Cụ Trịnh Đinh, hiện sống tại một căn hộ dành cho người cao tuổi ở thành phố Long Cảng. Dù đã ở tuổi 104, thính lực giảm sút, cụ Trịnh vẫn khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi sự hoạt bát và tinh thần minh mẫn.
Theo truyền thông Trung Quốc, cụ Trịnh có 8 người con, gồm 6 trai và hai gái. Là “bếp trưởng” của gia đình, một tay cụ lo liệu ba bữa cơm mỗi ngày cho 10 thành viên. Năm xưa, khi hải sản ở bến tàu còn rẻ và sẵn với đủ loại tôm tít, cua xanh, cá chim, cá đù, cụ Trịnh thường xuyên mua về để đổi món cho cả nhà. Cụ biến tấu đủ món từ tôm tít hấp, rang muối đến cua xào hành gừng hay cá biển kho tộ, giúp bữa cơm gia đình luôn mới lạ và các con ăn mãi không chán. Đến tận bây giờ, cụ vẫn thi thoảng vào bếp để nấu những món hải sản yêu thích cho cả gia đình.
Năm cụ Trịnh 75 tuổi, chồng qua đời, cụ chuyển vào sống tại một căn hộ dành cho người cao tuổi. Những năm gần đây, các con, cháu vẫn thay phiên nhau chăm sóc cụ mỗi ngày, từ việc chuẩn bị bữa ăn, trò chuyện tâm tình đến hỗ trợ các công việc lặt vặt.
Theo gia đình, cụ Trịnh duy trì một nếp sống điều độ và khoa học. Mỗi sáng, cụ thường thức dậy vào khoảng 7h và việc đầu tiên là chải tóc. Sau khi vệ sinh cá nhân, cụ tự tay chuẩn bị bữa sáng cho mình, khi thì bát mì nóng hổi, lúc lại là cháo bát bảo. Bữa trưa của cụ do con cháu mang đến, chủ yếu là các loại hải sản tươi sống và rau củ theo mùa. Dùng bữa xong, cụ xem tivi, đặc biệt là các bộ phim cổ trang. Không hiểu tiếng phổ thông nhưng cụ Trịnh lại có khả năng ghi nhớ từng nhân vật cũng như cốt truyện để kể lại cho con cháu nghe. Khi thấy mệt, cụ sẽ chợp mắt nghỉ ngơi khoảng 1-2 tiếng.
Chị Nhậm Hiểu Diệp, cháu dâu của cụ Trịnh, chia sẻ mỗi tuần đều đến gội đầu cho cụ một lần. Chị kể cụ ưa sạch sẽ; quần áo lúc nào cũng được xếp gọn gàng, nhà cửa luôn ngăn nắp. Điều khiến các con cháu ngưỡng mộ nhất ở cụ Trịnh chính là trí nhớ tốt. Ông Dương Nãi Long, con rể của cụ, cho hay cụ nhớ chính xác từng khoản trợ cấp hưu trí hàng tháng, số tiền tiết kiệm hay chi phí mua sắm nhu yếu phẩm hàng ngày. Thậm chí, nhiều lúc con cháu quên sổ sách, cụ đều là người nhắc lại chính xác.
Bên cạnh trí nhớ minh mẫn, cụ Trịnh còn có bộ răng chắc khỏe. Cụ thích ăn các loại hải sản có vỏ và có thể dùng răng tách lớp vỏ cứng của tôm tít, cua xanh hay nhâm nhi hạt hướng dương, hạt óc chó, hạnh nhân khi xem tivi.
Chia sẻ về bí quyết sống thọ, ông Khâu Truyền Lan, con trai cụ, cho biết mẹ mình luôn tâm niệm “bệnh từ miệng mà ra” nên rất chú trọng đến ăn uống. Nhờ thói quen này, cụ chưa từng mắc bệnh nặng, chỉ vài lần bị cảm nhưng cũng bình phục nhanh sau khi uống thuốc.
Theo ông Khâu, bên cạnh việc chú trọng sức khỏe, tâm thế sống an nhiên chính là yếu tố giúp cụ Trịnh sống lâu. “Mẹ tôi chưa bao giờ quan trọng hóa vấn đề, không lo lắng thái quá và chẳng bao giờ can thiệp vào chuyện của người khác”, con trai cụ kể. Trong mắt người thân, cụ có lòng nhân hậu, tính tình ôn hòa và chưa từng to tiếng với ai. “Trong một đại gia đình với đầy đủ dâu rể, con cháu, chúng tôi chưa bao giờ xảy ra mâu thuẫn, tất cả là nhờ sự dạy dỗ của cụ”, con rể cụ cho hay.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai, ung thư vú ở giai đoạn đầu, bệnh thường tiến triển âm thầm, gần như không có triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ phát hiện khi khối u đã lớn hoặc di căn.
Tuy nhiên nhiều trường hợp ung thư vú được phát hiện khi khối u còn rất nhỏ, chưa gây đau hay sờ thấy bất thường nhờ chụp X-quang tuyến vú định kỳ. Theo đó tỉ lệ tử vong do ung thư vú ở phụ nữ cũng giảm 25 - 30%.
Các chuyên gia cho biết chụp X-quang tuyến vú (mammography) hiện vẫn là phương pháp sàng lọc hiệu quả nhất giúp phát hiện sớm ung thư vú, kể cả khi tổn thương mới chỉ vài milimet hoặc chưa thể sờ thấy trên lâm sàng.
Theo đó ung thư vú là kết quả của quá trình biến đổi âm thầm, kéo dài nhiều năm trong các tế bào tuyến vú.
Ban đầu, các tế bào chỉ tăng sinh bất thường, tăng sinh quá mức. Theo thời gian, khi các đột biến gene tiếp tục tích lũy, tổn thương có thể tiến triển thành ung thư tại chỗ, rồi ung thư xâm lấn, có khả năng lan rộng sang các cơ quan khác. Quá trình này chịu ảnh hưởng bởi nội tiết tố, yếu tố di truyền và môi trường sống.
Chính vì diễn tiến âm thầm nên việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Khi được chẩn đoán sớm, người bệnh có cơ hội điều trị hiệu quả hơn, giảm nguy cơ phải cắt bỏ toàn bộ tuyến vú, đồng thời cải thiện đáng kể chất lượng sống và tiên lượng lâu dài.
X-quang tuyến vú là kỹ thuật sử dụng tia X liều thấp để khảo sát cấu trúc mô vú. Phương pháp này có khả năng phát hiện những tổn thương rất nhỏ, đặc biệt là các vi vôi hóa, dấu hiệu sớm có thể xuất hiện trước cả khi hình thành khối u rõ rệt.
Trong thực hành, người bệnh thường được chụp hai bên vú với các tư thế tiêu chuẩn để bác sĩ đánh giá toàn diện mô tuyến và đối chiếu giữa hai bên.
Nhiều phụ nữ lo ngại việc chụp X-quang có thể gây hại do tia xạ. Tuy nhiên các chuyên gia khẳng định liều tia sử dụng trong chụp X-quang tuyến vú rất thấp và nằm trong giới hạn an toàn. Lợi ích của việc phát hiện sớm ung thư vượt trội hơn rất nhiều so với nguy cơ từ tia xạ.
Các khuyến cáo hiện đại đều cho rằng sàng lọc ung thư vú cần dựa trên phân tầng nguy cơ, thay vì áp dụng chung cho tất cả phụ nữ.
Với nhóm nguy cơ trung bình - tức không có tiền sử bản thân mắc ung thư vú, không mang đột biến gene nguy cơ cao và không có người thân gần mắc bệnh sớm - nhiều hướng dẫn hiện nay khuyến cáo nên bắt đầu chụp X-quang tuyến vú định kỳ từ 40 tuổi.
Trong khi đó nhóm nguy cơ cao như người mang đột biến BRCA1, BRCA2, có nhiều người thân mắc ung thư vú hoặc từng xạ trị vùng ngực từ trẻ… cần được theo dõi sớm hơn, thậm chí từ 25-30 tuổi.
Những trường hợp này thường được chỉ định kết hợp X-quang tuyến vú với cộng hưởng từ để tăng khả năng phát hiện tổn thương, đặc biệt ở phụ nữ trẻ có mô vú dày.
Các bác sĩ cảnh báo không ít phụ nữ chỉ đi khám khi sờ thấy khối u hoặc xuất hiện đau vú kéo dài. Tuy nhiên khi có triệu chứng rõ ràng, bệnh đôi khi đã ở giai đoạn muộn hơn.
Ngoài tầm soát định kỳ, phụ nữ cần lưu ý các dấu hiệu bất thường như sờ thấy khối cứng ở vú hoặc nách; tiết dịch bất thường ở núm vú; da vú dày lên, đỏ, lõm hoặc biến dạng; núm vú co kéo, thay đổi hình dạng
Khi xuất hiện các biểu hiện này, người bệnh cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và chụp X-quang tuyến vú kịp thời.
Ngay khi phương tiện neo đậu ở khoảng cách an toàn so với bờ, các chuyên gia Cơ quan Y tế Cảng biển Tây Ban Nha mặc đồ bảo hộ lên boong điều tra dịch tễ. Họ khám sức khỏe cho toàn bộ người trên tàu và nhanh chóng phân nhóm những cá nhân chưa bộc lộ triệu chứng.
Nhà chức trách dùng xuồng cao su Zodiac đưa từng nhóm tối đa 10 người cùng quốc tịch vào bờ. Lực lượng y tế túc trực sẵn trên bến cảng tiếp nhận du khách, hộ tống họ lên xe buýt của Đơn vị Khẩn cấp Quân đội (UME) và chạy thẳng tới sân bay cách đó 10 phút di chuyển.
Đơn vị điều hành tour Oceanwide Expeditions chủ động điều phối thứ tự rời tàu khớp với lịch trình bay của từng quốc gia, đồng thời yêu cầu nhân viên giữ lại hành lý trên tàu để trả sau. Người đứng đầu cơ quan dịch vụ khẩn cấp Tây Ban Nha Virginia Barcones cũng đề nghị các nước điều động máy bay y tế chuyên dụng đón những ca có triệu chứng nhằm ngăn chặn tuyệt đối nguy cơ lây lan ra cộng đồng. Hàng loạt quốc gia như Mỹ, Đức, Pháp, Bỉ, Ireland, Hà Lan và Anh đang ráo riết cử chuyên cơ đón công dân.
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Mónica García thông báo nhà chức trách ưu tiên đưa 14 công dân nước này cùng đội ngũ hậu cần rời tàu đầu tiên. Nhóm này mang khẩu trang FFP2, lên xe đi thẳng đến bệnh viện quân sự. Bác sĩ chỉ định họ vào phòng cách ly, cấm người thăm nom và lấy mẫu xét nghiệm PCR ngay ngày đầu tiên, sau đó lặp lại quy trình vào ngày thứ bảy.
Tương tự, Mỹ cử máy bay đưa 17 công dân về Trung tâm Y tế Đại học Nebraska. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) sẽ đánh giá sơ bộ, sau đó yêu cầu nhóm này tự theo dõi tại nhà trong 42 ngày dưới sự giám sát hàng ngày của chuyên gia y tế.
Sự xuất hiện của con tàu làm nổ ra làn sóng phản đối tại quần đảo Canary. Lãnh đạo vùng tự trị Fernando Clavijo từ chối tiếp nhận du thuyền hồi đầu tuần, trong khi công nhân cảng Tenerife tổ chức biểu tình vì thiếu thông tin rủi ro dịch bệnh. Sau khi toàn bộ hành khách rời đi, 17 thủy thủ người Philippines tiếp tục điều khiển tàu về Hà Lan. Nhà chức trách sẽ tiến hành phun khử trùng toàn bộ không gian tàu tại điểm đến cuối cùng này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận ca nhiễm Hantavirus đầu tiên trên du thuyền Hondius vào ngày 2/5. Virus này có tỷ lệ tử vong lên tới 40-50%, gây nguy hiểm đặc biệt cho người cao tuổi, trong khi độ tuổi trung bình của khách trên tàu lên tới 65. Dù CDC Mỹ đã kích hoạt Trung tâm Điều hành Khẩn cấp ở cấp độ 3 và huy động đội ngũ chuyên gia ứng phó, các cơ quan y tế công cộng vẫn đánh giá rủi ro lây nhiễm ra cộng đồng ở mức thấp.
Chương trình ưu tiên cho cả những người từ 40 tuổi có tiền sử gia đình gồm cha hoặc anh em trai từng mắc ung thư tuyến tiền liệt. Nam giới sẽ được khám và tư vấn trực tiếp cùng các bác sĩ chuyên khoa tiết niệu giàu kinh nghiệm.
Tiếp đó, người khám được chỉ định thực hiện xét nghiệm định lượng PSA toàn phần trong máu. Đây được y khoa coi là "chỉ số vàng" giúp phát hiện sớm các dấu hiệu ung thư ngay cả khi cơ thể chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng. Đồng thời, bệnh nhân cũng được siêu âm bụng tổng quát nhằm khảo sát hình thái và phát hiện sớm các bất thường tại tuyến tiền liệt.
Hoạt động hưởng ứng chương trình khám sức khỏe toàn dân tại TP HCM, bắt đầu từ 20/4 đến khi đủ 1.000 người đăng ký. Tầm soát tổ chức trực tiếp tại Bệnh viện Bình Dân (371 Điện Biên Phủ, phường Bàn Cờ). Người dân đặt lịch qua tổng đài (028) 3839 4747 hoặc Zalo OA của bệnh viện, từ 7h đến 16h tất cả các ngày trong tuần.
Tuyến tiền liệt đóng vai trò quan trọng trong sản xuất tinh dịch, cung cấp năng lượng cho tinh trùng hoạt động và kiểm soát hoạt động tiểu tiện. Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến, xếp thứ 5 trong những loại ung thư thường gặp ở nam, theo thống kê của Globocan năm 2022.
Dù tỷ lệ mắc chuẩn hóa theo độ tuổi tại Việt Nam thấp hơn so với các nước Âu Mỹ, nhưng tỷ lệ tử vong lại ở mức cao đáng báo động. Bệnh tiến triển âm thầm, khi có triệu chứng như khó tiểu, đau vùng chậu, tiểu ra máu, ung thư thường đã lan rộng. Trong khi đó, phát hiện sớm có thể điều trị khỏi và bảo tồn chức năng. Ở giai đoạn muộn, bệnh gây đau đớn, biến chứng nặng và phải điều trị kéo dài, tốn kém nhưng chỉ giúp kéo dài sự sống, kèm nhiều tác dụng phụ. Vì vậy, tầm soát định kỳ là yếu tố then chốt để phát hiện sớm và nâng cao hiệu quả điều trị.
