Trước nỗi lo gần 300 tấn lợn bệnh của Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát (Công ty Cường Phát, Hà Nội) có thể lọt vào bữa ăn học đường, nhiều phụ huynh lo lắng, bất an; đặc biệt là ngay sau đó lại có thông tin phụ huynh một trường mầm non ở Thái Nguyên phát hiện thịt lợn chuẩn bị đưa vào nấu ăn bán trú cho học sinh (HS) có mỡ màu vàng. Khi các phụ huynh tự góp tiền kiểm nghiệm thì kết quả thịt lợn dương tính với vi khuẩn E.coli và vi rút dịch tả lợn châu Phi.
Lo lắng nhất là phụ huynh ở xã Hồng Vân (Hà Nội), nơi theo rà soát ban đầu có Trường tiểu học xã Hồng Vân từng sử dụng thịt của Công ty Cường Phát cung cấp. Chia sẻ với báo chí, có phụ huynh cho biết đã chủ động cho con tạm dừng bữa ăn bán trú tại trường và đưa con đi khám tổng thể sức khỏe vì “quá lo lắng”.
Nhiều phụ huynh của một số trường khác trên địa bàn xã Hồng Vân, dù được cơ quan chức năng xác định trường không sử dụng thịt từ Công ty Cường Phát, nhưng những ngày gần đây cũng dậy từ hơn 4 giờ sáng để tham gia kiểm tra thực phẩm từ cơ sở cung ứng suất ăn cho HS của nhà trường.
Một phụ huynh tham gia kiểm tra cho biết qua việc phụ huynh ở Thái Nguyên chỉ bằng cảm quan cũng thấy thịt lợn mà nhà trường chuẩn bị nấu cho các con ăn “có vấn đề” đã chứng tỏ kiểm tra bằng mắt thường cũng rất cần thiết; vì không chỉ thực phẩm nhiễm khuẩn mà nếu thực phẩm ôi thiu cũng dễ dàng phát hiện và cần ngăn chặn kịp thời.
Dù vậy, phụ huynh này cho biết mấy ngày kiểm tra gần đây cũng giúp phụ huynh tạm yên tâm, tiếp tục cho con tham gia ăn bán trú tại trường.
Hay tại Trường tiểu học Bế Văn Đàn (Hà Nội), từ sau khi có thông tin về 300 tấn thịt lợn bệnh, mỗi lớp cử 1 phụ huynh đại diện đi kiểm tra, theo kế hoạch sẽ thực hiện đến hết học kỳ. Nhà trường hoan nghênh sự phối hợp này của phụ huynh để có thêm kênh giám sát.
Tại Bắc Ninh, nhiều phụ huynh cũng lo lắng trước thông tin có trường học hợp đồng với Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội, một trong những đơn vị lấy nguồn thịt từ Công ty Cường Phát.
Một đại diện ban phụ huynh của Trường tiểu học Lim, xã Tiên Du (Bắc Ninh), cho biết nhà trường đã họp với ban đại diện phụ huynh để thống nhất tăng cường kiểm tra, cung cấp hồ sơ nguồn gốc thực phẩm từng ngày, từng lô. Trước đó, nhà trường có khoảng 450 suất ăn/ngày được đăng ký. Dù vậy chỉ trong hai ngày sau ồn ào về 300 tấn thịt lợn bệnh, khoảng 50 HS đã xin nghỉ ăn bán trú.
Trường tiểu học Đồng Kỵ 1, P.Đồng Nguyên (Bắc Ninh), thông báo tạm dừng hoạt động ăn bán trú cho HS từ ngày 2.4. Nguyên nhân là trường không có bếp nấu, phải nhập suất ăn từ Công ty CP Dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội. Để đảm bảo sức khỏe HS và giải tỏa tâm lý cho phụ huynh, trường quyết định dừng việc ăn bán trú. Sau khi cơ quan chức năng có kết luận chính thức, nhà trường sẽ xem xét tổ chức lại hoạt động ăn bán trú.
Qua những vụ việc liên quan đến thực phẩm bẩn như vụ 300 tấn thịt lợn bệnh, các trường chia sẻ rằng người tiêu dùng và nhà trường cũng không biết phải làm thế nào khi nhận thực phẩm đã có dấu kiểm dịch, được cung ứng bởi đơn vị có đầy đủ giấy tờ hợp lệ…
Trong khi đó, nhiều phụ huynh cho rằng ở bữa ăn bán trú, trẻ em không có sự lựa chọn mà sẽ ăn những suất ăn hoặc thực phẩm do nhà trường quyết định. Phụ huynh tin vào nhà trường, nhà trường tin vào đơn vị cung cấp, nhưng nhà cung cấp lấy nguồn thực phẩm ở đâu lại là khâu khó quản lý. Sự việc chỉ vỡ lở khi cơ quan công an khởi tố đã cho thấy “cơ chế quản lý hiện nay chưa đủ chặt chẽ, minh bạch”.
Ghi nhận cho thấy việc tổ chức bữa ăn bán trú tại hầu hết các trường học được triển khai theo 2 hình thức. Với các trường có bếp ăn đạt chuẩn, đơn vị cung ứng sẽ vận chuyển nguyên liệu theo đúng số lượng HS và thực đơn trong ngày tới trường để trực tiếp sơ chế, chế biến tại chỗ. Với những trường chưa đủ điều kiện, toàn bộ quy trình nấu nướng được thực hiện tại cơ sở chế biến ban đầu. Sau khi hoàn thiện, suất ăn được đóng gói, bảo quản trong điều kiện phù hợp và vận chuyển đến trường đúng khung giờ, giữ nguyên chất lượng và nhiệt độ món ăn.
Hành lang pháp lý, những quy định về việc tổ chức bữa ăn bán trú cơ bản đầy đủ. Các cơ sở cung cấp suất ăn, nguyên liệu thực phẩm phải có trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi cung ứng, chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm; chỉ được cung ứng khi có đầy đủ hồ sơ pháp lý, hóa đơn, chứng từ và giấy kiểm dịch theo quy định.
Thế nhưng những “lùm xùm” về bữa ăn bán trú trong trường học thì vẫn không ngớt. Cứ sau mỗi đợt như vậy, cơ quan chức năng lại ban hành văn bản chỉ đạo, chấn chỉnh, “ra quân” kiểm tra; phụ huynh thì “nháo nhào” hỏi nhau về đơn vị cung ứng thực phẩm, suất ăn cho trường con mình.
Ông Hoàng Đức Minh, Vụ trưởng Vụ Công tác HS-SV(Bộ GD-ĐT), cho biết đã có văn bản gửi các sở GD-ĐT yêu cầu tăng cường biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục. Trong đó, yêu cầu trường học phải thông tin công khai các đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để gia đình người học và xã hội cùng giám sát thực hiện.
Bộ GD-ĐT cũng yêu cầu quán triệt thực hiện rõ vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục, tổ chức và cá nhân liên quan trong việc đảm bảo an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu từ khi nhập nguyên liệu thực phẩm đến sơ chế, chế biến, phân chia, bảo quản, vận chuyển thức ăn và trách nhiệm cung cấp các thông tin liên quan phục vụ công tác truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Mới đây, Chủ tịch UBND TP.Hà Nội ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành và địa phương tăng cường quản lý, bảo đảm an toàn thực phẩm trên địa bàn; trong đó yêu cầu sở GD-ĐT kiểm tra, khắc phục ngay các tồn tại, bất cập (nếu có) trong tổ chức bữa ăn bán trú cho HS; giao sở này chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra vi phạm trong bữa ăn bán trú thuộc thẩm quyền…
Có ý kiến cho rằng thay vì tin vào những tờ giấy kiểm dịch có thể bị làm giả, nhà trường cần chọn các hệ thống cung ứng có thể kiểm chứng nguồn gốc từ trang trại đến bàn ăn. Vai trò của ban đại diện cha mẹ HS trong việc kiểm tra đột xuất bếp ăn cần được đề cao và tạo điều kiện tối đa.
Dù vậy, điều phụ huynh mong muốn là những giải pháp mang tính gốc rễ, giám sát chặt chẽ quá trình sản xuất, cung ứng thực phẩm, kiểm tra việc giao nhận thực phẩm ở trường học chỉ là khâu cuối cùng. Việc lựa chọn đơn vị cung ứng phải đảm bảo uy tín chứ không phải lựa chọn vì mối quan hệ hay thậm chí là tỷ lệ chi “hoa hồng” cao.
Chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên sáng nay (9.4), anh H., một phụ huynh, cũng là một giáo viên tiểu học tại Đồng Nai, cho biết có trong một cuốn sách Tin học 3 có một bài tập, có để một đường link với tên miền thieunhivi... (vì lý do an toàn, tòa soạn xin không nêu đầy đủ đường link này) để học sinh truy cập, thực hiện một số nhiệm vụ bài tập.
Nhưng khi bấm vào đường link này, phụ huynh, giáo viên tá hỏa thấy hiển thị toàn video người lớn, nội dung 18+. Vụ việc gây xôn xao trên nhiều diễn đàn trên mạng xã hội.
8 giờ 30 phút sáng 9.4, phóng viên thử truy cập đường link trên. Trên màn hình có hiển thị nội dung đúng như phụ huynh phản ánh.
Vụ đường link trong sách tin học gây xôn xao
ẢNH: PHỤ HUYNH CUNG CẤP
Sau quá trình tìm hiểu, chúng tôi được biết cuốn sách Tin học 3 của Tập đoàn giáo dục Đại Trường Phát (DTP) phát hành, sách được dạy tại một số trường học trong nước có triển khai chương trình hợp tác cùng DTP.
Trưa nay, bằng bài thông báo trên fanpage chính thức của DTP (fanpage tên "Dai Truong Phat Education", với dấu tích xanh), công ty này đã phát đi thông báo khẩn, gửi tới các ban giám hiệu, thầy cô, phụ huynh, các em học sinh.
Công ty thông tin về "một sự cố kỹ thuật nghiêm trọng liên quan đến đường dẫn (link) truy cập học liệu điện tử được in trong nội dung sách giáo khoa tin học do DTP phát hành". Cụ thể, đường dẫn đã bị chuyển hướng tới các nội dung không phù hợp với môi trường giáo dục.
Cũng trong thông báo chính thức này, công ty này gửi lời xin lỗi và cam kết không ngừng nâng cao chất lượng, đảm bảo an toàn cho các sản phẩm giáo dục trong thời gian tới.
Công ty cũng cho biết ngay khi phát hiện sự việc, công ty đã chủ động báo cáo đến Cục An ninh mạng và các cơ quan chức năng, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan để xử lý. "Từ sự việc này, DTP nghiêm túc nhìn nhận cần tăng cường hơn nữa công tác quản lý hệ thống liên kết học liệu. Chúng tôi đang khẩn trương triển khai các giải pháp khắc phục, hướng tới một nền tảng truy cập an toàn và ổn định hơn trong thời gian sớm nhất", thông báo nêu.
Đến 13 giờ 16 phút chiều nay, theo cập nhật của chúng tôi, đường link trong sách Tin học 3 nói trên đã không truy cập lại được. Khi bấm vào, trên màn hình hiển thị thông tin cảnh báo an toàn "không thể truy cập link này".
Trước đó, trong tối 8.4, phát hiện sự việc trên, có trường học đã thông báo rộng rãi cho phụ huynh, học sinh không được truy cập vào đường link, báo cáo cho công ty - đơn vị phát hành sách. Nhà trường cũng cho biết trước đây đường link này truy cập vào vẫn hiển thị nội dung giáo dục bình thường, không có bất thường. Nhà trường dự đoán nguyên nhân vụ việc trên có thể do trang web đã bị hack hoặc bị chiếm quyền quản lý; hoặc tên miền đã đổi chủ, dẫn đến nội dung bị thay đổi ngoài kiểm soát...
Ngày 17-4, Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF) tổ chức lễ trao bằng tốt nghiệp cho 597 tân cử nhân khóa 2022, 2023 thuộc 30 ngành đào tạo, 2 tân tiến sĩ quản trị kinh doanh và 153 thạc sĩ thuộc các ngành quản trị kinh doanh, tài chính - ngân hàng, kế toán, luật kinh tế và ngôn ngữ Anh.
Đáng chú ý trong đợt này có hai vợ chồng học thạc sĩ cùng ngành quản trị kinh doanh, cùng tốt nghiệp loại xuất sắc. Trong đó chị Hoàng Thị Trang tốt nghiệp với GPA 3.8 và chồng, anh Khổng Minh Quốc tốt nghiệp với GPA 3.63.
"Với vợ chồng mình, đây là một kỷ niệm rất đẹp và cũng là động lực để cả hai tiếp tục cố gắng hơn trên chặng đường phía trước", chị Hoàng Thị Trang chia sẻ.
Đánh giá về kết quả của chị Trang và anh Minh, đại diện Trường đại học Kinh tế - Tài chính TP.HCM cho rằng cân bằng giữa công việc, cuộc sống và học tập ở bậc sau đại học vốn không dễ dàng. Tuy nhiên, câu chuyện của anh chị là minh chứng cho giá trị của sự quyết tâm theo đuổi tri thức, nơi người học có thể phát triển đồng thời năng lực chuyên môn và kỹ năng quản trị cuộc sống.
Đối với bậc đại học, nhiều sinh viên tốt nghiệp trước hạn. Tỉ lệ sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, giỏi chiếm 9,7% tổng số sinh viên.
100% sinh viên tốt nghiệp đều có ngoại ngữ tương đương IELTS 5.5 trở lên. Bên cạnh đó, nhiều sinh viên có IELTS 7.0 hoặc TOEIC từ 850 trở lên.
ThS Lê Dũng - trưởng phòng đào tạo - cho biết kết quả tốt nghiệp đợt này phản ánh rõ sự nỗ lực và tinh thần học tập nghiêm túc của sinh viên ở nhiều ngành. Không chỉ hoàn thành chương trình trước thời hạn với kết quả cao, nhiều sinh viên còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học và các hoạt động phong trào.
Thực tế trên chỉ ra dù vẫn là điểm đến quen thuộc, sức hút của Úc trong mắt phụ huynh và người học lại đang có dấu hiệu suy giảm, nhất là khi nước này liên tục phát đi tín hiệu thắt chặt chính sách visa và quyền làm việc trong vài năm trở lại đây.
Theo thống kê công bố hồi tháng 4 của Bộ Giáo dục Úc, tổng số sinh viên quốc tế đến nước này học tập đến hết năm 2025 là 845.933 người, giảm 1% so với 2024. Số du học sinh Việt là 36.595, giảm 2,7% so với năm trước và xếp thứ 4 về số lượng. Trong đó, 30.619 người là người học cũ, tăng 8,8%. Còn lại (5.976) là những người mới tới Úc lần đầu để học tập, giảm 36,8% so với năm 2024.
Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp số lượng tân sinh người Việt đến Úc giảm mạnh, khi năm 2024 ghi nhận tỷ lệ giảm ở mức 32,9% - ít hơn 4.632 người so với 2023. Trong khi đó, số lượng tân sinh từ năm 2021 tăng đều đến 2023, từ gần 1.800 tới hơn 6.200, và cuối cùng là hơn 14.000. Điều này góp phần khiến 2023 bùng nổ về số lượng khi đông hơn năm trước tới 46,2% - mức tăng cao nhất từ 2009 tới nay và lần đầu vượt hơn 30.000 người.
Việc gia tăng số lượng tân sinh cũng giúp năm 2024 sau đó lập kỷ lục cao nhất mọi thời về số người Việt du học Úc, ở mức 37.598 và vào top 5 nhóm đông nhất ở xứ sở chuột túi. Số lượng người Việt cũng tăng trưởng đều đặn từ 2021-2024 trước khi giảm nhẹ vào 2025. Trước đó, số lượng người Việt du học Úc cũng tăng đều trong giai đoạn 2015-2019, rồi giảm đáng kể trong thời điểm Covid-19 bùng nổ là 2020 và 2021.
Đà giảm vẫn đang diễn ra vào năm 2026. Theo dữ liệu cập nhật nhất tính tới tháng 1, có 24.789 người Việt hiện du học Úc, ít hơn 10,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Dù giảm nhẹ số lượng vào năm 2025, song nhóm du học sinh Việt lại tăng hạng, vào top 4 cộng đồng sinh viên quốc tế đông nhất tại Úc - lập lại thành tích cách đây 4 năm. Song thứ hạng này chưa phải cao nhất, khi 3 năm liên tiếp từ 2013-2015 số du học sinh Việt tại Úc luôn nằm trong top 3.
Về phân bổ khóa học, bởi một sinh viên quốc tế có thể ghi danh vào nhiều khóa khác nhau nên tổng số lượt ghi danh cao hơn tổng số du học sinh. Theo thống kê tháng 1, người Việt ghi danh nhiều nhất ở bậc giáo dục ĐH với 15.584 lượt, giảm nhẹ so với cùng kỳ năm ngoái. Xếp sau đó là đào tạo nghề (hơn 2.600) và giáo dục phổ thông (hơn 2.400).
Trong khi đó, lượt ghi danh sụt mạnh nhất ở các khóa tiếng Anh (ELICOS), giảm tới 56,5%.
Nhìn chung, người Việt chuộng nhất nhóm ngành quản trị và thương mại; xếp sau đó là các chương trình liên ngành và công nghệ thông tin. Trong khi đó, lĩnh vực ít thu hút nhất với sinh viên Việt luôn là nông nghiệp, môi trường và các ngành học liên quan.
Đằng sau số lượng sinh viên quốc tế là một bức tranh phức tạp hơn về tỷ lệ chấp thuận cấp visa du học cho các đương đơn nộp hồ sơ từ ngoài lãnh thổ Úc. Theo thống kê của Bộ Nội vụ Úc, 40,8% hồ sơ xin học ĐH bị từ chối cấp visa du học trong tháng 3, mức cao nhất trong 21 năm qua kể từ khi công bố dữ liệu. Tỷ lệ này cao hơn 8,4% so với tháng trước, và hai tháng qua cũng lần lượt lập kỷ lục mới về tỷ lệ từ chối cấp visa trên toàn cầu.
Tại Việt Nam, bức tranh có phần sáng sủa hơn khi chỉ 9% đương đơn xin học ĐH tại Úc bị từ chối cấp visa trong tháng 3 vừa qua và con số vào tháng 2 là 16,6%. Đây đều là tỷ lệ gần như tương tự mọi năm, không có chênh lệch đáng kể.
Nhìn rộng hơn ở bức tranh chấp thuận cấp visa du học cho đương đơn Việt Nam nằm ngoài lãnh thổ Úc, năm tài chính 2024-2025 (bắt đầu từ tháng 7 và kết thúc vào tháng 6 năm sau-PV) ghi nhận tỷ lệ 81,1%, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm ngoái và cũng là lần tăng đầu tiên sau 4 năm. Điều này đồng nghĩa, cứ 5 người học Việt Nam xin visa Úc thì có tới 4 người thành công.
Tuy nhiên, bức tranh lại khá phân mảnh nếu xét riêng từng mục đích. Với những trường hợp muốn theo học các khóa đào tạo nghề, tỷ lệ cấp visa du học chỉ là 7%, giảm đến 35,7% so với năm trước. Tương tự, nhóm ứng tuyển bậc giáo dục phổ thông giảm từ 81,5% xuống còn 65,5%, trong khi những đương đơn muốn học các khóa tiếng Anh chỉ có 45,8% cơ hội được cấp visa - dù tỷ lệ đã tăng thêm 12,8% so với năm ngoái.
Nhóm muốn học các trường ĐH cũng đang chứng kiến tỷ lệ đậu visa giảm dần trong 4 năm qua dù vẫn duy trì ở mức cao, từ 99,7% vào 2020-2021 xuống còn 87,1% ở năm xét duyệt mới nhất. Tương tự, nhóm không cấp bằng và nhóm nghiên cứu sau ĐH vốn có tỷ lệ chấp thuận cấp visa 100% trong 2022-2023, đến 2024-2025 giảm nhẹ xuống chỉ còn 96,9% và 99,5%.
Riêng lĩnh vực đối ngoại hoặc quốc phòng luôn duy trì tỷ lệ đậu visa 100% từ năm tài chính 2015-2016 tới nay.
Từ 2024 đến nay, Úc công bố nhiều điều chỉnh về chính sách visa và quyền làm việc, được cho là để quản lý, kiểm soát tốt hơn ngành giáo dục quốc tế cũng như số lượng người nhập cư. Để chọn lọc những đương đơn chân chính muốn du học nước này, Úc ra mắt bài thi GS thay thế cho GTE và nhiều lần thay đổi cơ chế xét duyệt visa du học, từ Chỉ thị 107 tới Chỉ thị 111 và nay là Chỉ thị 115.
Ngoài ra, Úc cũng ban hành nhiều điều chỉnh với hai loại visa phổ biến với sinh viên quốc tế.
Với visa du học, nước này tăng yêu cầu chứng minh tài chính, năng lực tiếng Anh và lệ phí ứng tuyển - lên mức 2.000 AUD (khoảng 38 triệu đồng) và không hoàn lại nếu đương đơn bị từ chối. Với visa làm việc sau tốt nghiệp, Úc rút thời gian hiệu lực từ 4-6 năm xuống còn 2-3 năm, bổ sung tiêu chí ứng tuyển và mới đây tăng gấp đôi lệ phí lên 4.600 AUD (khoảng 87 triệu đồng) - cũng không hoàn lại nếu đương đơn trượt visa.
Tuy nhiên, nước này thời gian qua cũng khuyến khích các trường tăng cường hợp tác với khu vực Đông Nam Á để hỗ trợ chiến lược kinh tế Đông Nam Á của Úc đến năm 2040, thông qua các chương trình đào tạo, quan hệ đối tác, học bổng...
Song song đó, các ĐH Úc cũng ngày càng ưu ái tuyển sinh du học sinh Việt, thể hiện rõ nét qua chính sách tuyển thẳng học sinh Việt Nam vào năm nhất ĐH chứ không bắt buộc phải học khóa dự bị như trước, cũng như ra mắt các chương trình học bổng dành riêng cho Việt Nam. Bên cạnh đó, ngày càng nhiều trường Úc trực tiếp đến Việt Nam để tư vấn tuyển sinh và kết nối với chính quyền, cựu sinh viên và công ty du học.
