Những ngày qua, trên nền tảng mạng xã hội, lan truyền các bài đăng chia sẻ hình ảnh trend bước ra từ trang cá nhân, đang thu hút sự quan tâm của đông đảo người dùng, đặc biệt là giới trẻ. Với trào lưu này, người dùng chỉ cần chụp lại giao diện trang cá nhân Facebook cùng một hình ảnh chân dung, sau đó nhập câu lệnh vào công cụ AI để tạo nên những hình ảnh mang phong cách điện ảnh, sống động như mong muốn.
Không ít người dùng, đặc biệt là giới trẻ còn hào hứng chia sẻ những tác phẩm này lên phần tin nổi bật của trang cá nhân, xem đây là cách để lưu giữ kỷ niệm, giúp bạn bè và người thân dễ dàng theo dõi, tạo sự tương tác cao.
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, việc sử dụng công cụ AI để tạo ra các nội dung giải trí đã trở thành một phần tất yếu của đời sống hiện đại. Tuy nhiên, đằng sau những tấm hình sống động, tiềm ẩn rủi ro bị đánh cắp thông tin cá nhân. Ngoài ra, cung cấp hình ảnh và thông tin dữ liệu cá nhân cho một số công cụ AI không rõ nguồn gốc, có thể tạo ra kẽ hở cho các đối tượng lợi dụng không gian mạng để lừa đảo.
Lê Văn Phúc, sinh viên Trường ĐH Khoa học Huế, chia sẻ: “Trend này tạo cho mình cảm giác mới lạ, đẹp mắt và giúp hình ảnh cá nhân trông nổi bật hơn so với ảnh thông thường. Hơn nữa, trend này giúp thể hiện cá tính và phong cách riêng của mình”, Phúc nói.
Còn Phạm Ngôn (25 tuổi), đang làm công ty tại xã Phú Vinh, TP.Huế, cho biết mình tạo trend này chủ yếu là để giải trí, bắt kịp xu hướng mạng xã hội và tăng tương tác trên Facebook như lượt thích, bình luận hay chia sẻ. Mình cũng muốn xây dựng hình ảnh cá nhân đẹp mắt, ấn tượng hơn trong mắt bạn bè và người theo dõi.
Chia sẻ những rủi ro về trend đang được giới trẻ sử dụng, ông Ngô Minh Hiếu, Giám đốc chống lừa đảo, thành viên Hiệp hội An ninh mạng quốc gia Việt Nam, cho biết trend bước ra từ trang cá nhân nhìn có vẻ vui, nhưng rủi ro là người dùng đang đưa gương mặt, hình ảnh cá nhân, bối cảnh nhà cửa, nơi làm việc, bạn bè hoặc trẻ em vào công cụ AI. Ảnh khuôn mặt là dữ liệu sinh trắc học, nếu bị thu thập, lưu trữ hoặc lạm dụng thì rất khó để thu hồi như đổi mật khẩu. Nhiều cảnh báo quốc tế cũng cho thấy AI có thể bị lợi dụng để tạo deepfake, giả mạo danh tính, lập tài khoản giả hoặc lừa đảo trên mạng xã hội.
Theo ông Hiếu, dù đăng trên bảng feed hay Story Facebook, rủi ro vẫn tồn tại. Hơn nữa, Story có thể tự biến mất sau một thời gian, nhưng người khác vẫn có thể chụp màn hình, lưu lại, chia sẻ lại hoặc dùng hình ảnh đó để tạo nội dung giả mạo.
“Người dùng nên hiểu rằng không phải công cụ AI nào cũng minh bạch về việc ảnh được lưu ở đâu, lưu bao lâu, có dùng để huấn luyện AI hay chia sẻ cho bên thứ ba hay không. Một số nền tảng AI hình ảnh từng gây tranh luận vì yêu cầu quyền truy cập hoặc xử lý ảnh cá nhân để tạo nội dung gợi ý”, ông Hiếu nói.
Ông Hiếu cũng khuyến cáo, không dùng ảnh trẻ em, ảnh giấy tờ tùy thân, ảnh nhạy cảm, ảnh trong nhà, ảnh có biển số xe hoặc thông tin riêng tư để tạo trend. Người dùng chỉ nên dùng công cụ uy tín, đọc kỹ quyền truy cập, không cấp quyền toàn bộ thư viện ảnh nếu không cần và hạn chế đăng công khai. Với người nổi tiếng, doanh nhân, giáo viên, phụ huynh hoặc trẻ vị thành niên, càng cần cẩn trọng vì hình ảnh có thể bị dùng để bôi nhọ, giả mạo phát ngôn hoặc lừa đảo người quen.
Ở góc độ khác, ông Võ Đỗ Thắng, Giám đốc Trung tâm đào tạo an ninh mạng Athena, cho biết khi sử dụng công cụ Al để tạo trend đăng lên mạng xã hội, có nguy cơ về bảo mật và an ninh dữ liệu, hơn nữa khả năng nhiều công cụ chỉnh sửa AI không rõ nguồn gốc, dẫn đến người dùng bị lộ lọt thông tin ra bên ngoài.
Theo ông Thắng, việc cung cấp hình ảnh cá nhân là quá trình huấn luyện cho công cụ AI, tiềm ẩn nguy cơ tạo ra các thông tin giả mạo, từ đó có thể gây hại ngược lại cho chính chủ sở hữu. “Người dùng có nguy cơ bị tấn công bởi deepfake, thậm chí bị bôi nhọ danh dự hoặc kẻ xấu có thể sử dụng hình ảnh của người dùng để thực hiện các hành vi lừa đảo”, ông Thắng nói.
Cũng theo ông Thắng, mọi người thường sử dụng các công cụ AI để tạo ra những hình ảnh đẹp mắt và hoàn hảo cho bản thân. Tuy nhiên, những hình ảnh này nhiều khi không đúng với thực tế sẽ gây áp lực ngược lại về tiêu chuẩn vẻ đẹp, dẫn đến chủ sở hữu hình ảnh gặp các áp lực về mặt tâm lý và có thể gây ra những tác động xấu đến xã hội về sau.
Ông Thắng cho rằng thông thường những công cụ AI được sử dụng miễn phí, nhưng có thể đính kèm bên dưới phần mềm mã độc, một khi mà cài đặt những công cụ AI chạy trên máy tính hoặc điện thoại, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm mã độc và dữ liệu bị mất hết.
“Chúng ta không nên chạy theo trend xu hướng để cuối cùng mất dữ liệu cá nhân”, ông Thắng khuyến cáo.
Tại địa chỉ 36/55 Lê Thị Hồng, P.Gò Vấp, TP.HCM, 2 bạn trẻ Lã Thị Huy Thanh (29 tuổi) và Lư Nguyễn Bảo Minh (27 tuổi) cùng sáng lập và vận hành không gian nhuộm mang tên Xanh Chàm Indigo Studio.
Hành trình đến với nghề bắt đầu từ chuyến đi du lịch Hà Giang (nay là Tuyên Quang) vào tháng 12.2024. Sau khi trải nghiệm vẽ sáp ong và nhuộm chàm trên vải gai dầu của người Mông, màu xanh tự nhiên đã khiến cả hai bị thu hút.
Trở về TP.HCM, Huy Thanh, từng làm marketing trong lĩnh vực F&B, không quay lại ngay với guồng công việc mà dành thời gian tìm hiểu về nhuộm chàm. Từ những thử nghiệm nhỏ trên vải, tự học qua tài liệu và kết nối với người làm nghề, Thanh dần nhận ra mình muốn theo đuổi nghiêm túc với lĩnh vực này.
Và Bảo Minh (từng là chuyên viên phân tích tài chính trong lĩnh vực logistics và F&B) cũng thế. Minh kể: "Ngày đi làm 10 tiếng đồng hồ, đối diện với con số và áp lực tiến độ, cộng thêm kẹt xe, về đến nhà là kiệt sức. Mình vốn thích cái đẹp, nên khi tìm được chất liệu chàm, mình như tìm được thế giới của riêng mình".
Làm công việc này, đôi tay của 2 bạn trẻ ngày nào cũng lấm lem
Thế là cả hai cùng đồng hành theo đuổi hướng đi mới với Xanh Chàm. Dù thế, hành trình theo đuổi nhuộm chàm tại TP.HCM không hề đơn giản. Khác với vùng núi phía bắc, nơi nguyên liệu có sẵn, toàn bộ chàm phải vận chuyển từ Sa Pa vào, kéo theo chi phí cao và nhiều rủi ro.
Quy trình nhuộm cũng đòi hỏi nhiều thời gian. Một sản phẩm có thể mất từ 3 - 7 ngày, thậm chí cả tháng với những mẫu phức tạp, phải trải qua nhiều lần nhúng để đạt độ màu mong muốn. Ngoài kỹ thuật nhuộm, hai bạn trẻ còn áp dụng phương pháp tạo hoa văn bằng cách may, buộc vải để tạo ra những sản phẩm mang dấu ấn riêng.
Giờ đây mỗi ngày đôi tay đều lấm lem màu nhưng cả hai đều thấy vui. "Có những hôm tay dính màu cả ngày không sạch, nhưng tụi mình lại thấy vui", Minh chia sẻ.
Một số sản phẩm nhuộm chàm được thực hiện thủ công với hoa văn mang dấu ấn riêng
Trong bối cảnh thời trang nhanh phát triển, Xanh Chàm lựa chọn hướng đi khác: sử dụng nguyên liệu tự nhiên, hạn chế hóa chất và đề cao tính cá nhân hóa. Từ những món đồ trang trí nhỏ, Xanh Chàm dần mở rộng sang các sản phẩm như túi, khăn choàng… Các sản phẩm có mức giá dao động từ khoảng 80.000 đồng với những món nhỏ đến vài triệu đồng đối với sản phẩm cầu kỳ, tùy vào chất liệu và thời gian thực hiện.
Ka Thúy (29 tuổi, ngụ tại P.Tân Bình, TP.HCM), một khách hàng của Xanh Chàm, cho biết điều khiến cô sẵn sàng chi trả không chỉ là sản phẩm mà còn là quá trình làm ra nó. "Với mình, giá trị lớn nhất nằm ở cảm giác rất thật khi cầm trên tay. Mỗi món đồ đều đi qua một quá trình với nhiều công sức. Mỗi món lại có độ loang màu khác nhau, gần như không có cái thứ hai giống hệt", Thúy cho biết.
Với Duy Đào, đề cử Grammy (giải thưởng do Viện Hàn lâm thu âm trao tặng để ghi nhận các thành tựu nổi bật trong ngành công nghiệp âm nhạc của Mỹ) không tạo áp lực mới mà củng cố niềm tin rằng người trẻ Việt hoàn toàn có thể chạm tới những sân chơi lớn nếu đủ bền bỉ. "Đề cử Grammy là dấu mốc cho thấy sáng tạo Việt có thể đứng trong cùng không gian với nghệ thuật toàn cầu nếu đủ khác biệt và chân thành", anh nói.
Theo Duy Đào, điều khiến Gieo được chú ý không chỉ nằm ở kỹ thuật hay thẩm mỹ, mà ở cách văn hóa truyền thống VN được kể bằng ngôn ngữ đương đại. Giữa vô số sản phẩm quốc tế, dấu ấn riêng chỉ đến khi mang tinh thần Việt vào tác phẩm.
Sau đề cử, Duy Đào nhận lời mời trở thành thành viên có quyền bỏ phiếu của Recording Academy - tổ chức đứng sau giải Grammy. Việc trở thành người bỏ phiếu đồng nghĩa anh tham gia vào quá trình đề cử và bầu chọn các hạng mục giải thưởng, từ vị thế nghệ sĩ được xét giải bước sang vai trò góp phần quyết định giải thưởng.
Anh thừa nhận bất ngờ khi một nhà thiết kế Việt có thể tham gia tổ chức chuyên biệt như vậy. Nhưng theo anh, một giải thưởng toàn cầu cần hội đồng phản ánh đúng sự đa dạng toàn cầu. Khi đánh giá album quốc tế, anh không chỉ lắng nghe âm nhạc mà còn quan sát tổng thể hình ảnh, cấu trúc thiết kế.
Từng hợp tác với Apple Music, Google, Twitter…, Duy Đào cho rằng thử thách lớn nhất không phải hội nhập mà là giữ được gốc rễ văn hóa. Trong dự án tái định vị Vinamilk năm 2023, anh khai thác tinh thần Việt từ chính di sản thương hiệu thay vì chỉ dùng chi tiết trang trí bề mặt.
Một dự án khác anh tự hào là bộ phông chữ "Xanh" cho Google Fonts cùng Lâm Bảo. Theo anh, việc đưa một bộ chữ mang tên thuần Việt lên nền tảng toàn cầu cũng là cách đưa văn hóa Việt ra thế giới.
Là cháu nội cố NSND Đào Đức, Duy Đào nói mình luôn mang cảm giác trách nhiệm đặc biệt. Ban đầu đó từng là áp lực, sau trở thành động lực để kiên định với con đường sáng tạo. Nếu gói gọn ảnh hưởng của ông nội, anh chọn cụm từ: "Tinh thần Việt của một người Việt".
Theo Duy Đào, sáng tạo Việt muốn vươn ra quốc tế cần hệ sinh thái, tư duy thị trường và tính chuyên nghiệp, nhưng quan trọng nhất vẫn là niềm tin vào bản sắc. "Một sản phẩm Việt phải đủ khác biệt để gây ấn tượng, nhưng cũng đủ tinh tế để không thành vay mượn hời hợt".
Từ đề cử Grammy, vai trò trong hội đồng quốc tế đến những dự án thương hiệu và phông chữ thuần Việt, hành trình của Duy Đào có thể gói gọn trong một chữ "gieo" - gieo hạt giống sáng tạo mang tinh thần Việt và tin rằng khi đủ sâu rễ, nó sẽ tự vươn xa.
Không chỉ là nơi lưu trữ tri thức, các thư viện mở ra không gian mang đến nhiều trải nghiệm đọc sách, học tập sáng tạo, hiện đại và đầy cảm hứng. Nếu bạn đang tìm một "góc chill" ngay trung tâm TP.HCM mà không tốn hoặc tốn rất ít chi phí thì 3 gợi ý dưới đây chắc chắn sẽ khiến bạn bất ngờ.
