Các phương án khảo sát hoán đổi nghỉ lễ của Công đoàn

1. Những con đường nhỏ và lở lói. Những dãy nhà mái tôn tường gỗ, từng là các khu gia binh của quân đội VNCH giờ được sử dụng làm khu tập thể cho cán bộ công nhân viên. Dân thì ở trong những ngôi nhà thưng ván, xung quanh là đất đỏ...

Thời khó khăn, chỗ nào có đất là cuốc lên trồng khoai lang và su su. Là nói mùa mưa, còn mùa khô thì chịu. Nước không có, không cây gì sống nổi. Cả chục năm sau đấy, khi tôi đã có gia đình thì trong cái bếp phía sau của phòng tập thể, chỗ quan trọng nhất là... 2 cái thùng phuy đựng nước. Ông bố vợ làm giám đốc chi nhánh điện huyện Ayun Pa (cũ), cách Pleiku 80 km, thi thoảng chở lên cho gia đình con gái bao gạo kèm cái thùng phuy đựng dầu chạy máy điện. Dùng hắc ín quét kỹ trong ngoài rồi chứa nước. Hồi ấy nhà nào có 2 cái thùng phuy như thế giống như có... ô tô bây giờ. Lại còn khen: thùng phuy quét hắc ín nước trong và ngọt, hơn hẳn thùng phuy quét xi măng...

Dân Pleiku khi ấy, không tính cán bộ công nhân viên, có 2 loại chính, một là buôn bán, mà xịn nhất là mấy cửa hàng vàng, đa phần gốc gác từ làng Kế Môn, Huế, lên từ khoảng những năm 1950, mấy hiệu thuốc tây, mấy quán phở, còn lại là dân lao động.

Tôi nhớ hồi ấy, sau mỗi cái xe đạp lạch xạch thường cột cái cuốc, con dao... là công cụ làm rẫy. Mỗi buổi sáng hàng đoàn xe đạp như thế tiến ra ngoại ô, đa phần là phụ nữ. Nam giới chủ yếu đi dò phế liệu. Cả cái sân bay Cù Hanh to uỳnh thế, bao nhiêu căn cứ chiến tranh từng lừng lững thế, vào tay họ, món nào ra món ấy hết. Những tấm ghi lỗ lát làm đường băng và cả đường cho ô tô chạy, những cây sắt 3 cạnh để làm cọc rào thép gai, và những cuộn thép gai được cuộn rất khéo... là sản phẩm của họ mỗi chiều, là nguồn thu nhập chính của rất nhiều gia đình. Làm ăn lớn hơn, nhiều người rủ nhau vào rừng sâu, lên tận Sa Thầy, Đăk Tô tìm xác máy bay, xe tăng, và thẻ bài của lính Mỹ.

Đấy là phố, còn mươi cây số ra ngoại ô là tới các làng bà con bản địa Tây nguyên, nơi mưa kéo dài cả tháng trời, nước cuồn cuộn đỏ…

Nói Gia Lai có đặc sản cà phê nhưng quả là bà con Jrai, Bahnar hồi ấy không uống cà phê, và cũng rất ít người trồng. Người Ê Đê ở Đắk Lắk trồng nhiều hơn. Cà phê là món của người Kinh, người ở phố. Dưới nông thôn không có, kể cả những ngôi làng nổi tiếng như làng S'tơ, tức làng Kông Hoa trong Đất nước đứng lên, nơi mà ngay sau chiến tranh, nhà nước đầu tư rất lớn để xây dựng một xã kiểu mẫu. Máy cày, máy bơm đưa vào, đưa người Kinh và người Tày phía bắc vào sống cùng.

Ngã ba Phù Đổng - Gia Lai trước đây và hiện nay

ẢNH: HUY TỊNH

Ra khỏi Pleiku 5 km là miên man đất đỏ chói chang, dã quỳ vàng rờm rợp. Vậy nên theo tôi, công trình vĩ đại nhất đối với Tây nguyên khi ấy là các hồ thủy lợi. Bên Đắk Lắk còn đắp đập cái hồ thủy lợi rất lớn bằng chính đất bazan nữa, mà tới giờ, nghe nói vẫn còn tác dụng. Gia Lai thì có hồ Ayun Hạ được thiết kế để tưới cho 13.500 ha, một sự đổi đời không ngờ, một tầm nhìn hết sức đúng đắn.

Và sau đấy là một loạt những hồ thủy lợi khác, đưa văn minh nương rẫy truyền thống hòa nhập với văn minh lúa nước của người Kinh.

2. Sự giao thoa kinh tế kéo theo sự giao thoa văn hóa, tạo nên ở Gia Lai một vùng văn hóa độc đáo. Ấy là nói khi chưa nhập tỉnh, giờ thành tỉnh Gia Lai mới, một sự giao thoa văn hóa hết sức thú vị đang, đã và sẽ diễn ra, trong đó, năm 2026 này là năm du lịch quốc gia do tỉnh Gia Lai đăng cai với slogan "Đại ngàn chạm biển xanh".

Và tới lúc ấy, những cao su, cà phê, tiêu, chanh dây..., các loại cây quả có giá trị kinh tế cao sẽ còn dư địa phát triển mạnh nữa.

Theo thống kê tôi vừa có thì diện tích cà phê năm 2025 của tỉnh Gia Lai đạt khoảng 108.389 ha, sản lượng ước đạt 340.612 tấn. Trong đó, diện tích cà phê sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, nông nghiệp hữu cơ có chứng nhận là 56.691,04 ha. Vùng nguyên liệu cà phê cung cấp nguyên liệu chủ yếu cho 3 nhà máy chế biến cà phê trên địa bàn tỉnh, với tổng công suất 157.000 tấn/năm.

Diện tích chanh dây năm 2025 đạt khoảng 5.650 ha, sản lượng ước đạt 213.150 tấn. Trong đó, diện tích chanh dây sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, có chứng nhận VietGAP là hơn 1.153 ha. Chanh dây đã được cấp 48 mã số vùng trồng xuất khẩu/1.153 ha và 6 mã số cơ sở đóng gói chanh dây xuất khẩu, với tổng công suất 365 tấn quả tươi/ngày.

Diện tích rầu riêng năm 2025 đạt khoảng 9.262 ha, sản lượng ước đạt 57.725 tấn. Trong đó, diện tích sầu riêng sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp tốt, có chứng nhận GlobalGAP hơn 1.081 ha, tiêu chuẩn VietGAP hơn 741 ha...

Dẫu còn điều này điều kia chưa tương xứng, chưa như kỳ vọng, nhưng khi tỉnh xác định lấy du lịch là một trong 5 trụ cột phát triển kinh tế thì yếu tố bản sắc văn hóa dân tộc trở thành điểm nhấn quan trọng. Lâu nay ai cũng bảo phải giữ gìn, tôn trọng rồi khai thác, nhưng làm như thế nào thì vẫn mỗi nơi mỗi phách, mỗi người mỗi kiểu. Nên có lúc phát triển nóng quá, cái khối băng bản sắc có nguy cơ bị vỡ, cần có sự can thiệp kịp thời của nhà nước. Sự kiện tỉnh Gia Lai quyết định phá bỏ cái công trình bê tông gần chục tỉ đồng án ngữ mặt chính của núi lửa Chư Đang Ya, trả lại mặt bằng, giữ nguyên hiện trạng ngay trước tết năm rồi là một ví dụ.

3. Tôi rất quý cô bé Uyên Nie, người Ê Đê (Đắk Lắk), học Trường ĐH Văn hóa Nghệ thuật quân đội, lấy một anh bác sĩ người Jrai ở làng Kép, Ia Mơ Nông, Chư Păh cũ. Thay vì bắt chồng phải về nhà vợ theo phong tục, thì Uyên về quê chồng, và trở thành thủ lĩnh du lịch của làng, biến làng Kép thành một mô hình du lịch cộng đồng.

Đây là một sự đổi đời rất lớn, vì chúng ta biết người Tây nguyên bản địa chủ yếu đang sống với phương thức tự cung tự cấp, không có chợ, cần gì thì trao đổi hàng lấy hàng trong làng. Thế mà giờ, biến ngay ngôi làng mình, lối sống thường ngày của mình, công việc hằng ngày của mình... thành sản phẩm để thu hút du khách.

Trở lại chuyện cà phê trên đất này. Quả là tôi đã từng rất ngạc nhiên khi hồi mới lên Tây nguyên mà chả thấy cây cà phê đâu, hay chính xác là rất ít. Các quán cà phê cũng không nhiều như từng hình dung. Nhớ quán chúng tôi hay "ngồi đồng" mỗi sáng chủ nhật hồi ấy là cà phê Kim Liên của ông Giáp, một người đàn ông lịch thiệp di cư. Giờ mới đây nhất, trong hội nghị kêu gọi đầu tư do tỉnh Gia Lai tổ chức, ông Thái Như Hiệp, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, Gia Lai - một trong những doanh nghiệp dẫn đầu về xuất khẩu cà phê, thuộc Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam - đã trình bày hệ sinh thái chiến lược cho ngành cà phê thông qua 5 dự án trọng điểm với tổng vốn đầu tư hơn 710 triệu USD, tương đương khoảng 18.000 tỉ đồng.

Từ một cơ sở gia đình, Vĩnh Hiệp đã trở thành nhà xuất khẩu cà phê hàng đầu Việt Nam, hiện diện tại hơn 60 thị trường, đóng góp hơn 769 triệu USD trong niên vụ 2024 - 2025, chiếm 9,3% kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước.

Ông Hiệp là người đưa ra thông điệp: "Việt Nam không chỉ xuất khẩu cà phê; chúng tôi muốn chia sẻ giá trị, bản sắc và tinh thần sáng tạo của người nông dân Việt Nam với thế giới".

Và tôi, người có tròn 45 năm ở đất này, được coi là người Pleiku, trở thành một phần ký ức ở đây, nhiều khi đi lại những con đường cũ đã ngỡ ngàng trước những đổi thay...

Tin Gốc: Thanh Niên

Gần đây, quy định về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế đang nhận được sự quan tâm lớn từ người dân, hộ kinh doanh và cộng đồng doanh nghiệp.

Dẫn Nghị định 49/2025/NĐ-CP, Thuế TP.Hà Nội vừa đưa ra những lưu ý quan trọng với người nộp thuế xung quanh vấn đề này.

Theo đó, ngưỡng tiền thuế nợ và thời gian nợ trong các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh như sau:

Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền thuế nợ từ 50 triệu đồng trở lên và số tiền thuế nợ đã quá thời hạn nộp theo quy định trên 120 ngày.

Cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế có số tiền thuế nợ từ 500 triệu đồng trở lên và số tiền thuế nợ đã quá thời hạn nộp theo quy định trên 120 ngày.

Cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, cá nhân là người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định và sau thời gian 30 ngày kể từ ngày cơ quan quản lý thuế thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Người Việt Nam xuất cảnh để định cư ở nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, người nước ngoài trước khi xuất cảnh từ Việt Nam có số tiền thuế nợ quá thời hạn nộp theo quy định mà chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Đáng chú ý, Thuế TP.Hà Nội nhấn mạnh, trước khi áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, cơ quan thuế sẽ gửi thông báo trước 30 ngày đến người nộp thuế qua tài khoản thuế điện tử, đồng thời công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế.

Khoảng thời gian này giúp người nộp thuế có thể chủ động kiểm tra, đối chiếu số nợ, thực hiện nghĩa vụ thuế hoặc liên hệ cơ quan thuế để xử lý sai sót dữ liệu (nếu có), chủ động điều chỉnh kế hoạch xuất cảnh.

Trình tự tạm hoãn xuất cảnh gồm 3 bước: xác định thuộc diện áp dụng; thông báo trước 30 ngày; chỉ thực hiện tạm hoãn nếu vẫn chưa hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế.

Thông báo tạm hoãn xuất cảnh được gửi điện tử đến Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) và gửi đến cá nhân qua tài khoản giao dịch điện tử hoặc đến địa chỉ cư trú cá nhân đã đăng ký với cơ quan thuế qua đường bưu chính nếu chưa đăng ký giao dịch điện tử.

Đối với trường hợp người nộp thuế đang hoạt động, cơ quan thuế đồng thời gửi thông báo đến địa chỉ doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh nơi cá nhân là đại diện pháp luật, chủ hộ kinh doanh.

Thuế TP.Hà Nội cho biết, hiện nay, các trường hợp bị tạm hoãn xuất cảnh chủ yếu là cá nhân, chủ hộ kinh doanh hoặc người đại diện pháp luật doanh nghiệp có nợ thuế quá hạn theo ngưỡng quy định hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế quá hạn.

Tuy nhiên, thực tế vẫn phát sinh khó khăn khi người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế, thay đổi địa chỉ, không cập nhật thông tin liên hệ, không sử dụng tài khoản điện tử dẫn đến không nhận được thông báo kịp thời.

Để tránh ảnh hưởng kế hoạch công tác, du lịch hoặc xuất cảnh, Thuế TP.Hà Nội khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên tra cứu tình trạng thực hiện nghĩa vụ thuế trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hoặc ứng dụng eTax Mobile.

Cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin đăng ký kinh doanh và kịp thời thông báo cho cơ quan thuế khi có thay đổi; thực hiện nghĩa vụ thuế đúng thời hạn.

Chủ động kiểm tra, xử lý ngay khi nhận được thông báo từ cơ quan thuế; cài đặt, sử dụng eTax Mobile và truy cập hệ thống bằng tài khoản doanh nghiệp hoặc cá nhân để tiếp nhận thông tin, cảnh báo của cơ quan thuế qua phương thức điện tử; chủ động tra cứu tình trạng tạm hoãn xuất cảnh trước khi ra nước ngoài.

Người nộp thuế có thể chủ động tra cứu thông tin về tạm hoãn xuất cảnh theo đường link: https://www.gdt.gov.vn/wps/portal/Home/nt/xc.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 2-5, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Đà Nẵng cho hay đang khẩn trương phối hợp các đơn vị nghiệp vụ liên quan điều tra, làm rõ vụ cháy ô tô xảy ra tại cây xăng Petrolimex số 90 (xã Thăng Điền, TP Đà Nẵng) khiến 2 người chết.

Theo thông tin ban đầu, khoảng 15h23 ngày 1-5, ô tô do Võ Nguyễn Duy An (24 tuổi, trú thôn Tú Nghĩa, xã Thăng Điền) cầm lái ghé vào trụ bơm xăng số 1 của cây xăng Petrolimex số 90 để đổ xăng.

Trên xe lúc này còn có anh T.H.T. (17 tuổi, trú thôn An Dưỡng, xã Thăng Điền) và anh D.A.K. (16 tuổi, trú thôn Tú Phương, xã Thăng Điền).

Khi nhân viên cây xăng vừa đưa vòi bơm ra để chuẩn bị tiếp nhiên liệu thì bất ngờ phần cốp sau xe phát nổ, lửa bùng phát dữ dội bao trùm cả xe.

Nhân viên cây xăng cùng người dân, lực lượng hỗ trợ tại chỗ nhanh chóng dùng bình chữa cháy để dập lửa.

Khoảng 15 phút sau, đám cháy được khống chế. Tuy nhiên khi tiếp cận chiếc xe, lực lượng chức năng phát hiện hai nạn nhân là T.H.T và D.A.K đã tử vong trong xe.

Ngay sau khi nhận tin báo, Tổ công tác khu vực 4 thuộc Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Đà Nẵng đã nhanh chóng có mặt tại hiện trường, phối hợp Viện Kiểm sát khu vực 6, Phòng Kỹ thuật hình sự, Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cùng Công an xã Thăng Điền khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, thu thập dấu vết, tài liệu liên quan phục vụ công tác điều tra.

Qua xác minh ban đầu, cơ quan chức năng xác định tại thời điểm xảy ra vụ cháy, trên xe có chứa khoảng 20-25 khối pin loại 24V cùng 9 bình ắc quy xe điện đồ chơi trẻ em đã được sạc đầy.

Ngoài 2 nạn nhân tử vong, vụ cháy còn khiến xe ô tô bị thiêu rụi hoàn toàn, một trụ bơm xăng tại cây xăng cũng bị cháy hư hỏng nặng.

Hiện Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra đang tiếp tục phối hợp các đơn vị nghiệp vụ khám nghiệm phương tiện, giám định nguyên nhân cháy nổ, đồng thời củng cố hồ sơ, điều tra làm rõ vụ việc để xử lý theo đúng quy định.

Theo camera an ninh ghi lại, khoảng 15h23 cùng ngày, ô tô trên đi vào đổ xăng tại cửa hàng xăng dầu số 90. Sau khi xe dừng lại để đổ xăng, tài xế bước ra khỏi xe, nhân viên chuẩn bị đổ xăng thì ngọn lửa bùng phát từ phần đuôi xe, nhanh chóng lan lên phía trước và bao trùm toàn bộ cabin.

Anh Lê Hồng Nghĩa, Đội trưởng Đội SOS Quảng Nam, cho biết thời điểm xảy ra vụ cháy, anh có đi ngang qua cây xăng, thấy ngọn lửa bốc lên rất cao, nhân viên cây xăng dùng bình chữa cháy dập lửa.

Sau đó anh báo động cho anh em trong đội đến hỗ trợ, dùng bình chữa cháy, nước để khống chế ngọn lửa.

"Lúc đó tài xế chỉ nói là cứu giùm xe chứ không nói có người ở trong xe. Anh em cố gắng dập lửa không cho cháy lan sang cây xăng. Sau khi khống chế được ngọn lửa thì phát hiện hai thi thể trên xe", anh Nghĩa kể lại.

"Lúc chữa cháy không nghe tài xế báo có người ngồi trong xe, chứ nếu báo thì anh em cố gắng đưa nạn nhân ra ngoài", anh Nghĩa nói.

Cũng theo anh Nghĩa, ngọn lửa xuất phát từ phía sau xe. Sau cốp xe có chở pin điện tử, khi chữa cháy có nghe tiếng nổ lách tách.

Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông Trương Công Sơn, Chủ tịch UBND xã Thăng Điền, cho biết sau khi nắm bắt thông tin vụ việc, sáng nay lãnh đạo UBND xã đã đến động viên, thăm hỏi, hỗ trợ ban đầu gia đình các nạn nhân để lo mai táng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ