Khoảnh khắc người bệnh chơi viola ngay trong khu cấp cứu
Trong video dài hơn 4 phút, người phụ nữ mặc trang phục bệnh nhân, tay cầm cây viola và trình diễn bản nhạc nhẹ nhàng. Âm nhạc vang lên khiến nhiều người có mặt dừng lại theo dõi. Một số bệnh nhân, người nhà và nhân viên y tế đã ghi lại khoảnh khắc này bằng điện thoại.
Nhân vật trong video là nghệ sĩ viola Nguyệt Thu, hiện đang điều trị tại bệnh viện. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, bà cho biết quyết định chơi đàn xuất phát từ trải nghiệm cá nhân sau thời gian được chăm sóc tại đây.
“Sau khoảng thời gian được các y bác sĩ chăm sóc, tôi cảm nhận rõ sự tận tình trong công việc của họ. Tôi muốn gửi lời tri ân bằng chính ngôn ngữ mà mình theo đuổi là âm nhạc”, bà nói.
Theo nghệ sĩ Nguyệt Thu, việc lựa chọn bản nhạc Song from the Secret garden không chỉ xuất phát từ cảm xúc cá nhân mà còn gắn với ý nghĩa của dịp đặc biệt khi diễn ra đúng vào ngày công tác xã hội.
“Tôi chọn bản nhạc này như một lời tri ân. Tôi nghĩ đến hình ảnh một khu vườn với nhiều loại hoa khác nhau, mỗi bông mang một màu sắc và hương thơm riêng. Ở bệnh viện cũng vậy, có những người tỏa sáng nhưng cũng có những người làm việc thầm lặng. Tất cả đều góp phần tạo nên một môi trường chung”, bà chia sẻ.
Nữ nghệ sĩ cho rằng phòng công tác xã hội là một phần quan trọng trong “khu vườn” ấy.
“Phòng công tác xã hội làm rất nhiều việc nhưng thường âm thầm. Tôi muốn thông qua bản nhạc này để gửi lời cảm ơn đến họ. Mỗi người trong bệnh viện đều đang đóng góp một phần nhỏ của mình và chính những điều nhỏ đó tạo nên giá trị lớn cho xã hội”, bà cười nói.
Bên cạnh đó, nghệ sĩ Nguyệt Thu cũng chia sẻ về trải nghiệm của mình trong không gian bệnh viện, nơi tồn tại nhiều trạng thái cảm xúc đan xen.
“Ở bệnh viện, nhiều khi âm thanh xung quanh khiến người ta căng thẳng. Khi tôi chơi đàn, tôi thấy lòng mình dễ chịu hơn và mọi người cũng có thể dừng một chút để thư giãn”, bà chia sẻ.
Đưa âm nhạc vào bệnh viện như phương pháp hỗ trợ điều trị
Nghệ sĩ Nguyệt Thu cho biết, đây không phải là lần đầu tiên bà chơi đàn trong bệnh viện. Hoạt động lần này nằm trong chuỗi dự án âm nhạc chữa lành mà nữ nghệ sĩ đang theo đuổi, tiếp nối các chương trình đã triển khai từ năm 2024 với mục tiêu đưa âm nhạc đến gần hơn với môi trường y tế.
Khác với nhiều hoạt động hướng đến bệnh nhân, nghệ sĩ Nguyệt Thu lựa chọn tập trung vào đội ngũ y bác sĩ và nhân viên y tế, những người thường xuyên làm việc trong điều kiện áp lực cao.
“Chúng ta thường dành nhiều sự quan tâm cho bệnh nhân, nhưng những người làm việc trong bệnh viện cũng chịu áp lực rất lớn. Tôi mong âm nhạc có thể giúp họ có những khoảng thời gian thư giãn, dù chỉ trong chốc lát”, bà chia sẻ.
Từ cách tiếp cận này, hoạt động của nữ nghệ sĩ không chỉ dừng lại ở một khoảnh khắc mang tính cá nhân mà còn đặt ra một góc nhìn khác về vai trò của âm nhạc trong môi trường chăm sóc sức khỏe.
Theo các chuyên gia, bên cạnh điều trị thể chất, việc hỗ trợ tinh thần cho nhân viên y tế là yếu tố ngày càng được quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc gia tăng. Những hoạt động như âm nhạc có thể góp phần tạo ra khoảng cân bằng cần thiết trong môi trường làm việc đặc thù.
Ghi nhận từ đoạn video lan truyền cho thấy, dù không có sân khấu hay sự chuẩn bị cầu kỳ, phần trình diễn vẫn thu hút sự chú ý của nhiều người có mặt tại bệnh viện. Âm nhạc vang lên trong không gian quen thuộc đã tạo nên một trải nghiệm khác biệt so với thường ngày.
“Tôi không nghĩ đó là một buổi biểu diễn. Tôi không cần sân khấu, chỉ muốn chơi đàn một cách tự nhiên để gửi đi thông điệp của mình”, bà nhấn mạnh mong muốn kết nối qua âm nhạc.
Ngày 12-4, Hội Ung thư Việt Nam phối hợp với AstraZeneca Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề: “Kỷ nguyên mới trong điều trị ung thư phổi: Hiện thực hóa mục tiêu triệt căn cùng liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch”.
Tại hội thảo, TS.BS Diệp Bảo Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM - cho biết ung thư phổi tiếp tục là một trong các thách thức y học hàng đầu tại Việt Nam cũng như toàn cầu.
Theo số liệu Globocan 2022 và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hằng năm nước ta ghi nhận hơn 24.000 ca ung thư phổi mới (đứng thứ 3 trong các loại ung thư) và gần 22.600 ca tử vong vì bệnh này (đứng thứ 2 về số ca tử vong do ung thư).
Mặc dù có nhiều tiến bộ, việc tiếp cận các phương pháp điều trị ung thư phổi tại Việt Nam vẫn còn hạn chế, với tỉ lệ phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn còn cao, tạo ra gánh nặng rất lớn. Theo thống kê, có tới 84% bệnh nhân ung thư phổi được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, chỉ khoảng 16% được phát hiện sớm.
TS.BS Phạm Xuân Dũng - Chủ tịch Hội Ung thư TP.HCM - cũng cho hay ung thư phổi đang có xu hướng gia tăng cả về số ca mắc mới lẫn tử vong, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển.
Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có nhiều bước tiến đáng kể, tiệm cận trình độ khu vực và thế giới trong các phương pháp điều trị như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật. Tuy nhiên thách thức lớn vẫn nằm ở việc nâng cao hiệu quả điều trị, đặc biệt với những trường hợp bệnh tiến xa, ít còn lựa chọn điều trị khả quan.
Từ cuối thế kỷ 20 và trong hai thập niên đầu thế kỷ 21, điều trị ung thư phổi đã có bước chuyển mình với sự xuất hiện của hai “vũ khí” quan trọng: liệu pháp nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch.
Khi được kết hợp với các phương pháp truyền thống như hóa trị, xạ trị và phẫu thuật, những tiến bộ này đã làm thay đổi đáng kể cách tiếp cận và tiên lượng bệnh.
“Trước đây, với ung thư phổi giai đoạn muộn đã di căn, thời gian sống thêm thường dưới 12 tháng. Tuy nhiên hiện nay, không hiếm trường hợp bệnh nhân có thể sống thêm 2 - 4 năm. Điều này cho thấy chúng ta đang tiến gần hơn đến mục tiêu cá thể hóa trong điều trị ung thư”, BS Dũng nói.
Tương tự, BS Tuấn cho biết các liệu pháp toàn thân hiện đại, bao gồm liệu pháp nhắm trúng đích ở nhóm có đột biến EGFR và liệu pháp miễn dịch đang dịch chuyển gần hơn đến các giai đoạn sớm hơn của bệnh, và tiến đến thay đổi chiến lược điều trị từ “điều trị kéo dài sống còn” đến “hiện thực hóa mục tiêu triệt căn”.
“Nếu chỉ điều trị bằng hóa trị, thời gian sống người mắc ung thư phổi ở giai đoạn 4 thường chỉ khoảng 8 - 9 tháng. Trong khi đó, với liệu pháp miễn dịch có thể tăng thời gian sống lên khoảng 33 tháng”, BS Tuấn so sánh.
Theo các chuyên gia, các liệu pháp toàn thân hiện đại, bao gồm liệu pháp nhắm trúng đích ở nhóm có đột biến EGFR và liệu pháp miễn dịch đang dịch chuyển ngày một gần hơn đến các giai đoạn sớm hơn của bệnh, và tiến đến thay đổi chiến lược điều trị từ “điều trị kéo dài sống còn” đến “hiện thực hóa mục tiêu triệt căn”.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, cần đẩy mạnh các xét nghiệm di truyền và sinh học phân tử, phát triển các liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn ngày, cũng như đổi mới trong nghiên cứu lâm sàng nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị cho từng bệnh nhân.
Trứng là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng rất cao và thường được các chuyên gia dinh dưỡng đề xuất trong bữa ăn. Tuy nhiên, hiện tại chưa có cơ sở khoa học, bài báo hay phác đồ nào khẳng định ăn trứng phòng đột quỵ.
Để phòng ngừa bệnh, mọi người cần duy trì sức khỏe và lối sống lành mạnh. Không thức khuya, không uống rượu bia, không hút thuốc lá, giữ cân nặng phù hợp, tránh béo phì, vận động và tập thể dục thường xuyên. Hạn chế đồ ăn nhanh, đồ ngọt, thực phẩm nhiều dầu mỡ và ưu tiên các thực phẩm lành mạnh. Ngoài ra, cần có chế độ thăm khám định kỳ để phát hiện các yếu tố nguy cơ gây đột quỵ, từ đó có thể xử lý sớm.
Ví dụ, việc tầm soát các phình mạch não hoặc các dị dạng mạch máu có thể giúp phát hiện nguy cơ và can thiệp kịp thời. Đó mới là phương pháp phòng ngừa đột quỵ, chứ không phải dựa vào một loại thực phẩm ăn hằng ngày, một bài thuốc dân gian hay một bài thuốc truyền miệng nào đó rồi coi đó là yếu tố có thể phòng đột quỵ.
Phòng ngừa đột quỵ là sự tổng hợp của tất cả những yếu tố đã nói ở trên, từ ăn uống, tập luyện đến thăm khám sức khỏe định kỳ. Do đó, bạn không nên lạm dụng trứng, vì ăn quá nhiều trứng cũng có thể làm tăng cholesterol. Với người bình thường, một quả trứng mỗi ngày là phù hợp; còn với những người có tập luyện thể thao, có thể ăn khoảng hai quả mỗi ngày.
Theo ông Lực, toàn tỉnh hiện có 1.695 nhân viên tại 64 trạm y tế, vẫn thiếu 407 biên chế so với chỉ tiêu. Đáng chú ý, có 14 trạm chưa có Giám đốc và 14 trạm không có Phó giám đốc.
"Sau hợp nhất, quy mô trạm y tế lớn hơn trước nên công tác tổ chức gặp nhiều khó khăn. Một số nơi phải hợp đồng để lấp chỗ trống, nhưng cơ bản vẫn thiếu nhân lực", ông Lực nói.
Đơn cử Trạm y tế phường Hòa Thành hiện không có cả Giám đốc lẫn Phó giám đốc, phải cử nhân viên phụ trách điều hành.
Ngoài ra 31 trạm chưa có kế toán, 55 trạm không có nhân sự phụ trách công nghệ thông tin. Một số vị trí còn bỏ trống do cán bộ chưa đủ điều kiện về trình độ trung cấp lý luận chính trị để bổ nhiệm theo quy định.
Không chỉ thiếu nhân sự, nhiều trạm còn thiếu trang thiết bị như máy siêu âm, điện tim, X-quang, xét nghiệm... Phần lớn cơ sở tận dụng từ các trạm y tế cũ nên chưa đáp ứng yêu cầu.
Bác sĩ chuyên khoa 1 Lâm Thị Linh Như, phụ trách điều hành Trạm y tế phường Hòa Thành, cho biết đơn vị mới thành lập nên nhiều nội dung chưa có hướng dẫn cụ thể, trong đó có đề án vị trí việc làm.
"Trạm không có cả Giám đốc lẫn Phó giám đốc, được giao 28 biên chế nhưng mới có 18 người. Một số vị trí như kế toán, kỹ thuật viên xét nghiệm còn thiếu", bà Như nói.
Bà Như cho biết thêm đơn vị đang chuyển về trụ sở UBND xã Định Bình cũ để hoạt động tạm thời. Tuy nhiên đây là trụ sở hành chính nên cần sửa chữa, xây dựng thêm một số hạng mục mới đáp ứng tiêu chuẩn cơ sở y tế.
Tại Trạm y tế xã Tân Ân, bác sĩ Trần Thị Trường Thọ cho biết đơn vị được hợp nhất từ hai xã cũ, hiện có 17 viên chức, gồm 3 bác sĩ - nhưng một người đang đi học, nên thực tế chỉ còn 2 bác sĩ phụ trách 2 điểm trạm.
"Mỗi điểm chỉ có một bác sĩ, còn thiếu nhiều trang thiết bị như máy xét nghiệm, máy đo thị lực, X-quang. Hai điểm trạm chỉ có một máy siêu âm và hai máy đo đường huyết, nên bác sĩ phải kiêm nhiều việc, ảnh hưởng chất lượng khám chữa bệnh", bà Thọ nói.
Theo Sở Y tế Cà Mau, nhiều trạm chưa bảo đảm các phòng chức năng theo quy định như hành chính, dân số, dược, cận lâm sàng...
Hệ thống máy tính phần lớn đã dùng trên 10 năm, thường xuyên hư hỏng, gây khó khăn cho chuyển đổi số.
Nguồn thuốc khám chữa bệnh bảo hiểm y tế tại một số thời điểm cũng chưa bảo đảm, tình trạng thiếu thuốc điều trị tăng huyết áp, đái tháo đường, kháng sinh, thuốc dạ dày, giảm đau... còn xảy ra ở nhiều nơi.
Sở Y tế Cà Mau cho biết đang rà soát, cử cán bộ đi đào tạo trung cấp lý luận chính trị để đủ điều kiện bổ nhiệm; đồng thời đề xuất sớm ban hành đề án vị trí việc làm thống nhất nhằm kiện toàn tổ chức, tuyển dụng nhân sự.
Ngành y tế cũng kiến nghị bổ sung biên chế, nhất là các vị trí hành chính, kế toán; đầu tư sửa chữa cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị thiết yếu cho tuyến y tế cơ sở.
Qua rà soát, nhu cầu đầu tư cho mỗi trạm khoảng 10-15 tỉ đồng để sửa chữa, nâng cấp và mua sắm thiết bị phục vụ khám chữa bệnh.
