Chiều 9.4, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trình bày trước Quốc hội tờ trình tóm tắt đánh giá tình hình, kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm 2021 – 2025, dự kiến kế hoạch 5 năm 2026 – 2030.
Theo đó, Chính phủ phấn đấu tăng trưởng GDP bình quân 5 năm 2026 – 2030 đạt từ 10% trở lên, GDP bình quân đầu người đến 2030 đạt 8.500 USD, gấp 1,7 lần năm 2025.
Trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn và với quyết tâm cao, Chính phủ trình Quốc hội 5 quan điểm chỉ đạo, điều hành, 59 chỉ tiêu chủ yếu, 11 nhóm giải pháp trọng tâm trong giai đoạn 2026 – 2030 và 92 nhiệm vụ cần thực hiện ngay trong năm 2026. Trong đó, bao gồm 11 nhiệm vụ trọng tâm.
Theo đó, để đạt được các kết quả đề ra, Chính phủ sẽ tập trung hoàn thiện thể chế phát triển đồng bộ, hiện đại, cạnh tranh để tạo đột phá tăng trưởng, xác lập mô hình tăng trưởng mới; chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”.
Chuyển đổi mô hình tăng trưởng; đẩy mạnh cơ cấu lại các ngành, lĩnh vực; phát triển các khu vực doanh nghiệp, các mô hình kinh tế mới.
Thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, chống khủng hoảng kinh tế; khơi thông và đa dạng hóa các chuỗi cung ứng, kênh dẫn vốn.
Chính phủ cũng tập trung phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phấn đấu đến năm 2030, tỷ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP.
Tiếp đó là xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
Song song đó, hiện đại hóa nền giáo dục quốc dân, nâng cao chất lượng đào tạo, thu hút, trọng dụng nhân tài, nhất là trong các ngành nghề kỹ thuật, công nghệ và phục vụ các chương trình, dự án chiến lược, trọng điểm.
Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy đô thị hóa và phát triển đô thị, liên kết vùng. Tập trung đầu tư các tuyến đường bộ cao tốc theo quy hoạch, các cảng biển cửa ngõ kết hợp trung chuyển quốc tế, các cảng hàng không lớn, tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam, các tuyến đường sắt kết nối quốc tế, đường sắt đô thị; đến năm 2030 đưa vào sử dụng trên 5.000 km đường bộ cao tốc.
Đồng thời, chú trọng quản lý phát triển xã hội bền vững; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
Củng cố, tăng cường quốc phòng, an ninh; thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa.
Chính phủ thống nhất tư duy, nhận thức, khát vọng và hành động; đổi mới quản trị thực thi, xác định tăng trưởng “hai con số” là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, phải cụ thể hóa trong các chương trình, kế hoạch công tác hằng năm; kiểm tra, giám sát, đánh giá dựa trên tiêu chí kết quả thực hiện.
Công điện ngày 19/4 của Thủ tướng nêu việc tổng rà soát nhằm hoàn thiện đồng bộ thể chế, khắc phục triệt để các quy định chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu rõ ràng gây phát sinh chi phí xã hội.
Thủ tướng yêu cầu tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính và chi phí tuân thủ theo hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý sang kiến tạo phát triển. Mục tiêu là tạo thuận lợi tối đa cho người dân, doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số.
Kết quả rà soát phải kiến nghị hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, bảo đảm đơn giản, thống nhất, đồng bộ, khả thi, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới và khơi thông các nguồn lực.
Lãnh đạo Chính phủ giao bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch các tỉnh thành lập tổ công tác, huy động cán bộ có chuyên môn sâu tham gia rà soát. Ý kiến của người dân, doanh nghiệp, chuyên gia và đội ngũ trực tiếp thực thi pháp luật cần phải được coi trọng.
Các bộ, ngành và địa phương ưu tiên nguồn lực, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ quá trình rà soát. Khi thực hiện, các đơn vị phải chỉ rõ từng văn bản, điều khoản cần xử lý, kèm phương án sửa đổi, bổ sung, thay thế hoặc bãi bỏ, xác định rõ cơ quan chủ trì và thời hạn hoàn thành.
Thủ tướng giao Bộ Tư pháp đôn đốc, tổng hợp kết quả rà soát; Bộ Tài chính hướng dẫn lập dự toán kinh phí. Bộ Khoa học và Công nghệ chịu trách nhiệm hướng dẫn, triển khai ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ rà soát trước ngày 30/4.
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Hội Luật gia Việt Nam cùng các tổ chức, hiệp hội được huy động tham gia góp ý chuyên sâu và đề xuất giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Trước đó, phát biểu nhậm chức ngày 7/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng xác định một trong 5 ưu tiên là hoàn thiện thể chế, rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và xây dựng bộ máy tinh gọn, hiệu quả.
Ngày 13/4, Thủ tướng yêu cầu các bộ trình phương án cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trước 20/4; phương án cuối cùng sẽ được Chính phủ thông qua trong tháng 4 sau khi rà soát.
Hiện cả nước có 198 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện với 4.603 điều kiện kinh doanh. Theo Kết luận 18 của Trung ương, các bộ, ngành phải cắt giảm 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, tương đương khoảng 60 ngành, đồng thời loại bỏ các điều kiện không cần thiết.
Cùng với đó, các cơ quan quản lý phải giảm 50% thời gian thực hiện và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; đẩy mạnh phân cấp, bảo đảm cấp bộ chỉ trực tiếp thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực quản lý.
Đài khí tượng thủy văn Nam Bộ cho biết hiện nay áp thấp nóng phía tây phát triển mở rộng về phía đông và đông nam, trên cao áp cao cận nhiệt đới vắt qua Trung Bộ mạnh, do đó thời tiết nắng nóng sẽ quay lại Nam Bộ.
Tuy vậy những nhiễu động trên cao còn hoạt động yếu sẽ gây những cơn mây dông và mưa lác đác vài nơi.
Thời tiết cụ thể mây thay đổi, ngày nắng, nắng nóng tiếp tục xuất hiện diện rộng ở miền Đông và một số nơi trên khu vực miền Tây. Chiều tối có mưa rào và dông, có nơi mưa vừa, mưa to (chủ yếu tập trung ở phía bắc miền Đông, ven biên giới phía Tây Nam và Cà Mau, An Giang).
Còn Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết khu vực vùng núi từ Nghệ An đến TP Huế nắng nóng đến nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ cao nhất 35-37 độ C, có nơi trên 37 độ C, độ ẩm thấp 50-55%.
Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa ngày nắng, chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi.
Tây Bắc Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng.
TP Hà Nội nhiều mây, trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-25 độ C, cao nhất 30-32 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 20-24 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
Đông Bắc Bộ nhiều mây, trời nắng. Nhiệt độ thấp nhất 21-25 độ C, cao nhất 29-32 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-37 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 23-26 độ C, cao nhất 31-34 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 18-21 độ C, cao nhất 30-35 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 25-28 độ C, cao nhất 33-36 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 26-28 độ C, cao nhất 33-35 độ C.
Đây là một điểm nghẽn cần được tháo gỡ mà Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, khi báo cáo làm rõ ý kiến của các đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, sáng 21/4.
Vấn đề này, theo ông Tuấn, cũng là một trong những thách thức trong việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Dù vậy, ông khẳng định mục tiêu tăng trưởng hai con số vô cùng thách thức, nhưng là con đường tất yếu để đến năm 2045 Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao.
Dẫn báo cáo, Tư lệnh ngành Tài chính cho biết từ năm 1946 đến nay, chỉ có 13 quốc gia trên thế giới thực hiện thành công việc tăng trưởng liên tục hai con số trong vòng trên 10 năm, để bứt phá từ quốc gia nghèo thành nước phát triển.
Với Việt Nam, theo Bộ trưởng, trong suốt thời kỳ đổi mới chỉ có 2 năm tăng trưởng trên 9% và chưa bao giờ đạt mức hai con số.
Tuy nhiên, với quyết tâm thực hiện hiệu quả mục tiêu này, Bộ trưởng Tài chính cho biết trong quý I/2026, kinh tế đã có những phát triển khởi sắc với mức tăng trưởng đạt trên 7%, xuất khẩu tăng 19% và giải ngân đầu tư công tăng 1,2%.
Tuy nhiên, thách thức đặt ra từ quý II trở đi rất lớn do biến động giá dầu và xung đột quốc tế. Ông Tuấn cho biết theo đánh giá của chuyên gia, cứ 10% giá dầu tăng sẽ khiến tăng trưởng giảm 0,4% và gây áp lực lên lạm phát.
“Để đạt được mục tiêu tăng trưởng trên 10% cho cả năm nay, các quý còn lại phải đạt mức tăng từ 10% đến 11%. Bộ Tài chính sẽ tham mưu Chính phủ rà soát, cập nhật kịch bản tăng trưởng cho từng địa phương, bộ ngành và doanh nghiệp phù hợp với điều kiện mới”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn thông tin.
Ông cũng cho biết Bộ Tài chính sẽ phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để đảm bảo vừa cung cấp đủ vốn cho nền kinh tế, vừa ổn định vĩ mô.
Trong đó, Bộ trưởng nhấn mạnh chính sách tài khóa sẽ tập trung hoàn thiện hệ thống thuế để thu đúng, thu đủ, kịp thời, đồng thời tạo điều kiện tối đa cho doanh nghiệp phát triển, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ - đang chiếm 96% số lượng và đóng góp trên 50% GDP.
Về giải ngân đầu tư công, Tư lệnh ngành Tài chính đề cập giải pháp quan trọng là tập trung giải quyết các dự án tồn đọng về đất đai, cũng như các nguồn lực khác.
Ông Tuấn dẫn một thống kê chưa đầy đủ cho thấy cả nước đang tồn đọng khoảng 200.000ha đất - tương đương 3,3 triệu tỷ đồng, trong khi đó, kế hoạch đầu tư công của năm 2026 là 1,1 triệu tỷ đồng. “3,3 triệu tỷ đồng là con số thôi, nhưng nếu so sánh với tổng vốn đầu tư công của 2026 thì nguồn lực tồn đọng lớn gấp ba lần đầu tư công”, ông Tuấn so sánh và mong Quốc hội giám sát để tháo gỡ điểm nghẽn này.
Về nhu cầu vốn giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng cho hay giai đoạn tới vừa phải huy động vốn đáp ứng nhu cầu phát triển, nâng tổng vốn đầu tư xã hội từ 33,2% GDP giai đoạn 2020-2025 lên hơn 38,5 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Nếu so với giai đoạn trước, tổng nhu cầu vốn phải tăng 2,2 lần, riêng ngân sách Trung ương tăng 3,4 lần và thu hút FDI phải tăng 1,7 lần.
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận vấn đề nhiều đại biểu nêu là "hiệu quả đầu tư là rất quan trọng". Nếu không cải thiện được chỉ số ICOR (hiện ở mức 6,4), để đạt tăng trưởng hai con số thì tổng đầu tư xã hội phải lên tới 70% GDP.
Đề cập đến thị trường vốn, ông Tuấn nhận định chúng ta đang phụ thuộc quá lớn vào thị trường tiền tệ nên tới đây phải phát triển thị trường vốn dài hạn thông qua kênh trái phiếu và cổ phiếu.
"Khi thị trường chứng khoán được nâng hạng từ cận biên lên mới nổi, chúng ta sẽ có cơ hội thu hút nguồn lực rất lớn. Để thị trường vốn phát triển bền vững, cần cải cách từ thể chế, hạ tầng đến việc hình thành các định chế đầu tư chuyên nghiệp, giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ an tâm gửi vốn", Bộ trưởng Tài chính nêu và cho hay thị trường trái phiếu Chính phủ đang có nhiều khởi sắc.
