhìn của Mẫn không phải là những trận đánh khốc liệt mà chính từ những biến động trong ngôi nhà của cô bé. Nơi đây, những chiến sĩ sống dưới vỏ bọc bình dị để bảo vệ, chiến đấu vì lý tưởng giành lại độc lập dân tộc.
Ca khúc trong MV cũng là bài hát chính thức của bộ phim, do nhạc sĩ Huỳnh Võ Hoài Sơn sáng tác, được thể hiện bởi ca sĩ Du Uyên và nghệ sĩ Thanh Hằng. MV hiện có mặt trên các nền tảng nghe nhạc trực tuyến, nhận được phản hồi tích cực từ cộng đồng.
Là một người trẻ tuổi trưởng thành khi đất nước đã thống nhất, Huy Thăng biết về sự hy sinh của nhiều thế hệ cha anh qua những trang sách và lời kể của người thân. Ngay khi được lắng nghe câu chuyện của gia đình Biệt động Sài Gòn, chàng trai lập tức muốn kể lại bằng góc nhìn điện ảnh của mình.
"Năm ngoái, vào cột mốc 50 năm ngày đất nước thống nhất, cả nước đã được nghe, được thấy nhiều hình ảnh gợi nhớ về một thuở chiến tranh khốc liệt, hào hùng. Thông qua bộ phim và đặc biệt là MV Con đã thấy gì? ra mắt dịp 30.4 năm nay, tôi và ê kíp muốn gửi đến một góc nhìn khác về chiến tranh. Góc nhìn từ người thân của những anh hùng. Họ cũng là những người đã hy sinh rất nhiều, âm thầm nhưng mạnh mẽ và kiên cường", Huy Thăng nói.
Bài hát với những câu hỏi: "Mẹ ơi… tại sao? Lúc anh đi làm ăn xa lại chẳng mấy khi về? Hình như chẳng bao giờ" hay lời tự sự: "Con thấy mẹ ngồi khóc riêng mình giữa đêm, may mấy ngọn cờ, chờ thống nhất đôi bờ. Con thấy người mẹ khóc giữa mênh mông, trông đứa con vô vọng, chiến chinh dài 1 thời ký ức đau thương ở lại..." đã chạm đến trái tim người xem một cách nhẹ nhàng, tinh tế.
Về phim ngắn Con đã thấy gì?, đạo diễn Huy Thăng cho biết ê kíp mất khoảng 1 năm, từ khâu viết kịch bản đến quay phim cho đến hậu kỳ, thu hút khoảng 100 nhân lực tham gia. Bộ phim chính thức công chiếu tại Tiệc phim ngắn Nha Trang hôm nay 12.5.
Đạo diễn Võ Huy Thăng quê ở Cần Thơ, tốt nghiệp ngành Sư phạm tiếng Pháp. Anh bén duyên với làm phim từ hồi sinh viên. Năm 2019, Huy Thăng và phóng viên Đình Tuyển - Báo Thanh Niên giành Giải thưởng lớn (Grand Prix) tại Liên hoan phim Courrant 3D Angoulême (Pháp) với phim ngắn Trôi. Phim kể về cuộc đời của một nghệ sĩ đờn ca tài tử hết thời, sống bằng nghề buôn bán trái cây ở chợ nổi.
Sau khi tốt nghiệp đại học, Huy Thăng rẽ hướng, lên TP.HCM để học tập, theo đuổi đam mê làm phim của mình. Huy Thăng từng làm sáng tạo và đạo diễn cho nhiều MV nổi tiếng như Giờ thì (ca sĩ Bùi Trường Linh) đạt hơn 36 triệu lượt xem hay Bắt cóc con tim (ca sĩ OnlyC - Lou Hoàng) đạt hơn 22 triệu lượt xem trên YouTube.
Theo clip dù khu vực nuôi đã chuẩn bị những hộp gỗ làm nơi trú ẩn an toàn, cầy vằn mẹ vẫn chủ động tìm một góc khuất bên ngoài khu chuồng bán hoang dã. Đây chính là cách mà loài cầy vằn hoang dã vẫn làm trong tự nhiên. Hành vi này xuất hiện ngay trong môi trường bảo tồn cho thấy cầy vằn vẫn giữ được những bản năng hoang dã vốn có.
Đại diện Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam (Save Vietnam's Wildlife) cho biết cầy vằn mẹ sinh được 2 con cầy vằn con. Đơn vị đang theo dõi cầy vằn qua hệ thống camera và giữ không gian yên tĩnh để đảm bảo cả mẹ và bé có thể phát triển ổn định.
Hành vi tự làm ổ trong khu vực bảo tồn khiến nhiều người bất ngờ. Trong môi trường bán hoang dã, nhiều loài động vật thường có xu hướng tận dụng những nơi trú ẩn được con người chuẩn bị sẵn. Việc tự làm ổ để sinh con là tập tính quen thuộc của cầy vằn ngoài tự nhiên, tự tìm vị trí an toàn và làm tổ theo bản năng thay vì phụ thuộc vào "nhà có sẵn".
"Những thay đổi này được đánh giá là tín hiệu tích cực trong công tác bảo tồn cầy vằn, góp phần giúp loài từng bước thích nghi và tiến gần hơn với việc trở lại môi trường sống tự nhiên. Diễn biến trong mùa sinh sản của cầy vằn tiếp tục được chúng tôi theo dõi, ghi nhận", đại diện Trung tâm Bảo tồn động vật hoang dã Việt Nam cho hay.
Cầy vằn là một trong những loài cầy hiếm nhất trên thế giới ở Việt Nam. Chúng có đặc điểm nhận dạng là 4 sọc đen trên lưng, thức ăn yêu thích là giun đất, trái cây và côn trùng. Mùa sinh sản của cầy vằn thường bắt đầu từ tháng 1 và kết thúc vào tháng 5. Cầy vằn bắc được xếp vào nhóm nguy cấp của Sách Đỏ của IUCN và hiện là một trong những loài thú ăn thịt nhỏ bị đe dọa nghiêm trọng nhất thế giới.
Hiện Save Vietnam's Wildlife đang chăm sóc 27 con cầy vằn trong đó có tới 20 thành viên mới chào đời trong 2 năm vừa qua. Mỗi con sơ sinh được sinh ra là một bước tiến quan trọng, thắp lên hy vọng phục hồi quần thể cầy vằn trong tương lai.
