Từ mùa thu năm 2024 đến tháng 11/2025, quân đội Nga đã tiến hành hơn 30 cuộc tấn công phối hợp quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng đường sắt Ukraine. Các mục tiêu chính bao gồm:
Trạm biến áp: Cung cấp điện cho đầu máy điện, đây là mục tiêu “phẫu thuật nội soi” gây mất điện trên hàng chục km đường ray. Máy biến áp 25 kilovolt là mặt hàng độc nhất, sản xuất mất hàng tháng và chủ yếu từ châu Âu.
Ga giao nhau và bãi tập kết: Shepetivka, Kozyatyn, Hrechany, Znamenka, Lozovaya, Kupyansk và Zdolbuniv. Tấn công vào đây không chỉ gián đoạn dịch vụ mà còn ảnh hưởng đến khả năng phân phối lại luồng hàng hóa và định tuyến lại các chuyến tàu.
Kho bảo dưỡng: Nơi đặt và bảo trì đầu máy và đoàn tàu tự hành. Việc phá hủy kho bảo dưỡng làm tê liệt toa xe, việc khôi phục còn khó khăn hơn sửa chữa máy biến áp.
Nga sử dụng đa dạng vũ khí, từ tên lửa hành trình Kalibr, Kh-101, Iskander-K cho các mục tiêu kiên cố và xa, đến UAV Geran-2/3 để bao phủ các mục tiêu khu vực và trạm biến áp. Điều này cho thấy một kế hoạch tấn công bài bản, có chọn lọc.
Bí quyết giúp hệ thống đường sắt Ukraine không sụp đổ
Hệ thống đường sắt Ukraine, dài khoảng 22.000km, được các kỹ sư Liên Xô thiết kế từ những năm 1950-1970 với mục đích đối phó với chiến tranh. Các nguyên tắc thiết kế bao gồm:
Thứ nhất, mật độ đường ray cao: Ở các khu vực phía tây và trung tâm.
Thứ hai, nhiều tuyến chính dự phòng: Đảm bảo giao thông không bị gián đoạn khi một tuyến bị hư hại.
Thứ ba, tuyến đường vòng quanh các đầu mối quan trọng: Chuyển hướng giao thông khi một nút giao bị vô hiệu hóa.
Thứ tư, trạm điện phân tán và đi ngầm: Giảm thiểu thiệt hại khi bị tấn công.
Khoảng 47% mạng lưới đường sắt Ukraine đã được điện khí hóa, nhưng vẫn còn một lượng lớn đầu máy diesel sẵn sàng thay thế khi hệ thống cung cấp điện bị hỏng. Tính dự phòng này cho phép mạng lưới tiếp tục hoạt động ngay cả trong kịch bản thảm khốc nhất, như việc đối phương sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phía Ukraine thừa nhận thiệt hại đáng kể, với hàng trăm cơ sở hạ tầng đường sắt bị hư hại và hàng chục trạm biến áp cần thay thế. Một số tuyến đường phải tạm thời chuyển sang sử dụng đầu máy diesel, dẫn đến giảm công suất và tăng tiêu thụ nhiên liệu. Sự thiếu hụt máy biến áp công suất lớn là một điểm nghẽn, do thời gian sản xuất kéo dài.
Tuy nhiên, các đội sửa chữa Ukraine đã làm việc hiệu quả. Hư hỏng đường ray và đường dây điện được khắc phục trong vài giờ hoặc vài ngày. Trạm biến áp được sửa chữa trong vài ngày hoặc vài tuần, tùy thuộc vào sự sẵn có của thiết bị dự phòng và nguồn cung từ EU.
Các tuyến đường chính vẫn hoạt động, giao thông vận tải hàng hóa và hành khách tiếp tục. Những huyết mạch vận chuyển hàng xuất khẩu và nhập khẩu của Ukraine qua biên giới phía tây vẫn hoạt động bình thường.
Chiến dịch tấn công đường sắt của Nga được đánh giá là một hoạt động quy mô lớn, có phương pháp và kỹ thuật hoàn thiện. Tuy nhiên, hệ thống đường sắt Ukraine, được thừa hưởng từ trường phái kỹ thuật Xô Viết, đang trụ vững nhờ khả năng phục hồi vốn có, các dịch vụ sửa chữa được tổ chức tốt và sự hỗ trợ từ bên ngoài.
Điều này một lần nữa chứng minh rằng các tính toán kỹ thuật đã tồn tại lâu hơn cả quốc gia đã tạo ra chúng, và khả năng phục hồi là yếu tố then chốt trong chiến tranh hiện đại.
Ngày 14-5, giữa lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump đang ở Bắc Kinh, Điện Kremlin của Nga xác nhận Tổng thống Vladimir Putin sắp thăm Trung Quốc.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói thời gian cụ thể của chuyến thăm đang thống nhất với phía Trung Quốc và sẽ được công bố sớm.
"Chúng tôi sẽ công bố trong thời gian ngắn. Chuyến thăm này đang được chuẩn bị. Có thể nói rằng công tác chuẩn bị đã hoàn tất, chỉ còn những khâu cuối cùng. Chuyến thăm sẽ diễn ra trong thời gian rất gần", Hãng tin TASS dẫn lời ông Peskov.
Khi được hỏi liệu Bắc Kinh và Matxcơva có trao đổi về kết quả chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump hay không, ông Peskov trả lời rằng: "Chúng tôi dự kiến có những cuộc tiếp xúc riêng với ông Tập Cận Bình".
Trước đó, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đã nói ông Putin dự kiến thăm Trung Quốc trong nửa đầu năm nay và truyền thông Nga đưa tin chuyến thăm có thể diễn ra trong tháng 5-2026.
Theo giới quan sát, chuyến thăm của ông Putin sẽ giúp củng cố hơn nữa quan hệ giữa Nga và Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh sự phân cực ngày càng gia tăng trên toàn cầu.
Trong bài phát biểu cuối tuần trước, ông Putin đã nhấn mạnh mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc là trụ cột của sự ổn định quốc tế, theo báo Global Times. Ông cũng nói Trung Quốc là đối tác thương mại và kinh tế lớn nhất của Nga và hai nước đang đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực dầu khí.
Nhà lãnh đạo Nga cũng nói ông rất vui được đến thăm Trung Quốc trong năm nay.
Ông Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau hơn 40 lần trong những năm qua, lần gần nhất là tại Bắc Kinh vào tháng 9-2025. Trong lần gặp vào tháng 2-2022, Nga và Trung Quốc đã ký kết một thỏa thuận đối tác chiến lược "không giới hạn".
Vào tháng 2-2026, ông Putin và ông Tập cũng có cuộc hội nghị trực tuyến thảo luận về hợp tác song phương, an ninh toàn cầu và phối hợp trong các vấn đề quốc tế lớn, bao gồm quan hệ kinh tế và ổn định chiến lược.
Nhà khoa học hạt nhân Andrew Hugg, lãnh đạo cơ quan an toàn hóa học và hạt nhân của Lục quân Mỹ, đã bị đình chỉ công tác sau khi xuất hiện đoạn video quay lén trong đó ông Hugg chia sẻ những thông tin nhạy cảm quân sự tại nơi công cộng.
Theo Firstpost, đoạn video được một người phụ nữ, thực chất là phóng viên giả dạng, lén quay trong cuộc gặp với ông Hugg tại một nhà hàng. Trong đó, ông Hugg khoe về chức vụ và công việc của mình và sau đó nói nhiều thông tin nhạy cảm như hệ thống hạt nhân, vũ khí hóa học và các cuộc không kích của Mỹ tại Iran.
Đoạn video được nhà hoạt động bảo thủ James O'Keefe công bố. Ông O'Keefe là người sáng lập Project Veritas, tổ chức thường công bố các đoạn video quay lén nhằm làm mất uy tín truyền thông chính thống cũng như các nhóm cấp tiến.
Trong đoạn video vốn chưa được xác minh, ông Hugg nói Mỹ vẫn sở hữu các chất độc thần kinh như sarin và những chất đó được cất giữ tại cơ sở ở bang Maryland. Ông miêu tả về một vụ phơi nhiễm hóa học chết người trong phòng thí nghiệm và chi tiết các hệ thống phát hiện tên lửa. Ngoài ra, ông còn tuyên bố Mỹ không kích Iran có thể đã làm trẻ em thiệt mạng và gợi ý Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei có thể là mục tiêu nếu không thay đổi đường lối.
Việc tiết lộ những thông tin này, nếu đúng sự thật, có thể cấu thành tội vi phạm nghiêm trọng quy định về an ninh tác chiến và ngoại giao. Nếu những cáo buộc có thật, ông Hugg có thể bị truy tố vì tiết lộ thông tin mật hoặc thông tin nhạy cảm.
Người phát ngôn Lục quân Mỹ Cynthia Smith cho biết đã cho ông Hugg tạm đình chỉ công tác trong lúc điều tra vụ việc.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 14/5 cùng Tổng thống Donald Trump và phái đoàn nước này dự cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh.
Video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy trong lúc chờ hai lãnh đạo bước vào hội đàm, ông Rubio nhiều lần ngước nhìn và chỉ tay lên trần nhà của Phòng Đông tại Đại lễ đường Nhân dân.
Ông thể hiện vẻ mặt ngỡ ngàng khi trao đổi gì đó với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, như thể bị thu hút bởi lối kiến trúc, trang trí công phu của tòa nhà. Ông sau đó giơ ngón tay cái, thể hiện sự tán dương.
Nhiều tài khoản mạng xã hội bình luận hài hước rằng có lẽ đây là lần đầu tiên Ngoại trưởng Mỹ được thấy lối kiến trúc đẹp như vậy tại Trung Quốc. Tuy nhiên cũng có người cho rằng cách ông Rubio phản ứng như vậy cho thấy ông biết chiêm ngưỡng cái đẹp và đó là điều hết sức bình thường.
Phòng Đông nằm ở tầng hai Đại lễ đường Nhân dân, với phần trần được thiết kế theo kiến trúc truyền thống Trung Quốc, nổi bật là kết cấu "đấu củng" (hệ thống các thanh gỗ xếp chồng lên nhau) và "tào tỉnh" (kiểu trần giật cấp trang trí tinh xảo).
Trần sảnh nổi bật với ba hình bát giác lớn được chạm khắc gỗ tỉ mỉ, mỗi hình bát giác bao quanh một chiếc đèn chùm pha lê khổng lồ. Trên bức tường phía sau vị trí ngồi của phái đoàn Mỹ là bức tranh quy mô lớn dài 16 mét và rộng 3 mét mang tên "Mùa thu vàng U Yên".
Bức họa khắc họa cảnh sắc mùa thu ở miền bắc Trung Quốc và được đề chữ thư pháp của Chủ tịch Mao Trạch Đông. Trong nhiều thập kỷ qua, Phòng Đông là nơi diễn ra những cuộc gặp ngoại giao quan trọng nhất của Trung Quốc, bao gồm cả hội nghị thượng đỉnh năm 2017 giữa ông Tập và ông Trump.
Ngoại trưởng Rubio trước đó cũng gây chú ý vì trên chuyến Không lực Một di chuyển sang Trung Quốc đã mặc bộ đồ giống Tổng thống Venezuela Nicolas Marudo lúc bị đặc nhiệm Mỹ bắt. Trang phục này của ông Rubio đã gây rất nhiều đồn đoán trên mạng xã hội Trung Quốc.
"Tôi không có ý gì cả. Đó là một bộ đồ đẹp. Ý tôi là, tôi thích nó. Nó thoải mái", ông Rubio nói về bộ đồ, đùa thêm rằng nếu có vấn gì thì Tổng thống Maduro mới là người "bắt chước" vì ông đã sở hữu bộ đồ từ lâu.
Năm 2020, ông Rubio khi còn làm nghị sĩ nằm trong số 11 quan chức Mỹ bị Trung Quốc áp lệnh trừng phạt. Điều này đồng nghĩa với việc ông Rubio bị cấm nhập cảnh vào Trung Quốc và Bắc Kinh chưa từng thông báo về việc đưa ông ra khỏi danh sách này. Sự xuất hiện của ông trong chuyến đi tới Trung Quốc cũng gây xôn xao.
Phía Trung Quốc đã đổi cách phiên âm tên ông Rubio từ "Lô Bỉ Áo" sang "Lỗ Bỉ Áo", dường như để tránh việc ông không thể nhập cảnh. Quan chức Trung Quốc cũng khẳng định ông chỉ bị trừng phạt vì "lời nói và hành động nhắm vào Bắc Kinh khi còn là thượng nghị sĩ Mỹ".
