Sáng 7/4, tại khoa cấp cứu Bệnh viện đa khoa Bình Thuận, anh Đỗ Tuấn Kiệt (SN 2003, trú xã Phan Rí Cửa), một trong những người bị thương với chẩn đoán gãy xương đòn, vẫn còn run khi kể lại vụ tai nạn chiều hôm trước.
Chia sẻ với Dân trí, anh Kiệt cho biết, nhóm 16 ngư dân trên xe đều cùng quê xã Chí Công cũ, nay là xã Phan Rí Cửa, làm nghề lặn sò thuê cho một chủ tàu địa phương. Hàng ngày, họ được xe hợp đồng đưa đón từ nhà vào khu vực La Gi để xuống ghe ra biển làm việc, đến đầu giờ chiều cùng ngày quay về.
“Chiều hôm đó, xe đến đón như mọi ngày. Sau khi lên xe, ai cũng mệt nên nằm nghỉ, nhiều người ngủ thiếp đi”, anh Kiệt kể.
Khi xe chạy từ hướng Mũi Né về Phan Rí, đến khu vực ngã ba Bàu Trắng (xã Hòa Thắng), anh Kiệt nhận thấy phương tiện có dấu hiệu bất thường khi không giảm tốc, chạy thẳng thay vì rẽ.
“Tôi thấy lạ nên hỏi thì tài xế bất ngờ la lên xe mất thắng”, anh Kiệt nhớ lại.
Tiếng tri hô khiến nhiều người giật mình tỉnh giấc. Không khí trên xe lập tức trở nên hỗn loạn, hoảng loạn bao trùm. Một số người tìm cách bám víu, số khác cố gắng mở cửa thoát thân.
“Chỉ trong chưa đầy một phút, xe lao rất nhanh xuống dốc. Mọi thứ diễn ra quá nhanh, ai cũng hoảng sợ”, anh Kiệt nói.
Theo lời nạn nhân, cú va chạm mạnh khiến chiếc xe vỡ nát, nhiều người bị văng ra ngoài, một số mắc kẹt bên trong. Các bao sò chất trên xe đổ dồn, đè lên người khiến nhiều nạn nhân bị thương nặng hơn.
Trong lúc hỗn loạn, anh Kiệt hoảng sợ tìm cách nhảy ra ngoài xe. Sau cú tiếp đất, anh bị chấn thương vùng vai, đau dữ dội và nhanh chóng được đưa đi cấp cứu.
“Hiện tình trạng của em đã đỡ hơn, các bác sĩ đang theo dõi thêm”, anh Kiệt cho biết.
Trước đó, tối 6/4, ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị đã trực tiếp đến Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận thăm hỏi các nạn nhân.
Ông Nguyễn Hồng Hải trao tiền hỗ trợ đến người thân của các nạn nhân với mức 5 triệu đồng/trường hợp tử vong, 2 triệu đồng/người bị thương. Lãnh đạo UBND xã Hòa Thắng cũng trao 3 triệu đồng/trường hợp tử vong; 1 triệu đồng/người bị thương.
Theo thông tin ban đầu từ cơ quan chức năng, tài xế điều khiển phương tiện có giấy phép lái xe hợp lệ, không có nồng độ cồn hay ma túy. Bước đầu, người này khai nhận xe bị hỏng phanh khi đang lưu thông.
Như Dân trí đã đưa tin, vụ tai nạn xảy ra vào khoảng 15h30 ngày 6/4, trên tuyến đường qua thôn Hồng Lâm, xã Hòa Thắng.
Ô tô khách biển số 86H-045.xx do tài xế Trần Thanh Sơn điều khiển, lưu thông hướng Mũi Né – Phan Rí, đến địa điểm trên đột ngột chuyển hướng, lao xuống vực bên đường. Tai nạn làm 4 người tử vong, 10 người phải nhập viện cấp cứu.
4 người tử vong gồm: Đỗ Văn Hải, SN 2004, trú tại thôn Hiệp Đức 2, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Cường, SN 2003, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Văn Đạt, SN 2013, trú tại thôn Hà Thuỷ 1, xã Phan Rí Cửa; Nguyễn Tấn Khoa, SN 2000, trú tại thôn Hà Thuỷ 3, xã Phan Rí Cửa.
Trong số 10 nạn nhân nhập viện cấp cứu, 4 người bị gãy chân, tay, số còn lại bị thương phần mềm các mức độ khác nhau.
Nguyên nhân vụ tai nạn đang được cơ quan chức năng tiếp tục điều tra.
Rừng Cấm, còn gọi rú Cấm rộng hơn 4 ha, nằm trên đồi cao khoảng 70 m, ở làng Thọ Linh. Rừng được bảo vệ bằng hương ước truyền đời và trở thành lá phổi của vùng đất bán sơn địa, giữa miền gió Lào khắc nghiệt.
Từ trên cao nhìn xuống, rừng Cấm cách làng Thọ Linh bởi con sông rộng hơn 100 m, là mảng xanh giáp với rừng trồng gỗ keo. Trong rừng có hàng trăm cây gỗ quý như lim, sến, dỗi, gõ, giẻ... Nhiều cây đường kính gốc hơn một mét, tầng tán xếp chồng nhau. Do gần khu dân cư, động vật không nhiều, chủ yếu là chim, sóc và ong.
Theo gia phả của 5 dòng họ chính và bia đá trước đình làng, Thọ Linh được hình thành từ cuối thời Trần, đầu thời Lê, khoảng thế kỷ XV. Thời điểm đó, vùng đất này thường xuyên bị quân Chiêm Thành quấy nhiễu. Triều đình cử một vị tướng đến vùng đất Ô Châu, nay thuộc Quảng Trị dẹp loạn, đồng thời chiêu dân khai khẩn, lập làng. Cánh rừng Cấm hình thành từ những ngày đầu ấy.
Trong 8 năm chiến tranh phá hoại miền Bắc của Mỹ, khu rừng từng che chở cho bộ đội, điểm ẩn náu của lực lượng Hải quân khi tàu từ sông Gianh ngược dòng tiến vào. Tàu trú ẩn hai bên sông được cây rừng che chắn. Ven rừng là trận địa pháo, tạo thành thế phòng thủ vững chắc.
Ông Phan Xuân Hải, trưởng làng Thọ Linh, cho biết để bảo vệ rừng Cấm, người xưa đã có hương ước miệng quy định mọi cư dân, từ già đến trẻ, đều có trách nhiệm giữ rừng. Người lớn phải dạy con cháu không chặt phá cây, không xâm hại hệ sinh thái. Những ai vi phạm sẽ bị xử phạt nghiêm khắc.
"Rừng là tài sản của làng, là di sản của tổ tiên để lại. Mất rừng là có tội với tiền nhân", ông Hải nói. Quan niệm này đã ăn sâu vào nhận thức của người dân, trở thành quy ước bất thành văn nhưng có sức ràng buộc mạnh mẽ.
Sau ngày đất nước thống nhất, rừng xung quanh được người dân khai hoang, trồng trọt để phát triển kinh tế. Tuy nhiên, rừng Cấm vẫn được giữ nguyên. Thời kỳ hợp tác xã, làng chỉ cho phép khai thác một số cây phục vụ công trình chung, còn lại tuyệt đối không đụng đến.
"Người dân ý thức rõ đây là rừng cấm. Dù cuộc sống còn khó khăn, không ai nghĩ đến chuyện phá rừng để lấy gỗ", ông Trần Đình Trường, trưởng thôn Linh Cận Sơn, làng Thọ Linh, cho hay.
Hiện nay, để tăng cường bảo vệ và cải thiện cảnh quan, dân làng còn trồng thêm các hàng xà cừ ven rừng. Những hàng cây này vừa tạo ranh giới tự nhiên, vừa góp phần giữ đất, chống xói mòn. Sắp tới làng mua cây lim trồng quanh rừng.
"Rừng Cấm là niềm tự hào của làng Thọ Linh. Nếu không có quy ước gìn giữ thì sẽ bị phá lấy đất sản xuất", trưởng làng Phan Xuân Hải nói, cho hay nhiều cây gỗ gõ thuộc nhóm 1, giá hàng chục triệu đồng một mét khối. Nhưng với người dân "đừng nói tiền triệu mà trăm tỷ đồng cũng không ai dám đụng đến cây".
Chiều 12.5, Đoàn công tác của Thành ủy TP.HCM do ông Nguyễn Văn Thọ, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch thường trực HĐND TP.HCM làm trưởng đoàn có buổi làm việc với xã Bắc Tân Uyên, nhằm tháo gỡ một số khó khăn, vướng mắc; đặc biệt là đề án thành lập phường Bắc Tân Uyên còn thiếu 1 tiêu chí về tỷ lệ hộ nghèo.
Thông tin tại cuộc họp, ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên cho biết sau sáp nhập (thị trấn Tân Thành, xã Đất Cuốc, xã Tân Định) xã Bắc Tân Uyên có diện tích tự nhiên 14.369 ha, gồm 18 ấp với 80 tổ nhân dân tự quản; dân số 30.252 người.
Năm 2025, số hộ nghèo của xã Bắc Tân Uyên (theo chuẩn của TP.HCM) còn 43 hộ - tương ứng tỷ lệ 1,18%. Đây cũng là tiêu chí chưa đạt (8/9 tiêu chí) để thành lập phường Bắc Tân Uyên.
Giải thích về vấn đề này, ông Nguyễn Văn Thuận cho biết nguyên nhân là do vướng mắc trong cách xác định hộ nghèo của Bình Dương trước đây có khác so quy định hiện tại.
Cụ thể, năm 2023 tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của Bình Dương) của các đơn vị trước sáp nhập (thị trấn Tân Thành, xã Đất Cuốc, xã Tân Định) lần lượt là 1,24%; 1,53%; 1,09%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh (0,5%).
Năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của Bình Dương) của các đơn vị trước sáp nhập lần lượt là 1,30%; 1,33%; 1,26%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của tỉnh (0,3%).
Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo (theo chuẩn của TP.HCM) của xã Bắc Tân Uyên là 1,18%; cao hơn tỷ lệ hộ nghèo của thành phố phê duyệt (0,03%).
Liên quan đến vấn đề này, ông Võ Thanh Giàu, Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đề nghị địa phương cần đánh giá lại thực tế hiện nay 43 hộ nghèo này đã thoát nghèo hay chưa?
Ông Bùi Quang Phúc, Phó chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên, cho biết vừa qua theo hướng dẫn của Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, đã đánh giá lại theo tiêu chí của TP.HCM thì xã Bắc Tân Uyên không còn hộ nghèo.
Đồng thời ông Bùi Quang Phúc cũng đề nghị cho xã Bắc Tân Uyên được lấy kết quả đánh giá hộ nghèo của năm 2026 thay cho năm 2025 vì thực tế địa phương không còn hộ nghèo theo tiêu chí của Trung ương nhưng do cách đánh giá chưa phù hợp dẫn đến địa phương này còn 1 tiêu chí chưa đạt để thành lập phường.
Cũng tại buổi làm việc liên quan đến đề án thành lập phường Bắc Tân Uyên, lãnh đạo UBND xã Bắc Tân Uyên cho biết xã này được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tân Thành, xã Tân Định và xã Đất Cuốc (thuộc huyện Bắc Tân Uyên, Bình Dương cũ); riêng thị trấn Tân Thành đã được công nhận là đô thị loại 5 và định hướng đô thị loại 4.
"Theo nghị quyết của Quốc hội về phân loại đô thị thì đô thị loại 4, loại 5, thị xã và thị trấn trước khi sắp xếp chưa được công nhận loại đô thị thì được xác định là đô thị loại 3. Do đó đề nghị UBND TP.HCM và Sở Xây dựng xem xét công nhận đô thị Tân Thành là đô thị loại 3 mà không cần phải lập đề án phân loại đô thị", ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ tịch UBND xã Bắc Tân Uyên đề nghị.
Về phát triển đô thị, lãnh đạo xã Bắc Tân Uyên cho biết địa phương đang gặp khó khăn, vướng mắc về nguồn vốn và giải quyết đầu tư - lựa chọn hình thức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư (xã hội hóa kết hợp hệ sinh thái TOD) hoặc nhà nước đầu tư hạ tầng khung kết hợp khai thác quỹ đất.
Cụ thể, theo đồ án quy hoạch xây dựng vùng huyện Bắc Tân Uyên (cũ), đến năm 2040, xã Bắc Tân Uyên có 5 khu vực phát triển đô thị với tổng diện tích khoảng 1.271 ha; trong đó khu vực phát triển đô thị đại học (215,4 ha), khu vực phát triển đô thị số 7 (285,3 ha); khu vực phát triển đô thị mới đường Vành đai 4, 5 (445 ha), khu vực phát triển đô thị số 2 (290 ha) và khu vực phát triển đô thị số 4 (35,88 ha).
"Đến thời điểm hiện tại, các khu vực này đều chưa có chủ đầu tư triển khai thực hiện dự án. Chúng tôi đã xin ý kiến hướng dẫn, định hướng, chỉ đạo thực hiện của UBND TP.HCM và các sở ngành có liên quan. Song song đó, chúng tôi cũng sẽ chủ động xúc tiến, kêu gọi các nhà đầu tư tiềm năng để triển khai thực hiện dự án", ông Nguyễn Văn Thuận cho hay.
Liên quan đến những kiến nghị của địa phương, ông Nguyễn Văn Thọ, Phó chủ tịch thường trực HĐND TP.HCM đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp hỗ trợ, hướng dẫn địa phương đánh giá tiêu chí về hộ nghèo đảm bảo đúng quy định.
Sáng 20.4, Quốc hội thảo luận tại tổ về nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó nghị quyết về cơ chế đặc thù phát triển văn hóa.
Thảo luận tại tổ TP.HCM, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, cho rằng "rất đáng tiếc" khi đến thời điểm này nhà nước mới đặt vấn đề về công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên, theo ông, dự thảo còn khá dàn trải, chưa có nhiều nhấn nhá.
Góp ý cụ thể, ông Thân đề xuất có chiến lược thu hút đầu tư cả nhà nước và tư nhân để phát triển công nghiệp văn hóa, nhất là vấn đề hạ tầng. "Gần đây, chúng ta đang làm hạ tầng, về công viên, nhà hát, sân vận động. Nhiều người có ý kiến là chúng ta đang nghèo, chưa nên làm. Nhưng tôi phản đối tư tưởng nhu nhược này", ông Thân nói và cho rằng đầu tư các công trình hiện đại như vậy mới thu hút được khách du lịch giàu có đến Việt Nam.
Bên cạnh đó, theo ông, đây là thời điểm chín muồi để các doanh nghiệp tư nhân đầu tư vào các sân vận động, nhà hát theo hình thức BOT, BT.
Đại biểu đoàn TP.HCM dẫn thực tế khi xây nhà hát Hồ Gươm nhiều người phản đối, nhưng tới nay lại thành nhỏ. Sắp tới đây, Hà Nội sẽ xây thêm 2 nhà hát quy mô lớn, không chỉ phục vụ mỗi người dân nghe, mà quảng bá cho công nghiệp văn hóa đất nước.
Ông cũng đề nghị xây dựng các app về văn hóa như app về nhạc cổ điển, app du lịch cho khách du lịch đến Việt Nam. Đặc biệt, cần có chính sách thuế hỗ trợ, ưu đãi cho phát triển công nghiệp văn hóa. "Giảm thuế là doanh nghiệp đổ vào thôi. Thay vì phải bỏ 100 đồng thì nhà nước share với doanh nghiệp vài đồng. Điều này rất hay, chứ nếu lấy lợi nhuận ra khó lắm", đại biểu Thân nêu.
Đại biểu Trương Minh Huy Vũ (đoàn TP.HCM) thì cho rằng cộng đồng làm công nghiệp văn hóa của TP.HCM rất lớn. "Văn hóa ở TP.HCM không phải ngành trả tiền mà là ngành kiếm ra rất nhiều tiền với khái niệm công nghiệp văn hóa. Cần bổ sung khái niệm nhà đầu tư chiến lược cho công nghiệp văn hóa hay giải trí sáng tạo…", ông đề xuất.
Nhìn nhận, quỹ văn hóa như quỹ đầu tư mạo hiểm như dự thảo nêu là hướng tiếp cận tiến bộ, nhưng theo đại biểu, phải lồng ghép yếu tố quốc tế, thì có được tiếp nhận vốn đầu tư nước ngoài không.
Cũng tán thành với chủ trương thành lập quỹ đầu tư mạo hiểm trong lĩnh vực văn hóa, theo đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng), đây là một bước đi cần thiết trong bối cảnh chúng ta đang chuyển từ tư duy “bảo tồn - hỗ trợ” sang phát triển công nghiệp văn hóa, nơi sáng tạo phải được đặt trong môi trường có khả năng chấp nhận rủi ro.
Thực tiễn cho thấy, nhiều sản phẩm văn hóa, từ điện ảnh, âm nhạc đến nội dung số đều mang tính thử nghiệm rất cao. Nếu chỉ dựa vào cơ chế cấp phát hoặc đầu tư an toàn, thì những ý tưởng đột phá sẽ khó có cơ hội hình thành. Vì vậy, việc thiết kế một quỹ có khả năng “chấp nhận rủi ro có kiểm soát” là hoàn toàn đúng hướng.
Tuy nhiên, nữ đại biểu lưu ý một số vấn đề có tính “cảnh báo chính sách” khi giao Chính phủ quy định chi tiết. Theo đó, cần làm rõ thế nào là “mạo hiểm” trong lĩnh vực văn hóa. Nếu không có tiêu chí cụ thể, rất dễ dẫn đến tình trạng hoặc là quỹ không dám mạo hiểm, lựa chọn các dự án an toàn; hoặc ngược lại, mạo hiểm một cách cảm tính, thiếu cơ sở đánh giá.
Đặc biệt, cần tránh biến quỹ này thành một hình thức cấp phát ngân sách trá hình. Quỹ cần vận hành khác với quỹ hỗ trợ truyền thống, có cơ chế lựa chọn dự án cạnh tranh, minh bạch, trách nhiệm giải trình rõ ràng và đặc biệt là kỷ luật đầu tư, không dàn trải, không bình quân.
"Nếu được thiết kế đúng, quỹ này không chỉ là công cụ tài chính, mà còn có thể trở thành “bệ đỡ” cho những ý tưởng văn hóa đột phá, góp phần nâng tầm sức mạnh mềm của quốc gia", bà Nga nêu.
