Ngày 15/5, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức Lễ công bố Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh năm 2025 (PCI 2025).
Phát biểu tại Lễ công bố Báo cáo, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng nhấn mạnh rằng báo cáo năm nay được công bố trong một thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, khi Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng đạt tốc độ tăng trưởng GDP hai con số từ năm 2026.
“Triết lý lập pháp cũng đang chuyển dịch căn bản theo hướng kiến tạo phát triển, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm, với phương châm luật pháp phải mở đường cho đổi mới sáng tạo và tăng trưởng, thay vì tư duy không quản được thì cấm”, Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.
Theo ông, bối cảnh này mở ra dư địa phát triển chưa từng có cho khu vực kinh tế tư nhân, song cũng đặt ra những yêu cầu mới về năng lực thích ứng của doanh nghiệp và chất lượng thực thi chính sách của các cấp chính quyền.
Một điểm nhấn quan trọng của kỳ công bố năm nay là sự ra mắt của PCI 2.0 – phiên bản nâng cấp toàn diện của Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.
Theo ông Hồ Sỹ Hùng, PCI 2.0 được thiết kế để đo lường chất lượng điều hành trong không gian hành chính mới với 34 tỉnh, thành phố, đồng thời mở rộng phạm vi đánh giá từ “môi trường kinh doanh” sang “hệ sinh thái phát triển kinh tế tư nhân” toàn diện.
Bộ chỉ số mới tập trung vào các tiêu chí cốt lõi như tính minh bạch, chi phí không chính thức và sự kiến tạo của chính quyền địa phương. Kết quả cho thấy các tỉnh như Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh đang dẫn đầu về chất lượng điều hành.
Song hành với PCI, Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) lần đầu tiên được giới thiệu đã cho thấy TPHCM, Hà Nội và Quảng Ninh là những địa phương dẫn đầu về hiệu quả phát triển thực tế và năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp trên địa bàn.
“Một môi trường kinh doanh tốt không chỉ đo bằng tốc độ cấp phép, mà phải được đo bằng khả năng doanh nghiệp sống sót, sinh lời và vươn lên trong chuỗi giá trị”, Chủ tịch Hồ Sỹ Hùng nêu.
Bức tranh kinh tế hiện lên với những gam màu hy vọng
Còn theo ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng thư ký, Trưởng ban Pháp chế VCCI – trong bối cảnh năm bản lề năm 2025 với nhiều thay đổi sâu sắc về hạ tầng hành chính, bức tranh kinh tế hiện lên với cả những gam màu hy vọng lẫn những nút thắt cần tháo gỡ cấp bách để tạo đà cho giai đoạn phát triển mới.
Một trong những phát hiện quan trọng được ông Tuấn nhấn mạnh là thực trạng lực lượng doanh nghiệp tư nhân hiện nay tuy đông nhưng chưa thực sự mạnh.
Số liệu từ báo cáo cho thấy khu vực kinh tế tư nhân đang chiếm vị thế áp đảo về số lượng khi chiếm tới 96,6% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam. Với hơn 1 triệu doanh nghiệp, đây chính là xương sống của nền kinh tế. Tuy nhiên, đằng sau con số khổng lồ đó là một thực tế đáng quan tâm là nội lực của khối này vẫn còn rất mỏng.
Cụ thể, có tới hơn 80% doanh nghiệp có quy mô dưới 50 lao động và hơn 70% có mức vốn điều lệ dưới 10 tỷ đồng. Đặc điểm “nhỏ và siêu nhỏ” này khiến khả năng chống chịu trước các cú sốc thị trường của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trở nên mong manh hơn bao giờ hết.
“Nhiệt kế” kinh doanh năm 2025 phản ánh rõ sự dè dặt này khi chỉ có 30,9% doanh nghiệp dự kiến tăng quy mô, trong khi có đến 54,8% chọn phương án giữ nguyên để “thăm dò”.
Sự bất định này bắt nguồn từ 3 khó khăn lớn nhất là rào cản về thị trường đầu ra, khó khăn trong việc tiếp cận tài chính do thiếu tài sản thế chấp và tính dự báo thấp của môi trường chính sách pháp luật.
Bên cạnh đó, báo cáo cũng cảnh báo về “hai mắt xích yếu” là đổi mới sáng tạo và năng lực quản trị. Chỉ 8,8% doanh nghiệp thực hiện đổi mới sản phẩm và phần lớn (92,6%) vẫn vận hành theo mô hình chủ sở hữu kiêm quản lý gia đình, thiếu sự chuyên nghiệp hóa để bứt phá lên quy mô lớn hơn.
Đặc biệt, báo cáo năm nay dành sự quan tâm sâu sắc cho khu vực hộ kinh doanh, với 6,1 triệu hộ và tạo sinh kế cho khoảng 10 triệu lao động, đây được coi là “lưới đệm” an sinh khổng lồ của nền kinh tế.
Tuy nhiên, số liệu khảo sát lại mang đến nhiều lo ngại, 81,5% hộ kinh doanh cho biết bị sụt giảm doanh thu và 73,7% chỉ còn mức lãi rất nhỏ, đủ để duy trì cuộc sống tối thiểu.
“Dù đang ở trong giai đoạn khó khăn, nhưng động lực để “lớn lên” thành doanh nghiệp của khối này lại rất thấp. Nguyên nhân chủ yếu không phải do thiếu tiềm năng, mà bởi những lo ngại về nghĩa vụ thuế, thủ tục kế toán phức tạp và các đợt thanh tra kiểm tra đang lấn át những lợi ích của việc chuyển đổi”, vị này nêu.
Chia sẻ dưới góc độ thực tế của doanh nghiệp, ông Nguyễn Duy Hưng – Thành viên Hội đồng Quản trị Tập đoàn Tân Hiệp Phát – cho rằng để kinh tế tư nhân phát triển lớn mạnh, bền vững và đi xa hơn, chỉ sức sống tự thân là chưa đủ.
“Điều doanh nghiệp cần nhất không phải là sự ưu ái. Doanh nghiệp cần một môi trường ổn định, dễ dự đoán, minh bạch và công bằng; cần quyền kinh doanh và quyền tài sản được bảo vệ; cần thủ tục hành chính đơn giản; cần một hệ thống thực thi chính sách hiệu quả từ Trung ương đến địa phương”, ông Hưng nêu.
Theo ông, doanh nghiệp tư nhân phải tự lực vượt qua khó khăn, minh bạch hơn, quản trị tốt hơn, tuân thủ tốt hơn, đầu tư dài hạn hơn, phát triển bền vững hơn và có trách nhiệm hơn với người lao động, khách hàng, đối tác, cộng đồng và đất nước.
Ông cũng cho rằng báo cáo không chỉ phản ánh những vấn đề của môi trường kinh doanh, mà còn giúp nhận diện điểm nghẽn, đo lường mức độ cải thiện và lan tỏa những mô hình thực thi hiệu quả tại các địa phương.
“Đây là nguồn dữ liệu có giá trị để cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, đồng thời cũng giúp doanh nghiệp nhìn lại chính mình để minh bạch hơn, quản trị tốt hơn, đầu tư dài hạn hơn và phát triển bền vững hơn”, ông nhấn mạnh.
Với hơn 30 năm hình thành và phát triển, Tân Hiệp Phát hiện là doanh nghiệp Việt Nam duy nhất góp mặt trong top 5 công ty nước giải khát hàng đầu Việt Nam. Doanh nghiệp kiên định theo đuổi định hướng đầu tư công nghệ hiện đại, đổi mới sáng tạo, nâng cao nội lực theo hướng tập trung vào chất lượng toàn diện và phát triển bền vững.
Không chỉ tạo dấu ấn trong ngành đồ uống, doanh nghiệp còn đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm, phát triển chuỗi cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam, đặc biệt trong định hướng phát triển xanh của ngành nước giải khát.
Theo đại diện Tân Hiệp Phát, việc đồng hành cùng VCCI trong Chương trình Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam và Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh không chỉ là sự hỗ trợ cho một hoạt động nghiên cứu, mà còn là trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc chung tay xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, hiệu quả và hiện đại.
Qua đó, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân, của các địa phương và của nền kinh tế quốc gia, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Việt Nam trong giai đoạn mới.
Tại sự kiện, Chủ tịch VCCI cũng ghi nhận và đánh giá cao sự đồng hành của Tập đoàn Tân Hiệp Phát với vai trò đối tác sáng lập, đồng hành chiến lược của Chương trình Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam.
“Sự tham gia của một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trong một chương trình nghiên cứu chính sách có tầm vóc quốc gia thể hiện tinh thần chủ động, trách nhiệm và khát vọng chung tay kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, hiện đại, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp và nền kinh tế”, lãnh đạo VCCI nhận định.
Trong bối cảnh VN-Index tiến gần mốc 1.900 điểm, các chuyên gia dự đoán thị trường có khả năng xuất hiện nhịp điều chỉnh sau thời gian tăng liên tục.
Ông Huỳnh Anh Huy, CFA, Giám đốc phân tích ngành Chứng khoán Kafi, cho rằng sẽ có sự phân hóa giữa các nhóm ngành khi thị trường hạ nhiệt.
Theo chuyên gia này, nhóm cổ phiếu bất động sản hoặc những cổ phiếu đã tăng nóng trong thời gian qua sẽ là những nhóm có xác suất giảm điểm cao nhất.
Ở chiều ngược lại, ông Huy đánh giá cao khả năng chống đỡ của nhóm ngành trụ cột có nền tảng vững chãi như ngân hàng. Xác suất giảm điểm của nhóm này sẽ thấp hơn đáng kể so với mặt bằng chung.
Ngoài ra, nhóm chứng khoán được nhận định cũng sẽ không giảm sâu. Hiện tại nhóm này đã lùi về vùng định giá tương đối rẻ, dù không hẳn là mức rẻ nhất nhưng đã đủ hấp dẫn để hạn chế đà giảm mạnh.
Thông thường, cổ phiếu chứng khoán sẽ biến động rất mạnh theo sát diễn biến thị trường. Tuy nhiên, nhóm này đã biến động mạnh ở giai đoạn đầu năm và mức độ biến động được dự đoán sẽ không còn quá cao.
Ngoài ra, chuyên gia cho biết thông thường mùa báo cáo kết quả kinh doanh và đại hội cổ đông sẽ tạo ra "sóng" nhỏ trên thị trường. Tuy nhiên, điểm khác biệt của năm nay là lượng tiền không quá dồi dào, dẫn đến xu hướng phân hóa mạnh mẽ.
Những mã tăng có kết quả kinh doanh tốt sẽ thu hút được dòng tiền. Nhóm có nguy cơ bị bán cao nhất là những cổ phiếu đã tăng mạnh trước đó (mang tính đầu cơ cao) hoặc những doanh nghiệp có kết quả kinh doanh không thuận lợi.
Chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (SHS) nhận định VN-Index tiếp tục tăng điểm kiểm tra lại các vùng 1.880 điểm - 1.900 điểm. Đây là vùng giá lịch sử xảy ra vào thời điểm cuối tháng 2 và đầu tháng 3-2026, trước khi thị trường giảm mạnh do cuộc chiến ở Trung Đông. SHS lưu ý nếu các chỉ số tiếp tục tăng điểm sẽ đi vào vùng quá mua ngắn hạn.
Đơn vị này khuyến nghị nhà đầu tư vẫn duy trì tỉ lệ đòn bẩy cao nên thận trọng, xem xét cơ cấu các mã yếu kém. Thị trường đã phân hóa mạnh và chất lượng thị trường đang suy giảm khi chỉ số VN-Index hướng đến vùng đỉnh cũ.
Nhà đầu tư ngắn hạn hiện tại đang chịu áp lực giảm tỉ trọng đầu cơ với những bất ổn ở eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn đang đẩy giá dầu tăng cao trở lại.
Bên cạnh đó sau giai đoạn công bố kết quả kinh doanh quý 1-2026, thị trường sẽ có kỳ nghỉ lễ kéo dài và khoảng trống thông tin sẽ khiến tâm lý nhà đầu tư thận trọng hơn. Tuy nhiên khi thị trường điều chỉnh, SHS đánh giá vẫn có những cơ hội đầu tư với mức rủi ro được kiểm soát tốt.
Đối với nhà đầu tư duy trì tỉ trọng hợp lý có thể cân nhắc mục tiêu đầu tư hướng tới các mã có nền tảng cơ bản tốt, đầu ngành trong các ngành chiến lược, tăng trưởng vượt trội của nền kinh tế.
Chứng khoán Vietcombank (VCBS) đánh giá diễn biến giằng co và rung lắc trong phiên 23-4 diễn ra sau khi chỉ số đã có một nhịp tăng mạnh. Thị trường đang trong giai đoạn kiểm định lại cung - cầu sau giai đoạn tăng nóng. Đồng thời, dòng tiền có sự phân hóa rõ nét và đang có tín hiệu tìm kiếm cơ hội ở một số cổ phiếu hoặc nhóm ngành có câu chuyện riêng.
VCBS khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên chiến lược đầu tư ngắn hạn trong giai đoạn này. Tập trung tìm kiếm và chọn lọc cổ phiếu củng cố nền giá, vùng hỗ trợ dài hạn thuyết phục với tín hiệu tham gia tích cực của lực cầu và canh giải ngân từng phần tại những nhịp rung lắc của thị trường.
Chứng khoán BIDV duy trì quan điểm trung lập và khuyến nghị nhà đầu tư tiếp tục duy trì giao dịch thận trọng cho đến khi thị trường xác nhận xu hướng rõ ràng hơn.
Theo phóng viên TTXVN tại Sydney, tình trạng nguồn cung khan hiếm - yếu tố từng kìm hãm thị trường nhà ở của Úc trong những năm gần đây - đang bắt đầu đảo chiều.
Tuy nhiên thực tế này khi kết hợp với sụt giảm nhu cầu về nhà ở, lãi suất tăng, áp lực về khả năng chi trả và khả năng trả nợ ngày càng tăng đang đẩy thị trường bất động sản Úc rơi vào suy thoái.
Giám đốc nghiên cứu của Công ty dữ liệu bất động sản Cotality, ông Tim Lawless, cho biết thành phố Sydney và Melbourne đã bước vào giai đoạn đầu suy thoái được 5 tháng, trong khi các thành phố nhỏ hơn đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng chậm lại.
Trong tháng 4 vừa qua, giá nhà ở thủ đô Canberra chỉ tăng 0,2% và đang giảm dần. Giá nhà tại Sydney giảm 0,6% và hiện thấp hơn 1% so với mức đỉnh vào tháng 11 năm ngoái. Tại Melbourne, giá bất động sản cũng giảm 0,6% và đã thấp hơn 2,3% so với đỉnh lập hồi tháng 3-2022.
Theo nghiên cứu của Cotality, nguyên nhân suy giảm của thị trường bất động sản thường bao gồm các cú sốc toàn cầu, lãi suất tăng cao và các giai đoạn thắt chặt tín dụng, thay đổi trong chính sách tài khóa và các yếu tố khác như khả năng chi trả, tâm lý thị trường…
Nhà kinh tế độc lập Saul Eslake cũng cho rằng mức lãi suất cao hơn, cùng thái độ thận trọng hơn từ phía những người có dự định mua nhà do lo ngại hậu quả kinh tế từ cuộc xung đột ở Trung Đông dẫn đến giá bất động sản giảm.
Theo chuyên gia này, không phải tăng trưởng dân số hay tỉ lệ hình thành hộ gia đình, mà chính số tiền người dân sẵn sàng và có khả năng chi trả mới là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến biến động giá cả bất động sản trong thời gian ngắn.
Hiện ngày càng có nhiều nhà được rao bán trên các sàn giao dịch bất động sản của Úc, với 39.319 căn được niêm yết trong 4 tuần tính đến đầu tháng 5 này, cao hơn 4,7% so với mức trung bình 5 năm.
Mặc dù vậy, Công ty Cotality lưu ý rằng số lượng nhà rao bán tăng là do nhu cầu của người mua giảm, chứ không phải do sự gia tăng nguồn cung mới trên thị trường.
Công ty này cũng nhấn mạnh những người mua nhà gần đây có khả năng phải đối mặt với rủi ro vốn chủ sở hữu âm do giá nhà giảm, hiện tượng xảy ra khi số dư nợ còn lại của một khoản vay (như thế chấp nhà hoặc vay mua ô tô) cao hơn giá trị thị trường hiện tại của tài sản thế chấp.
Theo số liệu của Cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu thanh long tháng 2 đạt hơn 60 triệu USD, tăng 63% so với cùng kỳ. Lũy kế hai tháng đầu năm, xuất khẩu đạt khoảng 108,5 triệu USD, tăng 14%, cho thấy tín hiệu cải thiện sau chuỗi năm suy giảm.
Động lực tăng trưởng nổi bật đến từ Thái Lan. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt hơn 9,2 triệu USD, tăng hơn 2,7 lần so với cùng kỳ, đưa thị trường này vào nhóm tiêu thụ lớn. Tại Trung Đông, nhu cầu cũng gia tăng rõ rệt, riêng UAE tăng hơn 57%, góp phần mở rộng đầu ra.
Theo các doanh nghiệp, đà tăng này đến từ yếu tố mùa vụ khi những tháng đầu năm trùng dịp Tết Nguyên Đán - thời điểm nhu cầu tiêu thụ trái cây tại nhiều thị trường tăng mạnh. Trong khi đó, đây lại là giai đoạn nghịch vụ ở nhiều quốc gia, sản lượng thấp, thậm chí không thể trồng, khiến nguồn cung toàn cầu hạn chế.
Để đáp ứng nhu cầu, nông dân trong nước phải áp dụng kỹ thuật chong đèn vào ban đêm để kích thích cây ra hoa nghịch vụ, đảm bảo nguồn cung vào tháng 1 và 2. Ngược lại, thanh long chính vụ thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9, khi cây ra hoa tự nhiên nhờ thời gian chiếu sáng dài trong ngày.
Ở thị trường nội địa, giá thanh long cũng tăng theo nhu cầu. Theo các nhà vườn, dịp cận Tết, nhu cầu biếu tặng, trưng mâm ngũ quả, chế biến nước ép và trái cây sấy đều tăng cao, kéo giá đi lên. Hai tháng gần đây, thanh long ruột trắng dao động khoảng 10.000-15.000 đồng một kg, trong khi loại ruột đỏ ở mức 15.000-25.000 đồng một kg.
Nguồn cung cũng không còn dồi dào như trước khi diện tích trồng tại nhiều địa phương bị thu hẹp sau thời gian dài giá thấp. Bên cạnh đó, theo Hiệp hội thanh long Bình Thuận, mưa lũ diện rộng vào cuối năm ngoái khiến một diện tích lớn bị nấm bệnh, làm giảm sản lượng.
Dù vậy, giá thanh long tăng trong dịp đầu năm đã giúp nhà vườn cải thiện thu nhập sau giai đoạn khó khăn. Cùng với sự phục hồi của xuất khẩu, đặc biệt từ các thị trường như Thái Lan và Trung Đông, mặt hàng này đang dần lấy lại đà tăng trưởng.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò chi phối. Hai tháng đầu năm, xuất khẩu sang thị trường này đạt khoảng 66,5 triệu USD, tăng gần 5%, cho thấy tín hiệu ổn định trở lại sau giai đoạn giảm sâu. Trong khi đó, thị trường Mỹ tiếp tục suy giảm, phản ánh những rào cản về tiêu chuẩn và chi phí vẫn còn hiện hữu.
Diễn biến trên cho thấy xuất khẩu thanh long đang tận dụng tốt lợi thế mùa vụ để phục hồi, song để duy trì tăng trưởng bền vững, theo hiệp hội, ngành hàng này vẫn cần tiếp tục đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng sản phẩm.
