Nhiều người gọi Gaokao là “kỳ thi đáng sợ nhất hành tinh”. Nhưng với hàng triệu gia đình Trung Quốc, đó không chỉ là một kỳ thi đại học, mà còn là “cánh cửa đổi đời” gần như duy nhất.
Năm 2024, hơn 13,4 triệu học sinh đăng ký dự thi Gaokao – kỳ thi tuyển sinh đại học lớn nhất thế giới. Con số này tiếp tục lập kỷ lục mới, giữa bối cảnh nền kinh tế Trung Quốc chậm lại và tỷ lệ thất nghiệp ở giới trẻ tăng cao.
Gaokao kéo dài trong nhiều ngày, gồm các môn như: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh cùng các tổ hợp Khoa học hoặc Xã hội. Điều khiến kỳ thi này trở nên đặc biệt không nằm ở số lượng môn thi, mà ở tính “một mất một còn”: với phần lớn học sinh, chỉ một điểm số có thể quyết định họ vào đại học danh tiếng hay bị bỏ lại phía sau.
Khác với SAT ở Mỹ có thể thi lại nhiều lần, phần lớn học sinh Trung Quốc chỉ có một cơ hội duy nhất để đạt điểm cao trong Gaokao.
Áp lực ấy khiến nhiều học sinh bắt đầu luyện thi từ cấp tiểu học. Không ít người học 12-16 tiếng mỗi ngày trong suốt năm cuối trung học. Trên mạng xã hội Trung Quốc, Gaokao thường được ví như “cuộc chiến sinh tồn” của tuổi trẻ.
Trong những ngày thi, cả xã hội Trung Quốc gần như vận hành xoay quanh sĩ tử. Cảnh sát được huy động để điều tiết giao thông quanh điểm thi. Taxi ưu tiên chở thí sinh. Các công trường xây dựng hạn chế tiếng ồn. Thậm chí nhiều phụ huynh còn đứng chờ hàng giờ ngoài cổng trường trong thời tiết nắng nóng để cầu may cho con.
Một hình ảnh quen thuộc mỗi mùa Gaokao là phụ huynh mặc đồ đỏ vì quan niệm màu đỏ tượng trưng cho chiến thắng và may mắn. Nhiều người cầm hoa hướng dương với hy vọng con “đỗ đạt rực rỡ”.
Không chỉ tạo áp lực tâm lý khổng lồ, Gaokao còn kéo theo cả một “nền kinh tế mùa thi” trị giá hàng tỷ USD. Truyền thông Trung Quốc gọi đó là “Gaokao economy”.
Mỗi mùa thi, khách sạn gần điểm thi thường kín phòng từ sớm vì phụ huynh muốn thuê nơi ở yên tĩnh cho con nghỉ ngơi. Các trung tâm luyện thi tăng học phí chóng mặt. Dịch vụ xe đưa đón, suất ăn dinh dưỡng, tư vấn tâm lý mùa thi cũng nở rộ.
Nhiều gia đình sẵn sàng chi phần lớn tiền tiết kiệm chỉ để con có lợi thế nhỏ nhất trong cuộc đua vào đại học top đầu.
Theo CNN, trong bối cảnh thị trường việc làm cạnh tranh gay gắt, tấm bằng từ các trường đại học danh tiếng ngày càng được xem là “vé bảo hiểm” cho tương lai. Điều đó khiến áp lực đặt lên Gaokao ngày càng nặng nề hơn.
Không ít ý kiến trên các diễn đàn quốc tế mô tả Gaokao là hệ thống “cạnh tranh cực đoan”, nơi học sinh bị cuốn vào vòng xoáy học tập liên tục chỉ để vượt qua một kỳ thi duy nhất.
Dù gây tranh cãi, Gaokao vẫn được nhiều người Trung Quốc xem là cơ chế công bằng nhất để người trẻ đổi đời, đặc biệt với học sinh xuất thân nghèo hoặc ở nông thôn.
Bởi ở đất nước hơn 1,4 tỷ dân, chỉ một điểm số đôi khi có thể thay đổi cả số phận một con người.
Giữa vô số câu chuyện về những con người mang ngoại hình kỳ lạ trên thế giới, trường hợp của Nong Youhui, cậu bé đến từ vùng Dahua, miền nam Trung Quốc, vẫn luôn khiến nhiều người nổi da gà mỗi khi nhắc đến.
Ngay từ khi chào đời, Nong đã khác biệt hoàn toàn với những đứa trẻ cùng trang lứa. Trong khi hầu hết người dân địa phương đều có đôi mắt đen hoặc nâu sẫm, cậu bé lại sở hữu cặp mắt xanh dương sáng bất thường, gần như trong suốt. Điều kỳ lạ hơn là dưới ánh đèn pin vào ban đêm, đồng tử của Nong phản quang ánh xanh lục vàng giống hệt mắt mèo săn mồi trong bóng tối.
Cha của Nong từng vô cùng hoảng sợ, đưa con đi khám ở nhiều nơi vì lo ngại đây là dấu hiệu bệnh lý hiếm gặp. Một số bác sĩ khi đó cho rằng màu mắt có thể thay đổi dần khi cậu lớn lên, nhưng điều ấy không xảy ra. Trái lại, đôi mắt Nong ngày càng trở thành tâm điểm chú ý vì khả năng bị đồn đại là "nhìn rõ trong đêm tối".
Câu chuyện chỉ thực sự bùng nổ khi một đài truyền hình Trung Quốc thực hiện phóng sự trực tiếp kiểm chứng. Trong căn phòng gần như tắt hoàn toàn ánh sáng, phóng viên đưa cho Nong một tờ giấy có in chữ và các phép tính đơn giản. Điều khiến ê-kíp sững sờ là cậu bé được cho đã đọc và hoàn thành chính xác dù xung quanh tối đen như mực. Hình ảnh ấy nhanh chóng lan truyền trên internet, biến Nong thành "cậu bé mắt mèo" nổi tiếng khắp châu Á.
Người dân địa phương kể rằng Nong rất khó chịu khi ra nắng gắt, thường phải nheo mắt hoặc cúi đầu vì chói. Nhưng khi đêm xuống, cậu di chuyển linh hoạt và quan sát tốt hơn nhiều người bình thường. Chính sự đối lập kỳ dị ấy càng khiến câu chuyện nhuốm màu siêu nhiên.
Tuy nhiên, không phải ai cũng tin đây là "siêu năng lực". Các chuyên gia nhãn khoa quốc tế cho rằng mắt loài mèo có lớp phản quang đặc biệt gọi là tapetum lucidum giúp nhìn đêm, trong khi con người không có cấu trúc này. Một số bác sĩ nghi ngờ Nong có thể mắc chứng giảm sắc tố hiếm ở mắt, khiến mống mắt nhạt màu, nhạy cảm với ánh sáng và tạo cảm giác phản chiếu khi gặp đèn. Nói cách khác, hiện tượng này có thể là bất thường sinh học chứ chưa đủ cơ sở để kết luận cậu thật sự có thị lực siêu nhiên.
Dù thật hay chưa được chứng minh hoàn toàn, ánh nhìn phát sáng cùng khả năng được cho là đọc chữ trong bóng tối vẫn khiến Nong Youhui trở thành một trong những "dị nhân nhí" gây ám ảnh nhất từng xuất hiện trên truyền thông.
Theo Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an, trong ngày 1/5, toàn quốc xảy ra 48 vụ tai nạn giao thông, làm tử vong 24 người và bị thương 37 người.
Trong đó, tai nạn đường bộ chiếm chủ yếu với 47 vụ, làm 23 người chết, 37 người bị thương (giảm 22 vụ, 15 người chết, 13 người bị thương). Đường sắt xảy ra 1 vụ, làm 1 người chết (tăng 1 vụ, tăng 1 người chết).
Về công tác tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng phát hiện 13.760 trường hợp vi phạm, lập biên bản xử lý 12.317 trường hợp. Trong đó, tạm giữ 55 ô tô, 3.459 mô tô và 308 phương tiện khác; tước quyền sử dụng giấy phép lái xe đối với 415 trường hợp, trừ điểm giấy phép lái xe gần 2.000 trường hợp.
Các vi phạm chủ yếu gồm: Vi phạm nồng độ cồn (3.118 trường hợp), chạy quá tốc độ (2.905 trường hợp), chở quá số người quy định (109 trường hợp), sử dụng điện thoại khi lái xe (88 trường hợp)… Ngoài ra, phát hiện 3 trường hợp vi phạm về ma túy.
Tại các tuyến cao tốc, các Đội Tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ thuộc Cục CSGT cũng phát hiện 427 trường hợp vi phạm. Trong đó, lập biên bản 48 trường hợp, tước 01 GPLX, trừ điểm 15 GPLX và gửi thông báo phạt nguội đối với 379 trường hợp.
Đồng thời, lực lượng Cảnh sát đường thủy và đường sắt cũng tăng cường kiểm tra, rà soát diện rộng, qua đó lập biên bản xử lý 187 trường hợp vi phạm trên tuyến đường thủy và 94 trường hợp trên tuyến đường sắt, đảm bảo môi trường lưu thông an toàn cho hành khách trong dịp lễ.
So với cùng kỳ năm 2025, các chỉ số này đều giảm sâu: giảm 22 vụ, giảm 15 người chết và giảm 16 người bị thương.
Giữa một trường quay đông kín khán giả, trên màn hình lớn liên tục hiện lên những dãy số dài đến mức người bình thường còn chưa kịp đọc hết từng chữ số, một cậu bé gầy gò đứng giữa sân khấu chỉ khẽ đảo mắt, bàn tay chuyển động liên hồi trong không trung rồi bình thản đọc ra đáp án.
Nhân vật khiến hàng triệu người sửng sốt ấy là Aaryan Shukla, thần đồng toán học 14 tuổi đến từ bang Maharashtra, Ấn Độ, người đang được Guinness World Records gọi bằng biệt danh "Human Calculator Kid", tức "Cậu bé máy tính sống".
Khả năng của Aaryan không nằm ở những phép cộng trừ đơn giản. Cậu có thể cộng nhẩm 100 số gồm 4 chữ số chỉ trong 30,9 giây; cộng 200 số 4 chữ số trong 1 phút 9 giây; cộng 50 số 5 chữ số trong 18,71 giây, tức tốc độ nhanh đến mức nhiều người còn chưa kịp nhập xong dữ liệu vào máy tính cầm tay. Ngoài ra, Aaryan còn xử lý các phép chia 20 chữ số, nhân những con số 8 chữ số hoàn toàn bằng trí não.
Chỉ trong một ngày kiểm tra tại Dubai, cậu bé phá liền 6 kỷ lục Guinness ở các hạng mục tính toán siêu tốc. Thành tích này khiến hàng loạt báo quốc tế mô tả Aaryan như "bộ xử lý số học sống nhanh nhất hành tinh".
Điều gây kinh ngạc hơn là khi được hỏi trong đầu đã diễn ra điều gì lúc tính toán, Aaryan chỉ trả lời ngắn gọn: "Quá nhanh nên gần như không thể giải thích. Cháu không kịp suy nghĩ, mọi thứ diễn ra tự nhiên".
Nói cách khác, với cậu bé này, những phép toán hàng chục chữ số không còn là bài toán cần phân tích từng bước, mà giống như một phản xạ thần kinh tức thời.
Nhiều khán giả xem video đã gọi đó là "siêu năng lực". Trên Reddit, đoạn clip Aaryan cộng nhẩm 100 số chớp nhoáng từng khiến hàng nghìn người tranh luận vì không hiểu não người có thể lưu giữ và xử lý lượng dữ liệu lớn đến vậy trong chưa đầy nửa phút. Nhiều bình luận thú nhận họ còn chưa đọc xong con số đầu tiên thì cậu bé đã đi được nửa chặng đường tính toán.
Aaryan bắt đầu tiếp xúc với tính nhẩm từ năm 6 tuổi. Gia đình phát hiện cậu có niềm say mê kỳ lạ với những con số và khả năng ghi nhớ cực nhanh, sau đó cho theo luyện các phương pháp mental calculation chuyên sâu.
Suốt nhiều năm, cậu dành khoảng 5–6 tiếng mỗi ngày chỉ để luyện tốc độ xử lý não, khả năng ghi nhớ tức thời và các kỹ thuật hình dung bàn tính trong đầu.
Tuy nhiên, cha của Aaryan khẳng định gia đình hoàn toàn bình thường, không ai có khả năng toán học đặc biệt. "Chúng tôi là một gia đình bình thường. Aaryan giống như người một trong một tỷ", ông nói.
Chính chi tiết này càng khiến cậu bé trở thành một hiện tượng dị biệt của trí não con người: Không phải thiên tài phòng thí nghiệm, không phải robot, mà là một thiếu niên bằng xương bằng thịt có thể xử lý những con số dài ngoằng nhanh hơn thiết bị điện tử.
Ở tuổi 14, Aaryan Shukla đang khiến thế giới đặt lại câu hỏi cũ nhưng chưa bao giờ có lời giải: Giới hạn thực sự của bộ não con người rốt cuộc nằm ở đâu?
