Ăn mỡ trộn cơm để tăng cân?

Chương trình nghệ thuật chính luận với chủ đề "Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước phát triển" được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 tối 5.4, do Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, khẳng định thông điệp nhất quán: "Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia".

Sự kiện có sự tham dự của bà Nguyễn Thị Thanh, Phó chủ tịch Quốc hội; ông Phạm Tất Thắng, Phó trưởng ban Thường trực, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.

Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược: chuyển mạnh từ tư duy khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu; bảo đảm chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; lấy người dân làm trung tâm và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, hiện đại.

Theo Phó chủ tịch Quốc hội, mỗi gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ sức khỏe. Mỗi cộng đồng là môi trường nuôi dưỡng những giá trị sống tích cực. Mỗi người dân phải trở thành chủ thể trung tâm, chủ động chăm lo sức khỏe của chính mình. Chúng ta cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, đầy đủ Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và tổ chức thực hiện hiệu quả trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức...

Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới một hệ thống y tế toàn dân, công bằng, hiệu quả, bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe, không ai bị bỏ lại phía sau.

Phó chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh: không ai có thể thay chúng ta gìn giữ, bảo vệ sức khỏe của chính mình, và cũng không ai có thể xây dựng một quốc gia khỏe mạnh nếu mỗi người dân không khỏe mạnh.

Hãy bắt đầu từ những việc rất nhỏ: sống lành mạnh hơn, rèn luyện mỗi ngày, ăn uống khoa học, chủ động phòng bệnh, quan tâm đến sức khỏe của bản thân và gia đình.

Tại sự kiện, chia sẻ về các giải pháp tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại tuyến cơ sở, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho biết, thực hiện Nghị Quyết 72, ngành y tế trước hết nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho người dân, tăng tối đa các quyền lợi, bảo đảm cung ứng đủ thuốc, thiết bị y tế, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế, nâng dần phạm vi quyền lợi được hưởng của người bệnh bảo hiểm y tế.

Từng bước giảm tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế để mọi người đều được tham gia bảo hiểm y tế và được bảo vệ sức khỏe.

Bà Trang cho biết: "Chúng tôi đang cố gắng nâng cao chất lượng dịch vụ, bao phủ những dịch vụ cơ bản nhưng đảm bảo chất lượng, và tiến tới miễn viện phí toàn dân ở mức cơ bản".

Miễn viện phí phải xác định chất lượng là ưu tiên; đồng thời lựa lựa chọn dịch vụ dự phòng, để từng bước đưa vào bảo hiểm y tế chi trả, trên cơ sở cân đối quỹ; tăng cường đầu tư nguồn lực cho y tế cơ sở để người dân tin tưởng.

Tin Gốc: https://thanhnien.vn/nang-dan-muc-huong-bao-hiem-y-te-giam-ty-le-dong-chi-tra-cua-nguoi-benh-185260405213851185.htm

Trong chương trình của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) năm 2025, bác sĩ Lu Xiao (Phó trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện số 2 Đại học Y Chiết Giang) cảnh báo miếng bọt biển rửa bát là nơi trú ngụ của vô số mầm bệnh. Cấu trúc nhiều lỗ rỗng giúp chúng dễ tích tụ thức ăn thừa và hơi ẩm. Người nội trợ thường dùng chung một miếng bọt biển lau thớt thái thịt sống, chảo dầu mỡ và bát đĩa, vô tình tạo môi trường lý tưởng cho vi sinh vật sinh sôi.

Tương tự, năm 2024, kỹ thuật viên trưởng Guo Wei (Bệnh viện Trung Sơn, Đại học Phục Đán) nhấn mạnh việc dùng một chiếc khăn cho nhiều mục đích như lau bàn, bếp và bát đĩa dễ gây nhiễm khuẩn chéo. Khăn tích tụ cặn canxi, dầu mỡ lâu ngày làm xơ cứng sợi vải và sinh ra hợp chất hydro sulfide bốc mùi hôi. Nhà nghiên cứu khuyên các gia đình phân loại khăn theo mục đích, giặt sạch, phơi khô sau khi dùng, luộc trong nước sôi để sát khuẩn và thay mới mỗi tháng.

Bên cạnh dụng cụ vệ sinh, thói quen bảo quản thức ăn cũng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng. Bác sĩ Xiong Zhujuan (khoa Dinh dưỡng Lâm sàng, Bệnh viện Ung thư Tứ Xuyên) chỉ ra sai lầm khi người dân cắm điện nồi cơm liên tục để giữ ấm thực phẩm. Khi người dùng để thức ăn trong nồi quá 4 giờ, vi khuẩn sẽ bùng phát và sản sinh chất gây ung thư. Chế độ giữ ấm thường duy trì ở mức 60-70 độ C. Tuy nhiên, nhiệt độ bề mặt thức ăn tiếp xúc với không khí dễ giảm xuống dưới 60 độ C, rơi vào "vùng nguy hiểm" theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Lúc này, các tác nhân gây bệnh như tụ cầu vàng hay salmonella nhân đôi số lượng sau mỗi 20 phút.

Đáng lo ngại hơn, vi khuẩn chuyển hóa nitrat tự nhiên trong rau xanh thành nitrit. Khi vào dạ dày, nitrit kết hợp với sản phẩm phân hủy protein tạo thành nitrosamine, tác nhân nhóm 1 gây ung thư gan, dạ dày và thực quản. Bác sĩ Xiong lưu ý mọi người ăn hết thực phẩm trong vòng 4 giờ sau khi nấu hoặc cất ngay vào tủ lạnh.

Các vật dụng bằng tre, gỗ như đũa và thớt cũng là mầm mống gây bệnh nếu người dùng bỏ qua khâu thay mới định kỳ. Chuyên gia Han Hongwei (Trung tâm Đánh giá Rủi ro An toàn Thực phẩm Quốc gia Trung Quốc) cảnh báo đũa tre, gỗ ẩm ướt dễ sinh nấm mốc và sinh ra aflatoxin, loại độc tố cực mạnh gây ung thư gan. Đũa không khử trùng đúng cách còn chứa E. coli và tụ cầu vàng gây tiêu chảy, viêm dạ dày ruột cấp tính. Ông đề xuất người dân đổi đũa 3-6 tháng một lần.

Cùng quan điểm, chuyên gia dinh dưỡng Wang Lu cho biết thớt gỗ dùng lâu ngày xuất hiện nhiều vết xước, tạo khe hở cho bụi bẩn trú ngụ. Việc thái chung đồ sống và chín trên một chiếc thớt xước khiến E. coli, salmonella từ thịt sống lây lan sang thức ăn khác, gây ngộ độc. Mỗi gia đình nên dùng hai thớt riêng biệt và vứt bỏ ngay khi thớt mốc, nứt nẻ hoặc ra mùn gỗ.

Cuối cùng, dụng cụ nấu ăn trực tiếp như chảo chống dính cũng mang lại rủi ro khi xuống cấp. Nghiên cứu công bố năm 2022 trên tạp chí Science of the Total Environment tiết lộ chảo trầy xước giải phóng hàng triệu hạt nhựa vi sinh vào thức ăn. Nhà sản xuất thường phủ Teflon (polytetrafluoroethylene) thuộc nhóm "hóa chất vĩnh cửu" PFAS lên bề mặt chảo.

Khi ma sát với vật cứng, lớp màng này mài mòn tạo ra hạt nhựa siêu nhỏ (dưới 5 mm đến 1 micrometer), đi vào cơ thể người qua đường ăn uống và gần như không thể đào thải. Các nhà khoa học nhắc nhở người tiêu dùng ngừng sử dụng ngay chảo chống dính trầy xước và mua sản phẩm mới thay thế.

Tin Gốc: Vnexpress

Bác sĩ Nguyễn Thu Hà - Tổ trưởng tổ Dinh dưỡng tiết chế - Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, cho biết nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần là dầu thực vật thì đều giúp giảm mỡ máu. Thực tế, mọi loại chất béo (động vật hay thực vật) đều là sự kết hợp của 3 nhóm: Chất béo bão hòa, chất béo chưa bão hòa đơn và chất béo chưa bão hòa đa. Sự khác biệt nằm ở tỷ lệ cấu tạo của chúng.

Dầu ô liu: Có thành phần chủ đạo là axit oleic chiếm khoảng 73%. Đây là thành phần hỗ trợ bảo vệ tim mạch, giảm cholesterol xấu và duy trì cholesterol tốt. Ngoài ra, dầu ô liu còn chứa oleocanthal giúp chống viêm, các polyphenol hỗ trợ chức năng não bộ và vitamin E, K giúp ngăn ngừa lão hóa.

Dầu dừa: Chứa hơn 80% chất béo bão hòa - cao hơn cả mỡ lợn (40%). Tuy nhiên, điểm khác biệt so với mỡ động vật là dầu dừa chứa triglyceride chuỗi trung bình (MCTs). Thay vì tích tụ, MCTs thường được gan chuyển hóa nhanh thành năng lượng, hỗ trợ quá trình kháng khuẩn và là nguồn năng lượng tức thì cho cơ thể.

Bác sĩ Hà cho biết, chính vì sự khác nhau về cấu trúc hóa học và sự chuyển hóa trong cơ thể mà dầu ô liu và dầu dừa có tính ứng dụng riêng trong chế độ dinh dưỡng và ứng dụng trong đời sống.

Dùng dầu ăn phù hợp nhu cầu chế biến: Dầu ô liu có điểm bốc khói thấp nên chỉ phù hợp cho các món trộn salad, xào nhanh ở nhiệt độ thấp hoặc thêm trực tiếp vào món ăn ngay sau khi chế biến. Dầu dừa có điểm bốc khói cao, phù hợp hơn với các món chiên xào nhiệt độ cao. Ngoài ra, nhờ cấu trúc phân tử nhỏ, dầu dừa còn có khả năng kháng khuẩn, dưỡng ẩm cho tóc và da rất tốt.

Đa dạng hóa loại dầu: Luân phiên các loại dầu thực vật, dầu động vật như mỡ cá trong thực đơn để tận dụng ưu điểm của từng loại.

Giới hạn sử dụng dầu cho người có mỡ máu cao: Với nhu cầu một người trưởng thành là 1.800 kcal/ngày, chất béo bão hòa nên chiếm dưới 10% năng lượng, tương đương khoảng 20 g/ngày (vì 1 g chất béo cung cấp 9 kcal). Riêng người mỡ máu cao cần kiểm soát chặt hơn, chỉ nên dùng dưới 14 g/ngày (7% tổng năng lượng).

Ngoài ra, cần tăng cường chất xơ bằng cách ăn nhiều rau xanh để giúp cơ thể hấp phụ và đào thải cholesterol dư thừa. Vận động tối thiểu 30 phút/ngày giúp tăng cường hiệu quả chuyển hóa chất béo gấp nhiều lần so với việc chỉ ăn kiêng.

Tin Gốc: Thanh Niên