Theo bác sĩ Kenneth Brown, chuyên gia tiêu hóa tại Texas (Mỹ), nếu để chọn ra một khung giờ thiết lập thói quen đi đại tiện, nhìn chung buổi sáng ngay sau khi thức dậy, thường là thời điểm tốt nhất để đi đại tiện đối với hầu hết mọi người.
Dưới đây là 3 lý do mà bác sĩ Kenneth Brown đưa ra, theo Eating Well.
Nhịp sinh học
Tại sao buổi sáng lại là “thời điểm vàng” để đi vệ sinh? Đơn giản vì cơ thể chúng ta có một chiếc đồng hồ sinh học luôn ưu tiên cho việc tiêu hóa vào đầu ngày. Lúc này, đại tràng hoạt động mạnh mẽ nhất, cộng thêm lượng hormone cortisol tăng cao tự nhiên ngay khi thức dậy sẽ kích thích nhu động ruột. Vậy nên, hãy tận dụng khung giờ này để tạo thói quen tốt cho đường ruột.
Khi chúng ta ngủ, hệ tiêu hóa thường sẽ nghỉ ngơi giúp đại tràng có thời gian để tích tụ chất thải. Đây được cho là điều tốt, vì sẽ rất phiền phức nếu phải thức dậy vào ban đêm để đi đại tiện. Sau một đêm dài tích tụ, đến sáng sớm khi cơ thể bắt đầu khởi động lại, hoạt động đào thải phân sẽ diễn ra vô cùng thuận lợi. Đó là lý do chuyên gia cho rằng buổi sáng chính là thời điểm tuyệt vời nhất để bạn “giải quyết nỗi buồn”.
Ngay khi chúng ta ăn hoặc uống, dạ dày sẽ giãn nở ra và kích hoạt một phản ứng sinh lý gọi là phản xạ dạ dày – đại tràng. Phản xạ này giống như một tín hiệu ra lệnh cho đại tràng co bóp và đẩy “hàng hóa” về phía trước, dẫn đến nhu cầu đi tiêu.
Đặc biệt, phản xạ này thường hoạt động mạnh mẽ nhất vào buổi sáng, nhất là sau khi chúng ta khởi động bằng một ly nước lọc và nạp thêm năng lượng từ bữa điểm tâm.
Theo bác sĩ Will Bulsiewicz, chuyên gia tiêu hóa tại Charleston, Nam Carolina (Mỹ) để xây dựng thói quen đi ngoài ổn định, mỗi người nên duy trì lịch sinh hoạt nhất quán, đặc biệt là giấc ngủ và giờ thức dậy. Buổi sáng được xem là thời điểm lý tưởng để kích hoạt nhu động ruột, nhất là khi kết hợp một ly cà phê hoặc bữa sáng giàu chất xơ.
Các chuyên gia cũng khuyên nên “huấn luyện” cơ thể bằng cách ngồi vào bồn cầu sau bữa sáng mỗi ngày, kể cả khi chưa thật sự buồn đi ngoài. Việc lặp lại đều đặn sẽ giúp đại tràng hình thành phản xạ tự nhiên theo thời gian. Tuy nhiên, không nên rặn hoặc cố ép cơ thể vì điều này có thể gây áp lực lên đường tiêu hóa.
Bên cạnh đó, vận động thể chất, uống đủ nước và bổ sung chất xơ từ rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt cũng đóng vai trò quan trọng giúp phân mềm và dễ đào thải hơn. Căng thẳng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của đường ruột, vì vậy giữ tinh thần thư giãn khi đi vệ sinh là điều cần thiết.
Theo bác sĩ Will Bulsiewicz, nhiều người vẫn đi ngoài hằng ngày nhưng thực tế vẫn bị táo bón do không đi hết phân. Do đó, bên cạnh việc đi tiêu đều đặn, cần chú ý “làm rỗng ruột” hiệu quả trong mỗi lần đi để cơ thể thoải mái. Nếu thói quen đi vệ sinh đột ngột thay đổi như đi nhiều hơn, ít hơn bình thường hoặc tính chất phân khác biệt rõ rệt, người bệnh nên đi khám để kiểm tra sức khỏe tiêu hóa và tổng quát.
Nhiều người dân và chủ phòng khám, nhà thuốc tư nhân phản ánh gần đây nhận các cuộc gọi lạ. Đầu dây bên kia tự xưng là cán bộ Sở Y tế hoặc thành viên đoàn kiểm tra, viện dẫn các vi phạm (thường không có thật), gây áp lực và yêu cầu chuyển tiền "lo lót" hoặc nộp phạt qua tài khoản cá nhân.
Theo Sở Y tế, đây là hành vi giả mạo cơ quan quản lý nhà nước, ảnh hưởng uy tín ngành và tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại tài sản nếu người dân mất cảnh giác.
Cơ quan này khẳng định mọi hoạt động kiểm tra theo kế hoạch đều có văn bản thông báo trước về thời gian, địa điểm. Khi kiểm tra đột xuất, đoàn kiểm tra phải xuất trình quyết định hợp lệ. Sau kiểm tra, nếu cần làm việc thêm, Sở sẽ gửi giấy mời bằng văn bản, tuyệt đối không yêu cầu qua điện thoại.
Sở Y tế khuyến cáo người dân và các cơ sở hành nghề không làm theo bất kỳ yêu cầu nào qua điện thoại từ người tự xưng là cán bộ. Không cung cấp thông tin cá nhân, tài chính, không chuyển tiền dưới mọi hình thức, đồng thời chủ động xác minh khi có nghi ngờ.
Khi phát hiện dấu hiệu mạo danh, cần liên hệ đường dây nóng Sở Y tế 0967.771.010 hoặc 0989.401.155, trình báo cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
Ngày 9-4, đoàn công tác Bộ Y tế do Thứ trưởng Đỗ Xuân Tuyên làm trưởng đoàn đã có buổi kiểm tra thực tế tại Trạm y tế phường Bình Thạnh (TP.HCM).
Bác sĩ Quách Kim Ưng - quyền Giám đốc Trạm y tế phường Bình Thạnh - cho biết trong thời gian qua, trạm y tế đã triển khai đầy đủ các hoạt động chuyên môn như: khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, y tế dự phòng, phòng chống dịch, tiêm chủng mở rộng, quản lý bệnh không lây nhiễm như: tăng huyết áp và đái tháo đường…
Bên cạnh những kết quả đạt được, trạm y tế vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Về tài chính, đến nay trạm chưa được giao ngân sách năm 2026, hiện phải tạm ứng từ ngân sách phường để chi trả lương, phụ cấp cho nhân viên và vận hành trạm (tuy nhiên đây chỉ là giải pháp tạm thời).
Trạm y tế phường Bình Thạnh kiến nghị sớm phê duyệt dự toán ngân sách cho y tế cơ sở năm 2026 và ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đặc thù cho tuyến y tế phường, xã.
Ông Ưng cũng cho hay hiện danh mục thuốc và kỹ thuật tại trạm y tế dù đã được bổ sung nhưng vẫn còn hạn chế, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu điều trị của người dân, đặc biệt là các bệnh mãn tính chuyển từ tuyến trên xuống.
Thực tế nhiều người dân sau khi điều trị tại các bệnh viện tuyến trên có nhu cầu quay về trạm y tế để tiếp tục theo dõi và điều trị lâu dài.
Trong khi đó, danh mục thuốc trạm y tế hiện còn hạn chế, chưa bao phủ đầy đủ các loại thuốc mà người bệnh đang sử dụng tại tuyến trên.
Điều này dẫn đến việc người dân phải quay lại bệnh viện để tái khám và lấy thuốc, gây bất tiện trong quá trình điều trị liên tục.
Do đó trạm y tế kiến nghị điều chỉnh, mở rộng danh mục thuốc bảo hiểm y tế tại trạm y tế theo phân tuyến (tương đương tuyến quận, huyện trước đây). Việc này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý bệnh mạn tính tại cộng đồng, giảm tải cho bệnh viện tuyến trên và tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ y tế.
Ngoài ra hiện khối lượng công việc lớn với 23 chương trình y tế cần quản lý, trong khi mạng lưới cộng tác viên chưa ổn định do phụ cấp thấp, dẫn đến khó duy trì lâu dài. Đây là những thách thức ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của trạm.
Đại diện Vụ Bảo hiểm y tế (Bộ Y tế) cho biết việc quản lý thuốc cho bệnh nhân, đặc biệt là bệnh nhân mãn tính, khi chuyển từ tuyến trên về các cơ sở y tế cơ sở, đã được quy định rõ trong Thông tư số 37 và Thông tư số 01 của Bộ Y tế.
Theo đó, cơ sở y tế được phép sử dụng thuốc theo chỉ định và phân bổ từ tuyến trên, đồng thời dựa trên năng lực chuyên môn để khám và điều trị cho người bệnh.
Ngoài ra nếu trạm y tế thực hiện các dịch vụ kỹ thuật đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, cơ sở được phép sử dụng thuốc và các vật tư y tế phục vụ cho dịch vụ đó.
Trước đây, danh mục thuốc bị giới hạn theo hạng bệnh viện. Tuy nhiên hiện nay, theo chỉ đạo của Bộ Y tế, danh mục này không còn cố định mà linh hoạt tùy thuộc vào năng lực chuyên môn của cơ sở, năng lực chuyên môn của cán bộ y tế và loại dịch vụ kỹ thuật được chỉ định.
Hiện nay Bộ Y tế đang xây dựng thông tư hướng dẫn về thanh toán bảo hiểm y tế cho khám bệnh từ xa, khám tại nhà và mô hình y học gia đình. Dự kiến thông tư này sẽ sớm được ban hành để có cơ sở y tế thực hiện thanh toán.
Ngày 9/5, bác sĩ Trịnh Thị Vân, Phó Trưởng khoa Khám bệnh 1, Bệnh viện Bưu điện, cho biết dị vật sợi lông lợn dài khoảng 2,5 cm cắm trực tiếp vào amidan bệnh nhân.
"Đây là dạng dị vật ít gặp", bác sĩ nhận định. Sau khi gắp lông lợn ra ngoài, bệnh nhân dễ chịu, hết đau và vướng họng, được xuất viện. Bác sĩ cho rằng sợi lông lợn có thể lẫn trong thịt bệnh nhân ăn kèm bánh mì pate.
Gần đây, bệnh viện liên tục tiếp nhận nhiều trường hợp hóc dị vật đường tiêu hóa. Như nam thanh niên 27 tuổi, hóc xương cá nhưng tự xử lý tại nhà. Sau 5 ngày, bệnh nhân đi khám phát hiện mảnh xương dài 2cm cắm sâu vào amidan. Trường hợp khác, bé 4 tuổi nhập viện sau khi cho mảnh nhựa đồ chơi vào miệng gây tắc nghẽn và đau đớn.
Theo bác sĩ, dị vật đường ăn có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng nếu không được xử lý kịp thời. Trong một số trường hợp dị vật có thể di chuyển sâu xuống thực quản hoặc đường thở gây biến chứng nặng nề. Với trẻ nhỏ, dị vật có thể gây tắc nghẽn đường thở cấp tính đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Để phòng tránh và xử lý an toàn khi gặp tình huống hóc dị vật, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần duy trì thói quen ăn uống cẩn trọng, tập trung khi ăn, tránh vừa ăn vừa nói chuyện hoặc cười đùa, đặc biệt với những món dễ có xương như cá hoặc gà. Đối với trẻ nhỏ, bố mẹ cần giám sát chặt chẽ, không để trẻ ngậm hoặc cho các vật nhỏ vào miệng.
Tuyệt đối không áp dụng mẹo dân gian như nuốt cơm, uống nước hoặc ngậm vitamin C với hy vọng đẩy dị vật trôi xuống. "Hành động này khiến dị vật cắm sâu hơn vào niêm mạc gây tổn thương nặng hơn và làm tăng mức độ khó khăn khi can thiệp y tế sau đó", bác sĩ nói.
