Bộ Tư pháp vừa công bố tài liệu thẩm định hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi). Dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo.
Luật hiện hành quy định thời hiệu thi hành bản án đối với người bị kết án chung thân hoặc tử hình là 20 năm.
Theo Bộ Công an, quy định trên đang gây khó khăn trong một số trường hợp, vì luật chưa quy định về việc khi hết thời hiệu thi hành bản án tử hình thì người bị kết án có được chuyển xuống tù chung thân hay không.
Để giải quyết bất cập, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi theo hướng nếu hết thời hiệu thi hành án thì hình phạt tử hình chuyển thành tù chung thân.
Góp ý về nội dung này, Văn phòng Chủ tịch nước cho rằng đề xuất trên chưa phù hợp với bản chất pháp lý của chế định thời hiệu.
Bởi lẽ thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước, không phải cơ chế chuyển đổi hình phạt. Cơ quan soạn thảo cân nhắc nên xây dựng theo quy định của bộ luật Hình sự năm 1999.
Phản hồi, Bộ Công an khẳng định quy định trường hợp hết thời hiệu thi hành án tử hình thì chuyển thành tù chung thân là cần thiết, nhằm xử lý khoảng trống, vướng mắc thực tiễn trong thi hành bản án tử hình.
Quan điểm về việc thời hiệu là căn cứ chấm dứt quyền thi hành hình phạt của Nhà nước là có cơ sở về mặt lý luận chung. Song, đối với hình phạt tử hình, cần có cơ chế đặc thù vì đây là hình phạt nghiêm khắc nhất, liên quan trực tiếp đến quyền sống.
Nếu hết thời hiệu mà người bị kết án tử hình đương nhiên không phải chấp hành bất kỳ hình phạt nào thì sẽ không phù hợp với tính chất đặc biệt nghiêm trọng của tội phạm và có thể tạo khoảng trống pháp lý trong thực tiễn.
Việc chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân trong trường hợp hết thời hiệu không nên hiểu là phủ nhận bản chất của chế định thời hiệu, mà là quy định ngoại lệ, có tính nhân đạo và đặc thù đối với án tử hình.
Theo hướng này, Nhà nước không tiếp tục thi hành hình phạt tử hình sau khi đã hết thời hiệu, nhưng vẫn bảo đảm người bị kết án phải chịu trách nhiệm bằng hình phạt tù chung thân tương xứng với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội.
Vẫn theo Bộ Công an, bộ luật Hình sự năm 1999 từng quy định cơ chế riêng đối với trường hợp tù chung thân hoặc tử hình. Theo đó, sau 15 năm thì việc áp dụng thời hiệu do Chánh án TAND tối cao quyết định trên cơ sở đề nghị của Viện trưởng VKSND tối cao; nếu không cho áp dụng thời hiệu thì hình phạt tử hình được chuyển thành tù chung thân, tù chung thân được chuyển thành tù 30 năm.
Quy định này cho thấy chính sách hình sự Việt Nam đã từng thừa nhận cơ chế không thi hành tử hình sau một thời hạn nhất định nhưng chuyển sang hình phạt nhẹ hơn, chứ không tuyệt đối coi hết thời hiệu là miễn hoàn toàn mọi hậu quả hình phạt đối với án tử hình.
Do đó, chính sách tại dự thảo là có cơ sở cả về thực tiễn và lập pháp. So với việc khôi phục nguyên mẫu quy định của bộ luật Hình sự năm 1999, phương án của dự thảo có ưu điểm là rõ ràng, trực tiếp, dễ áp dụng, hạn chế phát sinh thủ tục xin ý kiến, đề nghị, quyết định trong từng trường hợp cụ thể.
Quy định này cũng phù hợp với định hướng nhân đạo hóa chính sách hình sự, hạn chế thi hành án tử hình sau thời gian quá dài, nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm đặc biệt nghiêm trọng.
Vẫn tại dự thảo, Bộ Công an đề xuất tiếp tục thu hẹp phạm vi tội danh áp dụng hình phạt tử hình (luật hiện hành còn 10 tội danh).
Hình phạt tử hình sẽ chỉ giữ lại đối với các tội danh có tính chất “tội ác nghiêm trọng”, xâm phạm đến khách thể đặc biệt quan trọng, gây những hậu quả nặng nề về mặt kinh tế, xã hội và an ninh con người.
Việc này nhằm phù hợp với xu hướng quốc tế, phù hợp với quy định của Công ước Liên Hiệp Quốc về quyền dân sự và chính trị mà Việt Nam là thành viên; đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của Đảng; phù hợp với tình hình, diễn biến tội phạm và tình hình kinh tế, xã hội trong nước.
Bộ Công an vừa công bố dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi), đề xuất nhiều tội danh mới, hành vi để lấy ý kiến. Thời gian lấy ý kiến từ 17.4 - 7.5.
Theo Bộ Công an bộ luật Hình sự năm 2015 đã mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự về các tội phạm về chức vụ đối với cả khu vực tư nhân (tham ô, nhận hối lộ và môi giới hối lộ).
Tuy nhiên, phạm vi này còn hẹp, chưa phù hợp với thực tiễn đấu tranh với tội phạm về chức vụ trong khu vực ngoài nhà nước, nhất là hành vi lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng…
Cơ quan soạn thảo cũng cho rằng, việc quy định hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm như hiện tại chưa điều chỉnh được hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là chất hỗ trợ chế biến thực phẩm và dụng cụ bao gói, chứa đựng thực phẩm.
Trong khi đó, tình trạng sản xuất, buôn bán chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, bao bì giả đang diễn ra phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ gây hại rất cao đối với sức khỏe con người.
Một hạn chế khác là bộ luật Hình sự chưa có tội danh độc lập, trực tiếp về hành vi vi phạm quy định về định giá, kiểm toán, kiểm định, giám định gây hậu quả nghiêm trọng.
Ở các vụ án về kinh tế, tham nhũng vừa qua, chủ thể của các hành vi trên chỉ bị xử lý về tội danh khác (vi phạm quy định đấu thầu, quản lý, sử dụng tài sản nhà nước…) với vai trò đồng phạm, giúp sức. Điều này là chưa bảo đảm tính công bằng, giảm tính răn đe, phòng ngừa đối với hành vi.
Hay như tình trạng các chấp hành viên thi hành án dân sự thực hiện sai quy định hoặc thực hiện không đầy đủ quy định gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Song hiện nay chưa có chế tài xử lý hình sự, gây bức xúc cho quần chúng nhân dân, xâm phạm đến an ninh, trật tự.
Vẫn theo Bộ Công an, có tình trạng một số đối tượng mua bán "bào thai" - thời điểm đứa trẻ đang được mang thai. Nếu áp dụng tội danh mua bán người, hoặc mua bán người dưới 16 tuổi, hoặc mua bán, chiếm đoạt mô hoặc bộ phận cơ thể người đều không phù hợp.
Vì thế, cần bổ sung cơ sở pháp lý để xử lý hành vi này, tránh bỏ lọt tội phạm, bảo đảm cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền con người.
Cũng liên quan đến hành vi mua bán người dưới 16 tuổi, Bộ Công an nhận định cần nâng giới hạn lên 18 tuổi để phù hợp với quy định của luật Phòng, chống mua bán người và Nghị định thư về ngăn ngừa, phòng, chống và trừng trị việc buôn bán người, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
Cơ quan soạn thảo còn đề xuất bổ sung quy định xử lý với nhiều hành vi liên quan đến cướp trên biển cả, phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt và hành vi tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, khai thác thủy sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, đưa người di cư trái phép… để nội luật hóa các điều ước quốc tế, khuyến nghị của các tổ chức quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Cùng đó là bổ sung một số quy định để đảm bảo cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, mạng viễn thông như: gián điệp mạng, chiến tranh mạng, khủng bố mạng, xâm phạm, phá hủy hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia…
Ngoài ra còn có lạm dụng tình dục trẻ em (quay các bộ phận nhạy cảm, chat sex…); "lừa đảo qua sàn giao dịch ảo", "thao túng dữ liệu mạng xã hội để trục lợi", "phát tán deepfake", "rửa tiền bằng tiền điện tử"; thu thập, sử dụng, khai thác, chuyển nhượng, xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật; lập trình và sử dụng phần mềm trí tuệ nhân tạo để thực hiện tội phạm...
Theo Drukpa Việt Nam, pháp hội cuối tháng này có nhiều hoạt động như khai mở tranh Phật Quan Âm nghìn tay nghìn mắt; triển lãm thiền thư chân ngôn dài 150 m; đêm hoa đăng cầu nguyện hòa bình thế giới... Các hoạt động do Pháp vương Gyalwang Drukpa - người gần 20 năm gắn bó với Việt Nam trực tiếp cử hành.
Mở màn ngày 25/4 là hoạt động khai mở tranh cuộn Phật (thongdrol), đại lễ trong văn hóa Phật giáo vùng Ấn Độ và Hymalaya thường cử hành tại cung điện hoàng gia hoặc chùa tháp lớn.
Phật giáo Kim cương thừa quan niệm khai mở Thongdrol để người dân chiêm ngưỡng và cùng thực hiện nghi lễ tâm linh sẽ đem lại năng lượng an lành. Bức thongdrol kích thước 11,8 x 16 m, nặng hơn 100 kg là tranh thêu trên gấm lớn nhất Việt Nam do 40 nghệ nhân cao cấp của hoàng gia Bhutan thêu trong nửa năm.
Ngày 27/4, tăng đoàn sẽ chủ trì khóa lễ quán đỉnh Đức Phật Dược Sư cầu phúc lành thân tâm an lạc. Trong Kim cương thừa, Phật Dược Sư với hình tướng tay cầm bình thuốc quý đại diện cho năng lực chữa lành thân bệnh, sợ hãi và mất phương hướng. Tượng Phật thường đặt ở hướng đông - phương mặt trời mọc, khởi đầu cho ngày mới với quan niệm "có sức khỏe là có tất cả".
Pháp hội được tổ chức tại bảo tháp Mandala Tây Thiên - công trình kiến trúc Kim cương thừa lớn nhất cả nước, mang đậm dấu ấn Phật giáo vùng Himalaya. Quần thể được sắp xếp theo trục trung tâm - ngoại vi gồm bảo tháp chính và các tháp phụ, tăng đường, hồ nước, cảnh quan. Mỗi công trình mang tính biểu tượng riêng, tổng thể kết nối thành một mandala khổng lồ tái hiện trực quan học thuyết "Ngũ đại, Ngũ trí" của Phật giáo Kim cương thừa.
Truyền thừa Drukpa là một nhánh quan trọng của Phật giáo Kim cương thừa. Di sản gần 1.000 năm dần đưa dòng truyền thừa trở thành tôn giáo giữ vai trò trung tâm tạo nên bản sắc văn hóa cho Bhutan. Đất nước Nam Á nổi tiếng với chỉ số tổng hạnh phúc quốc gia (GNH), kết hợp tư tưởng Phật giáo và chính sách công, nhấn mạnh cân bằng vật chất, tinh thần, môi trường và văn hóa. Truyền thừa Drukpa cung cấp nền tảng tư tưởng cho mô hình này, giúp người dân chấp nhận định hướng phát triển dựa trên hạnh phúc và an lạc, không chỉ trên GDP.
Thế kỷ 21, Truyền thừa Drukpa dần mở rộng ảnh hưởng ra ngoài vùng Ấn Độ Himalaya, hiện diện ở nhiều quốc gia gồm cả các nước phương Tây. Pháp vương Gyalwang Drukpa đời thứ 12 - lãnh đạo tinh thần của truyền thừa không chỉ là người có ảnh hưởng về tôn giáo mà còn tham gia đối thoại văn hóa xã hội, với những công hạnh được quốc tế ghi nhận.
Chỉ thị nêu rõ, triển khai kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cấp cơ sở, Thủ tướng Chính phủ chỉ thị các bộ, ngành, địa phương tập trung, khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ trong kết luận.
Rà soát, đánh giá tổng thể chất lượng, trình độ, năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã; hoàn thiện tiêu chuẩn, tiêu chí theo yêu cầu vị trí việc làm, hoàn thành trong tháng 6.2026.
Tham mưu cấp ủy cùng cấp bố trí, sắp xếp cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã bảo đảm "đúng người, đúng việc, đúng thời điểm, đúng địa bàn" và phát huy năng lực thực tiễn, sở trường và kinh nghiệm công tác.
Đặc biệt, Thủ tướng chỉ đạo triệt để phân công, điều động đối với các lãnh đạo, quản lý cấp phó đang vượt quy định tại tỉnh, thành ủy, UBND cấp tỉnh về cấp xã.
Ưu tiên bố trí cán bộ, công chức có bản lĩnh, khả năng chịu áp lực và kinh nghiệm xử lý tình huống về công tác tại các địa bàn phức tạp, khối lượng công việc lớn, nhất là các lĩnh vực đòi hỏi năng lực, trình độ chuyên môn chuyên sâu, như đất đai, xây dựng, dân tộc, tôn giáo, khiếu nại, tố cáo...
Kiên quyết không để xảy ra tình trạng phân công cán bộ, công chức không phù hợp với năng lực, sở trường công tác, hoàn thành trong quý 3/2026.
Thực hiện tinh giản biên chế đối với những người năng lực yếu kém, thiếu tinh thần trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Đồng thời, tuyển dụng để bổ sung nguồn nhân lực cho các cơ quan, đơn vị tại chính quyền địa phương cấp xã, ưu tiên người có tài năng và kinh nghiệm công tác đáp ứng ngay yêu cầu công việc... Các nhiệm vụ này phải thực hiện thường xuyên.
Cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ và trách nhiệm giải trình của cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã; siết chặt kỷ luật lao động, thực hiện nghiêm quy trình xử lý hồ sơ, thời hạn trả kết quả trên môi trường điện tử; ngăn chặn biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền, chậm trễ trong giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp.
Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý cán bộ và thực thi công vụ, số hóa quản lý cán bộ (hồ sơ điện tử, theo dõi quá trình công tác, đào tạo, đánh giá, cảnh báo thiếu chuẩn vị trí việc làm); nâng cao kỹ năng số trong thực thi công vụ (văn bản điện tử, dịch vụ công, họp trực tuyến...).
