Năm nay, hàng ngàn vận động viên đến từ 70 quốc gia sẽ hội tụ tại Đà Nẵng để chinh phục Ironman 70.3 Vietnam 2026, đây được xem là một trong những mùa giải lớn nhất trong lịch sử Ironman tại Việt Nam. Đặc biệt, Đà Nẵng cũng lần đầu đăng cai cự ly 226 km, đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 32 trên thế giới đủ điều kiện tổ chức một giải Ironman toàn phần.
Ironman vốn được xem là một trong những giải đấu khắc nghiệt nhất hành tinh. Với cự ly toàn phần, vận động viên phải hoàn thành 3,8 km bơi, 180 km đạp xe và 42,2 km chạy bộ liên tục trong điều kiện thời tiết nóng ẩm.
Trong môi trường thi đấu cường độ cao, cơ thể có thể nhanh chóng rơi vào mất nước, sốc nhiệt, rối loạn điện giải hoặc biến cố tim mạch. Đây là lý do công tác y tế luôn được xem là “xương sống” của các giải Ironman quốc tế.
Theo Bệnh viện FV, ê-kíp cấp cứu tại sự kiện được trang bị hệ thống y tế hiện đại và đầy đủ theo tiêu chuẩn cấp cứu ngoại viện, bao gồm máy sốc điện, monitor theo dõi sinh hiệu đa thông số, máy thở di động, hệ thống oxy lưu động, máy hút đàm, thiết bị cố định chấn thương, cáng cứu thương chuyên dụng cùng đầy đủ thuốc và dụng cụ cấp cứu chuyên sâu.
Ngoài ra, đội ngũ y tế còn được trang bị xe cứu thương túc trực phối hợp cùng trung tâm cấp cứu 115 Đà Nẵng và các thiết bị hỗ trợ hồi sức tim phổi nhằm đảm bảo khả năng phản ứng nhanh trong mọi tình huống khẩn cấp.
Tổ cấp cứu được bố trí xuyên suốt dọc đường đua và lều y tế trung tâm tại khu vực triển lãm của sự kiện, sẵn sàng tiếp cận hiện trường trong thời gian ngắn nhất để đảm bảo an toàn tối đa cho tất cả vận động viên và khách tham dự.
BS Trình Văn Hải – Trưởng khoa Tai nạn và cấp cứu, Bệnh viện FV – cho biết: “Điều nguy hiểm nhất ở Ironman không phải chấn thương thông thường mà là các biến cố như ngưng tim, sốc nhiệt hay đuối nước. Chỉ cần nhanh hơn vài phút đã có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn”.
Không phải ngẫu nhiên FV được lựa chọn cho vai trò này. Đây là bệnh viện đạt chuẩn JCI quốc tế và từng tham gia hỗ trợ y tế cho nhiều sự kiện ngoại giao cấp cao, trong đó có chuyến thăm Việt Nam của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và cựu Tổng thống Pháp Francois Hollande năm 2016. Bệnh viện FV cũng là đơn vị tài trợ y tế cho IRONMAN 2025 tại Phú Quốc, sự kiện âm nhạc Ravolution Music Festival 2022 quy mô lên tới hàng chục ngàn người và nhiều sự kiện thể thao quy mô lớn khác.
Điểm khác biệt trong chiến lược đồng hành với vai trò đối tác y tế của FV là không dừng ở khâu “xử lý sự cố”. Thông qua Đơn vị y học thể thao, bệnh viện đang theo đuổi mô hình chăm sóc toàn diện cho cộng đồng những người chơi thể thao đòi hỏi sức bền tại Việt Nam, từ tầm soát nguy cơ, tối ưu thể lực đến phục hồi sau vận động.
Theo ThS-BS Nguyễn Xuân Vinh – Đơn vị y học thể thao, Bệnh viện FV – phần lớn người chơi thể thao hiện chỉ đi khám khi đã chấn thương, trong khi y học thể thao hiện đại tập trung vào phát hiện sớm rủi ro trước khi cơ thể vượt ngưỡng chịu đựng.
Tại FV, chương trình đánh giá sức khỏe trước vận động (PPE) gồm điện tim, siêu âm tim, test gắng sức tim phổi, xét nghiệm chuyển hóa, đo chỉ số thành phần cơ thể (InBody) và đánh giá cơ xương khớp nhằm giúp vận động viên hiểu rõ giới hạn cơ thể và xây dựng giáo án phù hợp.
Mô hình này cũng được FV tài trợ cho 4 vận động viên tham gia Ironman năm nay. Trong số đó có Võ Trí Trung, VĐV lần đầu thi đấu Solo 70.3 sau nhiều năm thi tiếp sức. Qua kiểm tra chuyên sâu tại bệnh viện FV, đội ngũ bác sĩ phát hiện chỉ số lọc cầu thận của Trung ở mức thấp và kịp thời điều chỉnh chế độ tập luyện, dinh dưỡng trước giải đấu.
Đặc biệt, trong giải đấu lần này, Đội tiếp sức FV Hospital 1 do FV tài trợ gồm 3 VĐV: Nguyễn Đăng Khoa, Từ Vĩnh Phát và Đoàn Ngọc Hoàng – đã đạt TOP 2 Tiếp sức nam (All male relay).
“Các bác sĩ không chỉ đọc kết quả mà còn phân tích rất kỹ cơ thể mình đang chịu áp lực gì và cần thay đổi ra sao. Điều đó giúp tôi tự tin hơn khi bước vào giai đoạn tập luyện cường độ cao”, Trung chia sẻ.
Đáng chú ý, năm nay FV còn trực tiếp đưa hai đội thi tiếp sức gồm 6 nhân viên tham gia tranh tài tại Ironman. Hình ảnh các nhân viên văn phòng, bác sĩ, điều dưỡng bước lên đường đua được xem như thông điệp về lối sống vận động khoa học và bền vững mà bệnh viện theo đuổi.
Trong bối cảnh marathon và triathlon phát triển mạnh tại Việt Nam, sự xuất hiện của những mô hình y học thể thao chuyên sâu như FV đang trở thành một phần quan trọng của hệ sinh thái thể thao sức bền. Không chỉ bảo vệ vận động viên trong những tình huống nguy cấp, y học thể thao hiện đại còn giúp họ tập luyện thông minh hơn, thi đấu an toàn hơn và bền bỉ hơn trên hành trình chinh phục giới hạn.
Để biết thêm thông tin về Đơn vị y học thể thao tại Bệnh viện FV, bạn đọc có thể đến trực tiếp số 06 Nguyễn Lương Bằng, phường Tân Mỹ (quận 7 cũ), TP.HCM hoặc liên hệ số điện thoại (028) 35 11 33 33. Hotline cấp cứu 24/7: (028) 35 11 35 00.
Bác sĩ y học chức năng Trương Thích Hằng (Đài Loan) cho biết, các nghiên cứu về thực phẩm kháng ung thư đang ngày càng tăng mạnh. Dưới đây là cơ chế cụ thể giúp 5 loại rau củ này bảo vệ cơ thể trước các tế bào ác tính:
Cần tây
Hoạt chất apigenin trong cần tây có khả năng kích hoạt protein p53 trong tế bào. Khi DNA bị tổn thương tích tụ, tế bào sẽ trở nên khiếm khuyết và có nguy cơ phát triển thành khối u. Protein p53 đóng vai trò như một "công tắc", ra lệnh cho các tế bào lỗi này tự hủy diệt (apoptosis), từ đó ngăn chặn sự hình thành khối u.
Ngoài ra, apigenin còn ức chế các thụ thể estrogen, giúp phòng ngừa các dòng tế bào ung thư vú nhạy cảm với hormone. Hoạt chất này cũng tìm thấy nhiều trong rau mùi, hoa cúc La Mã và mùi tây.
Súp lơ xanh (Bông cải xanh)
Súp lơ xanh chứa hợp chất glucoraphanin. Trong quá trình chế biến, khi cấu trúc rau bị phá vỡ (cắt, thái), chất này sẽ chuyển hóa thành sulforaphane - một chất kháng ung thư thực thụ.
Sulforaphane không chỉ thúc đẩy tế bào ung thư tự hủy mà còn ngăn chặn sự di căn và giảm tình trạng kháng thuốc của khối u.
Khi chế biến, nên cắt nhỏ súp lơ và để yên khoảng 10 phút trước khi nấu để enzyme hoạt hóa tối đa lượng sulforaphane.
Cà rốt
Bên cạnh các vitamin A, B6, B7, K và lycopene, cà rốt còn chứa luteolin. Chất này giúp điều chỉnh quá trình tự hủy của tế bào ung thư và đặc biệt là ngăn chặn sự hình thành mạch máu mới xung quanh khối u, từ đó cắt đứt nguồn cung cấp dinh dưỡng của chúng. Luteolin cũng có trong dầu ôliu nguyên chất, lá bạc hà và các loại trái cây họ cam quýt.
Hành tây
Hành tây (đặc biệt là hành tây tím) sở hữu nồng độ quercetin cao nhất trong các loại rau củ. Các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cho thấy người tiêu thụ nhiều quercetin có nguy cơ mắc ung thư phổi thấp hơn đáng kể.
Quercetin hoạt động bằng cách ức chế các đoạn RNA lỗi trong tế bào ung thư, khiến chúng không thể hoạt động và phải tự hủy. Vì đây là chất tan trong chất béo, bạn nên ăn hành tây kèm với các món có dầu mỡ để hấp thụ tốt nhất.
Cà chua
Hoạt chất lycopene trong cà chua đại đã được chứng minh có thể phòng ngừa 12 loại ung thư, bao gồm: ung thư tuyến tiền liệt, vú, cổ tử cung, buồng trứng, nội mạc tử cung, phổi, bàng quang, miệng, thực quản, dạ dày, đại trực tràng và tuyến tụy.
Lycopene giúp điều chỉnh hormone IGF-1 (yếu tố tăng trưởng giống insulin). Khi IGF-1 quá cao sẽ kích thích tế bào phân chia vô tội vạ dẫn đến ung thư. Lycopene giúp chặn đứng sự kích thích này.
Lycopene sẽ được giải phóng nhiều nhất khi nấu chín với dầu mỡ hoặc xay thành nước ép để phá vỡ thành tế bào.
Dù rau củ rất tốt, bác sĩ Trương Thích Hằng cũng đưa ra cảnh báo đặc biệt. Người đang sử dụng thuốc chống đông máu truyền thống nên hạn chế ăn súp lơ xanh để tránh tương tác thuốc. Việc hấp thụ dinh dưỡng từ thực phẩm tự nhiên luôn đạt hiệu quả cao hơn thực phẩm chức năng vì cơ thể cần sự kết hợp đa dạng của các nguyên tố vi lượng để hấp thụ tối ưu.
Tham dự sự kiện có Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cùng nhiều lãnh đạo các bộ, ban, ngành, địa phương, cơ sở y tế và đông đảo người dân.
Phát biểu tại buổi lễ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh trong những năm qua công tác chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân đã đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Tuy nhiên Việt Nam đang đối mặt với không ít thách thức mới khi cơ cấu bệnh tật thay đổi nhanh chóng, các bệnh không lây nhiễm gia tăng, dân số già hóa và nguy cơ dịch bệnh mới luôn hiện hữu.
"Nếu không chủ động phòng bệnh, chúng ta sẽ phải trả giá rất lớn, không chỉ về chi phí y tế mà còn về chất lượng cuộc sống và năng lực cạnh tranh quốc gia", ông Quyết nói.
Theo ông, phòng bệnh không còn là câu chuyện riêng của ngành y tế mà phải trở thành trách nhiệm của toàn xã hội, từ mỗi cá nhân, gia đình đến cả hệ thống chính trị.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm như nâng cao nhận thức cộng đồng, xây dựng văn hóa sức khỏe, phát triển y tế dự phòng và y tế cơ sở, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế.
Việc ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử được kỳ vọng sẽ giúp quản lý sức khỏe người dân hiệu quả hơn, từ sớm và từ xa.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cũng cho rằng ngành y tế đang đứng trước áp lực lớn khi gánh nặng bệnh không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường ngày càng tăng. Bên cạnh đó là những thách thức từ già hóa dân số, biến đổi khí hậu, vấn đề sức khỏe tâm thần và dinh dưỡng không hợp lý.
Trong bối cảnh đó người dân cần thay đổi cách tiếp cận với sức khỏe của chính mình. "Đừng đợi đến khi có bệnh mới đi tìm bác sĩ. Hãy chủ động khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh tật. Phát hiện sớm không chỉ giúp cứu sống bản thân mà còn giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội", bà Lan nhấn mạnh.
Bà cũng khuyến nghị mỗi người hình thành lối sống khoa học, duy trì vận động thể lực, ăn uống hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm, hạn chế thuốc lá, rượu bia. Một cơ thể khỏe mạnh chính là "lá chắn" hiệu quả nhất trước bệnh tật.
Tại sự kiện, hàng nghìn người dân tham gia các hoạt động khám, tư vấn sức khỏe miễn phí, đồng diễn dưỡng sinh, đi bộ hưởng ứng… Khu vực khám chuyên khoa có sự tham gia của nhiều bác sĩ bệnh viện tuyến trung ương, Hà Nội với nhiều kỹ thuật hiện đại như siêu âm Doppler tim, điện tâm đồ, xét nghiệm sinh hóa nhanh đã được triển khai nhằm tầm soát sớm các bệnh lý phổ biến.
PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết bệnh viện đã mang các kỹ thuật cao của Viện Tim mạch vào phục vụ trực tiếp tại sự kiện, giúp người dân tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại chỗ.
"Siêu âm tim lưu động giúp phát hiện sớm các nguy cơ tim mạch tiềm ẩn, từ đó đưa ra khuyến cáo kịp thời để người dân chủ động bảo vệ sức khỏe", ông Quang chia sẻ.
Đông đảo người dân được thăm khám, tư vấn sức khỏe miễn phí tại ngày hội - Ảnh: T.MINH
Ghi nhận tại khu khám tim mạch cho thấy nhiều trường hợp có nguy cơ cao nhưng chưa từng kiểm tra sức khỏe. Một số người trẻ được phát hiện huyết áp ở mức đáng lo ngại, trong khi không ít người dù không có triệu chứng nhưng siêu âm lại phát hiện dấu hiệu suy tim hoặc bất thường van tim.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Bảng, Phó Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8, hiện tỉ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành chiếm khoảng 25%, nếu tính cả các bệnh lý xơ vữa có thể lên tới 30% dân số. Đáng lo ngại, các bệnh này thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.
"Việc tầm soát sớm chính là thời điểm vàng để can thiệp. Khi được phát hiện kịp thời, người dân có thể điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống, từ đó ngăn chặn biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Bảng nhấn mạnh.
Lễ mit tinh hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân lần đầu tiên tổ chức được kỳ vọng trở thành động lực để mỗi người thay đổi nhận thức, chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe, bảo vệ mình từ sớm - từ xa, tiến tới góp phần giúp hệ thống y tế sẽ giảm áp lực và một xã hội khỏe mạnh, phát triển bền vững.
Chiều tối 24.4, trao đổi với PV Thanh Niên, bác sĩ chuyên khoa 1 Phạm Xuân Duy, Trưởng khoa Ngoại - Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi, cho biết đơn vị vừa phẫu thuật thành công, lấy ra một búi tóc lớn trong dạ dày của bé gái 7 tuổi, ở xã Trà Giang.
Theo bác sĩ Duy, bệnh nhi nhập viện trong tình trạng xuất huyết tiêu hóa, da xanh, mệt mỏi kéo dài. Qua thăm khám, các bác sĩ phát hiện vùng thượng vị của trẻ xuất hiện một khối bất thường, giới hạn rõ, mật độ chắc.
Bệnh nhi sau đó được chỉ định thực hiện các cận lâm sàng, gồm: Siêu âm, chụp MRI và nội soi tiêu hóa. Kết quả cho thấy trong dạ dày có một búi tóc kích thước lớn, chiếm gần toàn bộ thể tích.
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật để lấy dị vật. Ca mổ diễn ra thuận lợi, khối tóc lớn được lấy ra an toàn, với trọng lượng gần 0,3 kg.
Theo bác sĩ Duy, đây là một dạng rối loạn tâm lý liên quan đến hành vi ăn tóc, thường gặp ở trẻ em, đặc biệt là bé gái. Điểm đáng chú ý là người mắc vẫn sinh hoạt, ăn uống bình thường nên rất khó phát hiện sớm.
"Tình trạng này còn được gọi là hội chứng Rapunzel, lấy theo tên nhân vật công chúa tóc mây trong truyện cổ Grimm. Nếu không được can thiệp kịp thời, búi tóc sẽ lớn dần, gây tắc nghẽn và nhiều biến chứng nguy hiểm", bác sĩ Duy cho biết.
Các bác sĩ khuyến cáo, việc điều trị hội chứng này không chỉ dừng lại ở phẫu thuật lấy dị vật mà cần kết hợp can thiệp tâm lý. Nếu không điều trị tận gốc hành vi, nguy cơ tái phát là rất cao.
Phụ huynh cần theo dõi sát các biểu hiện bất thường ở trẻ, như: Hay nhai, nuốt tóc, đau bụng kéo dài, nôn ói hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân để kịp thời đưa đi khám, tránh những hậu quả đáng tiếc.
