Doãn Linh Chi (Hà Nội) đặt cặp vé khứ hồi đi Thanh Đảo của Shandong Airlines, khởi hành ngày 12/4. Một tuần trước chuyến đi, cô nhận thông báo hủy cả hai chiều.
Đơn vị đại lý du lịch trực tuyến (OTA) đề xuất đổi lịch sang tháng 5 do hãng này hủy toàn bộ chuyến đến Thanh Đảo trong tháng 4. Do không thể hủy phòng khách sạn đã đặt cọc, Chi đành chấp nhận chờ hãng hoàn tiền vé cũ, đồng thời chi thêm 300.000 đồng mua vé mới của Shenzhen Airlines.
Chuyến bay thay thế phải quá cảnh tại Thâm Quyến với thời gian chờ lên tới 11 giờ, khiến lịch trình vui chơi của cô bị rút ngắn gần một ngày.
Trải nghiệm của Linh Chi không phải cá biệt. Trên các diễn đàn du lịch Trung Quốc, nhiều nhóm khách tự túc cũng phản ánh tình trạng bị hủy chuyến sát ngày bay.
Theo khảo sát, làn sóng điều chỉnh lịch trình này đang tác động trực tiếp đến các doanh nghiệp lữ hành lớn.
Tình trạng hủy chuyến rộ lên từ giữa tháng 3 và lịch hủy của nhiều hãng đã kéo dài đến tháng 6.
Đại diện một công ty lữ hành tại TP HCM cho biết, Sichuan Airlines đã thông báo hủy tổng cộng 12 chuyến trong tháng 5 và tháng 6 đối với chặng TP HCM – Thành Đô; Juneyao Air cũng cắt giảm gần 20 chuyến chặng TP HCM – Thượng Hải trong tháng 6.
Theo ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du Lịch Việt, nhiều đối tác hàng không chặng Trung Quốc như Lệ Giang, Thượng Hải, Thành Đô đã cắt giảm ít nhất 50% tần suất.
Tình trạng này xảy ra ở cả phân khúc bay thương mại lẫn thuê nguyên chuyến (charter). Ông Vũ nhận định nguyên nhân chính là “hiệu quả khai thác thấp trong bối cảnh giá nhiên liệu tăng cao”.
Từ đầu tháng 4, hơn 10 đoàn khách quốc tế của doanh nghiệp này đã phải thay đổi ngày khởi hành, chặng bay hoặc chuyển hướng điểm đến. Công ty cũng phải tạm dừng bán tour đi Lệ Giang, Trương Gia Giới do lịch bay quá bấp bênh.
Tại Hà Nội, ông Nguyễn Ngọc Tùng, Giám đốc Danh Nam Travel, cho biết có tới 90% các đoàn tour charter đến Trung Quốc bị hủy, tập trung vào các tuyến mới hoặc kén khách như Hà Nội đi Trương Gia Giới – Phượng Hoàng Cổ Trấn, Nội Mông, Hải Nam, Thạch Gia Trang, hay Ân Thi – Phượng Hoàng Cổ Trấn. Ngược lại, các tuyến truyền thống có lượng khách ổn định như Bắc Kinh, Thượng Hải hay Cửu Trại Câu ít bị biến động hơn.
Cùng tình cảnh, bà Lưu Thị Thu, Phó giám đốc Hoàng Việt Travel, cho biết doanh nghiệp đang “đau đầu” khi số đoàn khách bị ảnh hưởng (tính cả lượng khách gửi vào các liên minh lữ hành) lên tới gần 100 đoàn.
Riêng tuyến Hà Nội – Phượng Hoàng Cổ Trấn vốn duy trì 7-8 chuyến mỗi tháng, sau chuyến cuối cùng ngày 30/4, toàn bộ lịch bay charter trong tháng 5 và tháng 6 đã bị hủy bỏ, buộc công ty phải hoàn tiền cho khách.
Để ứng phó với giá xăng dầu leo thang, các hãng bay thường chọn giải pháp dồn khách từ các khung giờ thưa sang chuyến bay cao điểm để tăng tỷ lệ lấp đầy, hoặc tăng phụ phí nhiên liệu. Các tour charter vốn là dòng sản phẩm giá rẻ, phụ thuộc lớn vào mức trợ giá từ các địa phương Trung Quốc. Khi chi phí vận hành hàng không tăng, khoản hỗ trợ này không còn đủ bù đắp. Nếu doanh nghiệp nâng giá tour theo chi phí thực tế sẽ rất khó bán, dẫn đến nguy cơ thua lỗ lớn.
Theo bà Thu, nhiều tour tuyến nước ngoài khác cũng bị ảnh hưởng nhưng các tour du lịch Trung Quốc ảnh hưởng lớn nhất do nhu cầu cao.
Theo tờ Travel Daily (Trung Quốc), làn sóng hủy chuyến diện rộng tại nước này trong tháng 4 tập trung mạnh vào các tuyến bay quốc tế đến Đông Nam Á và Nhật Bản. Căng thẳng địa chính trị tại eo biển Hormuz đẩy giá dầu thô lên cao, buộc các hãng phải thu hẹp năng lực vận hành để giảm lỗ. Ví dụ, hơn 50% đường bay Trung Quốc – Nhật Bản đã bị hủy trong tháng 3.
Tại thị trường nội địa, tỷ lệ hủy chuyến tính đến giữa tháng 4 cũng chạm mức 15,1%. Phụ phí nhiên liệu tăng chỉ bù đắp được 20-30% chi phí dầu phát sinh thực tế do các hãng phải kìm giá vé để giữ chân hành khách, khiến người dân nước này có xu hướng chuyển sang đi tàu cao tốc, du lịch trong nước thay vì các chuyến bay đường dài.
Trước mắt, để giảm thiểu rủi ro, các công ty lữ hành Việt Nam đang điều chỉnh lại chiến lược. Đại diện Hoàng Việt Travel cho biết sẽ ưu tiên chọn các hãng hàng không lớn, đồng thời đẩy mạnh các tour Trung Quốc đường bộ qua cửa khẩu do phân khúc này không chịu ảnh hưởng từ giá vé máy bay, giá tour chỉ tăng nhẹ.
Danh Nam Travel chọn phương án hỗ trợ 50% mức phụ thu nhiên liệu cho khách (giảm từ 800.000 đồng xuống 400.000 đồng), hoặc hỗ trợ hủy tour miễn phí nếu khách không đồng ý đóng thêm. Trong khi đó, Du Lịch Việt nhanh chóng chuyển hướng dòng khách sang các sản phẩm nội địa đường bộ hoặc tàu hỏa để giảm rủi ro cho khách.
Ở góc độ lạc quan hơn, bà Nguyễn Nguyệt Vân Khanh, Giám đốc Ban Tiếp thị Vietravel, nhận định tình trạng hủy chuyến hiện tại vẫn mang tính cục bộ theo từng hãng chứ chưa lan rộng toàn thị trường, du khách vẫn có thể chủ động đặt tour hè.
“Với ngành lữ hành, chuẩn bị phương án dự phòng là yêu cầu bắt buộc khi vận hành các hành trình có sử dụng dịch vụ hàng không”, bà Khanh nói. Công ty đã lên kịch bản tìm chuyến bay thay thế cùng ngày, đổi khung giờ, điều chỉnh điểm nối chuyến hoặc linh hoạt sắp xếp lại thứ tự tham quan, dịch vụ khách sạn, xe đưa đón để đảm bảo hành trình cho khách.
Đối với nhóm khách du lịch tự túc, ông Phạm Anh Vũ khuyến nghị nên ưu tiên mua hạng vé máy bay có điều kiện hoàn đổi linh hoạt và mua kèm bảo hiểm du lịch có quyền lợi hoãn, hủy chuyến. Khách nên đặt dịch vụ qua các đơn vị lữ hành uy tín.
“Khi sự cố xảy ra, khách không chỉ cần thông tin mà cần một ê kíp xử lý chỗ thay thế, điều chỉnh khách sạn, xe, chương trình và hỗ trợ đòi quyền lợi bồi thường theo đúng quy định mới”, ông nói.
Đôi khi các hãng hàng không thường bán nhiều vé hơn số ghế thực tế. Đây là một phần trong quy trình vận hành của các hãng hàng không, nhất là vào mùa cao điểm. Khi đó, những hành khách kém may mắn sẽ không có chỗ trên chuyến bay. Tình trạng này thường được gọi là "bumping" (ép khách rời chuyến).
Hành khách sẽ phải làm gì khi rơi vào tình huống này? Dưới đây là những điều cần biết, những việc cần làm nếu rơi vào hoàn cảnh đó.
Hãng hàng không có được bán quá số ghế không?
Việc các hãng hàng không bán quá số ghế (overbook) của máy bay hoàn toàn hợp pháp. Theo Jesse Neugarten, người sáng lập Dollar Flight Club, dịch vụ thông báo vé máy bay giá rẻ, họ làm việc này "mọi lúc".
"Các hãng hàng không được phép bán nhiều vé hơn số ghế vì dựa trên dữ liệu lịch sử về tỷ lệ người bỏ vé, không đến làm thủ tục. Hãy coi đó là một bài toán xác suất. Phần lớn các trường hợp đều ổn, nhưng thỉnh thoảng việc bỏ chuyến không xảy ra, dẫn tới có hành khách không được bay", ông nói.
Ai là người dễ bị "mời" xuống máy bay nhất?
Nếu không có ai tự nguyện nhường chỗ, hãng hàng không sẽ tuân theo các tiêu chí cụ thể để quyết định ai phải ở lại. Việc này không ngẫu nhiên.
"Những người check in muộn, đặt vé hạng phổ thông cơ bản (basic economy) hoặc chưa có số ghế thường bị đưa vào danh sách "bumping". Những người đi du lịch một mình cũng dễ bị chọn vì hãng dễ sắp xếp chuyến bay khác cho họ", ông Neugarten giải thích. Ngược lại, ông nói nếu bạn có thẻ thành viên hạng cao, mua vé giá cao hoặc check in sớm, khả năng bị bỏ lại rất thấp.
Nếu rơi vào tình huống này, đừng quá lo lắng. Hãy giữ bình tĩnh và ở lại khu vực cửa khởi hành. Neugarten khuyên hành khách yêu cầu nhân viên cung cấp văn bản (hoặc bất kỳ giấy tờ nào) giải thích vì hãng có nghĩa vụ làm việc này. Sau đó, hãy kiểm tra ứng dụng của hãng hàng không để tìm các chuyến bay thay thế.
"Trong nhiều trường hợp, hành khách có thể tự đặt lại vé trên ứng dụng nhanh hơn là chờ đợi xếp hàng", ông nói.
Hành khách cũng nên hỏi nhân viên về các khoản bồi thường và những gì họ có thể hỗ trợ để đưa mình tới điểm đến, chẳng hạn một ghế trên chuyến bay kế tiếp, voucher ăn uống hay chỗ ở khách sạn nếu bị hoãn chuyến qua đêm.
Neugarten khuyên bất kỳ ai bị "bumping" hãy lên tiếng. "Bạn có nhiều quyền lực hơn bạn nghĩ. Hãy nhớ việc bị đẩy lại không có nghĩa phải tiếp tục bay với cùng hãng hàng không đó. Nên hỏi liệu họ có thể sắp xếp cho bạn bay hãng khác không. Nhiều nhân viên mặt đất có thể làm điều đó, nhưng họ sẽ không làm trừ khi bạn yêu cầu", ông nói.
Ngoài ra, nếu chuyến bay mới đến nơi muộn hơn chuyến ban đầu hơn một tiếng, hành khách có thể được bồi thường bằng tiền mặt. Cụ thể, chuyến bay chậm từ 1 đến 2 tiếng (nội địa) hoặc 1-4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 200% giá vé một chiều. Nếu chuyến bay chậm trên 2 tiếng (nội địa) hoặc 4 tiếng (quốc tế), hành khách có quyền nhận 400% giá vé một chiều.
Cần lưu ý khoản bồi thường này chỉ áp dụng cho những hành khách bị từ chối lên máy bay không tự nguyện. Nếu bạn được yêu cầu tự nguyện nhường chỗ, bạn có thể (và nên) thương lượng. Hãy yêu cầu tiền mặt thay vì phiếu giảm giá và đừng ngại xin hỗ trợ ăn uống hoặc khách sạn.
Tại sao nên đòi tiền mặt? Lý do voucher có thể hết hạn, có các ngày bị hạn chế sử dụng hoặc đi kèm với nhiều điều kiện rắc rối. Và cuối cùng, Neugarten nhấn mạnh, hãy yêu cầu xác nhận thỏa thuận bằng văn bản.
Làm gì để tránh bị "mời" xuống máy bay
- Check in sớm: Đây là cách đơn giản nhất. Bạn làm thủ tục càng sớm, khả năng mất chỗ càng thấp.
- Chọn ghế trước: Có một số ghế cụ thể trên vé giúp hãng nhận diện chỗ của bạn đã được "chốt". Tuy nhiên, điều này không bảo đảm 100%.
- Bay vào giờ thấp điểm: Các ngày lễ hoặc cuối tuần thường dễ bị đông. Nếu lịch trình cho phép, hãy chọn bay giữa tuần hoặc sáng sớm.
- Trung thành với một hãng hàng không: Những hành khách bay thường xuyên và có thẻ thành viên hạng cao hiếm khi bị "mời" ở lại.
- Đặt hạng vé cao hơn: Vé phổ thông cơ bản luôn đứng cuối danh sách ưu tiên. Nếu cần đảm bảo đến nơi đúng giờ, hãy trả thêm một chút phí cho vé phổ thông tiêu chuẩn.
Ngày 13/5, lãnh đạo Công an phường An Khê, thành phố Đà Nẵng cho biết, đơn vị đã phối hợp hỗ trợ một du khách người Kyrgyzstan tìm lại điện thoại bị thất lạc sau khi đã kết thúc chuyến du lịch và trở về nước.
Trước đó, ngày 7/5, chị Sineva Anna đã nhắn tin đến Công an phường An Khê trình báo việc làm mất điện thoại iPhone 13 Promax trong thời gian du lịch tại Đà Nẵng từ ngày 24/4.
Theo chị Sineva Anna, trong điện thoại lưu giữ nhiều dữ liệu cá nhân cùng hình ảnh, kỷ niệm trong chuyến du lịch tại Việt Nam nên chị rất lo lắng.
Tiếp nhận thông tin, Công an phường An Khê phối hợp với trinh sát Phòng Cảnh sát hình sự Công an thành phố Đà Nẵng truy tìm tài sản. Thu thập manh mối thông qua các kênh liên lạc khác nhau, lực lượng chức năng đã tìm thấy chiếc điện thoại và kết nối trao trả cho nữ du khách tại Kyrgyzstan.
Biết tin tài sản đã được tìm thấy, chị Anna bày tỏ sự bất ngờ và xúc động trước sự nhiệt tình của lực lượng công an và người dân Đà Nẵng. Nữ du khách cho biết bản thân gần như không còn hy vọng tìm lại chiếc điện thoại sau nhiều ngày thất lạc và đã trở về Kyrgyzstan.
“Tôi biết ơn sâu sắc nhất đến Công an phường An Khê và toàn thể những người tốt bụng đã tìm thấy chiếc điện thoại bị mất. Tôi không thể tưởng tượng nổi họ đã làm thế nào. Thành thật mà nói, tôi thậm chí không ngờ mình sẽ lấy lại được điện thoại”, chị Sineva Anna bày tỏ trong tin nhắn gửi Công an phường An Khê.
Xu hướng lựa chọn thực phẩm lành mạnh, tiện lợi đang mở ra diện mạo mới cho món bánh mì quen thuộc của người Việt.
Tại Lễ hội Bánh mì 2026 đang diễn ra ở công viên Lê Văn Tám, TP.HCM, các dòng bánh mì plant-based từ gạo Việt Nam rất phong phú, bao gồm bánh mì gạo nguyên cám, bánh mì gạo huyết rồng nguyên cám, bánh mì que gạo, Shokupan gạo nguyên cám...
Bà Hồ Thị Thanh Nhiên - Nhà sáng lập & Tổng giám đốc điều hành Công ty CP O Plant-based Food - cho biết doanh nghiệp đã sản xuất ra dòng bánh mì với nguyên liệu chính từ gạo Việt Nam, dựa trên ý tưởng bảo tồn giữ gìn nền văn minh lúa nước và nâng cao giá trị nông sản Việt, đặc biệt là lúa gạo.
Công ty đang phát triển bộ sưu tập bánh mì "Nàng Gạo" từ các giống lúa cổ truyền (lúa nổi, lúa mùa 6 tháng) mang hàm lượng dinh dưỡng cao như bánh mì gạo nguyên cám lúa nổi Nàng Tây Đùm... So với thời điểm cuối năm ngoái, doanh thu từ dòng sản phẩm bánh mì gạo Việt Nam đã tăng khoảng 300%, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn từ cả người tiêu dùng lẫn các đối tác bán lẻ.
Chị Sophie Dubois (29 tuổi, Pháp) cho biết đất nước chị vốn nổi tiếng với bánh mì, đặc biệt là baguette. Tuy nhiên đối với các sản phẩm bánh mì thuần Việt 100%, làm từ gạo như thế này lại gây ấn tượng mạnh.
"Tôi không nghĩ rằng gạo cũng có thể làm được bánh mì, hương vị cũng không hề thua kém các loại bánh mì nguyên cám mà tôi đã từng thử trước đây, nhưng giá thành thì vẫn rất rẻ", chị nói, đồng thời cho biết chị sẽ mua thêm để làm quà khi quay trở về nước.
Chị Nguyễn Thị Thanh Thảo - Trưởng phòng marketing ABC Bakery - cho hay cũng trong khuôn khổ Lễ hội Bánh mì năm nay, nhiều sản phẩm làm từ nông sản Việt cũng được thực khách rất đón nhận.
Từ sớm, hàng dài người đã xếp hàng để mua và trải nghiệm sản phẩm bánh mì thanh long cùng với bò kho, bánh mì kẹp thịt của ABC Bakery.
Theo ông Nguyễn Phúc Hưng - Phó phòng vận hành Bread Talks Việt Nam, xu hướng ăn uống lành mạnh đã bắt đầu từ sau dịch, nhưng từ đầu năm nay, các sản phẩm này đã trở thành một xu hướng lớn và bán rất chạy tại các chuỗi cửa hàng.
"Các dòng bánh mì ngũ cốc và bánh mì lạc dành cho người tập luyện thể thao hay gia đình có con nhỏ đang là những mặt hàng chủ lực, dù có giá thành cao hơn so với các loại bánh thông thường", ông Hưng nói.
