Bắt đầu thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính

Câu hỏi đặt ra là liệu khoản đầu tư cả chục triệu đồng cho một tiết mục văn nghệ có thực sự cần thiết và xứng đáng với giá trị mà học sinh nhận được?

Ở các trường hiện nay không khó bắt gặp những thông báo vận động đóng góp từ ban phụ huynh các lớp cho tiết mục văn nghệ. Từ tiền thuê biên đạo, trang phục, đạo cụ, âm thanh, ánh sáng cho đến chi phí tập luyện… tất cả cộng lại có thể lên tới chục triệu đồng. Đây là xu hướng phổ biến ở nhiều trường học, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Ban đầu, các hoạt động phong trào vốn mang ý nghĩa tạo sân chơi lành mạnh, giúp học sinh thư giãn sau giờ học và gắn kết tập thể. Nhưng, theo thời gian, nhiều nơi đã "nâng cấp" các tiết mục thành những màn trình diễn công phu, gần như bán chuyên nghiệp. Sự đầu tư quá mức này vô tình tạo ra áp lực cạnh tranh giữa các lớp.

Hệ quả là phụ huynh trở thành "nhà tài trợ bất đắc dĩ". Dù không phải ai cũng sẵn lòng chi trả, nhưng trước tâm lý "vì tập thể", "vì con mình không bị thiệt thòi", nhiều người vẫn phải miễn cưỡng đóng góp. Điều này đặc biệt gây áp lực với những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế.

Ngay cả chính những giáo viên chủ cũng thừa nhận là "bất dĩ lắm mới theo phong trào của lớp như thế", vì sợ "lớp mình thua lớp khác, vì điểm thi đua của học sinh và giáo viên trong trường...".

Cô L.T.H, một giáo viên tại TP.HCM nêu quan điểm: "Phụ huynh cũng nên tạo điều kiện cho con em tham gia phong trào nhưng cần trong phạm vi điều kiện hợp lý thôi. Chứ đầu tư nhiều tiền quá, nhiều gia đình cũng rất khó khăn".

Một tiết mục văn nghệ phong trào chỉ diễn ra trong vài phút trên sân khấu. Nhưng để có được vài phút ấy, phụ huynh phải bỏ ra một khoản tiền không nhỏ. Khi chi phí vượt quá giá trị thực tế của hoạt động, câu chuyện không còn đơn thuần là phong trào nữa mà đã trở thành một "cuộc đua ngầm" về tài chính.

Điều đáng lo hơn là, giá trị giáo dục mà học sinh nhận được từ những tiết mục ấy lại khá hạn chế. Khi mọi thứ đã được "làm sẵn" bởi người lớn (từ ý tưởng, biên đạo đến cách thể hiện) thì học sinh gần như chỉ làm theo hướng dẫn, thậm chí là "diễn cho đúng bài".

Trong nhiều trường hợp, các em không thực sự hiểu ý nghĩa của tiết mục mình tham gia, cũng không có cơ hội phát huy sự sáng tạo hay rèn luyện kỹ năng tổ chức, làm việc nhóm. Thay vì tự tìm tòi, tập luyện, điều chỉnh và hoàn thiện, các em chỉ cần tập theo lịch, theo động tác đã được dựng sẵn.

Chính điều này làm giảm đi giá trị cốt lõi của hoạt động phong trào vốn phải là môi trường để học sinh học kỹ năng sống. Khi sự cạnh tranh giữa các lớp trở nên nặng nề, mục tiêu giáo dục bị đẩy xuống hàng thứ yếu, nhường chỗ cho việc "trình diễn cho đẹp", "thi cho có giải".

Trong khi đó, nếu sử dụng khoản tiền ấy một cách hợp lý, chẳng hạn thuê người hướng dẫn kỹ năng mềm, tổ chức các buổi sinh hoạt ngoại khóa, hay đơn giản là để học sinh tự lên ý tưởng và tập luyện... thì giá trị giáo dục mang lại sẽ cao hơn nhiều. Khi học sinh tự tham gia vào quá trình xây dựng tiết mục, các em sẽ học được cách làm việc nhóm, giải quyết mâu thuẫn, quản lý thời gian, thậm chí là lãnh đạo và chịu trách nhiệm. Những kỹ năng này quan trọng hơn rất nhiều so với một màn trình diễn chỉn chu nhưng thiếu "chất học sinh".

Ngoài ra, việc chi tiêu quá mức cho hoạt động phong trào còn có thể tạo ra những hệ lụy về nhận thức. Trẻ có thể dần hình thành suy nghĩ rằng muốn thành công hay được ghi nhận thì phải có sự đầu tư lớn về tiền bạc, thay vì nỗ lực cá nhân và sự sáng tạo. Đây là điều đi ngược lại với tinh thần giáo dục mà nhà trường hướng tới.

Tin Gốc: Thanh Niên

Số liệu thống kê sau khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2026 có khoảng 1,2 triệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi, thì chỉ hơn 8.000 em đăng ký miễn thi ngoại ngữ, chiếm chưa đến 0,7%. So với những năm trước, năm nay số lượng này giảm "sốc", bởi có năm TS đăng ký miễn thi môn ngoại ngữ lên tới 67.000 em.

Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, cho biết: "Nếu năm 2025 trường có khoảng 20 em thì năm nay không có em nào đăng ký. Các em có chứng chỉ vẫn chọn thi để xét tuyển".

Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (TP.HCM), cũng thông tin năm trước có 10 học sinh (HS) đăng ký miễn thi ngoại ngữ thì năm nay chỉ có 1. Theo cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (Vĩnh Long), trường cũng có một số em có chứng chỉ ngoại ngữ (CCNN) nhưng không em nào đăng ký miễn thi.

Lý giải về việc này, thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải nhận định có 2 nguyên nhân. Thứ nhất, chính sách xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH thay đổi. Từ năm 2025 IELTS 4.0 hoặc CCNN tương đương không còn được quy đổi thành 10 điểm trong xét tốt nghiệp. Năm nay, trong xét tuyển ĐH, CCNN không còn nhiều lợi thế như trước. Các em chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm vào tổng điểm xét tuyển, hoặc được quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ theo quy định của mỗi trường chứ không được cùng lúc vừa quy đổi vừa cộng điểm.

Thứ hai, một số trường ĐH không còn dùng CCNN để xét tuyển độc lập mà bắt buộc phải có điểm thi để xét tuyển hoặc kết hợp với các tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ hay kết quả đánh giá năng lực. "Nếu như vẫn còn nhiều lợi thế như mọi năm, HS có CCNN thường chọn miễn thi vì không cần thi ngoại ngữ vẫn được 10 điểm trong xét tốt nghiệp, và vẫn có thể xét tuyển vào nhiều trường ĐH bằng chứng chỉ", thạc sĩ Hải nhận định.

Tương tự, thầy Khương cũng cho rằng số lượng HS sử dụng CCNN để miễn thi giảm chủ yếu do quy chế xét tuyển ĐH năm 2026 thay đổi. "TS chỉ được sử dụng chứng chỉ theo một trong 2 hình thức: quy đổi sang điểm hoặc cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30), không được áp dụng đồng thời cả hai như trước. Bên cạnh đó, một số trường ĐH hiện nay vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển, không quy đổi CCNN quốc tế, nên các em lựa chọn dự thi môn ngoại ngữ để tăng cơ hội xét tuyển và đảm bảo phù hợp với nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau", thầy Khương cho biết.

Ngoài ra, theo lãnh đạo các trường THPT, TS có năng lực ngoại ngữ thì thường thi sẽ đạt điểm cao, lúc đó các em vẫn được cộng điểm trong tổ hợp xét tuyển nên nhiều em vẫn không chọn miễn thi ngoại ngữ.

Kỳ tuyển sinh những năm trước, Thanh Niên từng có nhiều loạt bài phản ánh những bất cập của chính sách tuyển sinh, trong đó CCNN như một tấm vé ưu tiên với nhiều quyền lợi khiến TS vùng sâu, vùng xa, TS không có điều kiện tài chính để học và thi CCNN quốc tế chịu nhiều thiệt thòi; đồng thời đưa ra những đề xuất thay đổi để đảm bảo công bằng cho mọi TS.

Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, nhận định sự thay đổi của Bộ GD-ĐT từ năm 2025, đặc biệt là năm nay, đối với CCNN trong xét tốt nghiệp và xét ĐH là hoàn toàn đúng đắn.

Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho rằng việc giảm lợi thế của CCNN trong xét tuyển ĐH, đồng thời bỏ quy đổi IELTS 4.0 và tương đương thành điểm 10 trong xét tốt nghiệp, về cơ bản là một điều chỉnh hợp lý nhằm hướng đến sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục.

"Trước đây, khi CCNN được ưu tiên lớn, vô hình trung tạo ra khoảng cách giữa nhóm TS có điều kiện kinh tế, có thể đầu tư học và thi IELTS/TOEFL, với nhóm TS ở vùng sâu, vùng xa hoặc điều kiện hạn chế. Việc điều chỉnh chính sách giúp giảm bớt lợi thế mang tính điều kiện, đưa mặt bằng đánh giá về gần hơn với năng lực học tập thực tế của đa số TS", thạc sĩ Phụng chia sẻ.

Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Châu Thế Hữu, giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cũng cho rằng đây là sự điều chỉnh đúng đắn, hướng đến sự công bằng trong tuyển sinh với TS ở vùng sâu, vùng xa. "Bên cạnh đó, khuyến khích HS phải chú trọng nhiều hơn vào chương trình THPT vốn mang tính toàn diện và phổ cập hơn. Về mặt quản lý giáo dục, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng "lạm phát" trong luyện thi chứng chỉ vốn mập mờ và khó kiểm soát về chất lượng lẫn trình độ của nơi giảng dạy", thạc sĩ Hữu cho hay.

Tin Gốc: Thanh Niên

Từ ngày 6 đến 8-5, tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (TP.HCM), Triển lãm Giáo dục Việt Nam 2026 diễn ra trong khuôn khổ chuỗi sự kiện quốc tế gồm Triển lãm Giáo dục Việt Nam (Education Vietnam 2026), Chiếu sáng công nghệ cao (LEDTEC ASIA 2026) và Đô thị thông minh (SMART CITY ASIA 2026).

Chuỗi sự kiện dự kiến quy tụ hơn 450 doanh nghiệp với gần 600 gian hàng đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong đó triển lãm tập trung vào các xu hướng công nghệ giáo dục như AI, dữ liệu học tập, lớp học thông minh, học liệu số, giáo dục STEM/STEAM và các mô hình đào tạo gắn với chuyển đổi số.

Nhiều đơn vị, doanh nghiệp công nghệ, giáo dục trong và ngoài nước mang đến các giải pháp phục vụ trường học, từ phần mềm quản lý, nền tảng học tập đến các không gian thực hành công nghệ.

Tại gian trưng bày của Sao Mai Education, bà Đặng Thị Ngọc Loan - phụ trách đào tạo và nghiên cứu sản phẩm - giới thiệu ba nhóm giải pháp nổi bật gồm phòng học thông minh, thư viện thông minh và nền tảng học ngoại ngữ thông minh.

Với phòng học thông minh, người xem có thể hình dung một lớp học được kết nối đồng bộ giữa màn hình tương tác, camera, âm thanh, máy tính bảng, phần mềm quản lý lớp học, hệ thống ghi hình - phát trực tuyến và các thiết bị hỗ trợ điều khiển ánh sáng, máy lạnh, rèm cửa.

Trong không gian này, giáo viên có thể tổ chức bài giảng trực quan hơn, chia nhóm, giao nhiệm vụ, khảo sát nhanh và lưu lại bài học thành học liệu số.

Ở khu vực thư viện thông minh, hệ thống ứng dụng công nghệ nhận diện bằng sóng vô tuyến (RFID), phần mềm quản lý, thiết bị tra cứu, máy chủ và các giải pháp số hóa tài liệu, cho phép thư viện hỗ trợ mượn trả tự động, kiểm kê nhanh và mở rộng kho học liệu số cho học sinh, sinh viên.

Riêng trên hệ thống học thiết bị ngoại ngữ thông minh, giáo viên có thể chia cặp, chia nhóm, giao bài luyện nghe - nói, ghi âm, theo dõi màn hình và phản hồi trực tiếp trên cùng một hệ thống, giúp học sinh có thêm thời gian thực hành trong mỗi tiết học ngoại ngữ.

Trong khi đó tại gian của Viện Khoa học thiết bị và Giáo dục, thuộc Hiệp hội Thiết bị giáo dục Việt Nam, nhiều mô hình STEM, STEAM theo hướng thực hành thiết kế - chế tạo.

Tại đây, người xem có thể bắt gặp máy in 3D, máy điều khiển gia công tự động mini (CNC mini), máy tiện mini, máy khoan mini và hệ thống bàn STEM tích hợp máy công cụ.

Ông Lê Văn Dũng - kỹ thuật viên của viện - cho biết nhiều thiết bị được phát triển theo hướng đưa công nghệ chế tạo và tự động hóa vào trường phổ thông. Học sinh có thể trực tiếp thiết kế mô hình 3D, gia công vật liệu, khoan, tiện, lắp ráp và tạo ra sản phẩm thật ngay trong quá trình học.

Theo ông, thiết bị dạy học hiện nay cũng đang chuyển dần từ mô hình minh họa thí nghiệm sang hướng khuyến khích học sinh tự tìm hiểu và giải quyết vấn đề.

"Ví dụ như máy khoan hay máy CNC mini, học sinh có thể khoan thật, gia công thật, từ đó hiểu cách vận hành của thiết bị và quy trình tạo ra sản phẩm", ông Dũng chia sẻ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ