Cách chọn trường đại học phù hợp năm 2026

Đào tạo tiến sĩ là bậc học cao nhất cấp bằng tốt nghiệp trong hệ thống cơ sở đào tạo ĐH. Bậc học này đang được đào tạo tập trung ở nhóm trường nào, học phí cao tới mức nào trong bối cảnh học phí ngày càng tăng như hiện nay?

Cuối tháng 3 vừa qua, ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức hội thảo khoa học quốc gia "Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với khoa học xã hội và nhân văn theo tinh thần Nghị quyết Đại hội 14, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới". Tại đây, thông tin được ĐH Quốc gia TP.HCM công bố cho thấy cả nước hiện có hơn 95.300 giảng viên nhưng số giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và tương đương chỉ đạt khoảng 33%. Riêng lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn, giảng viên chủ yếu là thạc sĩ.

Một thống kê khác của Bộ GD-ĐT cho thấy, năm học 2019 - 2020 tổng chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo trình độ tiến sĩ do các cơ sở đào tạo xác định là 5.111, tuy nhiên toàn hệ thống chỉ tuyển được 1.274 nghiên cứu sinh (tương đương 24,93% so với tổng chỉ tiêu đã xác định). Đến năm học 2020 - 2021, chỉ tiêu đào tạo trình độ tiến sĩ là 5.056 và tuyển được 1.735 (34,32%).

Thống kê này cũng cho thấy quy mô đào tạo tiến sĩ những năm gần đây có xu hướng tăng nhưng vẫn ở mức thấp so với trước năm 2017. Đáng chú ý, năm 2022 quy mô đào tạo tiến sĩ của cả nước chỉ trên 9.000 người, năm 2024 tăng lên mức trên 11.000 người nhưng vẫn chưa đạt mức gần 15.000 người của thời điểm năm 2017.

Năm 2026, nhiều trường ĐH đã ban hành thông báo tuyển sinh đào tạo bậc tiến sĩ. Trong đó, các trường tuyển sinh bậc học này tập trung nhóm các trường công lập, trường đào tạo 20 - 30 ngành nhưng có trường chỉ tuyển sinh vài ngành. Chẳng hạn, Trường ĐH Y dược TP.HCM tuyển sinh 334 chỉ tiêu cho 23 ngành trình độ tiến sĩ năm 2026. Thời gian đào tạo 3 năm đối với trình độ đầu vào của người học có bằng thạc sĩ hoặc bác sĩ nội trú hoặc chuyên khoa cấp 2; 4 năm đối với trình độ đầu vào của người học có bằng tốt nghiệp ĐH. Năm 2026, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM cũng thông báo tuyển sinh 32 ngành đào tạo bậc tiến sĩ và 135 chỉ tiêu, thời gian đào tạo trong 3 năm.

Nhiều trường công lập khác chỉ tuyển sinh đào tạo tiến sĩ vài ngành. Ví dụ, Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM năm nay có 40 chỉ tiêu đào tạo tiến sĩ với 2 ngành: công nghệ thông tin và khoa học máy tính.

Ở hệ thống trường tư thục, nhiều trường hiện chưa đào tạo bậc tiến sĩ. Một số trường, số lượng ngành đào tạo tiến sĩ cũng ở mức thấp. Trường ĐH Văn Lang có chương trình tiến sĩ ngành khoa học môi trường, thời gian đào tạo 3 năm với người có bằng thạc sĩ và 4 năm với người có bằng ĐH loại giỏi trở lên. Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng thông báo tuyển sinh 3 ngành trình độ tiến sĩ gồm: quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng và Việt Nam học. Trường ĐH Nguyễn Tất Thành tuyển sinh 4 ngành trình độ tiến sĩ trong năm 2025...

Nghị định số 238/2025 có hiệu lực từ ngày 3.9.2025 của Chính phủ quy định về khung học phí các bậc học từ năm học 2025 - 2026 trở đi. Trong đó, mức trần học phí đối với đào tạo tiến sĩ của các cơ sở giáo dục ĐH công lập được xác định bằng mức trần học phí đào tạo ĐH nhân hệ số 2,5 tương ứng với từng khối ngành đào tạo của từng năm học theo các mức độ tự chủ. Học phí bậc đào tạo tiến sĩ tại các trường tư thục do các trường quyết định dựa trên cơ sở đảm bảo chất lượng đào tạo, chi phí vận hành và cơ sở vật chất.

Theo quy định này, học phí bậc đào tạo tiến sĩ có nhiều mức khác nhau tùy ngành học, loại hình trường. Năm học 2025 - 2026, Trường ĐH Tôn Đức Thắng thu học phí chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ theo niên chế. Học phí đóng theo từng học kỳ từ thời điểm nghiên cứu sinh nhập học đến khi tốt nghiệp. Mức học phí theo năm học của chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ 66,55 triệu đồng/năm.

Trường ĐH Luật TP.HCM công bố học phí đào tạo tiến sĩ luật khóa 22 (2025 - 2028) dự kiến từng năm gồm: 59.625.000 đồng năm thứ nhất, 67.125.000 đồng năm thứ 2 và 75.570.000 đồng năm cuối. Tổng học phí dự kiến toàn khóa học ở mức trên 200 triệu đồng.

Trường ĐH Y dược TP.HCM thu học phí năm học 2025 - 2026 của học viên trình độ tiến sĩ ở mức 80 triệu đồng/năm với các ngành của Trường Y, Trường Dược và khoa Răng - Hàm - Mặt; 64 triệu đồng/năm với các ngành thuộc khoa Y học cổ truyền, Trường Điều dưỡng - Kỹ thuật y học; 55 triệu đồng/năm với khoa Y tế công cộng.

Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch thu học phí nghiên cứu sinh năm học 2025 - 2026 ở mức 84 triệu đồng/năm.

Trong hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, Trường ĐH Bách khoa TP.HCM dự kiến học phí năm học 2026 - 2027 là 63 triệu đồng/năm và tăng lên mức 67 triệu đồng/năm vào năm học 2027 - 2028. Như vậy, học phí của nghiên cứu sinh hoàn tất chương trình trong thời gian tiêu chuẩn khoảng trên dưới 200 triệu đồng.

Trường ĐH Công nghệ thông tin TP.HCM có mức thu học phí áp dụng cho năm thứ nhất ở mức 50 triệu đồng, các năm tiếp theo ở mức 53 và 56 triệu đồng. Trường ĐH Kinh tế - Luật thông báo mức thu học phí trình độ tiến sĩ năm 2025 gồm 6 học kỳ (2 học kỳ/năm), trung bình thu 27,4 triệu đồng/kỳ. Tính toàn khóa 6 học kỳ, nghiên cứu sinh cần đóng trên 160 triệu đồng. Với khóa tuyển sinh năm 2026, học phí dự kiến tăng nhẹ lên mức 59 triệu đồng/năm.

Năm học 2025 - 2026, học phí đào tạo tiến sĩ của Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM ở mức trên 66,4 triệu đồng/năm (với người VN) và trên 73,3 triệu đồng/năm (với người nước ngoài). Học phí có thể được điều chỉnh hằng năm nhưng không vượt quá 15% so với năm trước. Lý do điều chỉnh học phí được trường nêu ra nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và chương trình đào tạo, đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị, tăng chi phí vận hành và quản lý, phát triển các dịch vụ hỗ trợ người học, đáp ứng yêu cầu về định hướng tự chủ tài chính. Ngoài ra, để duy trì chất lượng đào tạo, trường cần điều chỉnh học phí phù hợp với mức trượt giá hằng năm.

Ở nhóm trường tư thục, học phí cũng có mức tương tự hoặc cao hơn không đáng kể. Trường ĐH Văn Lang công bố học phí toàn khóa ở mức 145 triệu đồng, trong đó năm thứ nhất thu 50 triệu đồng, năm thứ hai 45 triệu đồng và năm cuối 50 triệu đồng. Trường ĐH Nguyễn Tất Thành thu học phí toàn khóa với nghiên cứu sinh chương trình 3 năm dao động từ 180 - 195 triệu đồng; chương trình 4 năm học phí từ 240 - 260 triệu đồng. Học phí chương trình đào tạo tiến sĩ tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hiện nay ở mức 210 triệu đồng/khóa học/90 tín chỉ. Học phí Trường ĐH Quốc tế Hồng Bàng ở mức 44 triệu đồng/học kỳ…

Theo công bố của các trường ĐH, ngoài học phí, nghiên cứu sinh cần nộp thêm lệ phí xét tuyển đầu vào theo mức khác nhau tùy trường.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 15-5, các chuyên gia của 11 nghề Việt Nam tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 được tập huấn theo yêu cầu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới, trong giai đoạn chuẩn bị cho sân chơi kỹ năng nghề lớn nhất hành tinh.

Chương trình do Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên tổ chức tại Trường cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, TP.HCM, diễn ra trong hai ngày 15 và 16-5, nhằm chuẩn bị đội ngũ chuyên gia cho đoàn Việt Nam tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 năm 2026 tại Thượng Hải, Trung Quốc.

Phát biểu tại chương trình, TS Lê Thị Hằng - Phó cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên - cho biết Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới là kỳ thi đỉnh cao về kỹ năng nghề, chủ yếu dành cho thanh niên từ 22 tuổi trở xuống.

Việt Nam tham dự kỳ thi từ năm 2007 đến nay, với phần lớn thí sinh là học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học. Trong quá trình đó, Việt Nam đã giành huy chương ở các nghề giải pháp phần mềm công nghệ thông tin, phay CNC, tiện CNC, cùng nhiều chứng chỉ kỹ năng nghề xuất sắc ở nhiều nghề khác.

Theo bà Hằng, Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới lần thứ 48 sẽ chính thức diễn ra từ ngày 22 đến 27-9 tại Trung tâm Triển lãm và Hội nghị quốc gia ở Thượng Hải. Kỳ thi năm nay được kỳ vọng có quy mô lớn nhất trong lịch sử, với hơn 1.400 thí sinh đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, tranh tài ở 64 nghề, cùng hàng nghìn quan sát viên và khách tham quan từ nhiều nơi trên thế giới.

Bà cho biết kỳ thi năm nay hướng tới mục tiêu đổi mới và tạo sức lan tỏa, qua đó cho thấy kỹ năng nghề đang ngày càng gắn chặt với sự thay đổi của thế giới lao động, công nghệ và tương lai nghề nghiệp của người trẻ.

Trong bối cảnh đó, việc chuẩn bị cho đoàn Việt Nam không dừng ở huấn luyện thí sinh, mà còn bao gồm chuẩn hóa đội ngũ chuyên gia, phiên dịch và các lực lượng hỗ trợ theo yêu cầu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới.

Bà Hằng cho biết được sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên đang phối hợp với các đơn vị đồng hành, tài trợ để huấn luyện thí sinh ở 11 nghề và sẽ cử đoàn Việt Nam tham dự kỳ thi vào tháng 9 tới tại Thượng Hải.

Theo kế hoạch, chương trình tập huấn trong hai ngày 15 và 16-5 tập trung vào các yêu cầu bắt buộc đối với chuyên gia tham dự Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới.

Các chuyên gia, đặc biệt là người lần đầu tham gia kỳ thi, được hướng dẫn hoàn thành chương trình tiếp cận kỳ thi (access programme), nghiên cứu quy chế kỳ thi, mô tả kỹ thuật của nghề thi, các tài liệu bắt buộc và những quy định mới tại kỳ thi năm 2026 ở Thượng Hải.

Một nội dung quan trọng của tập huấn là giúp chuyên gia nắm quy trình đánh giá, chấm điểm, kiểm tra, ký và chuyển tài liệu để xác nhận.

Chương trình cũng dành thời gian cho việc thực hành xử lý tình huống tại kỳ thi, chia sẻ kinh nghiệm về quy tắc đạo đức, ứng xử, hướng dẫn hoàn thành các bài kiểm tra trực tuyến về kiến thức chung và hoàn thiện hồ sơ cá nhân theo mẫu của Tổ chức Kỹ năng nghề thế giới.

Theo quy định của Kỳ thi kỹ năng nghề thế giới năm 2026, các chuyên gia lần đầu tham gia kỳ thi phải hoàn thành các mô đun bắt buộc thuộc chương trình tiếp cận kỳ thi trước ngày 22-5.

Đây là những yêu cầu nhằm bảo đảm chuyên gia hiểu đúng quy chế, tuân thủ chuẩn mực đạo đức, thực hiện đúng trách nhiệm chuyên môn và sẵn sàng đồng hành cùng thí sinh Việt Nam tại Thượng Hải.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Do ảnh hưởng từ các cơn bão nối tiếp nhau vào năm ngoái, Trường cao đẳng Kỹ thuật Việt - Đức Hà Tĩnh và Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, hai trường hợp tác với Đức đào tạo nghề chất lượng cao, gặp thiệt hại nặng nề.

Các lớp học phải tạm hoãn, trường lớp, nhà xưởng và thiết bị đào tạo bị hư hại, và học viên phải đối mặt với thêm khó khăn khi gia đình họ phải vật lộn với sinh kế bị ảnh hưởng vì bão lũ miền Trung.

Theo Đại sứ quán Đức hôm 24.4, chính phủ Đức đã cung cấp gói hỗ trợ tới hai trường trên vốn là đối tác lâu năm trong lĩnh vực đào tạo nghề chất lượng cao.

Trong chuyến thăm mới nhất đến Trường cao đẳng Công nghiệp Huế, bà Gisela Hammerschmidt, Cao ủy đặc trách châu Á - Bộ Hợp tác kinh tế và phát triển Cộng hòa Liên bang Đức, cho biết phía Đức cam kết hỗ trợ các trường khắc phục hậu quả, tiếp tục đóng vai trò là đơn vị đào tạo nghề chất lượng cao trong khu vực.

Các gói hỗ trợ tập trung vào việc khôi phục hệ thống xưởng đào tạo, sửa chữa và thay thế các máy móc thiết bị đào tạo bị hư hỏng do bão. Với các biện pháp này, gần 10.000 học viên đã có thể tiếp tục quay trở lại trường trong môi trường đào tạo an toàn, chất lượng cao.

Gói hỗ trợ cũng hướng đến những người đối tượng dễ tổn thương nhất: 19 học viên có hoàn cảnh khó khăn tại Hà Tĩnh đã nhận được học bổng 6 tháng học phí, giúp các học viên sớm quay trở lại trường học.

Sau hơn 2 thập niên hợp tác Việt Nam - Đức trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề, các địa phương ở Việt Nam đã được hỗ trợ xây dựng các chương trình đào tạo theo định hướng tiêu chuẩn của Đức, đáp ứng nhu cầu thị trường, củng cố mối quan hệ bền chặt giữa các cơ sở đào tạo và khu vực doanh nghiệp, tạo cơ hội bền vững cho người trẻ.

Đại sứ Đức Helga Margarete Barth cho biết gói hỗ trợ khẩn cấp một lần nữa khẳng định cam kết của Đức trong việc sát cánh cùng các đối tác ở Việt Nam.

Tin Gốc: Thanh Niên