Tại hội thảo, các chuyên gia đã đưa ra nhiều ý kiến và giải pháp cho “bài toán” làm thế nào biến thách thức già hóa dân số thành động lực tăng trưởng, thông qua việc gắn kết chặt chẽ giữa các lĩnh vực y tế, công nghệ, bảo hiểm và quy hoạch phát triển.
ThS Nguyễn Thị Oanh – Phó trưởng phòng Sức khỏe người cao tuổi, Cục Dân số – cho hay Việt Nam đang trải qua quá trình già hóa dân số với tốc độ rất nhanh. Thời gian chuyển đổi dự kiến chỉ khoảng 20 năm, thậm chí có những giai đoạn tăng tốc mạnh, tạo ra áp lực lớn lên hệ thống y tế và an sinh xã hội.
“Thực tế này đặt ra thách thức khi Việt Nam bước vào giai đoạn “chưa giàu đã già”. Đặc biệt, hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi đang đứng trước yêu cầu phải thích ứng nhanh chóng, từ mô hình điều trị sang mô hình chăm sóc chủ động, liên tục và lấy người cao tuổi làm trung tâm”, bà nói.
Bà Nguyễn Thị Thu Hằng – Phó giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM – cho rằng chính sách bảo hiểm y tế hiện nay của Việt Nam vẫn chủ yếu tập trung vào chi trả cho điều trị, trong khi chi cho y tế dự phòng còn hạn chế.
Cơ chế thanh toán hiện nay được thực hiện theo chi phí dịch vụ thực tế, tức là người bệnh phát sinh chi phí khám chữa bệnh, sử dụng thuốc, kỹ thuật thì quỹ bảo hiểm sẽ chi trả. Điều này dẫn đến thực tế là bệnh càng nặng, chi phí chi trả càng lớn.
Với các bệnh mạn tính, bảo hiểm y tế hiện chi trả khá tốt, từ danh mục thuốc đến thời gian kê đơn, có thể lên đến 90 ngày. Tuy nhiên, tỉ lệ bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam hiện rất cao, chiếm khoảng 70%, kéo theo áp lực lớn lên quỹ bảo hiểm.
Một điểm đáng chú ý là dù chính sách đã có quy định về khám chữa bệnh từ xa và tại nhà, nhưng hiện vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể để triển khai trên thực tế. Đây cũng chính là “khoảng trống” lớn trong chăm sóc sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi.
Tại TP.HCM, bảo hiểm xã hội đang phối hợp với ngành y tế để đề xuất thí điểm một số mô hình chăm sóc tại nhà, trước mắt tập trung vào các nhóm yếu thế như: người cao tuổi trên 80 tuổi, người mất khả năng đi lại, người cần chăm sóc dài hạn.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là bài toán tài chính và cơ chế thanh toán, bởi nếu mở rộng quyền lợi thì cần đi kèm với nguồn lực phù hợp.
Bà Hằng cho biết trong tương lai, quỹ bảo hiểm y tế có thể sẽ từng bước chuyển dịch từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”. Việc triển khai khám sức khỏe toàn dân có thể làm tăng chi phí trong ngắn hạn, nhưng về lâu dài sẽ giúp phát hiện sớm bệnh, quản lý tốt hơn và giảm các ca bệnh nặng như ung thư, tim mạch. Khi đó chi phí điều trị sẽ giảm và quỹ bảo hiểm sẽ bền vững hơn.
Đại tá Phan Đình Mừng – Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175 – chia sẻ bệnh viện trân trọng sự đồng hành của ban tổ chức và báo Tuổi Trẻ trong chương trình “Vì một Việt Nam khỏe mạnh”, được triển khai theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về tăng cường chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Nghị quyết nhấn mạnh ba định hướng lớn gồm chủ động trong chăm sóc sức khỏe, nâng cao năng lực y tế cơ sở và tăng cường truyền thông nhằm thay đổi nhận thức, hành vi chăm sóc sức khỏe trong cộng đồng.
Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh chóng, đặc biệt tại TP.HCM, đây vừa là thách thức lớn vừa là cơ hội để ngành y tế đổi mới mô hình hoạt động và nâng cao chất lượng dịch vụ.
Bác sĩ Mừng nhận định cần xây dựng môi trường đô thị thân thiện hơn với người cao tuổi, tạo điều kiện để họ tham gia các hoạt động xã hội và lao động phù hợp, hướng tới mục tiêu sống khỏe, sống độc lập và có chất lượng sống tốt.
TS.BS Trần Thị Minh Hạnh – Trưởng khoa dinh dưỡng tiết chế, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn – chia sẻ tại Nhật Bản, hệ thống bảo hiểm không chỉ chi trả khi người dân mắc bệnh mà còn có cơ chế khuyến khích duy trì sức khỏe, thậm chí gửi quà và thư cảm ơn cho những người ít sử dụng dịch vụ y tế. Điều này phản ánh rõ định hướng lấy phòng bệnh làm trọng tâm.
Trong khi đó, tại Việt Nam, nhận thức về chăm sóc sức khỏe chủ động vẫn còn hạn chế. Nhiều người, kể cả người trẻ, chưa có thói quen khám sức khỏe định kỳ, chỉ đi khám khi đã có triệu chứng. Có những trường hợp đến bệnh viện mới phát hiện mắc đái tháo đường, nhưng thực tế bệnh đã tiến triển từ lâu, thậm chí đã có biến chứng như suy thận.
Nguyên nhân không chỉ nằm ở chất lượng thực phẩm, mà còn ở cách ăn uống và thiếu cá thể hóa dinh dưỡng. Có một thực trạng là người Việt Nam nghĩ mình ăn uống lành mạnh nhưng vẫn mắc nhiều bệnh. Nguyên nhân có thể do thực phẩm không tươi hoặc quan trọng hơn là người dân chưa biết cách ăn đúng và phù hợp với nhu cầu thực tế của cơ thể.
Ông Trịnh Văn Hưng – Phó giám đốc phụ trách trải nghiệm khách hàng Ecom, hệ thống nhà thuốc và trung tâm tiêm chủng Long Châu – cho rằng công nghệ không chỉ là công cụ để hỗ trợ mà còn là hệ thống cốt lõi giúp người dân, đặc biệt là người cao tuổi tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe một cách hiệu quả và thuận tiện hơn.
Theo đó, công nghệ sẽ giúp nhắc nhở và hỗ trợ tuân thủ điều trị, theo dõi các chỉ số sức khỏe hằng ngày và cho phép người cao tuổi tiếp cận tư vấn từ xa, kết nối với bác sĩ, dược sĩ thuận lợi, từ đó giảm bớt rào cản về khoảng cách và thời gian.
“Về phía FPT Long Châu, chúng tôi đang tiên phong ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu lớn để phát triển các giải pháp chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng. Chúng tôi tin rằng công nghệ chính là chìa khóa để xây dựng một hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe toàn diện”, ông Hưng chia sẻ.
Ngày 24.4, lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Đồng Tháp cho biết, những sai phạm liên quan đến dự án nâng cấp di tích kiến trúc nghệ thuật dinh Tỉnh trưởng Gò Công (phường Gò Công, Đồng Tháp) đã được kiểm tra bước đầu, đồng thời tỉnh đang chỉ đạo thanh tra toàn diện để làm rõ trách nhiệm các bên.
Theo cơ quan chức năng, vụ việc bắt nguồn từ năm 2022 khi lãnh đạo thị xã Gò Công (cũ) tự ý cho tháo dỡ di tích cấp tỉnh nhằm triển khai dự án xây dựng, dù chưa được cấp có thẩm quyền chấp thuận. Hành động này nhanh chóng gây bức xúc trong dư luận và kéo dài nhiều năm.
Kết quả kiểm tra xác định sai phạm xuất phát từ hạn chế trong quy trình, nhận thức chưa đầy đủ và sự chủ quan của một số cá nhân, đơn vị liên quan. Đến cuối năm 2025, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Tháp đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra vào cuộc, qua đó thi hành kỷ luật Đảng đối với 5 cán bộ.
Về phía chính quyền, UBND tỉnh Đồng Tháp đã giao Thanh tra tỉnh tiếp tục rà soát, xử lý theo quy định. Tuy nhiên, đến nay vụ việc vẫn chưa khép lại, một số nội dung vẫn đang được theo dõi, làm rõ.
Báo cáo của UBND tỉnh Đồng Tháp cũng chỉ ra hàng loạt sai phạm trong quá trình triển khai dự án. Cụ thể, tên dự án không đúng với tên di tích được công nhận; hồ sơ nghiên cứu khả thi trình sai cơ quan thẩm định; việc phê duyệt thiếu nhiều nội dung bắt buộc.
Ngoài ra, dự án được thông qua khi chưa có ý kiến của cơ quan chuyên ngành văn hóa về phương án tu bổ; chưa xác định rõ hình thức quản lý; tổng mức đầu tư thiếu cơ sở pháp lý. Các sai sót tiếp tục xuất hiện trong khâu thiết kế và lựa chọn nhà thầu.
Dự án được khởi công vào tháng 2.2023, nhưng chỉ sau vài tháng, phần lớn kiến trúc cũ của dinh đã bị tháo dỡ, chỉ còn lại một phần mặt tiền. Trước phản ánh của người dân, cơ quan chức năng buộc phải lập biên bản, yêu cầu tạm dừng thi công khi chi phí đã thực hiện khoảng 1,8 tỉ đồng.
Hiện UBND tỉnh Đồng Tháp đã giao Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra toàn diện dự án, tập trung làm rõ trách nhiệm từng tổ chức, cá nhân, đồng thời rà soát toàn bộ quy trình pháp lý, tài chính và kỹ thuật liên quan.
Chủ tịch UBND TP.HCM vừa có quyết định giao quyền Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM cho ông Trương Trung Kiên, Phó giám đốc Sở này, cho đến khi có quyết định bổ nhiệm Giám đốc Sở của cấp có thẩm quyền.
Quyết định giao quyền Giám đốc Sở có hiệu lực từ ngày 15-4.
Ông Trương Trung Kiên sinh năm 1974, quê quán Hà Nội; trình độ tiến sĩ quy hoạch, cử nhân chính trị. Ông từng trải qua các vị trí công tác: Phó giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM, Trưởng Ban Đô thị - HĐND TP.HCM, Chủ tịch UBND quận Thủ Đức (cũ).
Ban giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc có 5 người. Vừa qua ông Võ Hoàng Ngân - Giám đốc Sở, Thành ủy viên - được Ủy ban Thường vụ Quốc hội phê chuẩn giữ chức Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách khóa XVI TP.HCM.
Việc giao quyền Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM đối với ông Trương Trung Kiên nhằm kiện toàn bộ máy lãnh đạo Sở này.
Ông Trương Trung Kiên được giao quyền Giám đốc Sở trong bối cảnh vai trò và nhiệm vụ Sở này ngày càng nhiều khi TP.HCM đang phát triển sôi động với rất nhiều dự án đầu tư trọng điểm về hạ tầng đang được triển khai.
Đặc biệt Sở này đóng vai trò quan trọng khi TP.HCM đang hoàn thiện hồ sơ Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung, hướng tới hình thành khung phát triển đô thị mới cho giai đoạn đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 và xây dựng quy hoạch tổng thể TP.HCM tầm nhìn 100 năm.
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD). Trong số đó có công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong...
Cụ thể, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư không cần phải có GPXD đối với công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 (luật hiện hành không quy định về diện tích sàn xây dựng này).
Các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố.
Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Tương tự, chủ đầu tư công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khỏi phải có GPXD nếu thỏa mãn các điều kiện quy định.
Đó là nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Với loại công trình này, luật mới không quy định là phải "phù hợp với quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt" như luật hiện hành.
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Theo đó, đối với hai nhóm công trình nêu ở trên, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp GPXD theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp GPXD).
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
- Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
- Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
