Thái tử Abu Dhabi Sheikh Khaled bin Mohamed bin Zayed ngày 15/5 đã ra chỉ thị khẩn yêu cầu Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đẩy nhanh tiến độ tuyến đường ống dẫn dầu Tây – Đông thứ hai nối thẳng tới cảng Fujairah bên bờ vịnh Oman.
Đây không đơn thuần là một dự án hạ tầng dầu khí. Với UAE, nó là “tấm vé sinh tồn” trong bối cảnh eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển gần 20% dầu mỏ thế giới – liên tục đối mặt nguy cơ tê liệt vì xung đột địa chính trị.
Khi sở hữu tuyến xuất khẩu dầu trực tiếp ra đại dương, UAE có thể đưa “vàng đen” ra thị trường mà không còn phụ thuộc vào Hormuz – điểm nghẽn được ví như “yết hầu” của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Giải mã “yết hầu” chuỗi cung ứng
Theo Reuters, căng thẳng khu vực từ cuối tháng 2 đã khiến dòng chảy dầu qua Hormuz gián đoạn nghiêm trọng. Giá năng lượng toàn cầu lập tức biến động mạnh, còn nhiều quốc gia tiêu thụ lớn phải tính đến các biện pháp kiểm soát nhiên liệu.
Đối với bản thân UAE, thiệt hại kinh tế từ việc gián đoạn xuất khẩu là những con số biết nói. Trước khủng hoảng, quốc gia vùng Vịnh này duy trì sản lượng trên 3 triệu thùng/ngày. Tuy nhiên, các số liệu gần đây cho thấy sản lượng thực tế có thời điểm rơi xuống chỉ còn khoảng 1,8-2,1 triệu thùng/ngày.
Riêng trong tháng 3, Abu Dhabi được cho là mất doanh thu tương đương khoảng 1,5 triệu thùng dầu/ngày vì không thể xuất khẩu trơn tru khỏi vịnh Ba Tư. Đó là lý do dự án đường ống Tây – Đông thứ hai được đẩy lên mức ưu tiên cao nhất. Theo CNBC, khi hoàn thành vào năm 2027, ADNOC sẽ có thể tăng gấp đôi năng lực xuất khẩu qua cảng Fujairah.
Hiện tại, UAE chỉ có một lối thoát duy nhất là tuyến đường ống Habshan – Fujairah với công suất tối đa 1,8 triệu thùng mỗi ngày. Việc có thêm tuyến ống thứ hai mang lại cho UAE lợi thế logistics khổng lồ so với các đối thủ trong khu vực.
Cuộc chia tay lịch sử để tối đa hóa lợi nhuận
Nếu siêu đường ống là “cánh tay logistics”, thì quyết định rời OPEC mới là bước đi gây địa chấn thực sự. Đầu tháng 5, UAE chính thức tuyên bố rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), khép lại gần 6 thập kỷ đồng hành cùng liên minh quyền lực nhất thị trường dầu khí.
Bề ngoài, Abu Dhabi gọi đây là quyết định phục vụ chiến lược phát triển dài hạn. Nhưng phía sau là mục tiêu tối đa hóa doanh thu dầu mỏ trước khi thế giới bước sâu vào kỷ nguyên năng lượng xanh.
Là thành viên OPEC, UAE phải tuân thủ các hạn ngạch sản xuất ngặt nghèo nhằm giữ giá dầu ổn định. Cơ chế này từ lâu đã kìm hãm đà tăng trưởng doanh thu của UAE. Quốc gia này hiện sở hữu công suất dự phòng lớn thứ hai trong khối nhưng chỉ được phép bơm ra thị trường khoảng 3 đến 3,5 triệu thùng mỗi ngày.
Trong khi đó, năng lực thực tế của hệ thống giàn khoan ADNOC có thể đạt tới 4,9 triệu thùng mỗi ngày. Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Al Mazrouei từng chia sẻ trên The New York Times rằng thế giới đang khát năng lượng và UAE không muốn bị ràng buộc bởi bất kỳ tổ chức nào.
Giới phân tích cho rằng động thái của UAE có thể kích hoạt một cuộc chiến thị phần khốc liệt tại Trung Đông. Nhiều chuyên gia dự báo UAE hoàn toàn có thể nhanh chóng nâng sản lượng lên gần 5 triệu thùng/ngày nếu khôi phục đầy đủ năng lực xuất khẩu.
Điều này đặt Saudi Arabia vào thế khó. Nếu Riyadh đáp trả bằng cách tăng sản lượng để bảo vệ thị phần, giá dầu toàn cầu có nguy cơ lao vào vòng xoáy biến động dữ dội.
Chạy đua với thời gian trước kỷ nguyên xe điện
Những quyết định táo bạo của UAE không chỉ bắt nguồn từ các cuộc khủng hoảng ngắn hạn. Sâu xa hơn, giới tinh hoa tại Abu Dhabi đang nhìn thấy chiếc đồng hồ đếm ngược của kỷ nguyên năng lượng hóa thạch. Quá trình chuyển đổi xanh trên toàn cầu đang diễn ra với tốc độ nhanh hơn mọi dự báo của các tập đoàn dầu khí truyền thống.
Hành vi của người tiêu dùng đang thay đổi chóng mặt trước sức ép từ giá nhiên liệu. Dữ liệu từ thị trường Anh cho thấy doanh số xe lai (hybrid) sạc điện trong tháng 3 đã tăng vọt 47%, trong khi xe điện thuần túy tăng 24%. Thị phần của các dòng xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống hiện đã co hẹp xuống dưới mức 44%.
Tại khu vực châu Á, Trung Quốc cũng đang điện hóa nền kinh tế với quy mô khổng lồ. Những xu hướng này đang dần bẻ gãy đường cong nhu cầu tiêu thụ xăng dầu trong dài hạn. Đứng trước viễn cảnh đó, UAE hiểu rằng họ phải bán được càng nhiều dầu càng tốt trước khi thế giới không còn mặn mà với nhiên liệu hóa thạch.
Chuyên gia phân tích dầu mỏ Priya Walia tại Ryland Energy nhận định sự rút lui của UAE sẽ làm suy yếu nghiêm trọng khả năng điều tiết thị trường của liên minh OPEC+. Kỳ vọng về một nguồn cung dầu mỏ được kiểm soát nhịp nhàng qua các hiệp ước chung đang dần tan vỡ.
Thế giới đang bước vào một giai đoạn kinh tế đầy biến động, nơi sức mạnh thuộc về những quốc gia sở hữu hạ tầng logistics vượt trội. Dù nắm trong tay chiến lược dài hạn sắc bén, UAE vẫn phải đối mặt với bài toán hóc búa mang tên chi phí cơ hội. Từ nay cho đến khi tuyến đường ống mới hoàn thành vào năm 2027, hàng triệu thùng dầu chưa thể xuất cảng vẫn là một thách thức lớn đối với nền kinh tế nước này.
VietinBank chi nhánh Quảng Ninh vừa thông báo lựa chọn tổ chức đấu giá 2 xe chuyên dụng chở tiền hiệu Mitsubishi Pajero. Giá khởi điểm theo thông báo của ngân hàng là 30 triệu đồng/xe. Ngân hàng cho biết việc lựa chọn tổ chức đấu giá được thực hiện trên cơ sở chấm điểm đối với hồ sơ đăng ký tham gia tổ chức đấu giá.
Trước đó, cuối năm 2025, VietinBank chi nhánh Tây Ninh cũng thông báo lựa chọn tổ chức bán đấu giá 3 xe ô tô chuyên dùng chở tiền Mitsubishi Pajero nhập khẩu từ Nhật Bản, sản xuất các năm 2004, 2007 và 2010, có giá khởi điểm đã bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT) lần lượt gần 85 triệu, hơn 105 triệu và hơn 144 triệu đồng.
Cùng thời điểm, VietinBank chi nhánh Bắc Giang thông báo bán đấu giá một xe ô tô chuyên dùng Mitsubishi Pajero với giá khởi điểm 120 triệu đồng. Đây là chiếc xe được biên chế cho đội xe chở tiền của ngân hàng từ năm 2009.
SCB cũng thông báo thanh lý 17 xe chuyên dụng chở tiền hiệu Mitsubishi Pajero, sản xuất trong giai đoạn 2004-2007. Lô xe này từng được ngân hàng trên rao bán nhiều lần trước đó. Toàn bộ các xe đều được đăng ký biển kiểm soát tại TPHCM.
Trong đó, có 3 xe sản xuất năm 2004, được ngân hàng rao bán giá khởi điểm từ 54,56 triệu đồng đến 64,89 triệu đồng/xe. 2 xe sản xuất năm 2006, được rao bán với giá khởi điểm 69 triệu đồng/xe. Còn lại là các xe được sản xuất năm 2007, được rao bán với giá khởi điểm từ 88-93 triệu đồng/xe.
SCB cho biết khách mua có thể mua lẻ từng chiếc trong số các xe này.
Trước đó, năm 2024, SCB từng rao bán cùng lúc 17 xe chở tiền với điều kiện người mua phải mua toàn bộ theo lô. Do chưa bán được, năm 2025 SCB chuyển từ bán theo lô sang bán lẻ từng xe.
- Sáng 8-5 (theo giờ Việt Nam), giá dầu thế giới vẫn tiếp tục neo ở mức cao. Giá dầu West Texas Intermediate (WTI) 96,72 USD/thùng. Giá dầu thô Brent nhích nhẹ lên hơn 102 USD/thùng.
Truyền hình nhà nước Iran IRIB dẫn lời một quan chức quân sự Iran cho biết Tehran đã phóng tên lửa vào lực lượng Mỹ, sau khi nước này cho rằng đối thủ đã triển khai một cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu Iran tại eo biển Hormuz.
- Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ gặp áp lực điều chỉnh khi nhà đầu tư chờ đợi diễn biến tại Trung Đông. Kết phiên giao dịch ngày 7-5, chứng khoán Mỹ đồng loạt đi xuống khi nhóm công nghệ và bán dẫn chịu áp lực bán mạnh.
Trong đó, chỉ số S&P 500 giảm 0,38%, xuống còn 7.337 điểm, chủ yếu do đà lao dốc của cổ phiếu Amazon cùng các mã bán dẫn như Broadcom và Micron Technology. Nasdaq Composite - chỉ số thiên về công nghệ - mất 0,13%, chốt phiên ở mức 25.806 điểm.
Trong khi chỉ số công nghiệp Dow Jones giảm 313,62 điểm, tương đương 0,63%, xuống còn 49.597 điểm.
Ngay trước phiên này, các chỉ số đồng loạt tăng điểm mạnh khi giá dầu hạ nhiệt sau khi truyền thông đưa tin rằng Mỹ và Iran đang tiến gần đến một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
- Trong nước, VN-Index khép phiên với đà tăng 17,81 điểm (+0,94%) lên mức 1.909,01 điểm, vượt kháng cự tâm lý 1.900 điểm.
VN30 tăng tốt hơn 25,69 điểm (+1,25%) lên mức 2.079,10 điểm, hướng đến vùng đỉnh lịch sử quanh 2.100 điểm.
Độ rộng thị trường trên HOSE nghiêng về bên bán với 191 mã giảm giá. Áp lực điều chỉnh tập trung ở nhóm dầu khí, phân bón do giá dầu thế giới lao dốc, cùng với lực bán khá mạnh tại các cổ phiếu xây dựng, bất động sản vốn hóa vừa và nhỏ, hóa chất…
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, trong ngày 6-5, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND giảm từ 0,5 - 0,7 điểm phần trăm ở các kỳ hạn ngắn so với phiên trước. Riêng các kỳ hạn 2 tuần và 1 tháng tăng nhẹ 0,05 điểm phần trăm.
Lãi suất giao dịch ở các kỳ hạn gồm: qua đêm 6,3%/năm, 1 tuần 6,50%/năm, 2 tuần 6,95%/năm và 1 tháng 7,20%/năm.
- Theo quyết định mới ban hành, HOSE đưa cổ phiếu DGC của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang vào diện kiểm soát. Đồng nghĩa mã này không còn đủ điều kiện duy trì trong các rổ chỉ số VN30, VN100, VNAllshare, VNMITECH và VN50 GROWTH.
Tại rổ VN30, cổ phiếu BSR được chọn thay thế do đang giữ vị trí ưu tiên số 1 trong danh mục dự phòng và được chuyển lên từ VNMidcap.
- Công ty TNHH Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam vừa công bố báo cáo tài chính năm 2025 với kết quả kinh doanh lao dốc mạnh.
Theo đó, doanh nghiệp ghi nhận khoản lỗ sau thuế 969 tỉ đồng, trong khi năm 2024 vẫn báo lãi 138,2 tỉ đồng.
Khoản lỗ lớn khiến lỗ lũy kế tính đến cuối năm 2025 tăng lên 1.818 tỉ đồng, gấp hơn 2 lần mức của năm trước.
Đồng thời, vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp cũng giảm mạnh 62%, từ 1.562 tỉ đồng xuống còn 593 tỉ đồng do ảnh hưởng từ kết quả kinh doanh thua lỗ.
Hơn 60 ngày kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, thị trường dầu mỏ thế giới vẫn chưa chứng kiến cú tăng sốc như nhiều chuyên gia từng dự báo. Trong bối cảnh tuyến vận tải huyết mạch qua eo biển Hormuz liên tục bị gián đoạn, phần lớn giới giao dịch đều tin rằng dầu thô có thể nhanh chóng vượt xa mốc 100 USD/thùng.
Tuy nhiên, kịch bản đó đang bị chặn lại bởi một biến số đầy bất ngờ mang tên Trung Quốc.
Trong lúc nhiều nền kinh tế lao vào cuộc đua săn nguồn cung thay thế, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới lại bất ngờ “hãm phanh” nhu cầu với quy mô cực lớn. Chính động thái này đang âm thầm tái định hình lại toàn bộ cán cân cung cầu năng lượng toàn cầu.
Cú phanh gấp định hình lại thị trường
Theo Reuters, lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 4 lao dốc 20% so với cùng kỳ năm trước. Con số này rớt xuống mức 38,5 triệu tấn và chạm đáy thấp nhất kể từ giữa năm 2022.
Dữ liệu từ công ty phân tích Vortexa cũng phát đi tín hiệu tương tự khi ước tính lượng dầu nước này mua từ nước ngoài hiện chỉ đạt khoảng 8,2 triệu thùng mỗi ngày. Mức này đã giảm tới 3,5 triệu thùng so với thời điểm trước khi chiến sự bùng phát.
Quy mô sụt giảm này gần tương đương tổng nhu cầu tiêu thụ hàng ngày của Nhật Bản và lớn gấp đôi công suất tuyến đường ống UAE đang sử dụng để né eo biển Hormuz.
Tác động từ cú giảm nhập khẩu của Trung Quốc đang lan rộng ra toàn bộ thị trường dầu vật chất. Giới điều hành năng lượng bắt đầu chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp khi các tập đoàn dầu khí quốc doanh Trung Quốc mang chính các lô hàng của mình bán lại cho đối tác châu Âu và châu Á. Việc xả hàng cho thấy thị trường nội địa của họ đang dư thừa nguồn cung.
Hệ quả là mức phí chênh lệch mà giới giao dịch phải trả để mua dầu vật chất đã rơi tự do. Theo Bloomberg, những lô dầu từng bị hét giá cộng thêm 30 USD mỗi thùng hồi đầu tháng 4 hiện chỉ còn chênh lệch khoảng 1 USD. Thậm chí trên thị trường đã lác đác xuất hiện các giao dịch chiết khấu.
Giải mã chiến lược "án binh bất động"
Điều khiến giới phân tích bất ngờ là Trung Quốc vẫn duy trì được hoạt động kinh tế ổn định dù giảm mạnh nhập khẩu năng lượng.
Một phần lời giải nằm ở lượng dự trữ dầu khổng lồ mà Bắc Kinh đã âm thầm tích lũy suốt nhiều năm qua. Các ước tính cho thấy nước này hiện sở hữu khoảng 1,4 tỷ thùng dầu dự trữ, cao hơn rất nhiều so với mức khoảng 400 triệu thùng của Mỹ. Chỉ cần dừng hoạt động mua tích trữ, Trung Quốc đã có thể cắt giảm đáng kể lượng dầu nhập khẩu mà không gây áp lực lên nền kinh tế nội địa.
Bên cạnh đó, các chính sách điều hành linh hoạt cũng được kích hoạt. Nước này đã siết chặt quản lý và hạn chế xuất khẩu các sản phẩm dầu tinh chế như xăng hay nhiên liệu máy bay để ưu tiên giữ lại cho thị trường nội địa. Quyết định này lập tức kéo lượng xuất khẩu nhiên liệu trong tháng 4 rơi xuống mức thấp nhất trong vòng một thập kỷ.
Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng cũng đóng vai trò như một tấm đệm giảm xóc. Sự bùng nổ của xe điện cùng hệ thống giao thông công cộng hiện đại giúp người dân thích ứng tốt hơn với cú sốc giá năng lượng. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nhu cầu tiêu thụ dầu thực tế của nước này trong tháng 3 và tháng 4 đã bắt đầu ghi nhận mức giảm nhẹ.
Ngoài ra, Trung Quốc còn sở hữu một lợi thế mà nhiều nền kinh tế phương Tây không có, đó là chuỗi công nghiệp hóa dầu dựa trên than đá.
Khi giá dầu tăng mạnh, các nhà máy “than hóa chất” lập tức trở nên cạnh tranh hơn. Nhiều cơ sở sản xuất nhựa công nghiệp từ than đá đã hoạt động gần hết công suất trong suốt hai tháng qua, giúp giảm nhu cầu sử dụng các nguyên liệu hóa dầu truyền thống có nguồn gốc từ dầu mỏ.
Thị trường dầu toàn cầu đang bị Trung Quốc định đoạt?
Khả năng linh hoạt trong điều hành giúp Bắc Kinh có vị thế đàm phán cực lớn trên thị trường năng lượng.
Sau khi Saudi Aramco nâng giá dầu Arab Light giao sang châu Á lên mức chênh lệch kỷ lục 19,5 USD/thùng, nhiều khách hàng Trung Quốc lập tức cắt giảm đơn hàng. Các báo cáo giao dịch cho thấy lượng dầu Saudi Arabia xuất sang Trung Quốc trong tháng 5 có thể giảm một nửa so với tháng trước.
Thay vì chấp nhận mức giá cao, dòng chảy năng lượng của Trung Quốc đang dịch chuyển sang các nguồn cung rẻ hơn từ Trung Á như Kazakhstan.
Không chỉ dầu thô, nhập khẩu khí tự nhiên của nước này trong tháng 3 cũng giảm 11%, trong khi lượng LNG nhập khẩu lao dốc tới 22%.
Dù còn nhiều tranh cãi về chiến lược thực sự của Bắc Kinh, giới đầu tư đang dần nhận ra rằng Trung Quốc hiện không chỉ là khách hàng lớn nhất của thị trường dầu mỏ. Quốc gia này còn có khả năng trở thành nhân tố quyết định việc giá dầu có thể tiếp tục tăng nóng hay không trong giai đoạn khủng hoảng hiện nay.
