Chúng tôi gặp lại nhau sau hơn 5 năm. Vẫn gương mặt thanh tú, đôi mắt tròn, sâu thăm thẳm và sự lễ phép, có điều Đàng Vương Huyền Trân (25 tuổi) của ngày hôm nay đã bớt đi phần hồn nhiên, thêm nhiều sự điềm tĩnh, sắc sảo.
Mới đây, cô gái dân tộc Chăm vừa trúng tuyển bậc cao học hệ chính quy Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chuyên ngành quản trị du lịch và lữ hành với điểm xét tuyển 8.05/10.
Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2021 (tên hiện tại là Miss Cosmo Vietnam) là một mùa giải ấn tượng khi thu hút hàng loạt tên tuổi đã gặt hái nhiều thành tích trên đấu trường sắc đẹp tham gia như: Ngọc Châu, Nam Em, Lệ Nam, Bùi Quỳnh Hoa, Đỗ Nhật Hà, hoa khôi bóng chuyền Đặng Thu Huyền…
Chẳng ai ngờ, giữa “một rừng ngôi sao” bỗng vụt lên một cái tên hoàn toàn xa lạ, đó là Đàng Vương Huyền Trân (Ninh Thuận, nay là Khánh Hòa). Trong phần thi ảnh online, Huyền Trân liên tục vượt qua nhiều mỹ nhân đình đám của showbiz Việt “giật spotlight” (thu hút) dù lần đầu tiên ghi danh.
Trên trang cuộc thi năm đó, Huyền Trân với đôi mắt nhuốm màu huyền bí của thiếu nữ Chăm, dịu dàng trong trang phục truyền thống đặc trưng của dân tộc mình đã thu hút hơn 30.000 lượt quan tâm yêu thích, gần 7.000 lượt bình luận, vượt xa các thí sinh khác.
Truyền thông liên tục đưa tin về cô với những tên gọi “cánh chim lạ” của Hoa hậu hoàn vũ Việt Nam; Cô gái dân tộc Chăm dẫn đầu bình chọn tại Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam… Dừng lại ở kết quả không như mong đợi, nhưng Huyền Trân hạnh phúc và biết ơn khi được yêu mến, được học hỏi và trưởng thành.
“Tôi về quê đi rẫy phụ mẹ, nhiều người nhận ra tôi. Mẹ không cho tôi đi nữa, bảo tôi ở nhà. Mẹ sợ tôi xấu hổ. Nhưng tôi muốn đi cùng mẹ. Tôi lớn lên nhờ giọt mồ hôi trên giảng đường của cha và gánh bánh xèo vất vả của mẹ”, Huyền Trân hạnh phúc khi kể về đấng sinh thành.
5 năm đã qua, nhắc về Đàng Vương Huyền Trân, ông Trần Việt Bảo Hoàng, Phó ban tổ chức cuộc thi vẫn còn nhớ như in hình ảnh cô bé dân tộc Chăm luôn nỗ lực cố gắng trong các phần thi.
“Tôi nhớ đó là lần đầu tiên cô bé thi sắc đẹp, lần đầu đi đôi giày cao gót sải chân trình diễn thời trang. Huyền Trân hồn nhiên, dễ thương, sở hữu nét đẹp rất riêng. Tên cô bé đã là một điều đặc biệt”, CEO Trần Việt Bảo Hoàng nhớ lại.
Gây sốt tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ Việt Nam 2021, Hoa hậu các dân tộc Việt Nam… nhưng thay vì dùng đó là bàn đạp tiến xa hơn vào showbiz, Huyền Trân âm thầm quay lại hoàn thành việc học tại Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM.
Sau tốt nghiệp, cô gái Chăm đã đi làm 3 năm nay. Cô đang làm nhân sự cho một tập đoàn về xây dựng ở TP.HCM. Đồng hành cùng nhóm từ thiện Từ Tâm từ năm 2024 với vai trò tình nguyện viên, đến nay Huyền Trân đang là đại sứ chương trình. Cô gái Chăm tích cóp lương đóng góp cùng nhóm mua quà, nhu yếu phẩm chung tay hỗ trợ những cuộc đời kém may mắn.
“Bạn bè tôi cưới nhiều rồi, cũng có con rồi. Nhưng ba mẹ chưa bao giờ hối tôi lấy chồng. Mẹ tôi bảo: con học tới đâu, mẹ theo tới đó. Tôi vẫn ở trọ, tháng trả 4,5 triệu đồng tiền trọ, đi xe máy”, Đàng Vương Huyền Trân cười.
Cô gái dân tộc Chăm sẽ nhập học bậc cao học vào tháng 5 tới. Huyền Trân chia sẻ: “Tôi may mắn được sự ủng hộ từ gia đình, đồng nghiệp. Tôi nghĩ ngoại hình có thể giúp mình tạo ấn tượng ban đầu, nhưng sự tự tin, kiến thức và bản lĩnh mới là điều giúp mình tỏa sáng và đi xa hơn”.
Trao đổi với chúng tôi qua điện thoại về việc con gái theo học cao học, ông Đàng Quang Vương (56 tuổi) ba của Huyền Trân, nói ông ủng hộ mọi quyết định của con. Ông Vương hiện tại là giảng viên Trường CĐ Công nghệ năng lượng Khánh Hòa.
Việc con gái tiếp nối truyền thống gia đình theo đuổi sự nghiệp học hành, ông nghĩ đó là chuyện bình thường. “Nhà có hai chị em, Trân là con đầu. Chúng tôi luôn ủng hộ con theo đuổi giấc mơ của mình và hỗ trợ khi con cần”, ông Vương nói.
Lựa chọn chuyên ngành du lịch, Huyền Trân mong muốn giữ gìn và góp phần lan tỏa văn hóa dân tộc Chăm đến nhiều người hơn, đặc biệt là trang phục truyền thống “Aw Kamei”, những lễ hội, nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình.
Trường được nhắc tới là Trường THPT Hàm Yên (xã Hàm Yên, Tuyên Quang; trước là TT.Tân Yên, H.Hàm Yên, Tuyên Quang). Trên fanpage của trường, một bài đăng ngày với trạng thái "video tự học ngày 6.4.2026" đã thu hút hàng ngàn lượt tương tác. Dưới phần bình luận có rất nhiều học sinh quay video tự học để nộp.
Chẳng hạn, có nữ sinh gửi video và bắt đầu bằng lời chào thầy hiệu trưởng, các thầy cô giáo bộ môn và nói "nộp video tự học môn lịch sử buổi tối ngày 6.4.2026". Nam sinh khác cũng "nộp bài tự học môn toán, lịch sử và tiếng Anh"… Không thể đếm xuể số lượng học sinh "gửi bài tự học". Tương tự, trạng thái "video tự học ngày 7.4.2026" cũng thu hút nhiều bình luận, có nhiều học sinh "nộp bài tự học" bằng những video.
Cách "nộp bài tự học" công khai lên mạng xã hội của học sinh Trường THPT Hàm Yên đã thu hút sự quan tâm của dân mạng, khiến nhiều người bất ngờ, tạo ra những tranh luận.
Tài khoản Tuan Anh Nguyen bình luận: "Nhà trường làm thế này không biết có học được cái gì không. Tôi thấy thế này vừa không hiệu quả vừa tốn thời gian. Tôi nghĩ nhà trường nên thay hoạt động này bằng cái khác hiệu quả và bớt giảm gánh nặng cho học sinh hơn".
Tài khoản Gia Huy viết: "Trường tạo ra cái trò tự học này không biết học sinh có học được gì không, chứ tôi thấy là rất tốn thời gian mà hiệu quả thì chả thấy. Đề nghị trường nên bỏ cái hoạt động này đi và thay bằng một cái khác hay và bổ ích hơn".
Ở chiều hướng ngược lại, có người ủng hộ cách làm của nhà trường. Tài khoản Hung Dinh Cong cho rằng: "Những phụ huynh như tôi rất nhất trí với những quyết định về quay video tự học như này".
Tài khoản Nguyễn Hoàng Dũng bình luận: "Tôi là phụ huynh và tôi thấy điều này rất đúng và rất cần thiết cho các cháu, để các cháu không lơ là việc học. Tôi thấy nên lan rộng tới tất cả các môn học nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục".
Anh Trần Trọng Ánh, phụ huynh học sinh Trường THPT Diên Hồng (TP.HCM) nói: "Tôi thấy cách làm này hay, giúp cho học sinh tập trung ôn bài, không chủ quan. Nếu trường của con tôi có áp dụng, tôi sẽ ủng hộ, đồng tình".
Ông Châu Thanh Hải, phụ huynh học sinh Trường THPT chuyên Hùng Vương (Gia Lai) cho rằng: "Cái gì mới cũng sẽ có nhiều những ý kiến trái chiều, để thấy có hiệu quả hay không thì cần thời gian. Nhưng nên lập nhóm riêng tư để học sinh nộp bài thay vì nộp công khai như vậy, kẻo dẫn đến những hệ lụy".
Chiều 7.4, trao đổi qua điện thoại với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Văn Hanh, Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, cho biết: "Câu chuyện học sinh trường tôi quay video tự học mỗi ngày để nộp lên fanpage của trường, thực chất chỉ là hoạt động nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức tự học, đồng thời phát triển ngôn ngữ tư duy cho học sinh. Fanpage của trường là một trang học tập cộng đồng, không có gì quá đặc biệt".
Đề cập đến những ý kiến, quan điểm trái chiều của dân mạng, ông Hanh cho hay: "Tôi biết có những ý kiến trái chiều trên mạng và tôi chấp nhận những điều đó. Điều quan trọng là tôi chỉ cần học sinh của tôi ngoan ngoãn, học tốt và có tương lai tốt".
Ông Hanh cho biết hoạt động này được triển khai trên cơ sở có sự đồng thuận từ giáo viên, phụ huynh, học sinh ngay từ đầu. "Nhà trường đã họp đảng ủy, có thống nhất trong tập thể, sau đó tổ chức hội nghị với đầy đủ giáo viên, phụ huynh và học sinh để lấy ý kiến. Chúng tôi đưa ra nhiều ý kiến, sau đó cùng phân tích, đánh giá kỹ lưỡng trước khi tổ chức hoạt động này. Nhiều phụ huynh phản ánh rằng khi ở nhà, các em học rất qua loa, chỉ học 1 – 2 phút rồi chuyển sang chơi điện tử mà phụ huynh không kiểm soát được. Vì vậy, nhà trường xây dựng nghiên cứu và thống nhất với phụ huynh là đưa khung giờ tự học, trong đó học sinh không đi học thêm mà tự học theo nội dung giáo viên giao", ông Hanh nói.
Ông Hanh giải thích thêm: "Cần hiểu rõ về việc học sinh quay video tự học mỗi ngày rồi gửi video. Đó là sau quá trình tự học, học sinh dành khoảng 10 phút hoặc hơn thì càng tốt để quay video trình bày lại những nội dung đã nắm bắt, đã hiểu được trong khung giờ tự học đấy. Chứ không phải quay cả quá trình học vài tiếng đồng hồ. Mà là quay phần trình bày sau khi đã nắm kiến thức trong quá trình tự học. Ví dụ, với học sinh lớp 12, các em luyện tập, làm bài thi thử trong 90 phút theo đúng quy định. Sau đó, các em dành thời gian trình bày lại những câu khó mà mình đã phải suy nghĩ để giải. Có những nội dung các em mất cả tiếng để hiểu, nhưng sau đó có thể trình bày lại trong video vài phút. Đấy là cách giúp các em củng cố kiến thức và phát triển khả năng diễn đạt".
Hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên thông tin thêm: "Đảng ủy đồng thuận 100%, giáo viên trong trường đồng tình 100%, giáo viên, học sinh cũng thế. Nhưng chúng tôi có "mở ngoặc" là những trường hợp đặc biệt mà phụ huynh không muốn cho con mình bị áp lực bởi khung giờ học và phương pháp như thế này thì có ý kiến với giáo viên bộ môn, và giáo viên bộ môn sẽ không yêu cầu kiểm tra nội dung này nữa. Tới thời điểm này, chỉ có 2 ý kiến là không đồng ý. Hoạt động này nhận được sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh".
"Vì sao trường lại lựa chọn hình thức công khai trên mạng xã hội thay vì sử dụng những nhóm riêng tư?", ông Hanh cho biết: "Trước đây đăng trên Zalo các lớp. Sau đó chuyển sang Facebook do vấn đề về dung lượng quá nặng, không thể tiếp tục đăng trên Zalo".
Ông Hanh nhấn mạnh: "Mục tiêu cốt lõi của quy định là tạo ra một phong trào tự học cộng đồng, giúp học sinh tự giác có ý thức tự học thật tốt, không phụ thuộc vào học thêm. Thông qua việc tự học và trình bày lại bằng video, giúp chỉn chu về lời nói, về mọi mặt, cũng như giúp các em phát triển tư duy, kỹ năng nói, kỹ năng viết và hình thành thói quen tốt, kỹ năng sống tốt hơn".
Trong dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5, không khí tại nhiều địa điểm quen thuộc ở trung tâm TP.HCM như Hội trường Thống Nhất (Dinh Độc Lập), Bưu điện Thành phố, Công viên 30.4, đường sách TP.HCM, Thảo Cầm Viên Sài Gòn… luôn tấp nập các bạn trẻ đến vui chơi, chụp ảnh.
Trong tiết trời nắng nóng những ngày cuối tháng 4 đầu tháng 5, rất đông bạn trẻ đã tụ tập tại các địa điểm quen thuộc ở TP.HCM, đâu đâu cũng có thể bắt gặp cảnh giới trẻ ngồi vui chơi, chụp ảnh. Tại Công viên 30.4 (Q.1 cũ), nhiều người trẻ đến đây vừa là để "trốn nắng", vừa là để tận hưởng không khí trong lành và bóng mát từ những hàng cây xanh ngắt. Dù lượng người đến rất đông trong dịp lễ, nhưng không khí ở đây vẫn không tạo cảm giác ngột ngạt. Các nhóm bạn vẫn tìm được khoảng riêng để ngồi. Họ trải bạt cùng ngồi ăn đồ ăn vặt, uống trà sữa hay tạo dáng chụp ảnh trên những nền cỏ xanh của công viên.
Trần Nguyễn Bảo Châu (22 tuổi), ngụ tại P.Linh Xuân, Thủ Đức (cũ), cho biết cô cùng bạn bè tụ họp tại công viên vừa là để tránh nóng, vừa là để hòa chung không khí nhộn nhịp, vui tươi trong những ngày lễ, cũng vừa là để nghỉ ngơi sau những khoảng thời gian áp lực với việc học tập, công việc.
Theo Châu, thay vì tham gia những chuyến đi xa tốn thời gian và chi phí, chọn ở lại TP.HCM giúp tiết kiệm mà vẫn có thể tận hưởng kỳ nghỉ đúng nghĩa.
"Mình chọn ở lại để cùng bạn bè tận hưởng không khí thành phố dịp nghỉ lễ chứ không nhất thiết phải lên kế hoạch đi chơi xa", Châu chia sẻ.
Ngoài Công viên 30.4, Đường sách Nguyễn Văn Bình cũng là lựa chọn phổ biến của đông đảo bạn trẻ trong kỳ nghỉ lễ. Dòng người liên tục đổ về, tạo nên khung cảnh nhộn nhịp tại đường sách. Nhiều gia đình có con nhỏ, nhóm bạn trẻ đã đến đây để tìm mua sách, chụp ảnh hoặc đơn giản là thư thả đi dạo cùng nhau.
Cũng theo ghi nhận của người viết, trong ngày thứ hai của kỳ nghỉ lễ 30.4 và 1.5, đông đảo người dân và du khách vẫn chọn đến Dinh Độc Lập và Thảo Cầm Viên Sài Gòn. Từ sáng sớm, tại hai địa điểm này dòng người xếp hàng dài chờ mua vé tham quan. Dù đông đúc và phải chờ dưới trời nắng, hầu hết mọi người đều vui vẻ, phấn khởi xếp hàng để vào tham quan.
Ngoài những địa điểm tham quan mang tính biểu tượng của TP.HCM, nhiều bạn trẻ còn chọn thăm thú những điểm đến phù hợp như trung tâm thương mại, nhà hàng, quán cà phê để mua sắm, nghỉ ngơi và tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ lễ mà không cần phải lên những kế hoạch đi chơi xa tốn kém về thời gian và chi phí.
Anh Nguyễn Phương Vũ (30 tuổi), ngụ tại P.Bình Thạnh, TP.HCM, cho hay nhân dịp nghỉ lễ, anh cùng gia đình chọn ở lại thành phố để không phải chen chúc đến các điểm du lịch ở các tỉnh thành khác, anh muốn các con được trải nghiệm không khí lễ hội, nét văn hóa của thành phố nhân ngày trọng đại của đất nước.
"Gia đình tôi chọn ở lại TP.HCM để giảm áp lực chi phí di chuyển xa, buổi sáng thì cùng nhau ra ngoài ăn uống, mua sắm, tối xem bắn pháo hoa. Tôi cũng đưa các con tới Thảo Cầm Viên, các con rất thích".
Tương tự, chị Nguyễn Thị Hồng Thắm (32 tuổi), ngụ tại TP.Thủ Đức (cũ) cho biết: "Vợ chồng tôi dắt theo hai bé nhỏ đến Dinh Độc Lập từ khoảng 9 giờ nhưng khi đến nơi thì đã rất đông rồi. Dù phải xếp hàng đợi nhưng các con rất thích thú muốn vào trong tham quan. Với chúng tôi, đây là dịp để các bé có thêm trải nghiệm thực tế, hòa vào không khí lịch sử của thành phố".
Những năm gần đây, xu hướng chọn ở lại thành phố để du lịch, nghỉ ngơi dịp nghỉ lễ đang dần trở nên phổ biến khi giới trẻ ưu tiên sự tiện lợi trong di chuyển, tiết kiệm chi phí và thời gian thay cho những chuyến du lịch xa. Trong xu thế này, thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, hoạt động biểu diễn nghệ thuật, các sự kiện văn hóa… để đáp ứng nhu cầu của người dân và du khách gần xa mỗi dịp lễ.
Anh Phương (tốt nghiệp Trường ĐH Nông Lâm Huế với chuyên ngành quản lý dự án) cho biết trong quá trình học tập và quan sát thị trường, anh nhận thấy xu hướng tiêu dùng sản phẩm tự nhiên, ít hóa chất, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe ngày càng rõ nét.
"Dược liệu không chỉ là cây trồng, mà gắn với nhu cầu sống khỏe, phòng bệnh chủ động. Nếu làm bài bản, đây là lĩnh vực còn nhiều tiềm năng phát triển, không gian tăng trưởng", anh Phương nhận định.
Theo anh Phương, nhiều loại cây thuốc dân gian vốn quen thuộc ở nông thôn đang dần được thị trường quan tâm trở lại. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất là thiếu vùng trồng đạt chuẩn, sản xuất còn manh mún, chưa có chiến lược thương hiệu và đầu ra ổn định. Chính khoảng trống này khiến anh quyết định thử sức, dù hiểu rõ rủi ro khi gần như phải bắt đầu từ con số 0.
Sau những năm đầu loay hoay với kỹ thuật và đầu ra, anh Phương xác định cần giải quyết bài toán dòng tiền trước khi nghĩ đến mở rộng. Thay vì dồn toàn lực cho dược liệu, lĩnh vực có chu kỳ đầu tư dài, anh Phương triển khai mô hình "lấy ngắn nuôi dài", trồng xen các loại rau màu để tạo nguồn thu ngắn hạn. Hiện các loại rau củ mang lại doanh thu trung bình khoảng 15 triệu đồng/tháng.
Trong quá trình thử nghiệm nhiều loại cây dược liệu như dành dành, dòi thân tím, dâu tằm…, anh Phương quyết định chọn cây khúng khéng làm sản phẩm trọng tâm cho giai đoạn hiện tại. Lý do, theo anh Phương, là cây phù hợp với điều kiện khí hậu địa phương, dễ thích nghi và có tiềm năng phát triển thành sản phẩm chế biến.
Từ nguyên liệu thô, anh Phương phát triển trà khúng khéng tự nhiên nhằm gia tăng giá trị thay vì chỉ bán dược liệu tươi hoặc khô.
Hiện anh Phương lựa chọn kênh bán hàng trực tuyến, truyền thông qua mạng xã hội kết hợp phân phối truyền thống. Nhóm khách hàng mục tiêu là người từ 30 tuổi trở lên, thu nhập từ 10 triệu đồng/tháng, quan tâm đến chăm sóc sức khỏe chủ động.
Trong 3 - 5 năm tới, anh Phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng khúng khéng, xây dựng vùng nguyên liệu ổn định và tiến tới chế biến chuyên sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Thay vì bán nguyên liệu thô, định hướng dài hạn là chuẩn hóa quy trình canh tác, từng bước hướng đến các tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc rõ ràng.
Sau 6 năm kiên trì trên đất đồi nắng gió, mô hình của anh Phương bắt đầu "cho trái ngọt", dẫu còn ở quy mô khiêm tốn. Thay vì chạy theo tốc độ, người thanh niên này chọn cách đi chậm, đặt nền tảng chất lượng trước mở rộng.
Theo anh Võ Đức Trinh, Bí thư Đoàn xã Trường Giang, tỉnh Quảng Ngãi: "Anh Phương từng bước vượt qua thất bại, tích lũy kinh nghiệm, cải tạo đất, áp dụng kỹ thuật canh tác phù hợp. Đến nay, anh đã xây dựng được vùng trồng dược liệu phát triển ổn định, mang lại nguồn thu nhập khá, đồng thời góp phần tạo sinh kế và thúc đẩy kinh tế địa phương. Trong thời gian tới, Đoàn xã sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nhằm hỗ trợ anh Phương tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tăng cường kết nối thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ, đặc biệt thông qua các nền tảng số".