Câu chuyện một người đàn ông người Mỹ sống sót kỳ diệu sau khi bị sét đánh trúng 4 lần không chết khiến nhiều người không khỏi rùng mình.
Gary Reynolds một công nhân xưởng gỗ ở Mỹ đã sống sót sau 4 lần bị sét đánh trong suốt gần 20 năm. Nhưng theo ông, điều đáng sợ nhất không chỉ là khoảnh khắc dòng điện xuyên qua cơ thể, mà là những thay đổi âm thầm kéo dài sau đó.
Được biết, lần đầu tiên Gary gặp nạn là vào năm 2007, khi ông đang lấy nước ngọt từ chiếc tủ lạnh đặt ngoài gara trong lúc trời có giông bão. Cú sét khiến ông bị điện giật nghiêm trọng, phải nằm liệt giường nhiều tháng vì đau đớn.
Ông kể rằng sau tai nạn, cơ thể và tâm trí mình như biến thành một con người khác:
“Bề ngoài bạn vẫn vậy, mọi thứ xung quanh vẫn vậy, nhưng bên trong thì hoàn toàn không còn như trước nữa.”
Không chỉ chịu tổn thương thể chất, Gary còn gặp khó khăn trong việc tập trung, trí nhớ suy giảm và ngay cả những công việc đơn giản cũng trở nên nặng nề. Sau đó, ông được chẩn đoán mắc chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).
Điều đáng kinh ngạc là chỉ 11 tháng sau, Gary tiếp tục bị sét đánh lần thứ hai dù xác suất xảy ra trường hợp này cực kỳ hiếm. Ông nhớ lại mình thức dậy lúc 2 giờ sáng với cơn đau đầu dữ dội, ngồi cạnh cửa sổ mở thì bất ngờ cảm thấy luồng điện chạy xuyên qua tay, khiến một nửa bàn tay đỏ rực.
Những di chứng kéo dài khiến sức khỏe của Gary ngày càng suy giảm. Ông thường xuyên chóng mặt, mất khả năng cầm nắm ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến công việc tại xưởng gỗ. Áp lực kinh tế và tinh thần cũng khiến cuộc hôn nhân kéo dài gần 20 năm của ông tan vỡ.
Sau này, Gary chuyển đến Bắc Carolina để bắt đầu cuộc sống mới, tái hôn và làm việc tại một xưởng gỗ khác. Tuy nhiên, bi kịch vẫn chưa dừng lại. Ông tiếp tục bị sét đánh lần thứ ba vào năm 2016 tại ngôi nhà trên sườn núi, và lần thứ tư vào năm 2022 khi đang ngồi xem tivi cùng các cháu.
“Có cảm giác như sét đang tìm đến tôi vậy,” ông nói với bác sĩ trị liệu.
Theo các chuyên gia, mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 240.000 trường hợp bị thương do sét đánh và khoảng 10% trong số đó tử vong. Tuy nhiên, với nhiều người sống sót, những di chứng về thần kinh và tâm lý mới là điều ám ảnh nhất, theo Daily Mail.
Một số nạn nhân phải chịu bỏng mãn tính, tổn thương thần kinh hoặc PTSD kéo dài nhiều năm. Trong khi đó, cũng có những trường hợp hiếm gặp cho biết thị lực được cải thiện hoặc một số vết thương cũ tự hồi phục sau tai nạn.
Theo Hiệp hội Hoàng gia về Phòng ngừa Tai nạn của Anh, các nhóm có nguy cơ cao gồm:
Người chơi golf
Người leo núi, đi bộ đường dài
Vận động viên bơi lội
Công nhân xây dựng
Ngư dân và người đi thuyền
Người cắm trại ngoài trời
Nông dân và người làm việc ngoài đồng
Những người thường xuyên sử dụng dụng cụ kim loại ngoài trời
Sét đánh vào người theo cách nào?
Các chuyên gia cho biết sét có thể gây thương tích theo 3 cơ chế chính:
Đánh trực tiếp vào cơ thể
Truyền điện từ vật thể bị sét đánh sang người
Lan truyền dòng điện qua mặt đất
Sét là hiện tượng thời tiết cực đoan mang tính ngẫu nhiên, vì vậy không tồn tại vị trí nào được xem là an toàn tuyệt đối khi dông sét xảy ra. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của các chuyên gia, việc chủ động theo dõi thời tiết và tìm nơi trú ẩn kịp thời trong mùa mưa bão có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ bị sét đánh cũng như hạn chế tổn thương nghiêm trọng.
Trước hết, mỗi người cần thường xuyên cập nhật thông tin dự báo thời tiết, đặc biệt khi có dấu hiệu mưa giông như mây đen dày, gió mạnh hoặc không khí lạnh đột ngột.
Khi phát hiện giông sắp xảy ra, nên nhanh chóng tìm nơi trú ẩn trong nhà kiên cố. Khi ở trong nhà, cần đứng xa cửa sổ, cửa ra vào và tránh tiếp xúc với các thiết bị điện. Hạn chế sử dụng điện thoại, trừ trường hợp thật sự cần thiết. Đồng thời rút phích cắm các thiết bị điện để phòng sét lan truyền qua đường dây. Tránh đứng gần các khu vực ẩm ướt như phòng tắm, bồn nước hoặc vòi nước, cũng như giữ khoảng cách tối thiểu 1 mét với các vật dẫn điện.
Nếu đang ở ngoài trời và không thể tìm nơi trú ẩn, cần tránh xa cây cao, đỉnh đồi, khu vực trống trải; không đứng gần cột điện hoặc đường dây tải điện. Nên bỏ các vật kim loại đang mang theo người vì chúng có thể dẫn điện. Không đứng hoặc ngồi gần nhau theo nhóm để giảm nguy cơ bị ảnh hưởng đồng thời.
Trong trường hợp buộc phải ở giữa vùng trống, hãy ngồi xổm, khép hai chân, cúi thấp người nhưng không nằm xuống đất, đồng thời dùng tay che tai để hạn chế ảnh hưởng của sóng xung kích. Nếu ở trong rừng, nên chọn khu vực cây thấp và thưa, tránh đứng dưới cây cao. Khi cảm thấy tóc dựng lên hoặc có cảm giác tê như điện, đó là dấu hiệu nguy hiểm – cần lập tức hạ thấp người và tránh tiếp xúc với mặt đất bằng tay.
Với phương tiện giao thông như ô tô, tàu hỏa hoặc xe buýt có vỏ kim loại kín, người bên trong được xem là tương đối an toàn nếu không chạm vào phần khung kim loại và không thò người ra ngoài. Ngược lại, các phương tiện hở hoặc không có lớp vỏ kim loại bảo vệ có thể tiềm ẩn nguy cơ cao hơn. Sau cơn giông, nên chờ ít nhất 30 phút sau tiếng sét cuối cùng rồi mới tiếp tục hoạt động ngoài trời.
Đối với nhà cao tầng, việc lắp đặt hệ thống chống sét là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế xây dựng.
Ở khu vực nông thôn và miền núi, trồng cây xanh phân tán hợp lý có thể góp phần giảm nguy cơ sét đánh. Tuy nhiên, cần tránh trồng cây quá cao hoặc sát công trình nhà ở để đảm bảo an toàn.
Tối 15/5, tại khu di tích lưu niệm Bác Hồ ở làng Dương Nỗ, phường Dương Nỗ, thành phố Huế nhân chứng và nghệ nhân đến từ vùng cao A Lưới đã tái hiện nghi lễ đồng bào các dân tộc thiểu số mang họ Hồ.
Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động lễ hội làng Dương Nỗ năm 2026 nhân kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890-2026), thể hiện lòng biết ơn, sự kính trọng của đồng bào miền Tây thành phố Huế dành cho Bác Hồ.
Các nhân chứng và nghệ nhân đã tái hiện nghi lễ vốn đã diễn ra trong thực tế khi đồng bào A Lưới nghe tin Bác Hồ qua đời năm 1969, đọc diễn văn tri ân công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, vì hạnh phúc nhân dân.
Đồng bào các dân tộc miền Tây thành phố Huế tuyệt đối tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, dành những tình cảm thiêng liêng sâu nặng đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh, nguyện suốt đời mang họ Hồ để ghi lòng tạc dạ công ơn trời biển của Người. Sau này, ai sinh con đẻ cái cũng tự nguyện lấy họ của Bác đặt cho con.
Giữa đại ngàn Trường Sơn, các già làng, trưởng bản cùng toàn thể đồng bào dân tộc cùng hướng ra miền Bắc, hướng về Bác Hồ muôn vàn kính yêu thề nguyện: “Ai ăn ở hai lòng sẽ bị Giàng phạt, trời bắt tội, tàn lụi như cây gỗ mục trong rừng, như dòng suối cạn khô, như cỏ cây cháy rụi…”.
Theo đại diện ban tổ chức, đến nay, các xã vùng cao A Lưới có gần 12.000 người mang họ Hồ, chiếm trên 40,3% dân số; các xã vùng Nam Đông cũ có hơn 2.600 người họ Hồ. Dân tộc Pa Cô có nhiều người mang họ của Bác nhất, với trên 7.000 người.
Nghệ nhân ưu tú, già làng Hồ Văn Hạnh (xã A Lưới 1) cho biết đồng bào dân tộc thiểu số miền núi thành phố Huế luôn tự hào khi được mang họ Hồ. Đây là sự đột phá vượt qua mọi khuôn khổ quy định của luật tục, bổ sung “những điều khoản mới” thiêng liêng vào hệ thống luật tục trong di sản văn hóa của dân tộc thiểu số ở Huế.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Bang (Hội Khoa học lịch sử thành phố Huế), việc đồng bào các dân tộc thiểu số ở thành phố Huế và tỉnh Quảng Trị mang họ Hồ của Chủ tịch Hồ Chí Minh diễn ra trong các thời điểm lịch sử khác nhau.
Trong ngày 5/9/1969, tại dốc Cu Bồi già (nay thuộc tỉnh Xalavan, Lào), Khu ủy Trị - Thiên tổ chức lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sau buổi lễ trang trọng và đầy xúc động, nhiều bản, làng người dân tộc, các đơn vị lực lượng vũ trang, cán bộ đã tự nguyện mang họ Bác Hồ.
Theo ông Bang, việc mang họ Hồ là hoàn toàn tự nguyện của đồng bào dân tộc miền cao xứ Huế, một hiện tượng độc đáo có tính cách mạng về văn hóa - xã hội cũng như chính trị, tư tưởng.
Ngày 19-4, ban tổ chức Liên hoan sinh viên kiến trúc toàn quốc cho biết đã công bố kết quả, trao giải thưởng cho các sinh viên và các trường đại học đoạt giải.
Liên hoan sinh viên kiến trúc toàn quốc được Hội Kiến trúc sư Việt Nam phối hợp cùng UBND TP.HCM, Hội Kiến trúc sư TP.HCM và Trường đại học Việt - Đức tổ chức.
Hơn 1.000 đại biểu, giảng viên, sinh viên đến từ 27 trường đại học đào tạo ngành kiến trúc trên cả nước tham dự liên hoan.
Trong khuôn khổ liên hoan, nhiều hoạt động sôi nổi, ý nghĩa được tổ chức liên tục từ ngày 15 đến 18-4, gồm: hội thảo khoa học tập trung vào mối quan hệ giữa kiến trúc - công nghệ - đô thị, triển lãm không gian sáng tạo, hoạt động trải nghiệm, giao lưu…
Điểm nhấn và thu hút sự quan tâm của sinh viên là cuộc thi tài năng sinh viên kiến trúc với nhiều nội dung thi như: thiết kế nhanh, ký họa, mỹ thuật, thiết kế đồ họa. Chủ đề liên hoan đặt ra yêu cầu sinh viên kiến trúc phải làm chủ công nghệ, đồng thời giữ vững giá trị nhân văn trong thiết kế.
Liên hoan không chỉ là sân chơi mà còn là không gian đối thoại học thuật, nơi thể hiện góc nhìn của thế hệ trẻ cũng như các chuyên gia và lực lượng đào tạo kiến trúc toàn quốc.
Liên hoan sinh viên kiến trúc toàn quốc được tổ chức định kỳ hai năm một lần. Năm nay các hoạt động của liên hoan được diễn tra tại Trường đại học Việt - Đức (phường Thới Hòa, TP.HCM, trước đây là thành phố Bến Cát, tỉnh Bình Dương) và Trung tâm Hội nghị và triển lãm (phường Bình Dương, TP.HCM).
Đây là khu vực tập trung nhiều khu công nghiệp và đô thị hiện đại, có tốc độ đô thị hóa nhanh, tiêu biểu cho quá trình phát triển công nghiệp đô thị của vùng Đông Nam Bộ.
Trong lĩnh vực việc làm, chỉ 7,8% người khuyết tật nặng có việc làm, so với hơn 78% ở người không khuyết tật.
Những con số này không chỉ phản ánh khoảng trống và sự thiếu hụt những cơ hội cho người khiếm thính, mà còn cho thấy một hệ thống vẫn còn nhiều khoảng cách để giúp người khiếm thính hòa nhập.
Tại Việt Nam, mặc dù đã có những chính sách hỗ trợ người khuyết tật, việc phát hiện và can thiệp sớm đối với trẻ khiếm thính vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt ở cấp cộng đồng.
Nhiều trẻ khuyết tật nghe, nói tại Việt Nam không được phát hiện và can thiệp sớm. Việc thiếu tiếp cận ngôn ngữ (ngôn ngữ ký hiệu hoặc ngôn ngữ nói có hỗ trợ) trong những năm đầu đời dẫn đến "nghèo ngôn ngữ", ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy và khả năng học tập.
Hệ quả là trẻ khó theo kịp chương trình học hòa nhập, tỉ lệ bỏ học cao, cơ hội học nghề bị thu hẹp ngay từ đầu.
Về cơ hội việc làm, nhiều người khuyết tật nghe, nói có khả năng làm việc tốt, thậm chí có những lợi thế như tập trung cao, khéo léo, nhưng họ vẫn gặp rào cản trong việc tiếp cận việc làm. Có thể kể đến thiếu dịch vụ phiên dịch viên ngôn ngữ ký hiệu (hoặc kinh phí cao và rất khó có thể chi trả cho các khoản này), doanh nghiệp chưa sẵn sàng tiếp nhận và điều chỉnh môi trường làm việc, định kiến không giao tiếp được nghĩa là không làm việc được,
Điều này khiến nhiều người phải chọn tự làm việc nhỏ lẻ, không ổn định, không được bảo vệ quyền lợi lao động.
Trong không gian công cộng, người khiếm khuyết như bị "vô hình hóa".
Ở nhiều nơi công cộng như nhà ga, sân bay chưa có các điều chỉnh tiếp cận thông tin với người khuêts tật nghe, nói, thông báo thiếu phụ đề, thiếu ngôn ngữ ký hiệu, thiết kế dịch vụ chưa tính đến người không nghe được. Khi đó, người khiếm thính trở thành người ngoài cuộc ngay trong chính xã hội của mình.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là nhận thức. Gần đây các chương trình trên tivi có phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu, mọi người đã biết hơn về cộng đồng này. Nhưng vẫn còn đó quan điểm rằng người khuyết tật nghe, nói "kém thông minh", không thể học cao, không thể làm việc chuyên môn.
Thực tế trên thế giới đã có nhiều chứng minh về khả năng của người điếc/khiếm thính có thể trở thành giáo viên, nghệ sĩ, kỹ sư, doanh nhân. Tại Việt Nam cũng có một số bạn điếc/khiếm thính đã tốt nghiệp đại học, đi làm và thậm chí có bạn còn đi du học, lấy bằng thạc sĩ tại nước ngoài. Con số tuy chưa cao nhưng đấy cũng là một điều khích lệ và điều đó cũng chỉ ra vấn đề không phải là khả năng - mà là cơ hội và môi trường.
Phát hiện sớm và can thiệp sớm giúp trẻ điếc/khiếm thính và gia đình định hướng sớm và thực hiện việc can thiệp sớm nhằm rút ngắn khoảng cách về ngôn ngữ cho trẻ so với các trẻ không khiếm thính khác.
Ngoài ra cần có chính sách sàng lọc sơ sinh, hỗ trợ cha mẹ học giao tiếp với con (ký hiệu hoặc nói).
Giao tiếp là chìa khóa của thành công, vì vậy nếu chúng ta giải quyết được các vấn đề trên thì đây là "chìa khóa vàng" quyết định 70-80% khả năng hòa nhập sau này của trẻ.
• Đào tạo giáo viên giáo dục đặc biệt - chuyên ngành.
• Có trợ giảng hoặc phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu.
• Phát triển song ngữ: ngôn ngữ ký hiệu và tiếng Việt.
• Nên thống nhất ngôn ngữ ký hiệu phổ thông tại Việt Nam.
• Có các chương trình hướng dẫn cha mẹ giúp trẻ khuyết tật nghe, nói phát triển giao tiếp và ngôn ngữ tại gia đình, nâng cao năng lực cho cha mẹ trong việc đồng hành nuôi dạy trẻ khiếm thính.
• Xây dựng mô hình "nơi làm việc hòa nhập".
• Đào tạo nội bộ về giao tiếp với người khuyết tật nghe, nói.
• Có chính sách tuyển dụng rõ ràng.
Người khuyết tật nghe, nói chiếm một lực lượng không nhỏ, vì vậy nếu khai khác được và giúp họ các kiến thức kỹ năng để có thể bước chân vào thị trường lao động thì sẽ giải quyết được hơn cả một vấn đề việc làm mà cả vấn đề an sinh, hướng đến cuộc sống độc lập, bình đẳng cho người khuyết tật nghe, nói và tận dụng được nguồn nhân lực đang bị bỏ quên.
• Tăng nội dung có phụ đề, ngôn ngữ ký hiệu.
• Kể câu chuyện thành công.
• Đưa hình ảnh người khuyết tật vào đời sống bình thường, không phải "ngoại lệ".
Người khuyết tật nghe, nói không cần sự thương hại. Họ cần cơ hội để được lắng nghe, theo cách của riêng mình. Một xã hội hòa nhập không phải là nơi người khuyết tật nghe, nói phải nỗ lực gấp đôi để "theo kịp", mà là nơi mọi người cùng bước chậm lại một chút để đi cùng nhau.
