Liên quan vụ các bộ trưởng Peru từ chức, AFP hôm 23.4 đưa tin Ngoại trưởng lẫn Bộ trưởng Quốc phòng cho rằng uy tín của Peru đang bị đe dọa sau khi Tổng thống lâm thời Jose Maria Balcazar hôm 21.4 cho biết sẽ để người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống vòng hai vào tháng 6 quyết định việc hoàn tất thương vụ mua tiêm kích F-16.
Phát biểu trên đài phát thanh RPP, Ngoại trưởng Hugo de Zela giải thích rằng “quyết định chính trị của ông Balcazar gây nguy hại cho đất nước và làm suy giảm uy tín quốc gia”.
Theo ông, các hợp đồng mua F-16 đã được ký kết, và việc ngừng triển khai vào thời điểm này đã biến Peru trở thành “một quốc gia không đáng tin cậy trong quá trình đàm phán”.
Còn Bộ trưởng Quốc phòng Carlos Diaz cũng đưa ra lý do tương tự cho quyết định rời ghế, đồng thời nhấn mạnh việc mua máy bay chiến đấu không mang tính chính trị mà nhằm “bảo đảm an ninh và quốc phòng” của Peru.
Tuần trước, Đại sứ Mỹ tại Peru Bernardo Navarro đã đưa ra lời cảnh báo được cho là liên quan đến thương vụ này.
Trên mạng xã hội X, Đại sứ Navarro nhấn mạnh nếu có bên đối xử với Mỹ “thiếu thiện chí và làm tổn hại lợi ích của Mỹ”, thay mặt cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, ông sẽ viện dẫn mọi công cụ cần thiết để bảo vệ lợi ích, sự thịnh vượng và an ninh của Mỹ cũng như tại khu vực sân sau của nước này.
Hồi tháng 10.2024, Peru công bố kế hoạch hiện đại hóa lực lượng phòng không già cỗi bằng việc mua một phi đội máy bay chiến đấu hiện đại. Sau đó, ủy ban đánh giá của nhà nước của Peru đã chọn F-16 thay vì các dòng tiêm kích Rafale của Pháp và Gripen của Thụy Điển.
Tuy nhiên, hiện thương vụ quan trọng lại bị cuốn vào cuộc bầu cử tổng thống đầy hỗn loạn, với nhiều vấn đề về hậu cần, các cáo buộc gian lận chưa được kiểm chứng và việc kiểm phiếu bị chậm trễ.
Mười ngày sau khi cử tri Peru bỏ phiếu vòng đầu, vẫn chưa xác định được ứng viên nào sẽ đối mặt ứng viên bảo thủ Keiko Fujimori trong vòng hai dự kiến diễn ra vào tháng 6.
Bộ trưởng Môi trường Colombia Irene Velez ngày 13/4 cho hay các biện pháp kiểm soát số lượng đàn hà mã tại miền trung nước này trước đây như triệt sản hoặc đưa vào vườn thú, đều tốn kém và không hiệu quả. Bà xác nhận khoảng 80 con hà mã sẽ nằm trong diện bị tiêu hủy đợt này nhưng chưa công bố thời điểm bắt đầu.
"Nếu không hành động, chúng ta sẽ không thể kiểm soát được quần thể này. Đây là bước đi cần thiết để bảo vệ hệ sinh thái của chúng ta", bà Velez khẳng định.
Colombia hiện là quốc gia duy nhất ngoài châu Phi có quần thể hà mã hoang dã. Đàn thú này là hậu duệ của 4 con hà mã được trùm ma túy khét tiếng Pablo Escobar đưa về từ thập niên 1980 để xây dựng sở thú riêng tại siêu trang trại Hacienda Napoles. Escobar đã bị cảnh sát tiêu diệt năm 1993.
Theo nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Colombia, tính đến năm 2022, có khoảng 170 con hà mã đang lang thang ngoài tự nhiên. Gần đây, chúng được phát hiện ở những khu vực cách xa trang trại cũ hơn 100 km.
Giới chức môi trường cảnh báo loài động vật có vú này gây nguy hiểm cho dân cư địa phương và cạnh tranh nguồn thức ăn, không gian sống với các loài bản địa như lợn biển. Tuy nhiên, hà mã cũng trở thành "mỏ vàng" du lịch khi người dân địa phương tổ chức các tour tham quan và bán đồ lưu niệm liên quan đến chúng.
Kế hoạch tiêu hủy đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các nhà hoạt động vì quyền động vật. Nghị sĩ Andrea Padilla chỉ trích đây là quyết định "tàn bạo" và là cách giải quyết lười biếng của chính phủ.
"Giết chóc không phải là giải pháp. Những sinh vật khỏe mạnh này chỉ là nạn nhân từ sự tắc trách của các cơ quan quản lý", bà viết.
Các nhà hoạt động cho rằng việc dùng bạo lực để giải quyết vấn đề là tiền lệ xấu cho một quốc gia vốn đã trải qua nhiều thập kỷ xung đột nội bộ.
Trong 12 năm và qua ba đời tổng thống, Colombia đã nỗ lực triệt sản đàn hà mã nhưng chi phí quá cao và mức độ nguy hiểm khi vây bắt đã khiến kế hoạch này thất bại.
Bên cạnh đó, các chuyên gia nhận định việc đưa chúng trở lại môi trường tự nhiên ở châu Phi là bất khả thi, do đàn hà mã này có nguồn gene hạn chế và tiềm ẩn nguy cơ mang theo các mầm bệnh lạ gây hại cho quần thể bản địa tại đó.
Phát biểu trên được đưa ra sau cuộc trao đổi với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 7.5, theo AFP. Ông Trump cho biết đã đồng ý gia hạn thời gian đến dịp kỷ niệm 250 năm thành lập nước Mỹ, nhưng nhấn mạnh nếu không đạt tiến triển, thuế quan sẽ "ngay lập tức tăng mạnh".
"Tôi đã kiên nhẫn chờ đợi EU thực hiện phần trách nhiệm của họ trong thỏa thuận thương mại lịch sử mà chúng ta đã đạt được tại Turnberry, Scotland, thỏa thuận thương mại lớn nhất từ trước đến nay", ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social.
Mỹ và EU trước đó đạt được một thỏa thuận vào tháng 7.2025, quy định mức thuế 15% đối với phần lớn hàng hóa của EU. Tuy nhiên, văn bản cuối cùng vẫn cần được các quốc gia thành viên thông qua - điều khiến Washington tỏ ra không hài lòng. Tuần trước, ông Trump đe dọa nâng thuế đối với ô tô và xe tải từ EU lên 25%, cáo buộc khối này chậm thực hiện cam kết.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer ngày 6.5 cho rằng việc triển khai thỏa thuận của EU "đã quá hạn", đồng thời để ngỏ khả năng áp dụng thêm các biện pháp ngoài lĩnh vực ô tô nếu tiến trình tiếp tục đình trệ.
Về phía châu Âu, tiến trình phê chuẩn vẫn đang được thúc đẩy nhưng chưa hoàn tất. Dù Nghị viện châu Âu đã bật đèn xanh có điều kiện từ cuối tháng 3, thỏa thuận vẫn cần tiếp tục đàm phán với các quốc gia thành viên trước khi có hiệu lực, theo Reuters.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 7.5 cho biết: "Chúng tôi cũng đã thảo luận về thỏa thuận thương mại EU - Mỹ. Cả hai bên đều hoàn toàn cam kết thực hiện thỏa thuận này. Tiến trình tốt đẹp đang được thực hiện hướng tới việc giảm thuế quan vào đầu tháng 7".
Tuy nhiên, các bất đồng nội bộ trong EU vẫn là thách thức lớn. Chủ tịch Ủy ban thương mại của Nghị viện châu Âu Bernd Lange cho biết tiến trình đang đạt được tiến triển, nhưng "vẫn còn một chặng đường dài phía trước", đặc biệt liên quan các cơ chế bảo vệ mà một số nước thành viên yêu cầu.
Một số nghị sĩ EU đề xuất bổ sung các điều khoản nghiêm ngặt hơn, bao gồm khả năng đình chỉ thỏa thuận nếu Mỹ không tuân thủ, gắn việc cắt giảm thuế với hành động cụ thể của Washington, và chấm dứt hoàn toàn các ưu đãi thuế quan vào ngày 31.3.2028.
Các nhà đàm phán EU dự kiến nhóm họp trở lại vào ngày 19.5 để tiếp tục thảo luận, theo Reuters. Síp - quốc gia đang giữ chức Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU - cho biết mong muốn duy trì "đà tích cực" trong tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại với Mỹ.
Tại Đại Lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh ngày 14/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội kiến Ủy viên thường vụ Bộ Chính trị Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc, Chủ tịch Chính hiệp toàn quốc Trung Quốc Vương Hộ Ninh, theo Bộ Ngoại giao.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam mong muốn thông qua chuyến thăm lần này tiếp tục làm sâu sắc hơn nữa tin cậy chính trị, xác lập tầm cao mới của hợp tác song phương với kết nối toàn diện, sâu rộng, cùng nhau hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước. Để thực hiện mục tiêu trên, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước mong muốn hai bên thúc đẩy ba kết nối về lý tưởng niềm tin, lợi ích phát triển và văn hóa, lòng dân.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị hai nước cùng nỗ lực tạo ra những điểm sáng trong các lĩnh vực mới như xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông, nhất là đường sắt, đẩy mạnh hợp tác chuyển đổi số, công nghệ chiến lược như AI, lượng tử, bán dẫn, giáo dục đào tạo nhân lực chất lượng cao, bên cạnh việc phát huy các lĩnh vực hợp tác truyền thống như thương mại, đầu tư.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị tăng cường giao lưu, trao đổi, đẩy mạnh tuyên truyền về quan hệ hữu nghị Việt - Trung cũng như thành quả đổi mới, cải cách mở cửa của mỗi nước, cùng nhau nỗ lực kiểm soát và xử lý thỏa đáng bất đồng trên biển, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau và tình cảm hữu nghị giữa hai nước.
Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh khẳng định Trung Quốc luôn coi quan hệ với Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng. Ông đề nghị hai bên nắm vững phương hướng phát triển quan hệ song phương, tăng cường hơn nữa kết nối chiến lược, nhất là ưu tiên đẩy nhanh kết nối cơ sở hạ tầng, phát triển trí tuệ nhân tạo, kinh tế số.
Chủ tịch Chính hiệp Vương Hộ Ninh cho biết Trung Quốc sẵn sàng mở rộng nhập khẩu hàng hóa, nhất là nông sản chất lượng cao của Việt Nam, khuyến khích các doanh nghiệp mở rộng đầu tư, hợp tác cùng có lợi tại Việt Nam.
Chính hiệp Trung Quốc sẵn sàng tăng cường quan hệ hữu nghị với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cùng khuyến khích giao lưu giữa các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, mở rộng hợp tác giáo dục, y tế, giao lưu địa phương, mở ra chương mới trong giao lưu hữu nghị giữa hai nước, cùng ủng hộ lẫn nhau tổ chức tốt các sự kiện đa phương, bao gồm Năm APEC 2026 tại Trung Quốc và Năm APEC 2027 tại Việt Nam.
