“Theo lời mời của Chủ tịch Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald J. Trump sẽ thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc từ ngày 13/5 đến 15/5”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm nay cho biết. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump trong nhiệm kỳ thứ hai.
Theo kế hoạch, Tổng thống Trump sẽ hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình vào sáng 14/5. Trong ngày 15/5, ông Trump và ông Tập sẽ dự tiệc trà và cùng ăn trưa làm việc trước khi lãnh đạo Mỹ trở về Washington.
Sự kiện diễn ra khi quan hệ Mỹ – Trung có dấu hiệu ổn định hơn sau giai đoạn căng thẳng thương mại, nhưng lại bị phủ bóng bởi chiến sự Iran. Chuyến thăm ban đầu dự kiến diễn ra vào tháng 3, nhưng đã bị hoãn do Washington dồn sự tập trung cho cuộc chiến ở Trung Đông. Ông Trump từng muốn chấm dứt chiến sự với Iran trước khi thăm Trung Quốc, nhưng điều nay chưa thể trở thành hiện thực, khi đàm phán giữa Washington và Tehran đang bế tắc.
Theo giới chức Mỹ, ông Trump muốn thúc đẩy Trung Quốc làm trung gian cho một thỏa thuận có thể giúp nhanh chóng chấm dứt cuộc xung đột. Điều đó khiến tình hình Trung Đông trở thành vấn đề nổi bật trong chương trình nghị sự Mỹ – Trung, vốn chủ yếu xoay quanh thương mại, công nghệ, khoáng sản chiến lược và Đài Loan.
Xung đột ở Trung Đông bùng phát từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel phối hợp không kích Iran, hạ sát hàng loạt quan chức cấp cao, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Iran sau đó tập kích đáp trả vào Israel cùng các nước vùng Vịnh có căn cứ quân sự Mỹ.
Chiến sự còn khiến eo biển Hormuz, tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, rơi vào vòng phong tỏa kép. Iran đã siết kiểm soát Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia “thân thiện” đi qua, trong khi Mỹ đã áp lệnh phong tỏa với mọi cảng biển Iran từ ngày 13/4.
Những diễn biến này ảnh hưởng tới cả Mỹ và Trung Quốc, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Trung Quốc là bên mua đáng kể dầu thô từ Iran và tận dụng nguồn cung giá rẻ này để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, chiến sự kéo dài làm dấy lên lo ngại về giá nhiên liệu tại Mỹ và nguy cơ nước này lún sâu hơn vào một cuộc xung đột mới tại Trung Đông.
Do đó, đây là một trong những hội nghị hiếm hoi mà cả Washington lẫn Bắc Kinh đều có động lực tìm kiếm sự ổn định, ít nhất là trong ngắn hạn. Mỹ kỳ vọng Trung Quốc có thể đóng vai trò trung gian hoặc ít nhất gây sức ép để Iran chấp nhận một số nhượng bộ liên quan chương trình hạt nhân và eo biển Hormuz.
Một dấu hiệu cho thấy mức độ liên quan giữa xung đột Iran với cuộc gặp giữa ông Trump với ông Tập là việc Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đến Bắc Kinh tuần trước và gặp người đồng cấp Vương Nghị. Theo hãng tin ISNA, Ngoại trưởng Iran đã thông báo cho ông Vương về các cuộc đàm phán giữa nước này với Mỹ mà Pakistan làm trung gian.
“Tôi cho rằng đây là sự sắp đặt có chủ ý, khi phía Iran đến để nói với Trung Quốc đâu là giới hạn cuối cùng của họ. Họ nghĩ Trung Quốc có thể giúp đạt được điều gì và Bắc Kinh có thể làm gì để tác động tới ông Trump”, Yun Sun, giám đốc chương trình Trung Quốc tại Trung tâm Stimson, Mỹ nói với Washington Post.
Trung Quốc đến nay vẫn tránh đưa ra lập trường công khai quá cứng rắn về cuộc xung đột, đồng thời duy trì sự ủng hộ đối với Tehran. Khi gặp ông Araghchi, ông Vương kêu gọi các bên, trong đó có Tehran, tăng cường nỗ lực để mở cửa lại eo biển Hormuz, nhưng cũng khẳng định Trung Quốc ủng hộ “các quyền hợp pháp của Iran trong việc sử dụng năng lượng hạt nhân vì hòa bình”.
Tuy nhiên, những khác biệt quan điểm liên quan chiến sự Iran có thể làm giảm kỳ vọng về kết quả đàm phán Mỹ – Trung. Thời điểm ông Araghchi thăm Bắc Kinh tuần trước được cho là nhằm nhấn mạnh mối quan hệ Trung Quốc – Iran trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh với Mỹ.
“Ông Tập muốn đảm bảo rằng cuộc chiến của Mỹ với mục đích thay đổi một chế độ ở Trung Đông được nhìn nhận là thất bại, còn ông Trump dĩ nhiên muốn điều ngược lại”, Jacob Stokes, phó giám đốc chương trình Ấn Độ – Thái Bình Dương thuộc tổ chức nghiên cứu Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS), nói với WSJ.
Các chuyên gia cho rằng Tổng thống Trump muốn tìm kiếm sự hỗ trợ từ Trung Quốc khi chưa thể chấm dứt cuộc xung đột theo các điều khoản ông mong muốn, nhưng lưu ý rằng lãnh đạo Mỹ không nên kỳ vọng quá nhiều vào Bắc Kinh trong vấn đề này.
“Đây rõ ràng không phải vị thế lý tưởng đối với một Tổng thống Mỹ lần đầu thăm Trung Quốc sau một thập kỷ”, Aaron David Miller, cựu nhà đàm phán Trung Đông của Mỹ, nhận định.
Theo Miller, ông Trump đang bước vào cuộc hội đàm với ít đòn bẩy hơn so với trước đây. Nước Mỹ hiện nay đã tự cô lập mình hơn với thế giới bằng các đòn thuế quan sâu rộng với cả đồng minh, đối tác lẫn đối thủ, trong khi mối quan hệ giữa Washington với NATO dưới thời ông Trump cũng trở nên căng thẳng.
Ngoài chiến sự Iran, lãnh đạo Mỹ – Trung dự kiến tiếp tục trao đổi về các vấn đề là nguồn cơn dẫn đến căng thẳng trong quan hệ song phương như thương mại, công nghệ, kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, Đài Loan.
“Hầu như mọi bên đều có lợi ích gắn với kết quả của cuộc gặp này”, Chad Bown, chuyên gia cấp cao tại Viện Peterson về Kinh tế Quốc tế, nhận định với CNBC.
Eswar Prasad, giáo sư kinh tế tại Đại học Cornell, New York, Mỹ nhận định hai lãnh đạo sẽ nỗ lực tìm tiếng nói chung, bởi bất cứ căng thẳng nào trong cuộc gặp thượng đỉnh đều có thể làm gia tăng đối đầu giữa hai bên, khiến tình trạng bất ổn kinh tế và địa chính trị kéo dài, đồng thời gây tổn hại nghiêm trọng tới thương mại và tăng trưởng toàn cầu.
“Cả thế giới kỳ vọng hai lãnh đạo có thể đạt được đồng thuận, ít nhất là về một số vấn đề nhất định, đồng thời tìm cách ngăn căng thẳng tiếp tục leo thang ở vấn đề còn lại”, ông Prasad nói.
Ngày 25-4 (giờ địa phương), Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói chừng nào các hành động thù địch và áp lực hoạt động của Mỹ còn tiếp diễn, thì "việc xây dựng lại lòng tin và tiến trình đối thoại sẽ gặp khó khăn đáng kể".
Trong cuộc gọi với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, ông Pezeshkian nhấn mạnh Tehran sẽ không tham gia vào các cuộc đàm phán ép buộc, dưới áp lực, đe dọa hoặc bao vây. Theo ông, Washington trước tiên phải loại bỏ "các trở ngại về mặt hoạt động, bao gồm cả việc phong tỏa" các tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran để tạo điều kiện đàm phán giải pháp.
Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đã hủy chuyến đi Pakistan của phái đoàn đàm phán, bao gồm đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn Jared Kushner, ngay trước giờ khởi hành. Theo ông Trump, Iran đã lập tức đưa ra đề xuất mới "tốt hơn" sau tuyên bố của ông.
Tuy nhiên nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng Washington sẽ không tấn công Iran trở lại ngay lập tức. Thay vào đó, ông vẫn để ngỏ cánh cửa đàm phán khi cho biết Tehran "có thể gọi chúng tôi bất cứ khi nào họ muốn".
Theo Hãng tin Merh của Iran, ngay sau tuyên bố của ông Trump, âm thanh kích hoạt phòng không đã vang lên ở Kermanshah của nước này nhưng chưa rõ nguyên nhân.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi hiện đang ở Oman và dự kiến sẽ quay lại Pakistan. Các thành viên trong nhóm của ông đang ở Tehran để tham vấn.
Theo Đài Al Jazeera, một khung đàm phán đã được chuẩn bị sẵn. Về chi tiết, có nhiều đồn đoán rằng khung đàm phán chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz và việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran. Sau đó có thể là có các cuộc thảo luận sâu hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran.
Trước đó, khi rời Islamabad, ông Araghchi cho biết vẫn còn phải xem liệu Mỹ có "thực sự nghiêm túc trong ngoại giao" hay không.
Bộ chỉ huy quân sự chung của Iran ngày 25-4 cảnh báo nếu Mỹ tiếp tục "phong tỏa đường biển, cướp bóc và hải tặc trong khu vực", Tehran sẽ đáp trả bằng hành động quân sự "mạnh mẽ". Tuyên bố được hãng thông tấn nhà nước IRNA đăng tải, cũng nói rằng nếu Mỹ và Israel nối lại hành động gây hấn, hai nước này sẽ phải chịu thêm tổn thất.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh cách mạng Iran (IRG) tuyên bố không có ý định dỡ bỏ lệnh phong tỏa eo biển Hormuz. "Kiểm soát eo biển Hormuz và duy trì ảnh hưởng răn đe của nó đối với Mỹ và những người ủng hộ Nhà Trắng trong khu vực là chiến lược dứt khoát của Iran", lực lượng này nhấn mạnh.
Mỹ đã áp đặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran để đáp trả. Mới đây, Tổng thống Donald Trump nói rằng Hải quân Mỹ đang rà phá thủy lôi của Iran ở eo biển Hormuz.
Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cũng xác nhận một trực thăng của Hải quân đang hộ tống một tàu bị chặn bắt có liên hệ với "đội tàu bóng đêm" của Iran.
Báo New York Times ngày 15/5 dẫn nguồn tin cho biết, Mỹ và Israel đang tích cực chuẩn bị cho khả năng nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Theo New York Times, Iran có thể phải hứng chịu các cuộc tấn công mới của Mỹ và Israel ngay trong tuần tới.
Báo Mỹ đưa tin, các cố vấn của Tổng thống Donald Trump đã chuẩn bị kế hoạch cho các cuộc tấn công mới vào Iran, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.
Các lựa chọn mà Tổng thống Trump đang cân nhắc được cho là bao gồm việc chuyển sang các cuộc ném bom mạnh mẽ hơn vào Iran và một chiến dịch trên bộ của lực lượng đặc nhiệm để thu giữ uranium làm giàu từ các cơ sở hạt nhân Iran.
Trước đó, kênh truyền hình NBC News dẫn nguồn tin cho biết, Lầu Năm Góc đang cân nhắc đặt tên cho chiến dịch tấn công mới nhằm vào Iran là Chiến dịch Búa Gậy nếu thỏa thuận ngừng bắn sụp đổ, thay thế cho Chiến dịch Cuồng nộ được phát động vào cuối tháng 2.
Mỹ từng cân nhắc khả năng tiến hành một chiến dịch nhằm đưa uranium làm giàu, vật liệu có khả năng chế tạo vũ khí hạt nhân, ra khỏi các cơ sở hạt nhân Iran. Điều này sẽ đòi hỏi lực lượng Mỹ phải ở lại trên lãnh thổ Iran trong một khoảng thời gian nhất định.
Trong một bài đăng dài trên mạng xã hội vào ngày 14/5, Tổng thống Trump đã liệt kê những thành tựu mà chính quyền của ông đã đạt được trong thời gian qua, bao gồm “phá hủy quân sự Iran”.
Tổng thống Trump cũng cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran “sẽ tiếp tục”, ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn cân nhắc nghiêm túc việc nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi về nước từ chuyến thăm Trung Quốc.
Trước khi lên đường sang Trung Quốc, ông Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang “trong tình trạng nguy kịch”. Tổng thống cũng nói rằng ông đang mất dần kiên nhẫn với Iran.
Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth ngày 12/5 tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột. Một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông Trump đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán - bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và Israel không nên tiến hành các cuộc tấn công quân sự mới nhằm vào Iran. Ông nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ dẫn đến kết quả tương tự.
Nạn nhân nói trên là một người đàn ông 57 tuổi đang xem buổi biểu diễn thôi miên rắn tại một khách sạn ở Hurghada, điểm đến nghỉ mát nổi tiếng trên biển Đỏ, vào đầu tháng 4.
Hai con rắn liên quan, được cho là rắn hổ mang, được đặt trên cổ của những người xem, theo AFP dẫn lời cảnh sát ở bang Bavaria thuộc phía nam của Đức.
"Người thôi miên rắn sau đó đã để một trong những con rắn bò vào quần" của người đàn ông Đức và con rắn đó đã cắn vào chân nạn nhân, theo thông báo từ cảnh sát.
Nạn nhân có "những dấu hiệu rõ ràng của tình trạng ngộ độc" và phải được hồi sức trước khi được đưa đến bệnh viện, nhưng sau đó ông đã tử vong.
Người đàn ông bị rắn cắn chết, không được nêu tên trong thông báo, sống ở quận Unterallgaeu ở Bavaria và đang đi nghỉ cùng hai người thân.
Cảnh sát và công tố viên Đức đang điều tra cái chết của ông này và đang chờ kết quả xét nghiệm độc tố.
Khi được AFP liên hệ, giới chức Ai Cập cho hay họ không biết về vụ du khách Đức bị rắn cắn chết.
Vào tháng 3.2019, một người đàn ông Trung Quốc 47 tuổi đã bị rắn hổ mang cắn tử vong tại chỗ sau khi bắt con vật này để chụp ảnh chung, theo báo trang Asia Times.
Rắn hổ mang là một trong những loài rắn độc nhất thế giới. Dù không chủ động tấn công con người, và có xu hướng tháo chạy mỗi khi đối mặt với nguy cơ, rắn hổ mang vẫn đủ sức giết chết kẻ đối đầu với cú đớp mang theo liều chất độc thần kinh neurotoxin chết chóc.
