Tôi từng nghĩ chuyện mua nhà chỉ cần đủ tiền và một chút kiên nhẫn. Nhưng sau ba lần làm việc với “cò nhà đất”, tôi nhận ra mình đã bị “quay như chong chóng” bởi những chiêu trò đẩy giá và tạo sốt ảo tinh vi đến mức khó tin.
Lần đầu tiên, tôi tìm được một căn hộ hai phòng ngủ, giá rao ban đầu 2,8 tỷ đồng – vừa tầm với khả năng vay mượn của gia đình tôi. Môi giới nói rất chắc nịch: “Anh chị phải quyết nhanh, căn này đang có ba người khác đặt cọc rồi”. Không muốn mất cơ hội, tôi xin xem nhà ngay trong ngày. Khi đến nơi, căn hộ đúng như mô tả, nhưng điều khiến tôi băn khoăn là không hề có dấu hiệu “tranh mua” như lời môi giới nói. Tôi vẫn cố giữ bình tĩnh, nói cần thêm thời gian suy nghĩ.
Chỉ một ngày sau, môi giới gọi lại, giọng gấp gáp: “Căn đó người ta trả 2,95 tỷ rồi, nếu anh chị không chốt thì mất luôn”. Áp lực tâm lý tăng lên rõ rệt. Nhưng khi tôi nhờ một người quen sống trong cùng tòa nhà hỏi thăm, mới biết căn hộ đó đã rao bán nhiều tháng, giá ban đầu chỉ khoảng 2,6 tỷ. Những “khách mua khác” hóa ra chỉ là cái cớ để đẩy giá.
Lần thứ hai, tôi cẩn trọng hơn khi làm việc với một môi giới khác, được giới thiệu là “uy tín”. Căn hộ này ở vị trí đẹp hơn, giá rao 3,2 tỷ. Môi giới đưa tôi đi xem, phân tích đủ thứ về tiện ích nội khu, tiềm năng tăng giá, rồi khéo léo nhấn mạnh: “Dự án bên cạnh sắp triển khai, giá khu này sẽ còn tăng mạnh”.
Lần này, tôi không vội. Tôi tự đi khảo sát khu vực, hỏi cư dân trong tòa nhà, kiểm tra thông tin quy hoạch. Nhưng điều bất ngờ là chỉ trong một tuần, tôi thấy có ít nhất bốn tin rao cùng căn hộ, mỗi tin một mức giá khác nhau, chênh nhau đến 200 triệu đồng. Khi tôi hỏi lại, môi giới nói: “Đó là do các bên khác nhau đăng, giá em đang báo anh chị là tốt nhất rồi”. Tôi bắt đầu nghi ngờ thị trường không hẳn đang “sốt”, mà dường như đang bị “làm cho sốt”.
>> Chung cư vùng ven 58 m2 giá 6,6 tỷ là đắt vô lý’
Bẵng đi một thời gian, khi nghĩ mình đã đủ kinh nghiệm để không bị dẫn dắt, tôi mới quay lại tìm nhà. Nhưng mọi chuyện vẫn không đơn giản như tôi nghĩ. Căn hộ tôi nhắm lần này có giá 3 tỷ, pháp lý đầy đủ. Môi giới tỏ ra rất minh bạch, thậm chí còn khuyên tôi thương lượng xuống 50-100 triệu.
Sau vài vòng trao đổi, chủ nhà đồng ý bán với giá 2,95 tỷ. Tôi gần như đã quyết định đặt cọc ngay sau buổi làm việc hôm đó. Nhưng đúng tối đó, môi giới lại báo: “Có người khác trả đúng 3 tỷ, nếu anh chị không nâng giá thì chủ sẽ bán cho họ”.
Lần này, tôi không còn tin nữa. Tôi đề nghị được gặp trực tiếp chủ nhà. Môi giới ban đầu tìm cách né tránh, nhưng khi tôi kiên quyết, nếu không làm việc trực tiếp thì sẽ không mua. Cuối cùng, tôi quyết định dừng giao dịch vì không muốn bị môi giới ép giá.
Ba lần, ba cách khác nhau, nhưng các “cò nhà đất” hầu như cùng một mục tiêu: đẩy giá lên bằng cách lợi dụng tâm lý sợ mất cơ hội của người mua. Tôi không phủ nhận vai trò của môi giới trong việc kết nối người mua và người bán. Nhưng nếu những chiêu trò như vậy tiếp tục tồn tại, người mua như tôi sẽ ngày càng mất niềm tin vào thị trường. Nếu thị trường cứ tiếp tục bị thổi giá bằng những “cơn sốt ảo” như vậy, giấc mơ an cư của nhiều người như tôi sẽ ngày càng xa vời.
Cả tuổi trẻ của bác tôi gói gọn trong hai chữ "cày cuốc vì con". Bác làm đủ nghề, tích góp từng đồng với một mục tiêu rất rõ ràng: phải mua được nhà cho hai con trai của mình, để sau này chúng có chỗ ổn định mà lập nghiệp, và cũng là để bác có nơi nương tựa khi về già.
Nhiều người trong gia đình từng khuyên bác nên để dành một phần tiền cho bản thân, phòng khi tuổi cao sức yếu thay vì dựa dẫm vào con cái. Nhưng bác chỉ cười, nói rằng "con cái mới là chỗ dựa lớn nhất của tuổi già". Với bác, đầu tư cho con chính là cách đảm bảo cho tuổi già của mình.
Rốt cuộc, bác cũng làm được điều mình mong muốn. Sau nhiều năm tích góp, bác dồn toàn bộ tiền bạc mua được hai căn nhà. Trước đây, bác sống cùng con trai út trong căn nhà mua từ lâu. Còn vợ chồng con trai cả thuê nhà sống riêng. Năm ngoái, bác hoàn tất thủ tục cho tặng cả hai căn cho hai người con. Bác cho con út căn nhà đang ở, còn mình thì chuyển sang sống cùng vợ chồng con trai cả trong căn nhà mới mua.
Cứ nghĩ đó là một cái kết trọn vẹn cho bác khi con cái có nhà cửa ổn định, bác cũng có nơi nương tựa. Nhưng cuộc sống không đơn giản như những gì người ta dự tính. Chỉ một thời gian ngắn sau khi về ở cùng con trai cả, bác bắt đầu nảy sinh mâu thuẫn với con dâu. Những va chạm nhỏ trong sinh hoạt hàng ngày dần tích tụ thành căng thẳng. Không ai nói ra điều gì quá lớn, nhưng cũng không ai thực sự thoải mái. Cuối cùng, bác quyết định rời đi.
>> Tôi sợ hết đường bỏ phố về quê nếu mua nhà 4 tỷ cho con thừa kế
Bác chuyển về sống cùng con trai út - người vẫn còn độc thân, ở trong căn nhà cũ. Tưởng rằng như vậy sẽ nhẹ nhàng hơn, nhưng thực tế lại là một câu chuyện khác. Con trai út của bác bận rộn với công việc, thường xuyên đi sớm về muộn. Căn nhà không còn cảnh va chạm, nhưng cũng thiếu đi sự hiện diện của người thân. Phần lớn thời gian trong ngày, bác ở một mình, tự nấu ăn, tự dọn dẹp, tự xoay xở mọi sinh hoạt.
Những lần tôi ghé thăm, bác vẫn nói "mọi thứ đều ổn". Nhưng cái cách bác ngồi lặng lâu hơn, hay kể lại những chuyện cũ nhiều hơn, khiến tôi hiểu rằng sự "ổn" đó có phần gượng gạo. Không phải con cái không thương bác, mà là cuộc sống của mỗi người đã cuốn họ đi theo những ưu tiên riêng.
Nhìn câu chuyện của bác, tôi không khỏi suy nghĩ: có phải cứ hy sinh tất cả cho con cái thì sẽ đổi lại được một tuổi già an nhàn? Hay thực ra, đó là một kỳ vọng mà chính chúng ta tự đặt ra?
Tôi không nghĩ bác đã sai khi yêu thương và lo lắng cho con. Nhưng có lẽ, điều mà nhiều người trong thế hệ của bác chưa kịp nghĩ đến là: con cái có cuộc đời của chúng, còn tuổi già là quãng đường mỗi người phải tự chuẩn bị cho mình, cả về tài chính lẫn tinh thần. Giữ lại một phần cho bản thân không phải là ích kỷ, mà là cách để mình không trở thành gánh nặng, và cũng không đặt con cái vào những tình huống khó xử.
Câu chuyện của bác như một lời nhắc nhở với tôi rằng: yêu con là điều nên làm, nhưng đừng quên giữ lại cho bản thân một chỗ đứng vững vàng trong chính cuộc đời mình.
Thành Hữu ĐinhTôi trắng tay vì mẹ để lại toàn bộ nhà, đất thừa kế cho em gái
'Trói chân con cái bằng 2 căn nhà thừa kế'
Tôi có sai khi muốn thừa kế nhiều hơn em gái?
Tôi mua hai nhà làm thừa kế cho con chứ nhất quyết không cho tiền
Bố nổi giận vì tôi nhận 2 tỷ thừa kế nhưng không chịu mua nhà Sài Gòn
Con trai trách tôi gửi tiết kiệm 2 tỷ thay vì chia thừa kế sớm
5 năm trước, tôi dồn toàn bộ tiền tích góp nhiều năm cộng thêm khoản vay ngân hàng để mua một căn nhà hơn 5 tỷ đồng ở Hà Nội. Thời điểm đó, ai cũng nói bất động sản là kênh giữ tiền an toàn nhất. Bạn bè xung quanh liên tục khoe chuyện giá đất tăng từng tháng, mua hôm trước hôm sau đã có người trả chênh vài trăm triệu. Tôi cũng bị cuốn vào tâm lý ấy.
Tôi tính toán: nhà có thể cho thuê khoảng 10 triệu đồng mỗi tháng, tức 120 triệu một năm. Chưa kể vài năm sau giá nhà chắc chắn sẽ tăng tiếp. Nhưng sau 5 năm, nhìn lại, tôi mới thấy bài toán đầu tư thực tế không màu hồng như mình tưởng. Căn nhà hiện vẫn cho thuê đều, nhưng giá thuê gần như không tăng đáng kể. Người thuê liên tục mặc cả vì khu vực xung quanh ngày càng nhiều nhà cho thuê. Có giai đoạn nhà trống vài tháng, tôi vẫn phải đóng lãi vay, thuế đất và chi phí sửa chữa.
Nhiều người nghe "10 triệu một tháng" tưởng là nguồn thu ổn định và hấp dẫn. Nhưng nếu tính kỹ, 120 triệu mỗi năm trên tài sản trị giá 5 tỷ đồng chỉ tương đương khoảng hơn 2% lợi nhuận, chưa trừ chi phí bảo trì, khấu hao hay thời gian nhà bỏ trống. Gửi tiết kiệm ngân hàng nhiều thời điểm còn có lãi suất cao hơn mà không phải đau đầu quản lý tài sản.
Điều khiến tôi trăn trở là số tiền 5 tỷ ấy thực ra đã bị "chôn" vào một tài sản có tính thanh khoản không cao. Có thời điểm cần tiền xoay công việc, tôi rao bán nhiều tháng vẫn không có người hỏi mua. Giá tăng thì ai nghe cũng thích, nhưng để bán được đúng kỳ vọng hay không lại là chuyện khác.
>> Vợ chồng ở thuê 5,5 triệu một tháng sướng hơn bỏ 4 tỷ mua nhà
Nhiều người Việt thường có tâm lý quá tin vào bất động sản. Chúng ta nhìn vào mức tăng giá trong quá khứ rồi mặc định tương lai sẽ tiếp tục như vậy. Nhưng ít ai ngồi xuống tính thật kỹ hiệu suất khai thác của tài sản mình đang nắm giữ. Vậy nên, nhiều người vẫn lao vào mua chỉ vì niềm tin "nhà và đất không bao giờ lỗ".
Tôi không phủ nhận bất động sản vẫn là tài sản quan trọng với nhiều gia đình Việt Nam. Nó tạo cảm giác an toàn, hữu hình và ít biến động tâm lý hơn chứng khoán hay các kênh đầu tư khác. Nhưng sau trải nghiệm của mình, tôi nghĩ người mua nhà để đầu tư cần tỉnh táo hơn. Đừng chỉ nhìn vào giá trị tài sản trên giấy để tự thấy mình giàu lên.
Bây giờ, nếu quay lại thời điểm 5 năm trước, có lẽ tôi vẫn mua nhà, nhưng sẽ cân nhắc kỹ hơn rất nhiều về bài toán khai thác thực tế thay vì chỉ nghe những câu kiểu "mua đi kiểu gì cũng lời".
"Vấn đề của học thêm là gì? Phải chăng là vì khi học thêm, thành tích và kiến thức của học sinh đi lên hẳn? Quay ngược lại vấn đề, vậy thì chương trình dạy và học chính trên lớp đã đạt hiệu quả tốt nhất chưa? Nếu câu trả lời là 'rồi' thì sao phụ huynh phải nghĩ đến việc cho con em học thêm?".
Đó là câu hỏi của độc giả Dohongphuc về những tranh luận xung quanh việc khó cấm dạy thêm, học thêm. Từ thành thị đến nông thôn, từ bậc tiểu học đến trung học, việc học ngoài giờ dường như đã trở thành một phần "mặc định" trong hành trình học tập của nhiều học sinh. Có người xem đó là cách củng cố kiến thức, lấp khoảng trống trên lớp; cũng có ý kiến cho rằng đây là hệ quả của áp lực điểm số và một hệ thống đánh giá còn nặng thành tích. Khi ranh giới giữa nhu cầu tự thân và sự "bắt buộc ngầm" ngày càng mờ đi, câu hỏi đặt ra không chỉ là có nên dạy thêm, học thêm hay không, mà là làm thế nào để việc học thực sự quay về đúng nghĩa của nó.
>> Dạy chính khóa 'thiếu chất' nên phải có học thêm cho 'đủ chất'
Nói về nhu cầu học thêm của phụ huynh và học sinh, bạn đọc Minh Trung Le thắc mắc: "Chừng nào phụ huynh hết nhu cầu học thêm thì lúc đó mới hết học thêm. Nhưng vì sao phụ huynh lại có nhu cầu học thêm mãnh liệt (mặc dù bên cạnh lợi ích thì ai cũng thấy cái giá của việc học thêm đối với con em, gia đình và xã hội) và làm cách nào để phụ huynh hết nhu cầu này?".
"Vấn đề là tại sao phải học thêm? Phải chăng chương trình trên lớp quá nặng khiến học sinh không kịp tiếp thu? Chẳng lẽ các em học cả sáng lẫn chiều mà vẫn chưa đủ hoàn thành chương trình phổ thông? Hay do giáo viên đứng lớp dạy quá kém khiến học sinh không hiểu bài? Tại sao nhiều em đi học thêm hai tiếng buổi tối lại hiệu quả hơn tám tiếng trên lớp?", độc giả Bình Luận nói thêm.
