Kênh Military Summary đưa tin, trong 3 ngày qua, quân đội Nga (RFAF) đã phát động một cuộc tấn công phá vỡ kỷ lục vào Ukraine, sử dụng hơn 1.600 UAV và tên lửa – lớn nhất kể từ khi bắt đầu Chiến dịch quân sự đặc biệt.
Kiev hứng chịu hỏa lực dữ dội nhất khi bị hàng loạt tên lửa hành trình Kh-101 nhằm mục tiêu. Miền Tây Ukraine cũng là một trọng điểm đánh phá, cơ sở hạ tầng năng lượng bị phá hủy tại Zhovkva.
Quân đội Ukraine (AFU) đáp trả bằng hơn 250 UAV, nhắm vào nhiều mục tiêu, trong đó có nhà máy lọc dầu Ryazan của Nga.
Lực lượng tác chiến đặc biệt Ukraie công bố video về các vụ tấn công các mục tiêu phía sau của Nga, bao gồm:
– Một máy bay lưỡng dụng Be-200 và trực thăng Ka-27 tại căn cứ không quân Yeysk, tỉnh Krasnodar.
– Một tổ hợp tên lửa phòng không tầm ngắn Tor-M2 gần làng Honcharove, tỉnh Lugansk.
– Một tổ hợp pháo – tên lửa phòng không Pantsir-S1 gần làng Khutorok, Crimea.
– Một tàu chở hàng khô, được cho là đang vận chuyển đạn dược, tại cảng Berdyansk, tỉnh Zaporizhia.
– Một trung tâm huấn luyện tại làng Raihorodka, tỉnh Lugansk.
Trên thực địa, lực lượng Moscow đẩy mạnh tấn công, chiếm Charivna (hướng Zaporizhia), vượt sông Vovcha giải tỏa Chaikivka. Ở Konstantinovka, RFAF đã kiểm soát 40% Oleksandropol. Ngược lại, AFU phản công gần Otrrada (hướng Dnipropetrovsk).
Ông Zelensky: Nga có kế hoạch tấn công đầu não của Ukraine
Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 15/5, dẫn chứng các tài liệu do Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR) thu được, cho biết, Moscow sẽ nhắm mục tiêu vào khoảng 20 “trung tâm ra quyết định”, bao gồm các tòa nhà chính phủ và sở chỉ huy quân sự bao gồm cả Văn phòng Tổng thống ở Kiev và dinh thự nhà nước của Tổng thống ở Koncha Zaspa.
Một tài liệu bao gồm tọa độ của các cơ sở này, cũng như 3 hầm trú ẩn dưới lòng đất ở trung tâm Kiev, đã được công bố.
“Tất nhiên, chúng tôi đã xem xét thông tin này”, ông Zelensky nói, đồng thời nhấn mạnh, “Nga phải chấm dứt chiến tranh và đàm phán một nền hòa bình có phẩm giá, thay vì tìm kiếm những cách thức mới để đe dọa Ukraine”.
Nga chuẩn bị chiếm khu vực giữa 2 sông Seversky Donets và Staritsa
Theo kênh Readovka, quân đội Nga đã chiếm được một khu vực rừng rộng lớn giữa sông Seversky Donets và sông Staritsa, nơi có thể tạo vị trí thuận lợi để chọc thủng phòng tuyến của Ukraine tại phía đông bắc Kharkov.
Cụm tác chiến phía Bắc RFAF đạt được những tiến bộ đáng kể trong giao tranh ở phía bắc tỉnh Kharkov. Họ tiếp tục đẩy lùi đối phương khỏi bờ bắc sông Vovchya, phía đông Vovchansk. Các đơn vị Moscow cũng đã chiếm được làng Verkhnyaya Pisarevka và phía nam của nó, tiến đến sông Polnaya để tiếp tục phát triển về phía nam.
Điều này sẽ cho phép họ vượt qua mạng lưới vị trí của AFU được thiết lập trong các nếp gấp địa hình bao phủ cụm dân cư nông thôn quan trọng tập trung ở Bely Kolodez từ phía tây. Chính thông qua cụm dân cư này mà binh sĩ Ukraine đồn trú tại Vovchansk được tiếp tế.
Đồng thời, các đơn vị xung kích Nga thiết lập quyền kiểm soát trên các khu vực rộng lớn phía tây nam làng Staritsa và áp sát làng Izbitskoye, nằm trên bờ bắc sông Staritsa. Cụm tác chiến phía Bắc trong các khu vực này đã hình thành một mũi nhọn tại khu rừng Zalomny rộng lớn, nằm giữa sông Seversky Donets và sông Staritsa.
Trước khi bị chiếm giữ, khu rừng này từng là “căn cứ” chính cho các nhóm điều khiển UAV của Ukraine. Những khu rừng trên sườn đồi, với nhiều khoảng trống do hoạt động khai thác gỗ, đã cung cấp một vị trí cực kỳ thuận lợi để lắp đặt các trạm tiếp sóng và thiết bị khác cần thiết cho việc triển khai UAV.
Theo một số báo cáo chưa được xác nhận, trinh sát – đặc nhiệm Nga đã xâm nhập vào khu rừng từ hướng làng Staritsa. Do đó, có lý do để tin rằng các đơn vị vận hành UAV của Ukraine không còn tồn tại, vì việc cố thủ trong khu vực đó là không an toàn.
Hơn nữa, không có thông tin nào cho thấy AFU đang chuẩn bị một mạng lưới công sự dã chiến toàn diện, nhằm biến rừng Zalomny thành một nơi giống như Kremenskoye, vốn chỉ đơn giản là một mạng lưới chiến hào và hầm trú ẩn. Nếu có sự hiện diện thường trực của binh sĩ Ukraine trong rừng, thì cũng chỉ rất ít và thường là các nhóm nhỏ hoạt động chống lại các đơn vị trinh sát RFAF.
Do đó, quân đội Nga có mọi cơ hội để thiết lập vị trí, tập trung lực lượng và sau đó tiếp tục các hoạt động của họ. Có một lý do thuyết phục cho điều này. Phía nam rừng Zalomnoye, lực lượng Kiev đã xây dựng một mạng lưới công sự từ làng Rubezhnoye dọc theo con đường nông thôn S-210803. Những công sự này là một phần của tuyến phòng thủ quy mô lớn bắt đầu từ khu dân cư Liptsovsk và kéo dài về phía đông đến Seversky Donets.
Điều quan trọng cần lưu ý là đoạn gần làng Rubizhne là điểm yếu nhất của toàn bộ tuyến phòng thủ Ukraine. Theo các nguồn tin công khai, ngoài Rubizhne và tuyến đường nông thôn đã đề cập trước đó, lực lượng Kiev không xây dựng thêm bất kỳ công sự nào cho đến Staryi Saltiv.
Bằng cách chọc thủng tuyến phòng thủ, do Lữ đoàn cơ giới độc lập 127 AFU (trước đây là Lữ đoàn phòng thủ lãnh thổ) trấn giữ, Cụm tác chiến phía Bắc RFAF sẽ có thể thực hiện một cuộc tấn công bọc sườn.
Như vậy, quân đội Nga sẽ tạo ra tiền đề để giải quyết một vấn đề nan giải: loại bỏ khu vực phòng thủ Liptsov của đối phương. Việc RFAF chiếm được khu vực nông thôn này và mạng lưới công sự phức tạp của nó sẽ gây ra mối đe dọa trực tiếp đối với Kharkov.
Không thể nói rằng điều này sẽ dẫn đến một cuộc tấn công nhanh chóng vào thủ phủ khu vực, vốn là một thành phố với hơn một triệu dân. Nhưng sự hiện diện của binh sĩ Nga ngay ngoại ô Kharkov sẽ buộc Bộ chỉ huy Kiev phải duy trì lực lượng đáng kể tại đó.
Rừng Zalomny, vừa được chiếm giữ, là bàn đạp và là “tấm vé” mở ra cho quân đội Nga khả năng giải quyết nhiệm vụ quan trọng: vượt qua rào cản lớn trước thành phố.
Nga lật ngược thế cờ trên cánh đông Zaporizhia
Cuộc tấn công và thắng lợi của Cụm tác chiến phía Đông RFAF đã được xác nhận thêm ở cánh đông Zaporizhia.
Các nhóm xung kích nhỏ đã tiến đến ngoại ô làng Vozdvizhevka, và về phía đông, họ kiểm soát thêm một số vành đai rừng. Điều này làm giảm sự hiện diện của các nhóm binh sĩ Ukraine xâm nhập giữa tuyến đường sắt và sông Gaichur. Và khi hậu phương được giải tỏa, RFAF sẽ có thể tăng cường đột phá vào Vozdvizhevka.
Xa hơn về phía nam, Tập đoàn quân 35 RFAF giương cao lá cờ chiến thắng tại làng Volshebnoye, còn được gọi là Charivnoye. Giao tranh đã diễn ra trong vài tuần, và giờ đây AFU đã bị đánh bật khỏi ngôi làng.
Đọ súng vẫn tiếp diễn tại 2 làng Hulyaipolskoye và Novoselivka lân cận. Cũng như ở các khu vực khác, AFU thường phản công bằng cả những nhóm nhỏ và phương tiện bánh lốp hạng nhẹ, mà lực lượng Kiev, bất chấp nhiều tổn thất, vẫn có thể sử dụng không giới hạn.
Vì lực lượng Kiev vận hành một số trung đoàn xung kích độc lập ở đây, được bổ sung theo thứ tự ưu tiên, nên họ dễ dàng có thể điều động nhân lực theo một hướng. Giá trị chiến thuật của những hành động như vậy đối với Ukraine nằm ở việc đánh lạc hướng một số lực lượng Moscow.
Khu vực này rất quan trọng trong bối cảnh cuộc tấn công tiếp theo ở tỉnh Zaporizhia. Các đơn vị Moscow có cơ hội, thông qua Novoselivka và 2 vành đai công sự phía đông và đông bắc Orekhov, để vượt qua Malaya Tokmachka và giải tỏa một phần lãnh thổ đáng kể khác do Kiev kiểm soát.
Ukraine tăng cường phản công Kharkov
Kênh Rybar đưa tin, không chỉ cuộc tấn công của Nga đang tiếp diễn ở khu vực Burluk, mà các cuộc phản công quy mô lớn hơn của lực lượng Kiev cũng đã bắt đầu. RFAF đang giành được thắng lợi ở phía bắc, trong khi Ukraine đã phát động các cuộc tấn công ở phía đông.
Phía nam Vovchansk, giao tranh ác liệt vẫn tiếp diễn trong các khu rừng gần Verkhnyaya Pisarevka. Về phía đông, các đơn vị xung kích Nga đã chiếm được ngôi làng nhỏ Chaykovka, nằm gần Bochkovo, phía nam sông Vovchya.
Giao tranh vẫn tiếp diễn tại Okhrimovka, Volokhovka và Karaichnoye, cho thấy nỗ lực mở rộng đầu cầu về phía nam sông Vovchya, từ đó RFAF có thể phát động các cuộc tấn công tiếp theo.
Trong vùng lân cận Rybalchyne, các đơn vị Moscow đang giao tranh giành một số khu vực rừng phía đông khu bảo tồn thiên nhiên Severodonetsky.
Ở sườn phía đông, đã xuất hiện bằng chứng về các cuộc phản công của lực lượng Kiev gần làng Otradnoye. Họ xâm nhập thành công vào khu vực dân cư của ngôi làng này với sự hỗ trợ của xe bọc thép và máy bay ném bom, nhưng hiện vẫn chưa rõ liệu AFU có giữ vững được vị trí hay không.
Diễn biến này hoàn toàn nằm trong dự đoán. Bộ chỉ huy Kiev đã rút một lực lượng đáng kể để tăng cường cho hướng Burluk, nơi vẫn sẵn sàng chiến đấu sau các cuộc giao tranh ở hướng Kupyansk và đang tiến hành hàng loạt cuộc phản công chống lại Cụm tác chiến phía Bắc RFAF.
Như Rybar đã nêu, cuộc tấn công của Nga ở hướng Burluk đã buộc đối phương phải rút một số lực lượng khỏi Kupyansk. Hiện tại, bước tiến của RFAF sẽ chậm lại phần nào, và các trận đánh ác liệt sẽ tiếp tục diễn ra, nhưng, như trước đây, với các nhóm nhỏ. Và gần Kupyansk, sẽ xuất hiện những cơ hội mới để lực lượng Moscow thu hẹp đầu cầu phía đông Oskol.
Nga, Ukraine trao đổi 205 tù binh
Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 15/5 cho biết 205 tù binh chiến tranh Ukraine đã trở về từ Nga trong cuộc trao đổi mới nhất, khởi đầu giai đoạn đầu tiên của cuộc trao đổi “1.000 đổi 1.000” rộng lớn hơn, Kyiv Independent đưa tin.
Bộ Quốc phòng Nga xác nhận 205 quân nhân Nga đã trở về nước, họ đang ở Belarus và sẽ được chăm sóc y tế và tâm lý.
Ông Zelensky cho biết độ tuổi của các tù binh chiến tranh Ukraine được Moscow trao trả rất đa dạng, từ 21 đến 62 tuổi. Trong số các binh sĩ và sĩ quan được thả tự do vào ngày 15/5 có các quân nhân thuộc lục quân, hải quân, đổ bộ đường không và biên phòng, ông nói thêm.
“Hãy tiếp tục đấu tranh cho từng người vẫn còn đang bị giam giữ”, ông Zelensky viết trên Telegram.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 62 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine ở 7 tỉnh của Nga và bán đảo Crimea từ 20 giờ ngày 16.4 đến 7 giờ ngày 17.4, theo Hãng tin TASS.
Số UAV nói trên bị bắn hạ ở các tỉnh Astrakhan, Belgorod, Bryansk, Voronezh, Kursk, Leningrad và Novgorod, cũng như bán đảo Crimea. Nga đơn phương sáp nhập bán đảo Crimea từ Ukraine vào năm 2014.
Trong đó, Tỉnh trưởng Alexander Drozdenko của Leningrad thông báo trên ứng dụng nhắn tin rằng số lượng UAV bị bắn hạ ở tỉnh này lên tới 12 chiếc. Ông còn viết rằng một vụ cháy kho hàng đã được ghi nhận tại huyện Vyborg thuộc tỉnh Leningrad do mảnh vỡ UAV rơi xuống, nhưng không có thương vong.
Ngoài ra, Tỉnh trưởng Vyacheslav Gladkov của Belgorod vào chiều 17.4 viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng 1 người thiệt mạng và 11 người bị thương khi lực lượng vũ trang Ukraine tấn công vào nhiều địa điểm trong tỉnh trong 24 giờ, sử dụng gần 170 máy bay không người lái và khoảng 50 loại đạn dược, theo Hãng tin TASS.
Tỉnh trưởng Alexander Khinshtein của tỉnh Kursk cũng viết trên Telegram rằng trong 24 giờ, lực lượng vũ trang Ukraine đã bắn pháo vào tỉnh này 54 lần, trong khi hệ thống phòng không Nga đã bắn hạ 95 UAV của Ukraine.
Theo các quan chức và báo chí Nga đưa tin hôm 16.4, một cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn của Ukraine vào cảng Tuapse của Nga trên biển Đen đã khiến 2 người thiệt mạng và 7 người bị thương.
Đến tối 17.4 chưa có thông tin về phản ứng của phía Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố từ phía Nga. Cả hai bên luôn bác bỏ cáo buộc tấn công vào dân thường hay cơ sở hạ tầng dân sự.
Xem thêm: Ukraine tuyên bố đã dùng tên lửa Mỹ cung cấp tấn công trong lãnh thổ Nga
Giới chức ở Ukraine sáng 17.4 thông báo ít nhất 6 người thiệt mạng và 43 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó, theo trang tin The Kyiv Independent.
Ngoài ra, Không quân Ukraine cáo buộc Lực lượng Nga đã phóng 172 máy bay không người lái (UAV) và một tên lửa đạn đạo Iskander vào Ukraine trong đêm 16.4 và rạng sáng 17.4.
Trong số UAV nói trên có 147 chiếc bị bắn hạ, trong khi 20 chiếc khác và một tên lửa đạn đạo đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ, tấn công 4 địa điểm, theo Không quân Ukraine.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 17.4 tuyên bố lực lượng Nga đã giành được quyền kiểm soát hai cộng đồng dân cư ở tỉnh Kharkiv trong tuần từ ngày 11-17.4 trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, theo Hãng tin TASS.
Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố trong tuần qua, hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn 1.665 UAV và 60 quả bom thông minh của Ukraine trong tuần qua, và Hạm đội Biển Đen đã phá hủy 5 xuồng không người lái của Ukraine.
Cũng theo bộ này, các nhóm tác chiến của Nga đã khiến Ukraine tổn thất hơn 5.700 quân trong tuần qua
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 17.4 thông báo rằng cho đến nay vẫn chưa có sáng kiến cụ thể nào nhằm giải quyết cuộc xung đột với Ukraine đã kéo dài hơn 4 năm. Ông nhấn mạnh rằng lực lượng vũ trang Nga đã hoàn thành các mục tiêu do tổng tư lệnh tối cao đặt ra trong khuôn khổ chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Đến tối 17.4 chưa có thông tin phản ứng từ phía Ukraine cũng như Nga đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia.
Xem thêm: Ukraine tố Nga tấn công lớn chưa từng thấy, đánh trúng tòa nhà chính phủ ở Kyiv
Bộ Quốc phòng Nga hôm 15.4 đã cảnh báo về kế hoạch của châu Âu nhằm tăng cường cung cấp UAV cho Ukraine và công bố danh sách các nhà máy và doanh nghiệp mà họ cáo buộc sản xuất UAV hoặc các bộ phận UAV.
Danh sách này bao gồm các cơ sở ở Anh, Đức, Đan Mạch, Latvia, Lithuania, Hà Lan, Ba Lan, CH Czech, Tây Ban Nha, Ý, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ.
Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, hiện là Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, sau đó viết trên mạng xã hội X rằng danh sách nói trên tương đương với danh sách các mục tiêu tiềm tàng cho lực lượng vũ trang Nga. "Việc tấn công có trở thành hiện thực hay không phụ thuộc vào những gì xảy ra tiếp theo. Hãy ngủ ngon, các đối tác châu Âu!", Medvedev nói.
Khi được hỏi liệu việc Bộ Quốc phòng Nga công bố danh sách đó và bình luận của ông Medvedev có nghĩa là Nga thực sự đang xem xét tấn công các mục tiêu ở châu Âu hay không, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 17.4 đã không đưa ra câu trả lời có hay không, theo Reuters.
"Các quốc gia này đang ngày càng trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột, vào cuộc chiến xung quanh Ukraine. Chi tiết được nêu rõ trong thông cáo của Bộ Quốc phòng", ông Peskov nói.
Xem thêm: Vì sao phương Tây chia rẽ về khả năng tấn công Nga?
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 13/4 tuyên bố đã "xóa sổ" hải quân Iran, đánh chìm 158 tàu chiến, nhưng thừa nhận Tehran vẫn sở hữu các "xuồng tấn công nhanh", dù ông không cho rằng đây là mối đe dọa lớn.
Xuồng tấn công nhanh là những phương tiện cỡ nhỏ có thể di chuyển với tốc độ cao, trang bị súng máy và một số loại tên lửa chống hạm. Đây được coi là vũ khí chính được lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dùng để tuần tra hoặc rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, theo Chris Long, cựu sĩ quan hải quân Anh từng làm nhiệm vụ ở vịnh Ba Tư.
Trước chiến sự, IRGC được cho là sở hữu 3.000-5.000 xuồng tấn công nhanh. Báo WSJ của Mỹ dẫn các nguồn tin cho hay hơn 60% xuồng tấn công nhanh thuộc biên chế của IRGC vẫn nguyên vẹn sau gần hai tháng chiến sự với Mỹ - Israel. Các xuồng này thường được cất giấu trong các hang ngầm dọc bờ biển Iran và tận dụng tốc độ cao, khả năng cơ động linh hoạt để né tránh vệ tinh do thám.
Saeid Golkar, chuyên gia về IRGC kiêm giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Tennessee, Mỹ, gọi đây là "hạm đội muỗi" của Iran, do những xuồng này có kích thước nhỏ, chạy nhanh và linh hoạt, có thể tiến hành các đòn tấn công quấy nhiễu bằng súng máy, tên lửa và máy bay không người lái (UAV) mang theo. Chúng là lực lượng nòng cốt của hải quân thuộc IRGC, lực lượng độc lập với hải quân chính quy.
"Hải quân IRGC hoạt động giống như một lực lượng du kích trên biển", Golkar cho hay. "Họ tập trung vào lối đánh bất đối xứng, ưu tiên chiến thuật tấn công chớp nhoáng, đánh nhanh rút gọn, đặc biệt là tại vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz".
Lực lượng hải quân thuộc IRGC được thành lập vào khoảng năm 1986. Theo chuyên gia Farzin Nadimi từ Viện Washington, Mỹ, trong cuộc chiến Iran - Iraq, hải quân chính quy Iran từng do dự khi tấn công tàu dầu của Kuwait và Arab Saudi, những quốc gia tài trợ cho Iraq lúc bấy giờ.
Vì vậy, IRGC đã nhập cuộc và đẩy mạnh các vụ tập kích, khiến Mỹ phải điều tàu chiến đến hộ tống các đoàn tàu dầu đi qua khu vực. Trong giai đoạn này, tàu USS Samuel B. Roberts của Mỹ từng suýt chìm vì trúng thủy lôi do Iran rải. Hải quân Mỹ đáp trả bằng cách phá hủy hai tàu hộ vệ cùng hàng loạt tàu quân sự khác của Iran trong một trận đối đầu sau đó.
3 năm sau, chứng kiến lực lượng Mỹ áp đảo quân đội Iraq trong cuộc chiến vùng Vịnh lần thứ nhất, Iran tin rằng họ khó lòng giành chiến thắng nếu đối đầu trực diện quân đội Mỹ. Do đó, theo Nadimi, nước này đã phát triển một lực lượng tinh nhuệ chuyên tấn công kiểu du kích tại vùng Vịnh.
Hải quân IRGC có khoảng 50.000 thành viên, chia làm 5 khu vực tác chiến dọc theo vùng Vịnh. Lực lượng này cũng duy trì hiện diện trên nhiều đảo trong tổng số 38 hòn đảo mà Iran kiểm soát tại đây.
IRGC đã xây dựng ít nhất 10 căn cứ kiên cố và được ngụy trang kỹ lưỡng để che giấu đội xuồng tấn công nhanh. Một trong số đó là Farur, trung tâm điều hành của lực lượng đặc nhiệm hải quân Iran.
Ban đầu, Iran sử dụng các loại xuồng hoán cải có gắn súng máy hoặc súng phóng lựu. IRGC sau đó chế tạo hàng loạt xuồng nhỏ chuyên dụng, cùng với các loại tàu ngầm mini và xuồng không người lái. Lực lượng này tuyên bố một số mẫu xuồng của họ có thể đạt tốc độ hơn 185 km/h.
Hải quân IRGC gần đây còn phát triển các loại tàu lớn và hiện đại hơn, nhiều chiếc trong số đó đã trở thành mục tiêu tấn công của Mỹ - Israel, theo Alex Pape, chuyên gia hàng hải hàng đầu tại nền tảng phân tích quốc phòng mã nguồn mở Janes. Trong số những tàu bị hư hại trong đòn tập kích của Mỹ có cả tàu sân bay UAV Shahid Bagheri, một tàu container được hoán cải có khả năng phóng cả tên lửa chống hạm.
Để đối phó chiến thuật "bầy đàn" từ các đội xuồng nhỏ của Iran, chiến hạm Mỹ đã được trang bị pháo hạng nặng và nhiều loại khí tài hiện đại khác. Song các tàu thương mại lại hoàn toàn không có khả năng tự vệ trước những cuộc tấn công kiểu này.
Xuồng cao tốc của IRGC hôm 18/4 đã áp sát hai tàu thương mại hoạt động gần eo biển Hormuz, nổ súng ngăn chặn một tàu dầu và dường như đã phóng UAV đánh trúng, gây hư hại một tàu container. Cả hai sự cố đều không ghi nhận thương vong về người.
Nicholas Carl, chuyên gia về Iran tại Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) ở Washington, cho rằng những sự việc như vậy thể hiện mối đe dọa thường trực mà "hạm đội muỗi" Iran có thể gây ra với các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, ngay cả khi hải quân Mỹ đang hiện diện đông đảo gần đó để thực thi lệnh phong tỏa.
Các chiến hạm cỡ lớn của Mỹ đến nay vẫn tránh tuần tra tại khu vực eo biển Hormuz, bởi eo biển chật hẹp này không đủ chỗ cho tàu chiến xoay xở và gần như không có thời gian để kịp phản ứng nếu bị xuồng cao tốc Iran tấn công từ cự ly gần bằng UAV hay tên lửa.
Những tàu chiến Mỹ thực thi lệnh phong tỏa có thể đóng quân chủ yếu ngoài eo biển, tại vịnh Oman hoặc xa hơn nữa là biển Arab. Tại các vị trí này, họ vẫn có thể kiểm soát những tuyến vận tải hàng hải nhưng IRGC khó tấn công hơn nhiều.
Chuyên gia Carl chỉ ra rằng đây mới là những vụ tấn công đơn lẻ, nguy cơ với hải quân Mỹ và tàu thương mại sẽ cao hơn nhiều nếu Iran thực sự thử nghiệm chiến thuật bầy đàn, sử dụng hàng chục xuồng cao tốc cùng áp sát từ nhiều hướng để tung đòn tập kích trong các tình huống thực chiến.
Hải quân IRGC từ lâu đã áp dụng chiến thuật "mèo vờn chuột" với quân đội Mỹ ngay tại vịnh Ba Tư. Đô đốc Gary Roughead, cựu tư lệnh hải quân Mỹ, nhớ lại trong những năm 1990 và 2000, các xuồng tấn công cỡ nhỏ Iran thường lao thẳng về phía chiến hạm Mỹ với tốc độ cao rồi bất ngờ chuyển hướng khi chỉ còn cách khoảng một km.
"Chúng là lực lượng quấy nhiễu đầy khó chịu", đô đốc Roughead nói. "Bạn không bao giờ biết họ đang tính toán điều gì hay ý đồ thực sự của họ là gì".
Tác chiến UAV đã đẩy mức độ nguy hiểm của "hạm đội muỗi" lên tầm cao mới, Roughead cho hay. Những thiết bị này có giá thành rẻ và đôi khi rất khó phát hiện cũng như ngăn chặn, nhưng lại có khả năng gây thiệt hại nặng nề cho một chiến hạm trị giá hàng tỷ USD, đô đốc này nói.
Theo video ghi lại từ hiện trường, những người tham dự, trong đó có Tổng thống Donald Trump, đã phải tìm chỗ trú ẩn tại bữa tiệc dành cho các phóng viên Nhà Trắng tối 25.4 (sáng nay giờ VN) sau khi nghe thấy tiếng động lớn. Theo Reuters, Tổng thống Trump đã được các nhân viên Mật vụ đưa đi.
