Thạc sĩ – bác sĩ Nguyễn Trần Thanh Thủy, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, chia sẻ mỗi người trong chúng ta ai cũng mong muốn sống khỏe mạnh và trường thọ. Nhưng tuổi thọ không chỉ là con số năm tháng, mà còn là chất lượng của từng ngày sống. Giữ cho cơ thể và tinh thần ở trạng thái cân bằng, dẻo dai và tươi tắn chính là nền tảng quan trọng giúp phòng ngừa bệnh mạn tính, sống thọ hơn.
Nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực y học lối sống đã chỉ ra rằng: Một chế độ ăn hợp lý, vận động đều đặn và kiểm soát cân nặng có thể làm giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh không lây nhiễm như tiểu đường, tim mạch hay rối loạn chuyển hóa. Tuy nhiên, trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, việc duy trì những thói quen lành mạnh này không phải lúc nào cũng dễ dàng.
Tin tốt là bạn không cần những kế hoạch phức tạp. Dưới đây là chia sẻ của bác sĩ Thủy với một vài thay đổi nhỏ nhưng kiên trì mỗi ngày để giúp bạn có thể cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ.
Một chế độ ăn uống đa dạng, giàu dinh dưỡng và nhiều màu sắc không chỉ giúp duy trì cân nặng hợp lý mà còn giảm nguy cơ bệnh tật. Hãy ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc thực vật như rau xanh, trái cây, các loại hạt; hạn chế đồ chiên rán, thực phẩm chế biến sẵn và nội tạng động vật.
Nếu có thể, hãy tự chuẩn bị bữa ăn tại nhà. Khi ăn ngoài, nên lựa chọn món hấp, luộc và đảm bảo đủ nhóm chất. Đừng quên những thói quen nhỏ nhưng quan trọng: Ăn chậm, nhai kỹ và uống đủ nước – đó chính là cách giúp cơ thể vận hành hài hòa hơn mỗi ngày.
Không cần những bài tập quá nặng hay cường độ cao, điều quan trọng là sự duy trì đều đặn. Mỗi ngày, hãy dành 30 – 60 phút cho hoạt động thể lực phù hợp như: Đi bộ, chạy bộ, tập thể dục hoặc chơi một môn thể thao yêu thích.
Việc vận động không chỉ giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, cải thiện độ linh hoạt của xương khớp mà còn hỗ trợ kiểm soát cân nặng, cải thiện tinh thần và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.
Hơi thở là cầu nối giữa cơ thể và cảm xúc. Tập thở sâu, chậm và đều giúp giảm căng thẳng, lo âu, ổn định nhịp tim và giảm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Đặc biệt, việc kiểm soát tốt nhịp thở còn góp phần hạn chế stress oxy hóa – một trong những yếu tố liên quan đến lão hóa và nhiều bệnh lý mạn tính.
Giấc ngủ chất lượng cao là yếu tố không thể thiếu để duy trì sức khỏe lâu dài. Trong khi ngủ, cơ thể được phục hồi năng lượng, củng cố hệ miễn dịch và điều hòa chuyển hóa.
Duy trì thói quen ngủ đủ và đúng giờ không chỉ giúp kiểm soát cân nặng mà còn làm chậm quá trình lão hóa, cải thiện trí nhớ và bảo vệ sức khỏe não bộ.
Những thay đổi trên nghe có vẻ đơn giản, nhưng thách thức lớn nhất nằm ở sự kiên trì và kỷ luật. Không cần thay đổi quá nhanh hay quá nhiều, hãy bắt đầu bằng những bước nhỏ, thực hiện đều đặn mỗi ngày. Chính sự tích lũy lâu dài này mới tạo nên khác biệt lớn cho sức khỏe.
Hiệu quả tốt nhất đạt được khi bạn kết hợp đồng thời nhiều yếu tố: ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên, luyện thở và ngủ đủ giấc. Những thói quen nhỏ khi được duy trì cùng nhau sẽ mang lại lợi ích vượt trội hơn bất kỳ biện pháp đơn lẻ nào.
Nếu bạn đang có bệnh lý hoặc gặp khó khăn trong việc thay đổi lối sống, hãy tìm đến các chuyên gia y tế để được tư vấn và xây dựng kế hoạch phù hợp. Một lộ trình cá nhân hóa sẽ giúp bạn duy trì thói quen tốt một cách bền vững hơn.
Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Yên Bái (Quân khu 2), số giấy phép hoạt động 0718 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 11-7-2017;
Bệnh xá 24, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai (Quân khu 2), số giấy phép hoạt động 0706 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 1-10-2024;
Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Kon Tum (Quân khu 5), số giấy phép hoạt động 1010 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 21-1-2025;
Trung tâm Y tế Quân dân y tỉnh Ninh Thuận (Quân khu 5), số giấy phép hoạt động 1004 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 31-12-2020;
Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Phú Yên (Quân khu 5) số giấy phép hoạt động 1011 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 14-11-2023;
Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Thuận (Quân khu 7), số giấy phép hoạt động 1107 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 28-11-2022;
Bệnh xá Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (Quân khu 7), số giấy phép hoạt động 1106 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 29-12-2023;
Bệnh xá H23 Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng (Quân khu 7), số giấy phép hoạt động 1125 do Bộ Quốc phòng cấp ngày 6-7-2018.
Lý do thu hồi giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh là do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tự đề nghị thu hồi giấy phép hoạt động.
Cũng theo quyết định, các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nêu trên không được thực hiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ ngày 29-4 dưới bất kỳ hình thức nào và chỉ được tiếp tục hoạt động khám bệnh, chữa bệnh khi cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần - Kỹ thuật, Cục trưởng Cục Quân y, các tổ chức và cá nhân có tên trên chịu trách nhiệm thực hiện quyết định này.
Đảo ngược tuổi sinh học đang trở thành mục tiêu cốt lõi trong văn hóa chăm sóc sức khỏe hiện đại. Theo các chuyên gia, chìa khóa để đạt được điều này nằm ở những phương pháp khoa học cụ thể, đặc biệt là vận động và lối sống.
Bác sĩ Mohammed Enayat, chuyên gia đa khoa và là người sáng lập phòng khám trường thọ HUM2N tại London, cho biết y học trường thọ tập trung vào việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa để chống lại sự suy giảm thể chất. Sự sa sút sức khỏe và bệnh tật vốn thường được mặc định là đi kèm với quá trình lão hóa.
"Phương pháp này giúp xác định các quá trình bên trong cơ thể cần được can thiệp sớm thông qua thực phẩm bổ sung, dinh dưỡng, điều chỉnh lối sống, thay đổi hành vi, giáo dục và đôi khi là cả các liệu pháp thông minh", ông giải thích.
Chú trọng vận động và nhóm cơ mặt sau
Bác sĩ Enayat khẳng định vận động là trụ cột quan trọng của sức khỏe. Chúng ta cần đảm bảo cơ thể tiêu hao đủ năng lượng để duy trì sức khỏe chuyển hóa, đồng thời bảo vệ khối lượng cơ bắp và chức năng của hệ thống cơ xương khớp.
Ông đưa ra lời khuyên cụ thể: "Hãy cố gắng tập đến mức đổ mồ hôi ít nhất vài lần mỗi tuần. Nếu không đổ mồ hôi, nghĩa là bạn chưa sử dụng hết công suất của cơ thể hoặc chưa rèn luyện được hệ thống tim mạch và chuyển hóa để huy động năng lượng nhanh chóng".
Bên cạnh việc tăng nhịp tim thường xuyên, bác sĩ đặc biệt lưu ý tầm quan trọng của việc tăng cường các nhóm cơ mặt sau (posterior chain). "Hãy tập trung vào các nhóm cơ mông, cơ gân kheo (sau đùi) và cơ lõi để duy trì sự kích hoạt và kích thước cơ bắp", bác sĩ Enayat tư vấn, thêm rằng bạn có thể thực hiện các bài tập như plank, squat hoặc ngồi trên bóng tập.
Kiểm soát căng thẳng và giấc ngủ
Kiểm soát căng thẳng cũng quan trọng không kém để bảo vệ cơ thể khỏi tình trạng mất cân bằng nội tiết tố - tác nhân gây viêm nhiễm diện rộng. Căng thẳng không chỉ làm cạn kiệt các hormone thiết yếu và làm gián đoạn chức năng tuyến giáp mà còn cản trở khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng từ thực phẩm.
"Nó có thể làm rối loạn đường huyết và gây kháng insulin, dẫn đến nhiều hệ lụy kéo theo", bác sĩ Enayat giải thích. Ông khuyến nghị mỗi người nên tự xây dựng các kỹ thuật cá nhân để xoa dịu hệ thần kinh như tập thở, thiền định hoặc thực hành lòng biết ơn.
Song song đó, giấc ngủ chất lượng là yếu tố sống còn. Rất nhiều quá trình kỳ diệu xảy ra khi ngủ giúp chúng ta sống lâu và khỏe mạnh hơn. Ví dụ, cơ thể sản sinh tế bào T giúp điều chỉnh hệ thống miễn dịch, tạo ra tế bào gốc kích thích tái tạo và giải phóng các yếu tố tăng trưởng trong giai đoạn ngủ sâu.
Để cải thiện giấc ngủ sâu, chuyên gia khuyên nên tránh ăn khuya, hạn chế rượu bia và tiếp xúc với ánh sáng xanh.
Dinh dưỡng và kết nối xã hội
Về chế độ ăn uống, bác sĩ Enayat chia sẻ bí quyết hàng đầu bằng cách coi thực phẩm là nhiên liệu hoặc thuốc chữa bệnh, thay vì là công cụ để giải tỏa cảm xúc. Bác sĩ khuyên nên ăn thực phẩm nguyên bản thay vì thực phẩm chế biến sẵn, đảm bảo cung cấp đủ protein, tăng cường rau xanh và các chất béo lành mạnh.
Cuối cùng, bác sĩ nhấn mạnh ý nghĩa của các mối quan hệ xã hội và mục đích sống rõ ràng. Việc duy trì kết nối với hàng xóm, gia đình và bạn bè không chỉ giúp chúng ta năng động, có động lực sống mà còn là điểm tựa tinh thần quan trọng trong những giai đoạn khó khăn.
Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn về thời điểm ăn cá để đạt hiệu quả cao nhất cho sức khỏe.
Thực tế cho thấy lợi ích của omega-3 không đến từ một bữa ăn cụ thể mà phụ thuộc vào thói quen duy trì lâu dài, theo trang sức khỏe Health.
Bà Jillian Kubala, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết khi cơ thể được bổ sung đều đặn, omega-3 sẽ tích lũy và phát huy tác dụng rõ rệt trong việc bảo vệ tim, ổn định huyết áp và cải thiện tuần hoàn.
Omega-3 tích lũy dần trong cơ thể theo thời gian. Cơ thể giữ mức ổn định khi duy trì ăn cá béo hoặc bổ sung omega-3 thường xuyên. Dưỡng chất này không tạo tác động tức thì như một số chất ảnh hưởng đến giấc ngủ hay tâm trạng.
Việc bổ sung omega-3 lâu dài giúp giảm triglyceride, cải thiện cholesterol và giảm viêm. Hiệu quả này chỉ rõ khi duy trì đều đặn trong chế độ ăn tốt cho tim.
Omega-3 gồm EPA và DHA giúp kiểm soát phản ứng viêm trong cơ thể. Hai hoạt chất này còn hỗ trợ chức năng mạch máu, giúp lưu thông ổn định.
Omega-3 tham gia điều hòa mỡ máu, gồm triglyceride và cholesterol. Nhờ đó, nguy cơ xơ vữa động mạch giảm rõ rệt. Tình trạng tích tụ mảng bám trong động mạch được kiểm soát tốt hơn.
Mức omega-3 cao còn giúp kiểm soát huyết áp tốt hơn. Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm nguy cơ bệnh tim.
Hiệp hội Tim mạch Mỹ khuyến nghị ăn cá, đặc biệt là cá béo, ít nhất 2 lần mỗi tuần để bảo vệ tim mạch.
Cá hồi chứa nhiều EPA và DHA. Loại cá này giúp giảm mỡ máu, giảm viêm và hỗ trợ tuần hoàn. Cá hồi còn cung cấp protein, kali, vitamin B12 và selen.
Cá mòi giàu omega-3 và ít tích lũy thủy ngân. Loại cá này phù hợp để ăn thường xuyên trong tuần.
Cá hồi vân cung cấp vitamin D, hỗ trợ kiểm soát huyết áp và chức năng mạch máu. Hàm lượng thủy ngân trong cá ở mức thấp.
Cá trích cung cấp vitamin B12, giúp kiểm soát homocysteine trong cơ thể. Nồng độ chất này cao làm tăng nguy cơ tim mạch.
Cá cơm giàu omega-3 và cung cấp thêm canxi. Dưỡng chất này hỗ trợ co bóp tim và hoạt động mạch máu.
