Làn sóng tăng giá bán ô tô đang càn quét thị trường xe năng lượng mới (NEV) của Trung Quốc. Theo hãng truyền thông Trung Quốc – Jiemian News, hơn 15 nhà sản xuất ô tô có quy mô lớn tại Trung Quốc, bao gồm cả BYD, Xiaomi và nhiều liên doanh ô tô đã thông báo tăng giá xe hoặc các cấu hình tùy chọn do chi phí chip lưu trữ và nguyên vật liệu như lithium carbonate tăng vọt.
Theo đó, từ cuối tháng 4.2026, BYD đưa ra thông báo về việc tùy chọn cảm biến laser ADAS “God’s Eye B” dành cho các dòng xe Dynasty, Ocean và Fangchengbao sẽ tăng giá từ 9.900 nhân dân tệ (khoảng 1.500 USD) lên 12.000 nhân dân tệ (khoảng 1.800 USD) và bắt đầu áp dụng từ tháng 5.2026.
Tiếp theo đó, Changan Nevo (Qiyuan) cũng đưa ra thông báo giá bán lẻ đề xuất chính thức cho mẫu Q07 SDA Intelligent Laser Edition sản xuất sau ngày 7.5 sẽ tăng thêm 3.000 nhân dân tệ (khoảng 400 USD). Trong cùng thời gian đó, GAC Aion cũng tăng giá các mẫu như Aion Y Younger và Aion S Plus từ 3.000 nhân dân tệ (400 USD) lên 6.000 nhân dân tệ (khoảng 900 USD).
Mẫu xe SU7 của Xiaomi ra mắt hồi tháng 3, cũng đã tăng 4.000 nhân dân tệ (khoảng 600 USD) với tất cả các phiên bản Standard, Pro và Max. Các thương hiệu liên doanh cũng đang chịu áp lực, dòng xe ID. của Volkswagen đã tăng giá từ 4.000 nhân dân tệ (600 USD) đến 7.000 nhân dân tệ (1.000 USD), trong khi Toyota bZ4X tăng 6.000 nhân dân tệ (900 USD).
Trong khi các tin đồn cho rằng Tesla sẽ tăng giá các phiên bản Model Y Long Range và Performance lần lượt là 18.000 nhân dân tệ (2.600 USD) và 20.000 nhân dân tệ (2.900 USD), Tesla Trung Quốc đã chính thức bác bỏ những thông tin vào ngày 15.5 vừa qua.
Tuy nhiên, Tesla Trung Quốc đã thắt chặt các ưu đãi tài chính. Chương trình ưu đãi đặc biệt lãi suất thấp 7 năm đã hết hạn vào ngày 30.4. Chương trình “vay dễ dàng” mới được giới thiệu vào ngày 13.5 cung cấp các điều khoản 5 năm với lãi suất và khoản trả trước khác nhau, làm tăng tổng chi phí sở hữu cho nhiều người mua xe. Các thương hiệu khác như Zeekr và Avatr cũng đã thu hẹp các ưu đãi tài chính.
Theo Car News China, nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này là do chi phí chuỗi cung ứng ngày càng leo thang. Lithium cacbonat dùng cho pin, có giá 75.000 nhân dân tệ/tấn (khoảng 11.000 USD/tấn) vào tháng 7 năm ngoái, hiện đã tăng vọt lên gần 200.000 nhân dân tệ (29.400 USD/tấn) chỉ trong chưa đầy một năm. Tính đến ngày 15.5, giá giao dịch ở mức khoảng 194.000 nhân dân tệ/tấn (khoảng 28.500 USD/tấn).
Bên cạnh đó, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) đã chuyển hướng sản xuất chip sang máy chủ AI, làm giảm nguồn cung chip lưu trữ dành cho ô tô. Giá của các chip này đã tăng khoảng 180% trong ba tháng qua, với bộ nhớ DDR5 cao cấp tăng hơn 300%. Theo ước tính của UBS được Jiemian trích dẫn, chỉ riêng việc tăng giá chip đã làm tăng thêm từ 3.000 – 7.000 nhân dân tệ (khoảng 400 – 1.000 USD) vào chi phí của một chiếc xe.
Hơn nữa, các mặt hàng như nhôm và đồng đã đạt mức giá cao kỷ lục. Với giá nhôm vượt quá 25.000 nhân dân tệ/tấn (khoảng 3.700 USD/tấn) và đồng đạt 100.000 nhân dân tệ/tấn (khoảng 14.700 USD/tấn), chi phí nguyên vật liệu cho một chiếc xe điện cỡ trung đã tăng khoảng 1.800 nhân dân tệ (300 USD).
Dữ liệu từ Hiệp hội ô tô hành khách Trung Quốc (CPCA) cho thấy, tỷ suất lợi nhuận của ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đã giảm xuống 3,2% trong quý đầu tiên năm 2026, trong đó riêng tháng 1 – 2.2026 đạt mức 2,9% thấp nhất trong khoảng 10 năm qua.
Tổng lợi nhuận ngành công nghiệp ô tô trong quý 1/2026 giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn 78,4 tỉ nhân dân tệ (khoảng 11,5 tỉ USD). Ông Cui Dongshu, Tổng thư ký Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc (CPCA) nhận định rằng, trong khi các nhà sản xuất ô tô điện cao cấp với biên lợi nhuận trên 20% có thể chịu đựng tốt hơn những cú sốc này, thì các nhà sản xuất phân khúc tầm trung và phổ thông đang phải vật lộn gần điểm hòa vốn.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng nhiều thương hiệu, bao gồm cả Leapmotor, hiện đang cân nhắc điều chỉnh giá. Dù vậy, việc tăng giá đồng loạt trên toàn thị trường khó có thể xảy ra do cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhưng kỷ nguyên giảm giá mạnh dường như đang nhường chỗ cho thời kỳ lạm phát do chi phí sản xuất.
Tại Tuần lễ Thiết kế Milan 2026, start-up ANY đã giới thiệu mẫu xe máy điện LUV1 với thiết kế khác lạ. Hãng gọi đây là “Life Utility Vehicle” (LUV) - tạm dịch là "phương tiện tiện ích cho cuộc sống" - nhằm định nghĩa một phân khúc hoàn toàn mới dành cho nhu cầu di chuyển đô thị: không hẳn là xe máy điện, xe tay ga hay xe chở hàng truyền thống.
Khung xe sử dụng kết cấu nhôm đúc áp lực cao dạng mô đun gồm hai phần. Hãng cho biết thiết kế này giúp dễ dàng mở rộng sản xuất quy mô lớn trong tương lai. Các tấm thân xe cũng có thể thay đổi, kết hợp với hệ thống giá chở hàng trước/sau và nhiều phụ kiện chống thời tiết.
Chiếc xe đạp dường như được điều khiển bằng một "người không có nửa thân trên" gây chú ý với người đi đường - Video: ETV Bharat
Những ngày gần đây, trên các tuyến phố tại thành phố Surat (Ấn Độ), nhiều người không khỏi bất ngờ khi chứng kiến một chiếc xe đạp ba bánh “tự di chuyển”, với bàn đạp liên tục quay dù không có người lái. Hình ảnh kỳ lạ này nhanh chóng được gọi bằng cái tên “Ghost Cycle” (xe đạp ma).
Đây là dự án kỹ thuật do Shivam Maurya - một nhà sáng tạo trẻ tại bang Gujarat - phát triển. Trước đó, Maurya từng gây chú ý với chiếc xe máy điện tự chế mang tên “Garuda Bike”, lấy cảm hứng từ các phương tiện trong phim viễn tưởng.
Ở phiên bản mới, Maurya tiếp tục phát triển ý tưởng xe không người lái nhưng tạo điểm nhấn bằng cách thay thế khung xe truyền thống bằng một cặp chân mannequin rỗng. Thiết kế này tạo cảm giác như có một người vô hình đang điều khiển phương tiện một cách tự nhiên, dù thực chất toàn bộ hệ thống hoạt động hoàn toàn tự động.
Theo chia sẻ của Maurya, chiếc "xe đạp ma" sử dụng mô-tơ đặt ở bánh trước để tạo chuyển động. Khi xe chạy, hai bánh phía sau quay theo, kéo theo hệ thống xích vận hành và làm bàn đạp chuyển động, từ đó khiến “đôi chân giả” thực hiện thao tác đạp xe. Cơ chế này ngược lại với xe đạp thông thường, vốn dùng lực đạp để làm quay bánh sau.
Trong quá trình thử nghiệm ngoài đường, chiếc xe đã thu hút sự chú ý lớn từ người đi bộ, đặc biệt là trẻ em, khi chứng kiến một chiếc xe đạp “không người” nhưng vẫn hoạt động trơn tru.
Shivam cho hay: "Khi chúng tôi mang chiếc xe đạp này ra đường để thử nghiệm, mọi người đều kinh ngạc. Trẻ em còn hơi sợ khi nhìn thấy cảnh tượng này, bởi vì mặc dù không có ai ngồi trên xe, nhưng bàn đạp vẫn tự chuyển động".
Dự án được Maurya thực hiện cùng cộng sự Gurpreet Arora, với tổng chi phí khoảng 35.000 rupee (9,8 triệu đồng), mất ba tháng chế tạo. Xe có thể được điều khiển bằng tay cầm từ xa hoặc thông qua ứng dụng trên điện thoại. Ngoài ra, nhóm phát triển cho biết xe còn có thể được lập trình để di chuyển theo lộ trình định sẵn.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố trình diễn, Maurya kỳ vọng công nghệ này có thể ứng dụng trong thực tế, như phục vụ giao hàng tự động hoặc tuần tra an ninh trong các đô thị thông minh trong tương lai.
Với người lái ô tô, khái niệm "giữ khoảng cách an toàn" là quy tắc cơ bản, bắt buộc sử dụng trong hầu hết tình huống, đặc biệt khi di chuyển trên cao tốc. Với đặc thù các tuyến cao tốc, phương tiện phải chạy tốc độ cao nên giữ cự ly an toàn là điều rất quan trọng.
Tuy nhiên, trên những tuyến đường này, tình trạng bám đuôi, "điền vào chỗ trống" vẫn diễn ra hàng ngày. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến các vụ tai nạn liên hoàn thời gian qua.
Một trong những lý do phổ biến nhất khiến tài xế không giữ khoảng cách an toàn là tâm lý hiếu thắng, không muốn bị người khác "điền vào chỗ trống". Nếu đi theo đúng quy định tại điểm a, khoản 2, điều 11, Thông tư 38/TT-BGTVT, ở tốc độ 100 - 120 km/giờ, phải duy trì khoảng cách 100 m với xe phía trước để đảm bảo an toàn. Đây là khoảng trống tương đối lớn, các phương tiện di chuyển có thể tạt đầu, chen vào liên tục.
Tình trạng bị cắt ngang đột ngột gây ức chế, khiến người lái bám sát xe trước nhằm bảo vệ làn đường đang đi, làm hạn chế không gian phản xạ trong tình huống bất ngờ.
Với một số mẫu xe đời mới, có công nghệ hỗ trợ phanh khẩn cấp phía trước hay tính năng kiểm soát hành trình thích ứng (Adaptive Cruise Control) cũng khiến tài xế chủ quan. Thực tế, các công nghệ này chỉ nằm ở góc độ hỗ trợ, hoàn toàn không thể thay thế khả năng xử lý, tập trung của người lái.
Ngoài ra, áp lực từ các phương tiện phía sau cũng phần nào ảnh hưởng đến quyết định giữ khoảng cách an toàn. Tình trạng xe sau liên tục nháy đèn, bấm còi xin vượt dễ tạo ra tâm lý bất an với người lái xe phía trước. Để tránh bị làm phiền, nhiều tài xế chọn cách tăng tốc, rút ngắn cự ly với xe phía trước để "mở đường" cho xe sau vượt. Hành động này cũng dẫn đến nhiều phương tiện chạy sát nhau, khiến nguy cơ tai nạn liên hoàn tăng cao hơn nếu có xe phía trước phanh gấp.
Ở dải tốc độ 100 km/giờ, mỗi giây phương tiện sẽ di chuyển được 28 m. Giữ khoảng cách tối thiểu 100 m tương đương với việc tài xế có khoảng 3,6 giây để phản ứng trước khi xảy ra va chạm. Đây là thời gian vừa đủ để bộ não đánh giá nguy hiểm, người lái kịp thời xử lý tình huống.
Trên các tuyến cao tốc hiện nay đã lắp đặt biển báo cự ly 50 m, 100 m, 150 m và 200 m. Đây là tham chiếu quan trọng giúp tài xế đo lường chính xác khoảng cách thay vì ước lượng bằng cảm tính. Ngoài ra, quy tắc 3 giây là phương pháp thực dụng nhất để đảm bảo an toàn. Tài xế chọn một vật cố định bên đường và bắt đầu đếm khi xe trước đi qua. Nếu sau 3 giây xe mình mới đến điểm đó thì đồng nghĩa khoảng cách đang được duy trì an toàn.
Theo quy định hiện nay, mức phạt đối với hành vi không giữ khoảng cách an toàn giữa hai xe theo quy định, dẫn đến tai nạn giao thông bị phạt tương đối nặng. Theo điểm a, khoản 10, điều 6, Nghị định 168/2024/NĐ-CP, lỗi này bị phạt 20 - 22 triệu đồng và bị trừ 10 điểm bằng lái theo điểm d, khoản 16, điều 6 cùng Nghị định.
Nghiêm trọng hơn, nếu vụ tai nạn làm chết từ 1 người trở lên, khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự.
Nếu vụ tai nạn gây thiệt hại tài sản từ 100 triệu đồng trở lên hoặc khiến nạn nhân bị thương tích từ 61% trở lên, người vi phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 260, Bộ luật Hình sự. Theo điểm a, khoản 8, điều 6, Thông tư 72/2024/TT-BCA, khi phát hiện các dấu hiệu này, lực lượng Cảnh sát giao thông phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để xử lý theo tố tụng hình sự. Đây là ranh giới pháp lý buộc tài xế phải tuyệt đối tuân thủ quy định về khoảng cách.
