Ngày 17.4, Sở Y tế Cà Mau vừa ban hành văn bản về việc chấn chỉnh hoạt động quảng cáo trong tiêm chủng, nhằm ngăn chặn tình trạng thông tin sai lệch gây hoang mang dư luận.
Theo nội dung văn bản, thời gian qua, tại một số cơ sở tiêm chủng xuất hiện tình trạng quảng cáo, giới thiệu dịch vụ quá mức. Không ít nội dung sử dụng hình ảnh ngành y tế, thông điệp truyền thông theo hướng gán ghép, thổi phồng, thậm chí tạo cảm giác nghiêm trọng không đúng thực tế về tình hình dịch bệnh để thu hút người dân. Những cách làm này không chỉ gây hiểu nhầm mà còn trực tiếp làm gia tăng tâm lý lo lắng trong cộng đồng.
Trong bối cảnh địa phương đã ghi nhận 2 trường hợp dương tính với bệnh viêm não mô cầu, việc quảng cáo sai lệch càng tiềm ẩn nguy cơ làm nhiễu thông tin, ảnh hưởng đến công tác phòng, chống dịch của ngành y tế tại Cà Mau.
Để kịp thời chấn chỉnh, Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát toàn bộ nội dung quảng cáo, truyền thông về tiêm chủng vắc xin trên mọi kênh, từ bảng hiệu, tờ rơi, áp phích đến website, fanpage và các nền tảng mạng xã hội. Nghiêm cấm việc truyền tải thông tin khiến người dân hiểu rằng tiêm vắc xin có thể thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng bệnh khác.
Sở Y tế Cà Mau yêu cầu các cơ sở phải đảm bảo nội dung truyền thông đúng chuyên môn, đúng quy định pháp luật, nêu rõ chỉ định, đối tượng sử dụng, khuyến cáo y tế và các lưu ý cần thiết theo hướng dẫn hiện hành. Các đơn vị phải chủ động kiểm tra, tự chỉnh sửa hoặc gỡ bỏ những nội dung chưa phù hợp, không để phát sinh vi phạm làm ảnh hưởng đến uy tín ngành y tế và quyền lợi người dân tại Cà Mau.
Thực tế ghi nhận, sau khi xuất hiện các ca bệnh viêm não mô cầu, lượng người dân đến tiêm chủng vắc xin tại các cơ sở trên địa bàn Cà Mau tăng mạnh, có thời điểm rơi vào tình trạng quá tải. Sự gia tăng đột biến này trở thành “đất” cho các thông tin quảng cáo dễ bị đẩy đi xa hơn giới hạn chuyên môn, làm dấy lên những lo ngại về kiểm soát nội dung trong lĩnh vực nhạy cảm như y tế.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Hiến Khóa, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, lưu ý người dân không nên quá hoang mang. Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau đã tăng cường truyền thông qua các kênh chính thống như website, báo, đài địa phương để người dân nắm bắt thông tin chính xác, tránh bị dẫn dắt bởi các nội dung quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân cần chủ động phòng bệnh tại chỗ bằng các biện pháp cơ bản nhưng hiệu quả như giữ vệ sinh tay chân, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và đeo khẩu trang ở nơi đông người để hạn chế nguy cơ lây lan vi khuẩn.
Bệnh nhi ngụ phường Long Trường, nhập viện trong tình trạng sốt, lừ đừ, đến ngày thứ hai xuất hiện các ban xuất huyết tập trung ở chân. Khi bạch cầu tăng vọt lên 83.000 tế bào/mm3, cao gấp nhiều lần bình thường, bé được bệnh viện tuyến dưới chuyển đến Nhi đồng 2.
Ngày 5/5, BS.CK1 Trần Ngọc Lưu, khoa Nhiễm, cho biết bệnh nhi mắc não mô cầu kèm nhiễm trùng huyết, mạch nhanh, thở nhanh, ban xuất huyết lan toàn thân. Xét nghiệm CRP (định lượng protein - đánh giá tình trạng viêm) 154 mg/L, tăng khoảng 20 lần so với bình thường.
Trước nguy cơ diễn tiến tối cấp, bệnh nhi được chuyển sang khoa Hồi sức Nhiễm cách ly điều trị. BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, cho biết êkíp lập tức hỗ trợ hô hấp, dùng kháng sinh và theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn.
Sau 48 giờ, bé đáp ứng tốt, hết sốt, ban xuất huyết nhạt dần, các chỉ số viêm giảm rõ rệt. Sau khi hoàn tất phác đồ kháng sinh, tình trạng ổn định, các chỉ số trở về gần mức bình thường, bé được xuất viện.
Bệnh do não mô cầu có tỷ lệ tử vong cao do diễn tiến rất nhanh, đặc biệt thể nhiễm trùng huyết tối cấp có thể khiến bệnh nhân tử vong trong vòng 24 giờ. Người bệnh sống sót cũng có nguy cơ đối mặt di chứng nặng như tổn thương thần kinh, thậm chí hoại tử phải cắt cụt chi.
Số ca não mô cầu có xu hướng gia tăng đầu năm nay, tập trung ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên. Đến giữa tháng 4, khu vực phía Nam ghi nhận 18 ca mắc não mô cầu, tăng 13 ca so với cùng kỳ năm ngoái. TP HCM chiếm nhiều nhất với 10 trường hợp, trong đó một ca tử vong là em bé hai tuổi. Tiêm vaccine phòng bệnh được xem là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ trẻ trước căn bệnh nguy hiểm này.
Từ boong tàu MV Hondius, blogger du lịch Kasem Hato có thể nhìn thấy rõ đường bờ biển của quốc gia Tây Phi Cape Verde. Đất liền chỉ cách anh một khoảng ngắn. Tuy nhiên, thay vì háo hức chuẩn bị hành lý rời tàu như lịch trình dự kiến vào đầu tháng 5, Hato cùng hơn một trăm hành khách khác đang phải tự nhốt mình trong cabin. Họ mang khẩu trang, nhận các bữa ăn qua cửa phòng, nỗ lực thực hiện mọi biện pháp phòng ngự trước một đợt bùng phát virus vừa cướp đi sinh mạng của ba người bạn đồng hành, CNN đưa.
Chuyến thám hiểm bắt đầu từ Nam Mỹ vào cuối tháng 3 với hy vọng chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của vùng cực giờ đây biến thành một cuộc khủng hoảng y tế giữa Đại Tây Dương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 6/5 xác nhận có 8 người nhiễm Hantavirus chủng Andes trên con tàu chở 147 hành khách và thủy thủ đoàn này.
Trong số các ca bệnh, ba hành khách đã tử vong. Ba người khác được sơ tán khẩn cấp sang Hà Lan để điều trị. Một bệnh nhân cùng vợ hiện phải cách ly tại Thụy Sĩ. Sự việc trên MV Hondius một lần nữa cảnh báo về mối đe dọa của mầm bệnh từ động vật. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cơ quan này ghi nhận 890 người mắc Hantavirus từ năm 1993 đến 2023. Bộ Y tế Việt Nam cũng phát thông báo khẩn về nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao này.
Hantavirus lưu hành tự nhiên ở các loài gặm nhấm. Quá trình lây nhiễm sang con người thường bắt nguồn từ việc hít phải các hạt mầm bệnh lơ lửng trong không khí có chứa chất thải của chuột. Tùy thuộc vào chủng virus và vị trí địa lý, virus sẽ tấn công các cơ quan khác nhau trong cơ thể.
Ở châu Mỹ, bệnh nhân thường mắc Hội chứng tim phổi do Hantavirus với diễn tiến suy hô hấp nhanh chóng. Tại khu vực Á Âu, mầm bệnh chủ yếu gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Hiện nền y học toàn cầu vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Việc cải thiện tỷ lệ sống sót hoàn toàn phụ thuộc vào công tác hỗ trợ y tế sớm. Đội ngũ y bác sĩ phải theo dõi lâm sàng chặt chẽ cũng như xử lý kịp thời các biến chứng hô hấp hoặc tim mạch.
Đối mặt với diễn biến khó lường, những người kẹt lại trên tàu đang cố gắng duy trì sự điềm tĩnh và phối hợp chặt chẽ cùng ban quản lý. Việc tiếp xúc trực tiếp bị hạn chế tối đa. Các khu vực chung đóng cửa hoàn toàn. Thủy thủ đoàn dành toàn bộ thời gian khử trùng không gian sống, đồng thời cung cấp vật tư y tế và thức ăn đến từng phòng.
Theo thông tin từ WHO, sự lây truyền từ người sang người của căn bệnh này là rất hiếm. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc quản lý dịch bệnh của WHO, nhận định rủi ro lây nhiễm chéo trên tàu có khả năng chỉ xảy ra giữa những người tiếp xúc cực kỳ thân mật. Thực tế cho thấy các trường hợp mắc bệnh mới nhất đều có liên hệ mật thiết với những nạn nhân ban đầu, điển hình là các cặp vợ chồng hoặc nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc người bệnh. Nhằm tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng, các nhà chức trách Tây Ban Nha đã đồng ý tiếp nhận con tàu tại quần đảo Canary trong vài ngày tới.
Dù mang nỗi đau mất đi những người bạn đồng hành, phần lớn hành khách vẫn nỗ lực giữ tinh thần lạc quan. Trong những đoạn video chia sẻ từ boong tàu khi ra ngoài hít thở không khí một mình, các vị khách như Jake Rosmarin hay Kasem Hato luôn hướng ống kính về phía đất liền.
Đứng trước đại dương mênh mông và hướng mắt về bờ biển Cape Verde phía xa, Hato tiếp tục đếm ngược thời gian chờ đợi khoảnh khắc được thực sự bước chân xuống mặt đất an toàn.
Những hộp cơm trắng được nấu sẵn, chia phần rồi xếp gọn trong tủ lạnh đang trở thành lựa chọn quen thuộc của nhiều người bận rộn. Chỉ cần vài phút hâm nóng, họ đã có bữa ăn nhanh gọn, tiết kiệm thời gian.
Trên mạng xã hội, thói quen này còn được lan truyền như một cách ăn uống “lành mạnh”, hỗ trợ giảm cân nhờ quá trình hình thành tinh bột kháng khi cơm được làm lạnh.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cơm sau khi nấu chín và để nguội, đặc biệt khi được làm lạnh trong khoảng 8 đến 12 giờ, có thể hình thành một phần tinh bột kháng.
Đây là loại tinh bột không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi xuống ruột già, trở thành nguồn thức ăn cho hệ vi sinh đường ruột. Nhờ đó, cơm để lạnh có thể giúp giảm chỉ số đường huyết so với cơm nóng, hỗ trợ kiểm soát cân nặng và góp phần cải thiện sức khỏe tiêu hóa.
Tuy nhiên, BS Hoàng nhấn mạnh đây không phải là “thần dược” cho giảm cân hay kiểm soát đường huyết. Lợi ích chỉ có ý nghĩa khi người dùng ăn với lượng phù hợp, kết hợp chế độ ăn cân đối và bảo quản đúng cách.
Rủi ro lớn nhất không nằm ở việc cho cơm vào tủ lạnh, mà nằm ở quá trình xử lý trước và sau khi bảo quản.
Một trong những tác nhân đáng lo là vi khuẩn Bacillus cereus, thường tồn tại sẵn trong gạo. Khi cơm nấu xong bị để ở nhiệt độ phòng quá lâu, vi khuẩn này có thể phát triển và sinh độc tố. Đáng chú ý, độc tố này có khả năng chịu nhiệt, nên việc hâm nóng lại không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Ngoài ra, cơm để quá lâu dễ mất nước, khô cứng, khó tiêu, đặc biệt không phù hợp với người có hệ tiêu hóa kém, người già hoặc trẻ nhỏ.
Nhiều người lo ngại cơm để lạnh sẽ mất hết dinh dưỡng. Theo các chuyên gia, tủ lạnh không phải là nguyên nhân chính. Cơm trắng vốn không chứa nhiều vitamin C hay vitamin A, nên sự thay đổi ở hai nhóm này không đáng kể. Thành phần dễ bị ảnh hưởng hơn là vitamin nhóm B như B1, B2, B3.
Tuy nhiên, phần lớn hao hụt đã xảy ra trong quá trình nấu. Việc bảo quản lạnh chỉ làm giảm nhẹ. Ngược lại, hâm nóng nhiều lần mới là yếu tố khiến vitamin suy giảm rõ hơn. Vitamin B1 có thể giảm 10 đến 30% nếu cơm bị hâm đi hâm lại nhiều lần.
Chuyên gia khuyến cáo, người dân có thể nấu cơm trước và bảo quản trong tủ lạnh, nhưng cần tuân thủ nguyên tắc an toàn thực phẩm. Không để cơm ở nhiệt độ phòng quá 2 giờ sau khi nấu. Tốt nhất, nên làm nguội nhanh và cho vào tủ lạnh trong vòng 1 giờ.
Cơm cần được đựng trong hộp kín hoặc túi zip, tránh để lẫn với thực phẩm sống. Nhiệt độ tủ lạnh nên duy trì dưới 5 độ C. Thời gian sử dụng phù hợp là trong vòng 24 đến 48 giờ, không nên kéo dài nhiều ngày.
Trước khi ăn, cơm cần được hâm nóng kỹ, đạt trên 75 độ C. Không nên hâm đi hâm lại nhiều lần. Nếu cơm có mùi chua, nhớt, đổi màu hoặc có dấu hiệu bất thường, cần bỏ ngay thay vì tiếc rẻ sử dụng.
