Loài bọ ngựa màu sắc sặc sỡ, đẹp như hoa phong lan
Nếu thường xuyên sử dụng mạng xã hội, đôi khi bạn sẽ bắt gặp hình ảnh về một loài bọ ngựa có màu sắc sặc sỡ, đẹp mắt như những bông hoa.
Nhiều người lần đầu nhìn thấy sẽ cho rằng đây là sản phẩm chỉnh sửa bằng phần mềm đồ họa hoặc do các công cụ trí tuệ nhân tạo tạo ra. Tuy nhiên, ngoài tự nhiên thực sự tồn tại một loài bọ ngựa mang vẻ ngoài rực rỡ như vậy.
Loài côn trùng được nhắc đến là bọ ngựa hoa phong lan, còn gọi là bọ ngựa phong lan hay bọ ngựa hoa biết đi, có tên khoa học Hymenopus coronatus.
Chúng sinh sống trong những khu rừng mưa ẩm ướt ở Đông Nam Á, bao gồm Việt Nam, Malaysia, Indonesia, Thái Lan…
Theo Viện Sinh thái và Tài nguyên sinh vật Việt Nam, tại nước ta, loài này phân bố chủ yếu trong các khu rừng rậm, rừng mưa nhiệt đới ở độ cao dưới 1.000 mét so với mực nước biển, trải dài từ Bắc vào Nam.
Tên gọi bọ ngựa hoa phong lan bắt nguồn từ ngoại hình đặc biệt của chúng. Cơ thể thường có màu trắng, hồng hoặc vàng, cùng những thùy lớn ở chân trước trông như cánh hoa. Loài này còn nổi bật với động tác lắc lư tại chỗ, giống những bông hoa đung đưa trong gió.
Màu sắc cơ thể của bọ ngựa hoa phong lan thay đổi tùy môi trường sống, giúp chúng dễ dàng ngụy trang giữa các bụi hoa cùng màu để tránh kẻ thù, đồng thời thuận lợi hơn khi phục kích con mồi.
Loài này có tốc độ săn mồi rất nhanh. Thức ăn chủ yếu là các côn trùng thụ phấn như ong, bướm, châu chấu… Đôi khi, chúng còn ăn cả thằn lằn cỡ nhỏ hoặc chuối chín để bổ sung vi chất cho cơ thể.
Trong điều kiện khan hiếm thức ăn hoặc khi bị nuôi nhốt, bọ ngựa hoa phong lan có thể ăn thịt đồng loại, dù hiện tượng này khá hiếm gặp.
Kẻ thù tự nhiên của chúng gồm thằn lằn, tắc kè, cóc, chim và các loài gặm nhấm.
Con đực trưởng thành thường dài khoảng 2,5cm, trong khi con cái có thể đạt tới 7cm. Nhờ kích thước nhỏ hơn, con đực di chuyển nhanh nhẹn hơn con cái. Tuổi thọ trung bình của loài này dao động từ 5-9 tháng; trong đó cá thể đực phát triển nhanh nhưng sống ngắn hơn cá thể cái.
Tập tính ăn thịt bạn tình sau khi giao phối
Bọ ngựa hoa phong lan không có mùa sinh sản cố định, mà phụ thuộc vào thời tiết (thường bắt đầu khi vào mùa mưa). Quá trình tìm bạn tình của bọ ngựa hoa phong lan đực là một quá trình nguy hiểm và có thể phải đánh đổi bằng cả tính mạng.
Đầu tiên, bọ ngựa hoa phong lan đực phải tìm cách tiếp cận với những con cái để bắt đầu quá trình giao phối. Do bọ ngựa đực có kích thước nhỏ và có thể bị bọ ngựa cái nhìn nhầm là con mồi, chúng phải tìm cách tiếp cận con cái một cách chậm rãi từ phía sau. Đôi khi, quá trình tiếp cận này sẽ phải mất nhiều giờ đồng hồ.
Giống như các loài bọ ngựa khác, bọ ngựa hoa phong lan cái cũng nổi tiếng với hành vi ăn thịt bạn tình ngay trong hoặc sau khi kết thúc quá trình giao phối. Nhiều bọ ngựa đực bị con cái cắn đứt đầu vẫn tiếp tục phản xạ giao phối để hoàn thành quá trình thụ tinh.
Sở dĩ bọ ngựa cái ăn thịt bạn tình sau khi giao phối vì chúng cần bổ sung dinh dưỡng để nuôi trứng, trong đó bọ ngựa đực là con mồi gần nhất mà chúng không phải tốn công đi săn. Tuy nhiên, trong trường hợp bọ ngựa cái đã ăn no trước khi giao phối, hoặc bọ ngựa đực vẫn đủ nhanh chạy thoát kịp ngay sau khi giao phối thì con đực vẫn có cơ hội sống sót.
Sau khi giao phối thành công khoảng từ một đến 2 tuần, bọ ngựa cái sẽ đẻ các bọc trứng rải rác lên cành cây. Việc giao phối và đẻ trứng xảy ra trong mùa mưa, khi độ ẩm không khí lớn, giúp ngăn chặn tình trạng trứng bị khô và chết.
Bọ ngựa hoa phong lan cái chỉ cần giao phối một lần duy nhất trong đời để lưu trữ tinh trùng. Sau khi đẻ bọc trứng đầu tiên, cứ sau khoảng 2 đến 4 tuần, bọ ngựa cái lại tiếp tục đẻ những bọc trứng tiếp theo cho đến khi hết vòng đời. Một con bọ ngựa phong lan cái trưởng thành có thể đẻ từ 4 đến 7 bọc trứng trong suốt cuộc đời của mình.
Sau khoảng từ 4 đến 6 tuần nằm trong bọc trứng, ấu trùng bọ ngựa sẽ bắt đầu nở. Trứng nở vào giai đoạn cuối mùa mưa, khi nguồn thức ăn dồi dào, giúp ấu trùng bọ ngựa tăng khả năng sống sót.
Dù đẹp mắt và hiếm gặp, bọ ngựa hoa phong lan không bị xếp vào nhóm động vật nguy cấp cần bảo tồn ngoài tự nhiên, do số lượng quần thể của loài bọ ngựa này vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.
Dù vậy, theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN), quần thể loài bọ ngựa hoa phong lan có xu hướng giảm nhẹ do mất môi trường sống cũng như bị đánh bắt để làm vật nuôi.
IUCN xếp loài bọ ngựa này vào nhóm động vật “Ít quan tâm”.
Tại Việt Nam, chưa có thống kê về số lượng của quần thể bọ ngựa hoa phong lan, nhưng loài bọ ngựa hoa phong lan vẫn chưa bị đưa vào Sách đỏ Việt Nam, cũng như không được pháp luật bảo vệ, cho thấy quần thể của loài bọ ngựa này vẫn còn ổn định.
Rắn dài 3m bò vào sân bệnh viện ở Đắk Lắk lúc đông người
Như Dân trí đã đưa tin, khoảng 10h sáng 19/4, một con rắn dài 3m, nặng khoảng 5kg đã bất ngờ xuất hiện trong khuôn viên Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột (Đắk Lắk).
Ban đầu con rắn xuất hiện gần bãi đỗ xe, sau đó di chuyển qua lối đi và bò ra gần khu vực cổng bệnh viện.
Con rắn xuất hiện vào giờ cao điểm, khi có đông bệnh nhân đến khám chữa bệnh, khiến nhiều người hốt hoảng bỏ chạy. Một số người có mặt tại bệnh viện đã phối hợp cùng bảo vệ tìm cách vây bắt, ngăn rắn bò vào các tòa nhà của bệnh viện, tránh gây nguy hiểm cho người khác.
Sau vài phút, nhiều người đã khống chế thành công con rắn, sau đó bàn giao con vật cho cơ quan chức năng.
Theo nhận định của một số người có mặt tại hiện trường, nhiều khả năng do thời tiết nóng bức, rắn đã bò từ bụi rậm ra ngoài để tìm nguồn nước.
Cá thể rắn này là hổ trâu hay hổ chúa?
Dựa vào những hình ảnh và video về con rắn xuất hiện trong khuôn viên bệnh viện được chia sẻ lên mạng xã hội, nhiều ý kiến cho rằng đây là một cá thể rắn hổ trâu, loài rắn thuộc họ rắn nước và không có nọc độc. Một số trang tin cũng khẳng định con rắn này là cá thể rắn hổ trâu.
Hổ trâu, còn có tên ráo trâu, tên khoa học Ptyas mucosa. Đây là loài thuộc chi rắn ráo (Ptyas), họ rắn nước, phân bố rộng từ Nam Á đến Trung Quốc và Đông Nam Á. Tại Việt Nam, rắn ráo trâu được phân bố hầu như trên khắp cả nước, kéo dài từ các tỉnh miền núi phía Bắc đến tận Cà Mau.
Ráo trâu là một trong những loài dài nhất thuộc họ rắn nước, khi trưởng thành có thể đạt 2m, một vài trường hợp dài đến hơn 3m. Rắn nặng trung bình từ khoảng 1 đến 2,5kg, những cá thể đực thường lớn hơn con cái.
Do kích thước cơ thể dài và sở hữu các đường đen ngang thân, ráo trâu đôi khi bị nhầm lẫn với hổ chúa, loài rắn độc dài nhất thế giới.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia về bò sát, cá thể rắn xuất hiện trong khuôn viên bệnh viện tại Đắk Lắk là rắn hổ chúa.
Trên fanpage của Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, đại diện Vườn Quốc gia cũng thông báo, rắn hổ chúa “lạc” vào Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột đã được lực lượng Hạt Kiểm lâm khu vực Buôn Ma Thuột đưa về Vườn Quốc gia Chư Yang Sin, thả về môi trường tự nhiên, phù hợp với sinh cảnh sống của loài.
Dù hổ trâu có cơ thể dài, nhưng kích thước thon gọn hơn rất nhiều so với hổ chúa, phần đầu hổ trâu không phân biệt rõ với thân. Trong khi đó, con rắn trong tình huống kể trên lại có kích thước cơ thể lớn, phần đầu to phân biệt rõ với thân.
Các vạch ngang màu đen của con rắn này cũng mờ và không đậm nét như các vạch đen trên thân của rắn hổ trâu.
Hổ chúa -Loài rắn độc lớn nhất thế giới
Rắn hổ chúa là loài rắn độc lớn nhất thế giới, với chiều dài trung bình từ 3 đến 4 mét, thậm chí có cá thể dài tới 6 mét. Loài rắn này phân bố chủ yếu tại các khu rừng mưa nhiệt đới và vùng đồng bằng thuộc Ấn Độ, miền nam Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Rắn hổ chúa không phải là loài rắn có nọc độc mạnh nhất thế giới, nhưng lại nổi tiếng bởi lượng độc tố được tiêm ra trong mỗi cú cắn rất lớn. Một cá thể trưởng thành có thể tiết ra từ 200 đến 500mg nọc độc mỗi lần tấn công, thậm chí trong trạng thái bị kích động, con số này có thể lên đến 1.000mg.
Chỉ với liều lượng từ 10 đến 15mg, nọc của rắn hổ chúa đã có thể gây tử vong cho một người trưởng thành. Như vậy, lượng nọc trong một cú cắn của loài rắn này có khả năng giết chết từ 20 đến 40 người.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu không xác định được loài rắn có độc hay không và không có kỹ năng xử lý, tuyệt đối không nên tiếp cận hoặc tìm cách bắt giữ rắn.
Trong trường hợp rắn xuất hiện trong nhà hoặc sân vườn, người dân cần liên hệ với lực lượng chuyên trách hoặc đơn vị kiểm soát động vật hoang dã để được hỗ trợ xử lý an toàn, tránh xảy ra tai nạn đáng tiếc.
Hổ chúa là loài động vật được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt.
Theo Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, rắn hổ chúa là loài động vật quý hiếm đang trong tình trạng nguy cấp, được xếp vào Nhóm IB trong Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ; nghiêm cấm khai thác, săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển và buôn bán trái phép.
Người nào vi phạm quy định về bảo vệ động vật thuộc Danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm được ưu tiên bảo vệ hoặc Danh mục thực vật, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm thuộc nhóm IB sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 15 năm, tùy vào tính chất, mức độ của hành vi cụ thể.
Ngoài ra, việc ngâm rượu rắn hổ chúa cũng là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý hình sự. Đã từng có không ít trường hợp bị xử phạt tù vì săn bắt, buôn bán rắn hổ chúa, ngay cả khi rắn đã chết.
Với trường hợp con rắn hổ chúa xuất hiện trong khuôn viên Bệnh viện Đại học Y Dược Đắk Lắk, con vật đã được Hạt kiểm lâm khu vực Buôn Ma Thuột đưa về Vườn Quốc gia Chư Yang Sin để thả tự do về môi trường tự nhiên. Đây là khu vực cách xa con người sinh sống, phù hợp với sinh cảnh sống của loài rắn này.
Việc thả động vật hoang dã về môi trường tự nhiên giúp bảo tồn các loài động vật, duy trì cân bằng sinh thái và hạn chế xung đột giữa con người với động vật hoang dã.
Trong môi trường làm việc hiện đại, tiếng ồn thường được xem là yếu tố gây xao nhãng, giảm năng suất và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.
Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng không phải tất cả các loại tiếng ồn đều có hại. Một số loại "tiếng ồn màu" như tiếng ồn trắng và tiếng ồn nâu, với đặc tính âm thanh ổn định, có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe nghề nghiệp, giúp tăng cường sự tập trung, giảm căng thẳng và cải thiện trí nhớ.
Hai sắc thái của âm thanh: Tiếng ồn trắng, tiếng ồn nâu
Tiếng ồn trắng, được biết đến rộng rãi, là một loại âm thanh nền ngẫu nhiên bao gồm tất cả các tần số âm thanh trong phổ nghe được. Đặc điểm này giúp tiếng ồn trắng loại bỏ hiệu quả các âm thanh gây phiền nhiễu khác, hỗ trợ người dùng dễ ngủ hoặc tập trung vào công việc.
Các thiết bị tạo tiếng ồn trắng đã được chứng minh là có khả năng giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Tuy nhiên, tiếng ồn trắng đôi khi có âm thanh rè rè đặc trưng, có thể gây khó chịu cho một số người. Đây là lúc tiếng ồn nâu nổi lên như một lựa chọn ưu việt hơn cho năng suất làm việc.
Tiếng ồn nâu, được đặt tên theo nhà khoa học Robert Brown và "chuyển động Brownian", là loại âm thanh nhấn mạnh các tần số thấp hơn và chứa ít tần số cao.
Âm thanh này mô phỏng "chuyển động ngẫu nhiên" của các hiện tượng tự nhiên như mưa, sóng vỗ hoặc sấm sét. Nhiều người nhận thấy âm thanh trầm, nặng của tiếng ồn nâu rất lý tưởng để kích thích não bộ hoặc làm dịu tâm trí trong những giờ làm việc căng thẳng, mà không gây xao nhãng hay khó chịu như tiếng ồn trắng.
Tối ưu hóa hiệu quả của tiếng ồn màu
Để tận dụng tối đa lợi ích của tiếng ồn màu, việc sử dụng chúng để kích thích não bộ đồng thời ngăn chặn các yếu tố gây xao nhãng là rất quan trọng. Điều này đặc biệt hữu ích cho những người bị quá tải giác quan, tăng động giảm chú ý (ADHD) hoặc thiếu dopamine.
Sử dụng tai nghe ngủ phù hợp là một phương pháp hiệu quả. Những chiếc tai nghe này được thiết kế để chặn âm thanh bên ngoài và mang lại sự thoải mái khi đeo trong nhiều giờ, không chỉ giúp cải thiện giấc ngủ mà còn hỗ trợ năng suất làm việc ban ngày.
Dù lựa chọn tiếng ồn trắng hay tiếng ồn nâu, việc sử dụng máy tạo âm thanh có thể thay đổi đáng kể không gian làm việc. Sự lựa chọn loại tiếng ồn màu phù hợp nhất phụ thuộc vào sở thích cá nhân.
Các chuyên gia sức khỏe ngày càng khuyến nghị tiếng ồn nâu như một giải pháp tối ưu cho sự tập trung, công việc và năng suất tổng thể.
Trong hai ngày 11-12/4 (giờ Mỹ), SpaceX đã tiến hành loạt hoạt động kỹ thuật quan trọng tại cơ sở Starbase (bang Texas), tập trung vào tên lửa đẩy Super Heavy Booster 19 (B19) - phương tiện dự kiến phục vụ cho chuyến bay thử nghiệm Starship tiếp theo.
Theo các nguồn theo dõi hoạt động này, Booster 19 đã được dựng trở lại bệ phóng sau giai đoạn kiểm tra trước đó, với đầy đủ cụm 33 động cơ Raptor. Đây là cấu hình hoàn chỉnh của tầng đẩy Super Heavy, đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn thử nghiệm tích hợp ở quy mô lớn hơn.
SpaceX chủ yếu triển khai các bài kiểm tra tiền đốt tĩnh (pre-static fire test), bao gồm nạp nhiên liệu siêu lạnh, kiểm tra áp suất hệ thống và đánh giá độ kín của các bồn chứa.
Quá trình nạp nhiên liệu bằng methane lỏng và oxy lỏng được xem là một trong những bước kiểm tra quan trọng, nhằm mô phỏng điều kiện vận hành thực tế trước khi kích hoạt động cơ.
Bên cạnh đó, các dấu hiệu từ bệ phóng cho thấy hệ thống mặt đất cũng được vận hành đồng bộ, với các hoạt động xả khí diễn ra liên tục, cùng sự điều phối của tháp phóng "Mechazilla", cấu trúc hỗ trợ giữ và ổn định tên lửa trong quá trình chuẩn bị.
Những hoạt động này thường xuất hiện trong các giai đoạn thử nghiệm hệ thống trước khi tiến hành đốt tĩnh.
Tuy nhiên, tính đến hết ngày 12/4, chưa có thông báo chính thức từ SpaceX xác nhận việc đã thực hiện thành công một bài đốt tĩnh toàn bộ 33 động cơ đối với Booster 19.
Các dữ liệu ghi nhận cho thấy các thử nghiệm vẫn đang ở giai đoạn kiểm tra từng phần, có thể bao gồm việc cho máy bơm nhiên liệu quay thử hoặc kích hoạt ngắn một số động cơ, thay vì thực hiện một lần đốt tĩnh hoàn chỉnh với toàn bộ hệ thống.
Trước đó, vào giữa tháng 3/2026, Booster 19 từng thực hiện một bài thử đốt tĩnh với 10 động cơ Raptor.
Trong lần thử này, các động cơ đã khởi động thành công, nhưng quá trình bị dừng sớm do sự cố liên quan đến hệ thống mặt đất. SpaceX khi đó cho biết vấn đề không xuất phát từ bản thân tên lửa, mở ra cơ sở để tiếp tục các thử nghiệm ở quy mô lớn hơn.
Việc đưa Booster 19 trở lại bệ phóng với đầy đủ 33 động cơ cho thấy SpaceX đang tiến gần hơn tới mục tiêu thực hiện bài đốt tĩnh toàn phần, một trong những bước kiểm tra quan trọng nhất trước khi tiến hành bay thử.
Bài kiểm tra này khi được thực hiện, sẽ đánh giá khả năng vận hành đồng thời của toàn bộ hệ thống động cơ, cũng như độ ổn định của cấu trúc tên lửa dưới tải trọng lớn.
Booster 19 thuộc thế hệ Starship mới, phiên bản nâng cấp với nhiều cải tiến về động cơ, cấu trúc và hệ thống điều khiển so với các nguyên mẫu trước đó.
Đây cũng là cấu hình được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong các sứ mệnh không gian sâu của SpaceX trong tương lai.
Dù vậy, SpaceX hiện chưa công bố mốc thời gian cụ thể cho lần đốt tĩnh toàn bộ 33 động cơ, cũng như thời điểm diễn ra chuyến bay thử tiếp theo.
Các hoạt động trong ngày 11-12/4 vì vậy được giới quan sát đánh giá là bước chuẩn bị kỹ thuật quan trọng, nhưng vẫn nằm trong giai đoạn thử nghiệm trước khi bước vào các cột mốc lớn hơn.
Trong bối cảnh chương trình Starship đóng vai trò trung tâm trong tham vọng phát triển hệ thống phóng tái sử dụng cỡ siêu nặng, những thử nghiệm như với Booster 19 không chỉ nhằm hoàn thiện phương tiện mà còn góp phần kiểm chứng toàn bộ hạ tầng kỹ thuật đi kèm.
Điều này đặc biệt quan trọng khi SpaceX hướng tới các mục tiêu dài hạn như vận chuyển hàng hóa và con người lên Mặt Trăng, cũng như các sứ mệnh liên hành tinh trong tương lai.