Theo Hãng tin Reuters, ngày 30-4, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine Oleksandr Syrskyi đã ban hành sắc lệnh giới hạn binh sĩ chiến đấu ở các vị trí tiền tuyến tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc luân chuyển trong vòng 1 tháng.
“Các chỉ huy phải đảm bảo điều kiện để binh sĩ giữ vị trí của mình trong tối đa 2 tháng, sau đó bắt buộc luân chuyển trong vòng 1 tháng. Luân chuyển kịp thời không chỉ là vấn đề tổ chức nhiệm vụ, mà còn là vấn đề bảo toàn tính mạng binh sĩ và sự ổn định của tuyến phòng thủ”, ông Syrskyi nhấn mạnh.
Động thái diễn ra một tuần sau khi thân nhân các binh sĩ thuộc Lữ đoàn cơ giới số 14 đăng ảnh người thân gầy gò, tố cáo họ bị bỏ mặc nhiều tháng ở tuyến đầu mà không có nguồn cung lương thực, nước uống ổn định. Một số trường hợp, binh sĩ phải uống nước mưa cầm cự.
Những hình ảnh này được lan truyền nhanh chóng, gây phẫn nộ trên khắp đất nước.
Ngày 24-4, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết đã sa thải chỉ huy lữ đoàn và chỉ huy quân đoàn liên quan vụ việc. Sắc lệnh mới cũng yêu cầu khám sức khỏe định kỳ và cung cấp lương thực, đạn dược kịp thời cho binh sĩ tiền tuyến.
Chia sẻ trước truyền thông, Thanh tra quân đội Ukraine Olha Reshetylova khẳng định những “thất bại hậu cần nghiêm trọng” như vụ Lữ đoàn 14 chỉ là trường hợp hiếm gặp. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận tình trạng binh sĩ phải bám trụ tiền tuyến nhiều tháng trời vẫn là “vấn đề lớn”.
Theo Reuters, hiện chưa rõ lực lượng Ukraine, vốn đã thiếu người và đang phải căng mình trên nhiều mặt trận, có đủ khả năng triển khai sắc lệnh trên hay không.
Ông Taras Chmut, người đứng đầu tổ chức từ thiện Come Back Alive (Hãy sống sót trở về), cho rằng tình trạng thiếu người phần lớn xuất phát từ lối quản lý “hỗn loạn và thiếu cân nhắc” tại nhiều đơn vị trong quân đội Ukraine.
“Quân số trong quân đội tương đối ổn định. Vấn đề nằm ở hiệu quả sử dụng những con người này”, ông Chmut viết, đồng thời lưu ý rằng các sắc lệnh tương tự từng được ban hành trong quá khứ.
Cũng trong ngày 30-4, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev sẽ liên hệ với đội ngũ của Tổng thống Mỹ Donald Trump để làm rõ chi tiết đề xuất ngừng bắn ngắn hạn mà đưa ra vào tuần tới.
Trước đó, ngày 29-4, ông Trump cho biết đã điện đàm với người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Ông thông báo hai bên có bàn về ý tưởng “ngừng bắn một chút”.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 30-4 xác nhận lệnh ngừng bắn dự kiến rơi vào ngày 9-5, tức dịp kỷ niệm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến 2, song thời điểm cụ thể chưa được ấn định.
“Chúng tôi sẽ làm rõ đây thực chất là chuyện gì, là vài giờ đảm bảo an ninh cho một cuộc duyệt binh ở Matxcơva, hay điều gì đó nhiều hơn thế”, ông Zelensky nói về đề xuất.
Tổng thống Ukraine viết thêm trên X: “Đề xuất của chúng tôi là một lệnh ngừng bắn dài hạn, an ninh đáng tin cậy và được bảo đảm cho người dân, cùng với một nền hòa bình bền vững. Ukraine sẵn sàng nỗ lực vì điều này theo bất kỳ hình thức xứng đáng và hiệu quả nào”.
Cũng trong ngày 30-4, Tổng công tố Ukraine Ruslan Kravchenko thông báo tàu Panormitis chở lô ngũ cốc mà Kiev cho là “bị Nga đánh cắp” từ các vùng lãnh thổ Matxcơva đang kiểm soát đã không cập cảng Israel để dỡ hàng.
Ông Kravchenko khẳng định trên Telegram rằng con tàu trên đã rời lãnh hải Israel và tiến ra vùng biển trung lập. Ông cho rằng động thái có được nhờ “một loạt biện pháp tố tụng” của phía Ukraine.
Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Israel đã phản hồi rằng đề nghị hợp tác pháp lý được Ukraine gửi hôm 28-4 “có những lỗ hổng đáng kể và không kèm theo bất kỳ bằng chứng hỗ trợ nào”.
Phía Israel khẳng định con tàu “tự quyết định rời lãnh hải Israel”, thay vì do yêu cầu của Tel Aviv.
Matxcơva chưa lên tiếng về tình trạng pháp lý của số ngũ cốc thu hoạch tại những khu vực vẫn được quốc tế công nhận thuộc Ukraine.
"Hiệp ước thành lập của NATO không đưa ra bất kỳ điều khoản nào về đình chỉ tư cách hoặc khai trừ thành viên của khối", một quan chức NATO giấu tên trả lời tạp chí TIME, bình luận về thông tin Mỹ muốn đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha. BBC cũng dẫn thông báo tương tự từ một quan chức NATO.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Reuters ngày 24/4 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên cho biết Lầu Năm Góc đã nghiên cứu các phương án trừng phạt những đồng minh NATO bị coi là "thiếu hợp tác với Washington" trong chiến dịch tấn công Iran.
Email nội bộ của Lầu Năm Góc bày tỏ thất vọng trước việc một số đồng minh từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận, sử dụng căn cứ và bay qua không phận, vốn được coi là mức hợp tác tối thiểu trong NATO. Email này liệt kê các phương án đáp trả của Mỹ, trong đó có đề cập đình chỉ tư cách thành viên của những quốc gia "thiếu hợp tác" khỏi NATO, trong đó có Tây Ban Nha.
Tây Ban Nha đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ không quân trên lãnh thổ để tiến hành không kích Iran, dù Washington có hai cơ sở quân sự tại nước này.
Bình luận về thông tin trên, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhấn mạnh Madrid không làm việc dựa trên email mà dựa trên các văn kiện và lập trường chính thức của chính phủ Mỹ.
Ông Sanchez khẳng định Tây Ban Nha là "thành viên đáng tin cậy" của NATO, hợp tác đầy đủ với các đồng minh, nhưng "phải luôn trong khuôn khổ luật pháp quốc tế".
Một số lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) tham dự hội nghị thượng đỉnh của khối tại Cyprus ngày 24/4 cũng lên tiếng bảo vệ Tây Ban Nha.
Thủ tướng Hà Lan Rob Jetten nói ông đã được báo tin "Tổng thống Trump có ý tưởng mới rằng ông ấy có thể cứng rắn với cả những đồng minh của mình, bao gồm Tây Ban Nha".
"Tôi sẽ sát cánh cùng mọi thành viên châu Âu trong liên minh. Tây Ban Nha là một thành viên đầy đủ của NATO và điều đó sẽ không thay đổi", Thủ tướng Jetten nói.
Cùng ngày, một người phát ngôn chính phủ Đức cũng nêu lập trường của Berlin rằng "Tây Ban Nha là thành viên NATO và không có lý do gì để khiến điều đó thay đổi".
Người phát ngôn Lầu Năm Góc Kingsley Wilson không xác nhận chi tiết về email, nhưng nói Bộ Quốc phòng sẽ đảm bảo Tổng thống có "các lựa chọn đáng tin cậy" để buộc đồng minh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ. Bà cho rằng dù Mỹ đã "làm rất nhiều cho NATO, các đồng minh lại không sát cánh khi Washington cần".
Căng thẳng trong NATO gia tăng sau khi Mỹ và Israel tấn công Iran hồi cuối tháng 2, khiến Tehran đáp trả bằng cách đóng cửa eo biển Hormuz, làm đảo lộn thị trường năng lượng toàn cầu. Tổng thống Trump nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO không sẵn sàng tham gia sâu hơn vào chiến dịch, coi liên minh là "con đường một chiều" mà Mỹ không được hưởng lợi.
Ngày 26-4 giờ Mỹ, trang Axios cho biết đề xuất mới đã được chuyển đến Mỹ thông qua các nhà trung gian hòa giải Pakistan.
Theo đó, đề xuất này tập trung vào việc ưu tiên giải quyết cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz và lệnh phong tỏa của Mỹ. Ngoài ra, lệnh ngừng bắn sẽ được gia hạn trong thời gian dài hoặc các bên sẽ đồng ý chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn.
Cuối cùng, các cuộc đàm phán hạt nhân sẽ chỉ bắt đầu ở giai đoạn sau, sau khi eo biển được mở cửa và lệnh phong tỏa được dỡ bỏ.
Nhà Trắng đã nhận được đề xuất này nhưng chưa rõ liệu Mỹ có sẵn sàng xem xét nó hay không.
Theo giới quan sát, trong bối cảnh đàm phán bế tắc, đề xuất của Iran sẽ cho phép bỏ qua vấn đề hạt nhân để tiến tới một thỏa thuận nhanh hơn.
Nhưng việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa và chấm dứt chiến tranh sẽ làm mất đòn bẩy của Tổng thống Donald Trump trong đàm phán nhằm loại bỏ kho dự trữ uranium làm giàu của Iran và ngăn Tehran làm giàu uranium trong tương lai.
Ba quan chức Mỹ tiết lộ ông Trump dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp về Iran trong ngày 27-4, giờ địa phương, với sự tham gia của đội ngũ an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại hàng đầu của mình. Một nguồn tin cho biết họ sẽ thảo luận về tình trạng bế tắc trong các cuộc đàm phán và các bước tiếp theo có thể.
Trong cuộc phỏng vấn với Đài Fox News cuối tuần trước, ông Trump đã phát tín hiệu sẽ tiếp tục phong tỏa hải quân, làm tắc nghẽn xuất khẩu dầu mỏ của Iran, với hy vọng điều đó sẽ buộc Tehran phải nhượng bộ.
"Khi bạn có một lượng lớn dầu mỏ đang chảy qua hệ thống của mình... nếu vì bất kỳ lý do gì mà đường ống này bị đóng lại bởi không thể đưa dầu vào container hoặc tàu, điều xảy ra là đường ống đó sẽ nổ tung từ bên trong. Họ chỉ còn khoảng ba ngày trước khi điều đó xảy ra", nhà lãnh đạo Mỹ nêu.
Cuối tuần qua, cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran rơi vào khủng hoảng sau khi chuyến đi của Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tới Pakistan không có tiến triển nào.
Nhà Trắng đã thông báo các đặc phái viên của ông Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner sẽ gặp ông Araghchi tại Islamabad, nhưng phía Iran không đưa ra cam kết nào. Ông Trump thông báo rằng lập trường của Iran khiến ông hủy chuyến đi của đoàn Mỹ.
Một số nguồn tin cho biết ông Araghchi đã nêu kế hoạch bỏ qua vấn đề hạt nhân trong các cuộc gặp của mình tại Islamabad. Theo một nguồn tin khác, ông Araghchi đã nói rõ với các nhà trung gian hòa giải Pakistan, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ và Qatar rằng không có sự đồng thuận nào trong giới lãnh đạo Iran về cách giải quyết các yêu cầu của Mỹ.
Washington muốn Tehran đình chỉ việc làm giàu uranium trong ít nhất một thập kỷ và loại bỏ uranium đã làm giàu khỏi nước này.
NY Post ngày 26/4 dẫn video ghi lại sự cố hồi cuối tuần tại điểm giao cắt đường sắt ở Bakersfield, bang California. Video cho thấy một chiếc SUV màu đen vượt qua rào chắn an toàn, bị tàu hỏa cứa nát phần mũi, mảnh vỡ văng xung quanh.
Nhân chứng Blake Blanton cho biết chiếc xe bắt đầu trôi chậm đúng lúc đoàn tàu lao tới. "Tôi vặn nhỏ radio và nghĩ là có chuyện không ổn. Tôi lập tức bấm còi và bảo vợ gọi 911", Blanton kể.
Sau khi đoàn tàu đi qua, nhận thấy tình hình an toàn, Blanton đã đến ứng cứu. "Tôi tự nhủ nếu đó là người thân mình thì sao? Đó cũng là con cái nhà người ta mà. Bản thân tôi cũng có con, nên tôi chỉ biết lao tới nhanh nhất có thể", anh kể.
Giới chức cho biết nữ tài xế 18 tuổi dường như gặp vấn đề sức khỏe khẩn cấp khi đang lái xe, khiến phương tiện mất lái, trôi về phía đường ray.
Vợ Blanton, vốn là y tá, đã cố giữ cho nạn nhân tỉnh táo trong lúc lực lượng cứu hộ tới hiện trường. Cô gái không bị thương nặng sau cú va chạm rất mạnh. Danh tính cô gái trẻ chưa được công bố.
