Gần đây, nhiều bài đăng sáng tạo và sưu tầm những câu chơi chữ độc lạ thu hút hàng chục ngàn lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự quan tâm của người trẻ về cách giao tiếp độc lạ, dí dỏm này.
Nhiều người bất ngờ trước khả năng sáng tạo vô biên của giới trẻ, các cụm từ đọc xuôi, đọc ngược vẫn có nghĩa như: “thiếu vàng là nợ – thiếu vợ là nàng”, “đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán”, “người ồn bất tỉnh – người tình bất ổn”,”chờ em ra mở cổng – chồng em ra mở cửa”, “cười là phải thế – thề là phải cưới”, “người sinh vì tài – người sai vì tình”…
Trần Chí Quang (25 tuổi, ngụ tại 273 Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cảm giác thích thú với “sân chơi ngôn ngữ” dạo gần đây: “Mấy ngày gần đây lướt Facebook, Threads hay đọc bình luận mình thấy những câu đảo vần kiểu này liên tục, cảm giác rộn ràng rất vui. Có những câu mình ấn tượng như “Hở là nhắn, hẳn là nhớ”. Kiểu nói này cũng dễ bắt chước theo, ai cũng có thể nghĩ thêm, mình thấy nó vui, đơn giản và dễ lan tỏa”.
Cao Phan Thu Thảo, sinh viên năm 2 Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, cảm nhận: “Em thấy xu hướng này rất hài hước. Càng đọc càng thấy “mặn” và có duyên. Không hiểu sao mọi người lại nghĩ ra được những câu như vậy. Các câu kiểu chơi chữ mà vẫn có ý nghĩa như “căng và ham yêu, kiêu và ham ăn” hay “xinh và nhiều tiền, siêng và nhiều tình” nghe vừa buồn cười vừa kiểu “flex nhẹ” (khoe nhẹ – PV). Nhìn chung, em thấy mấy câu này rất hợp để viết trạng thái trên mạng xã hội, vừa có chất riêng, vừa dễ tăng tương tác”.
Đón theo xu hướng, Lê Hà Thư (18 tuổi, ngụ tại số 9, thôn Tân Thành, P.Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) mê áp dụng lối chơi chữ dí dỏm vào đời sống. Hà Thư thường xuyên đăng tải những dòng trạng thái và bình luận trên mạng xã hội về chủ đề nói lái để chia sẻ suy nghĩ, đồng thời kết nối với những bạn cùng sở thích.
Những cụm từ, câu nói khiến người đọc bật cười vì sự đảo chữ tài tình: “sang và khó tính nên xinh và khó tán”, “đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán”… Lối nói thú vị này là cách Hà Thư thể hiện cá tính riêng: “Em thích cách nói lái này bởi có thể giúp những câu nói bình thường trở nên thú vị hơn, khiến việc trò chuyện bớt nhàm chán. Em cũng cảm thấy bản thân “ngầu” nữa, vì ai mà chẳng thích những người có chiêu lạ”.
Thư cho biết từ hồi còn bé đã được ba “truyền giáo” cho bí kíp này rồi. Bây giờ đột nhiên nổi lên thành “trend” nên cô nàng sáng tạo góp vui cùng mọi người. “Em cũng sưu tầm thêm một số câu hay hay của những bài khác trên mạng nữa”, Thư nói.
Theo Nguyễn Ngọc Bích, sinh viên năm 3 Trường ĐH Kinh tế – Tài chính TP.HCM, lối nói chơi chữ còn là một cách hiệu quả để… thả thính. “Em thấy mấy câu đảo vần này không chỉ để vui mà còn phản ánh cách người trẻ nhìn các vấn đề cuộc sống, có cả chuyện tình yêu. Em thấy giờ áp dụng khi tỏ tình thì dễ thương lắm luôn. Khi trò chuyện với bạn bè thì tạo sự vui nhộn. Theo em, đây là kiểu ngôn ngữ rất đặc trưng của người trẻ hiện nay, nhất là với gen Z chúng em”, Ngọc Bích chia sẻ.
Với Ngọc Bích, cách nói “bắt trend” này sẽ giúp bạn trẻ dễ dàng bắt chuyện một cách duyên dáng. “Giờ mà ai nhắn em “thấy bạn sang và khó tính, xinh và khó tán” thì em cũng “đổ” liền”, cô nàng hài hước nói.
Không chỉ là một xu hướng vui vẻ, hài hước, lối chơi chữ, nói lái, đảo vần của gen Z xuất phát từ nhu cầu kết nối, giao tiếp gắn với giới trẻ. Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm TP.HCM nhận xét đây là tâm lý muốn được thuộc về một nhóm, một cộng đồng nơi “cùng tần số”.
Anh cho biết: “Xu hướng chơi chữ, nói lái của giới trẻ tạo ra sự hưng phấn trong cách giao tiếp với nhau, xuất phát từ nhu cầu kết nối với nhóm bạn cùng tần số và đồng trang lứa. Khi đó, các bạn cảm thấy có một nhóm để thuộc về và cùng chung sở thích nói chuyện hài hước, thú vị. Ngoài ra, trước những áp lực trong học tập, công việc, việc sử dụng những cách nói như vậy giúp tạo cảm giác nhẹ nhàng, thú vị, giúp các bạn trẻ đỡ áp lực hơn”.
Thạc sĩ Đặng Hoàng An giải thích: “Về mặt khoa học, việc nói đảo vần, nói lái sẽ khiến não bộ của người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin đơn thuần mà phải thêm một bước xử lý nữa để giải nghĩa được ẩn ý trong câu nói. Vì vậy, khi giải mã và “vỡ ra” được kết quả, bạn trẻ sẽ có tâm lý phấn khởi. Đó gọi là “hệ thống phần thưởng” của não bộ, là cảm giác được ghi nhận”.
Ngoài ra, thạc sĩ Hoàng An nhấn mạnh khả năng sáng tạo, bản sắc riêng của giới trẻ ngày nay, là tiền đề cho việc xuất hiện các xu hướng giao tiếp độc lạ trên mạng xã hội. “Cách nói chuyện chơi chữ, nói lái cũng là một cách sáng tạo của các bạn trẻ để gia tăng điểm nhấn riêng khi kết nối, trở nên thú vị hơn trong mắt người khác”.
Cô Ngân cho biết Chương trình Tiếp sức mùa thi là hành trình đồng hành đầy trách nhiệm với xã hội. Vì vậy, từ năm 2015 đến nay, năm nào cô cũng đến các điểm trường tìm hiểu hoàn cảnh thí sinh, đặc biệt là những em có nguy cơ bỏ thi vì thiếu thốn kinh tế hoặc biến cố gia đình.
Không dừng lại ở việc hỗ trợ nước uống, áo mưa, bánh, sữa… cô Ngân luôn tìm cách kết nối các nguồn lực xã hội, vận động nhà hảo tâm hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu. Sự chủ động đó giúp nhiều học sinh vượt qua thời điểm khó khăn nhất.
Mùa thi năm 2024, tại điểm thi Trường THPT Tắc Vân (phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau - trước đây là xã Tắc Vân, TP.Cà Mau, Cà Mau), cô đã vận động trao học bổng cho 2 thí sinh đặc biệt khó khăn là Phùng Minh Thư (mắc ung thư tuyến giáp) và Nguyễn Thái Hoàng (mồ côi cha mẹ), mỗi suất 5 triệu đồng.
"Ban đầu tôi chỉ xin một ít để hỗ trợ các em. Nhưng khi chia sẻ hoàn cảnh, nhiều người sẵn sàng chung tay, có người gửi ngay vài triệu đồng. Điều đó khiến tôi tin rằng, chỉ cần mình bắt đầu sẽ có nhiều tấm lòng tiếp nối", cô Ngân nói.
Đến năm 2025, hoạt động tiếp sức tiếp tục mở rộng. Ngoài việc có mặt tại điểm thi, cô Ngân còn phối hợp tổ chức các đội hình tình nguyện hỗ trợ thí sinh giữ đồ, hướng dẫn phòng thi đến xử lý tình huống phát sinh. Sự hiện diện gần gũi, kịp thời ấy giúp nhiều sĩ tử, nhất là các em ở xa, cảm thấy an tâm hơn trong những ngày thi căng thẳng.
Qua từng năm, cô Ngân không ngừng đổi mới chương trình Tiếp sức mùa thi và phát triển theo hướng thiết thực, có chiều sâu hơn.
Ở khía cạnh vật chất, các mô hình "0 đồng" như xe ôm miễn phí, điện thoại hỗ trợ liên lạc, nước uống, bánh mì, áo mưa… được duy trì hiệu quả. Riêng năm 2025, chương trình cấp phát hơn 200 lốc nước, 200 suất bánh mì và 200 áo mưa. Việc hỗ trợ thêm dụng cụ học tập như Atlat, bút viết cũng giúp thí sinh tránh những thiếu sót không đáng có trong phòng thi.
Ở khía cạnh tinh thần, các hoạt động vẽ tranh cổ động, gửi gắm lời chúc trước cổng trường góp phần giảm áp lực tâm lý cho thí sinh. Các tình nguyện viên luôn túc trực, sẵn sàng tư vấn, động viên, giúp thí sinh và phụ huynh yên tâm hơn.
Đáng chú ý, chương trình ngày càng chú trọng các hoạt động chiều sâu. Việc trao học bổng dừng không dừng ở việc hỗ trợ mùa thi mà còn hướng đến đồng hành lâu dài. Năm 2025, cô Ngân hỗ trợ trường hợp đặc biệt khó khăn là em Ngọc Diễm, học sinh Trường THPT Tắc Vân. Diễm mồ côi cả cha lẫn mẹ, sống cùng ông bà ngoại già yếu, em vẫn nỗ lực vươn lên, duy trì học lực khá suốt 3 năm THPT. Suất học bổng do một nhóm nhỏ nhà hảo tâm hỗ trợ tuy không lớn nhưng trở thành nguồn động viên tinh thần quý giá, giúp em thêm tự tin bước vào kỳ thi và nuôi dưỡng ước mơ học nghề.
Bên cạnh chương trình Tiếp sức mùa thi, cô Ngân còn tích cực triển khai nhiều hoạt động thiện nguyện khác như "gian hàng 0 đồng", hỗ trợ học sinh nghèo, kết nối học bổng… Trong vai trò giảng viên, cô không ngừng đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ để hỗ trợ sinh viên.
Với những đóng góp bền bỉ cho cộng đồng, đặc biệt là chương trình Tiếp sức mùa thi, nhiều năm liền, cô Ngân được vinh danh là "Nhà giáo trẻ tiêu biểu", nhận bằng khen của Trung ương Đoàn và nhiều phần thưởng ý nghĩa khác.
Bảo Ngọc không chỉ mang về bộ sưu tập huy chương ấn tượng mà còn được vinh danh là Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai, nhận giải thưởng Ngô Mây cùng nhiều bằng khen của Bộ VH-TT-DL. Phía sau thành tích của em là hành trình khổ luyện kéo dài nhiều năm.
Sinh ra trong gia đình có truyền thống thể thao, với cha là huấn luyện viên võ thuật tại P.Pleiku, Ngọc sớm làm quen với sàn tập từ nhỏ. Khác với vẻ ngoài thanh tú, nụ cười hiền, nữ sinh phố núi lựa chọn theo đuổi những môn đối kháng đòi hỏi sức bền và bản lĩnh như wushu, muay và kickboxing. Năm lớp 6, em chính thức bước vào môi trường huấn luyện chuyên nghiệp tại Trung tâm huấn luyện và thi đấu thể thao Pleiku, bắt đầu hành trình theo đuổi thể thao thành tích cao.
Ngọc chia sẻ ban đầu võ thuật chỉ là cách rèn luyện sức khỏe nhưng càng gắn bó, em càng nhận ra giá trị của kỷ luật, ý chí và tinh thần vượt giới hạn bản thân. Những giờ tập luyện khắc nghiệt không chỉ rèn thể lực mà còn tôi luyện bản lĩnh, giúp em trưởng thành hơn trong suy nghĩ và hành động.
Theo đuổi thể thao đỉnh cao khi vẫn còn ngồi trên ghế trường THPT là thử thách không nhỏ. Lịch trình của Ngọc luôn kín đặc. Những ngày cận giải đấu, em bắt đầu tập luyện từ 4 giờ 30 sáng. Kết thúc buổi tập lúc 6 giờ, em vội vã đến lớp. Buổi tối, khi nhiều bạn bè nghỉ ngơi, Ngọc tiếp tục quay lại sàn tập từ 19 - 21 giờ 30, rồi mới trở về nhà hoàn thành bài vở. Đã có những lúc cơ thể rã rời vì mệt mỏi, nhưng với ý chí mạnh mẽ, Ngọc chưa từng nghĩ đến chuyện bỏ cuộc.
Trong giai đoạn 2020 - 2025, Bảo Ngọc liên tục thi đấu và giành thành tích cao tại các giải trẻ, vô địch quốc gia ở nội dung muay và kickboxing. Trên đấu trường quốc tế, em ghi dấu ấn với huy chương đồng giải vô địch trẻ kickboxing thế giới 2024 tại Hungary, huy chương đồng Cúp thế giới kickboxing 2025 tại Thái Lan và huy chương đồng giải vô địch muay châu Á 2025.
Không chỉ nổi bật trong thể thao, Bảo Ngọc còn duy trì kết quả học tập ổn định, tích cực rèn luyện đạo đức. Em từng 2 lần nhận bằng khen của Bộ trưởng Bộ VH-TT-DL, được vinh danh Công dân trẻ tiêu biểu tỉnh Gia Lai năm 2024.
Mới đây, ngày 25.3, Bảo Ngọc tiếp tục được trao Giải thưởng Ngô Mây năm 2025. Phần thưởng là sự ghi nhận xứng đáng cho hành trình nỗ lực không ngừng của nữ sinh phố núi, người đã chọn bước vào sàn đấu bằng tất cả đam mê, kỷ luật và khát vọng vươn xa.
Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao? Họ tiếp tục với "ca thứ hai" - học ngoại ngữ, kỹ năng hay theo đuổi một lĩnh vực mới. Việc học thêm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống, và đằng sau đó là những câu chuyện rất khác nhau: người xem là cơ hội, người lại đối diện với không ít áp lực.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng, với nhiều người trẻ, học thêm sau giờ làm còn là bước chuyển hướng nghề nghiệp. Nguyễn Đình Chương (27 tuổi, ngụ P.Hiệp Bình, TP.HCM) hiện theo học khóa thiết kế với mục tiêu chuyển ngành. Anh cho biết bản thân đã yêu thích lĩnh vực này từ lâu, nhưng chưa có điều kiện theo đuổi.
"Trước đây gia đình không ủng hộ nên mình chưa thể học. Bây giờ mình tự chi trả toàn bộ chi phí, từ học phí đến sinh hoạt nên cũng áp lực hơn", Chương chia sẻ. Vừa đi làm vừa học, anh phải sắp xếp lại toàn bộ thời gian cá nhân. "Có những hôm đi làm xong phải chạy qua lớp, nếu có bài tập thì gần như phải thức đêm, có khi kéo dài cả tuần", anh nói.
Theo Chương, việc học không chỉ dừng lại ở trên lớp mà còn cần tự học thêm, đầu tư cho các đồ án để xây dựng hồ sơ năng lực phục vụ ứng tuyển sau này. "Mình xác định giai đoạn đầu sẽ làm song song, nếu ổn thì sẽ chuyển hẳn sang ngành mới", anh cho biết, đồng thời dự định sẽ học thêm tiếng Anh để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Trong khi đó, Nguyễn Trần Vỹ (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM) lựa chọn học thêm truyền thông đa phương tiện sau giờ làm để nâng cao lợi thế cạnh tranh. Ban ngày làm việc tại một công ty truyền thông, buổi tối từ 18 - 20 giờ, anh tham gia lớp học 3 buổi mỗi tuần. Sau khi hoàn thành khóa học, Vỹ dự định tiếp tục học IELTS để phục vụ định hướng trở thành quản lý cấp cao trong tương lai.
"Ngành thiết kế bây giờ khá khắc nghiệt khi cung nhiều hơn cầu, nên mình nghĩ phải cố gắng để trở thành một cá thể nổi bật hơn", Vỹ nói. Tuy nhiên, việc học thêm cũng kéo theo không ít áp lực. Anh cho biết có những giai đoạn phải thức trắng nhiều đêm để xử lý đồng thời công việc và đồ án học tập.
Không phải người trẻ nào cũng lựa chọn các khóa học cố định với cường độ cao. Mai Thị Thúy (29 tuổi, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) cho biết cô chủ yếu học thêm thông qua tài liệu và khóa học trực tuyến.
"Mình đã có nền tảng nên chỉ học bổ sung thêm. Nhiều nội dung trên mạng được hướng dẫn khá kỹ, dễ hiểu, nên vẫn hiệu quả mà tiết kiệm chi phí", Thúy nói. Theo cô, cách học linh hoạt giúp cân đối giữa công việc và cuộc sống, tránh cảm giác quá tải.
Không chỉ dừng lại ở nhóm người trẻ mới đi làm, việc học thêm sau giờ làm còn xuất hiện ở những người đã có nhiều năm kinh nghiệm và đảm nhận nhiều vai trò trong cuộc sống.
Chị Bùi Thị Thu Thủy (35 tuổi, P.Cầu Kiệu, TP.HCM), hiện là giám đốc sáng tạo tại một tập đoàn trang sức, cho biết việc học thêm với chị không xuất phát từ áp lực cạnh tranh mà là nhu cầu tự làm mới bản thân. "Trong ngành sáng tạo, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ thì rất dễ rơi vào trạng thái ổn định nhưng thiếu đổi mới. Việc học giúp mình mở rộng góc nhìn và tiếp cận thêm nhiều lớp kiến thức về nghệ thuật, thẩm mỹ", chị chia sẻ.
Theo chị, điều lớn nhất nhận lại không chỉ là kiến thức mà còn là cảm giác bản thân vẫn đang phát triển. "Không bao giờ là quá muộn để học. Chỉ cần bắt đầu từ những bước nhỏ và duy trì, mỗi người đều có thể tiến lên theo cách của mình", chị chia sẻ.
Theo ông Lê Trần Tuấn Anh, giảng viên Digital Product Design (thiết kế sản phẩm số) tại Arena Multimedia, ranh giới giữa phát triển bản thân và tự tạo áp lực không hề dễ xác định.
"Việc đầu tư cho bản thân gần như luôn đi kèm áp lực về thời gian, tiến độ và chi phí. Ở mức hợp lý, đó có thể là động lực. Nhưng khi việc học không xuất phát từ nhu cầu thực sự mà chỉ chạy theo xu hướng, áp lực sẽ dễ trở thành gánh nặng", ông nhận định.
Theo ông Tuấn Anh, người trẻ cần hiểu rõ bản thân đang thiếu gì và phù hợp với hướng đi nào, thay vì học dàn trải. "Khi giữ được sự cân bằng và học một cách nghiêm túc, việc học mới thực sự là khoản đầu tư hiệu quả", ông nói.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, học tập có thể là một lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, với mỗi người, xác định mục tiêu và nhịp độ phù hợp có lẽ quan trọng không kém, để hành trình phát triển không trở thành một cuộc chạy đua quá sức.
