Vụ bé gái 4 tuổi ở phường Phú Diễn, Hà Nội tử vong hôm 6/5 do cha dượng và mẹ ruột bạo hành khiến nhiều người đặt câu hỏi về trách nhiệm của cộng đồng. Trước đó, hàng xóm cho biết thường nghe tiếng khóc thét mỗi tối nhưng không can thiệp vì nghĩ sự việc chưa nghiêm trọng.
Dưới các bài viết về sự việc trên VnExpress, nhiều độc giả thừa nhận từng chọn im lặng khi thấy dấu hiệu bạo hành vì e ngại “mang vạ vào thân”.
Tiến sĩ Đặng Hoàng Ngân, chuyên gia tâm lý học phát triển trẻ em và thanh thiếu niên, ở Kanagawa, Nhật Bản cho rằng sự im lặng của đám đông xuất phát từ khoảng trống của hệ thống bảo vệ trẻ em.
Theo bà Ngân, nhiều người dân chưa quen với Tổng đài bảo vệ trẻ em 111 hoặc thiếu niềm tin vào việc bảo mật danh tính người báo tin. Người hàng xóm có thể ngại xen vào chuyện của nhà người khác, nhất là những nhà hành xử hung hãn. “Đừng chỉ trách hàng xóm khi trẻ bị bạo hành. Nếu chỉ dựa vào ý thức của từng người dân, khó tạo ra mạng lưới bảo vệ trẻ em bền vững”, bà nói.
Để giải quyết tận gốc rễ, bà Ngân dẫn chứng mô hình tại Nhật Bản. Quốc gia này không đặt trọng tâm vào việc xử lý hậu quả, mà ưu tiên phát hiện nguy cơ và can thiệp sớm.
Nhật Bản xây dựng mạng lưới giám sát chéo, quy trách nhiệm cho giáo viên, bác sĩ, hộ sinh, nhân viên phúc lợi và chính quyền địa phương. Khi giáo viên phát hiện học sinh có vết bầm tím lặp lại, hoặc bác sĩ thấy dấu hiệu thương tích bất thường mà người chăm sóc không thể giải thích hợp lý, họ có quyền báo cáo nghi ngờ bạo hành. Trong một số trường hợp, trẻ được tách khỏi gia đình tạm thời để xác minh.
“Nhật Bản chấp nhận khả năng cảnh báo nhầm, nhưng ưu tiên sự an toàn của trẻ ở mức cao nhất”, chuyên gia cho biết.
Để tránh quy chụp, mọi nghi vấn được đối chiếu với “Sổ tay mẹ và bé” – tài liệu lưu trữ toàn bộ lịch sử y tế, tiêm chủng và phát triển của trẻ em Nhật Bản từ sơ sinh đến 6 tuổi. Hệ thống phân định rõ rệt giữa việc trẻ bị thương do phụ huynh bất cẩn trong khoảnh khắc với tình trạng bỏ bê, bạo hành kéo dài.
Đặc biệt, Nhật Bản sử dụng các chuyến thăm nhà chủ động làm “công cụ phòng ngừa”. Tại tỉnh Kanagawa, hộ sinh, bác sĩ hoặc cán bộ phúc lợi đến tận nhà kiểm tra sức khỏe và môi trường nuôi dưỡng theo các mốc phát triển của trẻ, bắt đầu từ hai tháng tuổi. Việc này được thực hiện ngay cả khi phụ huynh không đăng ký.
Nhân sự chuyên môn sẽ kiểm tra cân nặng, vòng đầu, quan sát dấu hiệu bất thường trên cơ thể trẻ và môi trường sống. Họ cũng đặt nhiều câu hỏi cụ thể như ai ngủ cùng em bé, cha mẹ có thay phiên chăm sóc con hay không, người mẹ có thời gian nghỉ ngơi hay ra ngoài thư giãn không. Những chuyến thăm này không phải để “kiểm tra”, mà để hỗ trợ cha mẹ trước khi khủng hoảng xảy ra.
Ngoài trò chuyện, các chuyên gia cũng quan sát những dấu hiệu khó che giấu như mùi thuốc lá trong nhà, ánh mắt của cha mẹ, cách đáp ứng nhu cầu của trẻ hay bầu không khí trong gia đình. Những tín hiệu này có thể dẫn tới hỗ trợ ngay lập tức hoặc được ghi nhận để theo dõi sát hơn.
Song song đó, các địa phương cung cấp mạng lưới hỗ trợ gồm lớp kỹ năng làm cha mẹ, đường dây nóng giảm áp lực sau sinh và dịch vụ giữ trẻ khẩn cấp. “Không ai tự nhiên biết cách làm cha mẹ”, bà Ngân nói. “Có người đang cố gắng hết sức nhưng vẫn kiệt quệ. Có người bước vào vai trò cha mẹ khi bản thân còn đầy tổn thương và áp lực. Nếu được hỗ trợ sớm, nhiều hành vi bạo lực có thể được ngăn chặn trước khi trở thành bi kịch”.
Đánh giá về hệ thống của Việt Nam, bà Ngân xem việc bổ sung nhân viên công tác xã hội và nhà tâm lý lâm sàng tại các trạm y tế cơ sở thời gian qua là một bước tiến. Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý các đơn vị này cần chủ động tiếp cận các gia đình có trẻ nhỏ thay vì chờ đợi sự chủ động từ người dân.
“Khi đó, không chỉ trẻ em được bảo vệ sớm hơn mà nhiều cha mẹ cũng có cơ hội được giúp đỡ trước khi áp lực biến thành điều gây đau đớn cho con cái”, bà nói.
Ở Úc, luật quy định các nền tảng mạng xã hội phải bảo đảm người dưới 16 tuổi không tạo được tài khoản. Doanh nghiệp không tuân thủ sẽ chịu mức phạt tài chính lên tới hàng chục triệu đô la Úc. Đây là cấu trúc trách nhiệm pháp lý có khả năng tạo sức ép thực sự lên doanh nghiệp, điều mà một lệnh cấm áp dụng cho trẻ em không thể làm được.
Tại Việt Nam, Luật An ninh mạng 2018 buộc doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trên không gian mạng phải kiểm soát, ngăn chặn và xóa bỏ thông tin gây nguy hại cho trẻ em.
Nghị định 147/2024 yêu cầu nền tảng xác thực tài khoản người dùng tại Việt Nam, đồng thời quy định trẻ em dưới 16 tuổi muốn sử dụng mạng xã hội thì cha mẹ hoặc người giám hộ phải đăng ký bằng thông tin của mình và chịu trách nhiệm giám sát. Khung pháp lý đã quy định trách nhiệm rõ ràng, gồm doanh nghiệp và phụ huynh chứ không phải trẻ em.
Sau hơn 16 tháng kể từ khi Nghị định 147 có hiệu lực, chưa có báo cáo công khai nào về tỉ lệ tài khoản trẻ em tại Việt Nam đã được xác thực đúng quy định trên các nền tảng xuyên biên giới, cũng chưa có số liệu định lượng về xử lý vi phạm đối với nền tảng không tuân thủ.
Trong khi đó mức chế tài hành chính áp dụng cho nền tảng vi phạm hiện chỉ ở khoảng vài chục triệu đồng cho mỗi hành vi. Đây là một con số khó tạo sức răn đe đối với các tập đoàn công nghệ doanh thu hàng tỉ đô.
Một đề xuất nghiêm túc về bảo vệ trẻ em do đó cần đi vào bốn điểm chính.
Thứ nhất, nâng đáng kể mức chế tài tài chính đối với nền tảng không tuân thủ nghĩa vụ xác thực độ tuổi và kiểm soát nội dung gây hại cho trẻ.
"Năm 2013 tôi bắt đầu thực hiện việc trồng sen. Lúc đầu, tôi chỉ dám trồng thử nghiệm sen ở diện tích nhỏ và học hỏi kinh nghiệp trong việc trồng sen của những người đi trước. Ngoài ra tôi còn phải dành thời gian sưu tầm nhiều loài sen khác nhau, tìm hiểu về đặc tính sinh học và điều kiện thổ nhưỡng - từ đó tìm ra giống sen phù hợp", chị Thế chia sẻ.
Sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập Hệ thống Bệnh viện Mắt Quốc tế DND, đồng thời là diễn đàn học thuật nhằm cập nhật các xu hướng điều trị hiện đại, tăng cường kết nối chuyên môn và thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới trong thực hành lâm sàng.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo là bài báo cáo "Giải pháp tối ưu trong điều trị lão thị" của Bác sĩ Phạm Thị Hằng – Trưởng khoa Khúc xạ Bệnh viện Mắt Quốc tế DND đã mang đến góc nhìn toàn diện về một trong những vấn đề thị giác phổ biến nhất hiện nay.
Bài báo cáo tập trung cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán, đánh giá chức năng thị giác và xu hướng điều trị lão thị hiện đại trên thế giới. Nội dung nhấn mạnh vai trò của cá nhân hóa điều trị, từ các giải pháp sử dụng kính chuyên biệt cho đến phẫu thuật lão thị và thay thủy tinh thể. Thông qua việc phân tích ưu điểm, chỉ định và hiệu quả lâm sàng của từng phương pháp, báo cáo hướng tới mục tiêu lựa chọn giải pháp tối ưu cho từng bệnh nhân, giúp phục hồi khả năng nhìn đa khoảng cách, giảm phụ thuộc kính gọng và nâng cao chất lượng thị giác.
Tiếp nối chủ đề này, báo cáo chuyên đề "Presbyond trong kỷ nguyên số" đã thu hút sự quan tâm của nhiều bác sĩ và chuyên gia tham dự.
Bài báo cáo tập trung giới thiệu phương pháp Presbyond Laser Blended Vision – phương pháp điều trị lão thị bằng laser excimer cho cả hai mắt đồng thời. Nhờ khả năng kiểm soát quang sai giác mạc có chủ đích và cá nhân hóa theo đặc điểm thị giác của từng bệnh nhân, Presbyond cho phép não bộ hợp nhất hình ảnh từ hai mắt, giúp người bệnh đạt được khả năng nhìn đa khoảng cách tự nhiên, duy trì độ tương phản và thị giác lập thể.
Theo các chuyên gia, phương pháp này không chỉ góp phần giảm phụ thuộc kính mà còn giúp nâng cao trải nghiệm thị giác cho nhóm bệnh nhân trung niên trong thời đại số khi nhu cầu sử dụng thiết bị điện tử và làm việc ở nhiều khoảng cách ngày càng tăng.
Bên cạnh các báo cáo về điều trị lão thị, chủ đề phẫu thuật khúc xạ hiện đại cũng nhận được nhiều sự quan tâm tại hội thảo với hàng loạt chuyên đề chuyên sâu về công nghệ laser thế hệ mới.
Trong đó, các báo cáo liên quan đến SMILE Pro, SmartSight NOVA hay bằng chứng lâm sàng trong lựa chọn phương pháp phẫu thuật tật khúc xạ đã mang đến góc nhìn cập nhật về xu hướng cá nhân hóa điều trị trong nhãn khoa hiện đại. Nhiều dữ liệu nghiên cứu được các chuyên gia chia sẻ cho thấy sự phát triển của các công nghệ phẫu thuật không vạt đang góp phần nâng cao độ chính xác, tối ưu chất lượng thị giác và cải thiện trải nghiệm hậu phẫu cho người bệnh.
Đặc biệt, các chuyên gia nhấn mạnh xu hướng điều trị hiện nay không còn tập trung vào một công nghệ duy nhất mà hướng tới lựa chọn giải pháp phù hợp với từng đặc điểm giác mạc, độ.
Ngoài lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ, hội thảo cũng cập nhật nhiều tiến bộ trong điều trị đục thủy tinh thể và bệnh lý võng mạc. Các chuyên đề về FLACS với công nghệ Ziemer Z8 hay điều trị lỗ hoàng điểm bằng kỹ thuật vi phẫu hiện đại đã mang đến nhiều dữ liệu lâm sàng đáng chú ý, cho thấy xu hướng chuẩn hóa phẫu thuật và ứng dụng công nghệ cao nhằm nâng cao hiệu quả điều trị, độ an toàn cũng như khả năng phục hồi thị giác cho người bệnh.
Phát biểu tại hội thảo, BS CKII Nguyễn Đăng Dũng – Giám đốc Hệ thống Bệnh viện Mắt Quốc tế DND cho biết việc cập nhật công nghệ hiện đại cần song hành với chuẩn hóa thực hành lâm sàng và phát triển đội ngũ chuyên môn.
"Đổi mới trong nhãn khoa không chỉ đến từ công nghệ mà còn nằm ở việc chuẩn hóa điều trị và cá nhân hóa cho từng bệnh nhân. DND luôn chủ động cập nhật các xu hướng điều trị tiên tiến trên thế giới, đồng thời xây dựng quy trình điều trị toàn diện nhằm mang lại chất lượng thị giác bền vững cho người bệnh", BS Nguyễn Đăng Dũng chia sẻ.
Theo đại diện bệnh viện, song song với đầu tư trang thiết bị, DND cũng chú trọng đào tạo đội ngũ bác sĩ thông qua các chương trình đào tạo quốc tế, hội thảo chuyên môn và hợp tác chuyển giao kỹ thuật với các trung tâm nhãn khoa tiên tiến tại Mỹ, Canada, Nhật Bản, Singapore, Hàn Quốc…
Nhân dịp kỷ niệm 15 năm thành lập, Bệnh viện Mắt Quốc tế DND cũng triển khai nhiều chương trình ưu đãi dành cho người bệnh như một hoạt động tri ân cộng đồng, góp phần giúp người dân tiếp cận các công nghệ điều trị hiện đại với chi phí tối ưu hơn.
Hỗ trợ đến 40% chi phí Phẫu thuật Khúc xạ bằng các phương pháp hiện đại nhất.
Thông tin chi tiết về chương trình và cách đăng ký, bạn có thể liên hệ đến Hotline 0968.11.55.88 hoặc tham khảo tại link dưới đây: https://matquocte.vn/
