Sau khi tiếp xúc với các trò chơi robot chiến đấu trên điện thoại, Ronin, 8 tuổi, con trai anh Daniel thay đổi tính nết. Cậu bé gắt gỏng, liên tục đòi nạp tiền mua vật phẩm ảo trong game Mech Arena và Brawl Stars. “Cả thế giới của con tôi lúc đó chỉ xoay quanh những trò chơi này”, Daniel Dawson, 43 tuổi, kể.
Sau khi phát hiện con tiêu tốn 1.000 USD, vợ chồng Dawson quyết định thu iPad và yêu cầu con ngừng chơi để tránh các cám dỗ.
Theo các chuyên gia tâm lý, với thế hệ trẻ hiện nay, cờ bạc không bắt đầu tại các sòng bài. Nó bắt đầu từ cơ chế “hộp quà ngẫu nhiên” (loot box) trong game điện tử, kích hoạt hệ thống phần thưởng trong não bộ tương tự như máy đánh bạc của người lớn.
Nghiên cứu năm 2024 của tổ chức Common Sense Media cho thấy 36% thiếu niên Mỹ (11-17 tuổi) từng đánh bạc trong năm qua, hình thức phổ biến nhất là thông qua trò chơi điện tử. Cơ chế này dựa trên nguyên lý “củng cố gián đoạn”, trong đó người chơi đầu tư thời gian, tiền bạc vào một hoạt động rủi ro mà không biết chắc sẽ nhận được gì.
Tiến sĩ Megan Ice, chuyên gia lâm sàng tại Viện Tâm lý Trẻ em, cho biết não bộ trẻ vị thành niên chưa đủ trưởng thành để kiểm soát xung động hay đưa ra các quyết định phức tạp. “Không phải trẻ thiếu ý chí, mà chúng chưa có đủ tế bào thần kinh cần thiết để tự kiểm soát”, bà nói.
Tiến sĩ Timothy Fong, giáo sư tâm thần học tại UCLA, cho biết con trai 14 tuổi của ông cũng từng tiêu 1.000 USD chỉ trong ba giờ để mua thẻ cầu thủ ảo trong game NBA 2K. Theo ông, các nhà phát triển game thường dùng tiền ảo như Robux hay Minecoins để che giấu và làm trẻ mất đi cảm giác về giá trị thực của tiền.
Để bảo vệ trẻ, các chuyên gia khuyên cha mẹ:
Đồng hành cùng con: Trò chuyện để hiểu sở thích của trẻ trong game.
Quan sát dấu hiệu bất thường: Can thiệp khi sở thích chơi game lấn át việc học hoặc giao tiếp với bạn bè ngoài đời thực. [Tác giả bổ sung chi tiết: Một số biểu hiện cụ thể cần lưu ý ở trẻ là gì?]
Dạy giá trị đồng tiền: Yêu cầu trẻ tự trả tiền mua vật phẩm bằng tiền tiết kiệm để hiểu hậu quả của những quyết định rủi ro.
Làm gương: Không sử dụng các ứng dụng cá cược trước mặt trẻ.
Tại nhà Dawson, Ronin đã dần cân bằng trở lại sau khi không còn sử dụng thiết bị điện tử. Khi được hỏi về việc trả lại iPad cho con trong tương lai, anh Dawson nói: “Không bao giờ”.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra trung bình phụ nữ ngủ nhiều hơn nam giới khoảng 11 phút mỗi đêm. Tuy nhiên, sự khác biệt này không đáng kể nếu xét về chất lượng giấc ngủ hay cảm giác khi thức dậy.
Nghiên cứu do Oxford Academic công bố tháng 5/2025 cho thấy phụ nữ có mức độ buồn ngủ, mệt mỏi, lo lắng và căng thẳng cao hơn nam giới, dù thời gian và chất lượng giấc ngủ tương đương.
Dưới đây là ba lý do khiến giấc ngủ của phụ nữ kém chất lượng hơn.
Lệch múi giờ xã hội
Đồng hồ sinh học (chu kỳ 24 giờ điều chỉnh huyết áp và nhịp thức - ngủ) ở phụ nữ thường ngắn hơn do ảnh hưởng của hormone và nhiệt độ cơ thể. Chuyên gia Rebecca Robbins từ Trường Y Harvard cho biết phụ nữ có xu hướng muốn đi ngủ và thức dậy sớm hơn nam giới.
Khi các nghĩa vụ như công việc hay chăm sóc gia đình buộc họ thức khuya hoặc dậy muộn trái nhịp tự nhiên, hiện tượng "lệch múi giờ xã hội" sẽ xảy ra, dẫn đến mệt mỏi mãn tính.
Nguy cơ mắc bệnh lý giấc ngủ cao hơn
Số liệu thống kê cho thấy phụ nữ có nguy cơ mắc chứng mất ngủ cao hơn nam giới 40-60%. Tỷ lệ khó đi vào giấc ngủ ở nữ là 17%, trong khi ở nam giới là 12%. Có gần 21% phụ nữ gặp khó khăn trong việc duy trì giấc ngủ liên tục.
Nguyên nhân đến từ áp lực chăm sóc gia đình, lo âu, trầm cảm hoặc hội chứng chân không yên.
Bác sĩ Andrea Matsumura, chuyên gia giấc ngủ và sức khỏe phụ nữ trung niên Mỹ, cho biết những khác biệt này trở nên rõ rệt hơn trong các giai đoạn biến động nội tiết tố. Mang thai và hậu sản là thời kỳ rối loạn giấc ngủ nghiêm trọng nhất. Ngoài ra, sự sụt giảm nội tiết tố giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh cũng gây bốc hỏa, đổ mồ hôi đêm, làm suy giảm chất lượng nghỉ ngơi.
Khó phục hồi sau khi thiếu ngủ
Chuyên gia Natalie Solomon (Đại học Stanford) nói phụ nữ chịu tác động của việc thiếu ngủ mạnh mẽ hơn nam giới. Phân tích sóng não (EEG) cho thấy khi ngủ bù, cơ thể phụ nữ đòi hỏi cường độ giấc ngủ sâu hơn để phục hồi. Việc không đáp ứng đủ độ sâu này khiến họ dễ kiệt sức.
Cách cải thiện chất lượng giấc ngủ
Theo các chuyên gia, để đánh giá việc ngủ đủ giấc, mỗi người nên chú ý đến cảm giác vào buổi chiều. Nếu vẫn thấy tỉnh táo khi nhiệt độ cơ thể giảm nhẹ vào tầm xế chiều, đó là tín hiệu tốt. Nếu không, có thể áp dụng các phương pháp sau:
Điều chỉnh giờ ngủ từ từ: Dịch chuyển giờ ngủ sớm hơn khoảng 15 phút mỗi đêm thay vì thay đổi đột ngột vài tiếng đồng hồ.
Hạn chế caffeine và rượu: Rượu có thể giúp thiếp đi nhanh nhưng gây hiệu ứng ngược, khiến cơ thể thức giấc sớm và khó ngủ lại.
Tạo thói quen thư giãn: Dành 30-60 phút trước khi ngủ để tắm nước ấm, đọc sách hoặc nghe nhạc; tránh xa thiết bị điện tử.
Tối ưu không gian: Giữ phòng ngủ mát mẻ, tối và yên tĩnh.
Nếu tình trạng mất ngủ kéo dài vài tháng hoặc ảnh hưởng đến cuộc sống, việc thăm khám y tế là cần thiết. "Rối loạn giấc ngủ mãn tính là một bệnh lý có thể điều trị hiệu quả chứ không phải là điều đương nhiên phải chịu đựng", chuyên gia Wendy Troxel nói.
Nhưng đã gần 10 năm tìm kiếm, triệu phú Anh chưa tìm được người phù hợp.
Benjamin Slade ở Somerset là chủ một điền trang rộng 5,2 triệu m2. Năm 2017, ông xuất hiện trên truyền hình để thông báo tuyển vợ với mục tiêu có ít nhất hai con trai nhằm duy trì quyền thừa kế. Ông từng dùng ứng dụng hẹn hò nhưng từ chối nhiều người do ngoại hình không đạt.
Các tiêu chí ông đặt ra gồm chiều cao từ 1,68 m đến dưới 1,7 m, có giấy phép sử dụng súng và bằng lái xe. Phụ nữ ứng tuyển cần biết khiêu vũ, chơi cờ thỏ cáo (Backgammon), giải ô chữ và có kỹ năng quản lý lâu đài. Ông không chọn người thuộc cung Bọ Cạp, người dùng chất kích thích, nghiện rượu. Độc giả báo The Guardian hoặc người Scotland cũng bị loại.
Triệu phú ưu tiên phụ nữ đến từ các quốc gia Bắc Âu, Mỹ, Đức, Canada. Ông loại hồ sơ những ứng viên đến từ các nước có tên bắt đầu bằng chữ "I" (ví dụ Ireland, Iran, Israel) hoặc quốc kỳ có màu xanh lá cây.
Đọc các tiêu chí kén vợ của ông Slade, nhiều khán giả và người dùng mạng xã hội chỉ trích. Trên nền tảng Twitter (hiện là X), nhiều người nói ông có tư tưởng kỳ thị phụ nữ và tư duy lỗi thời. Các bài đăng nhận xét vị triệu phú coi phụ nữ như "công cụ sinh đẻ" khi yêu cầu họ phải "biết cách sinh sản tốt" để tạo ra người thừa kế. Một số người dùng mạng xã hội viết rằng ông đang tìm cách "mua vợ" nhằm có người quản lý điền trang không công và trốn thuế thừa kế.
Trong 10 năm đăng tin, ông Slade cho biết từng nhận nhiều hồ sơ ứng tuyển. Một số lọt vào vòng phỏng vấn nhưng đều bị loại. Ông từ chối nhiều người vì họ không có ý định sinh thêm con. Vị triệu phú cũng để những người bạn của mình thẩm định các ứng viên nhưng không ai vượt qua được vòng đánh giá này.
Trước đó, ông ly hôn người vợ đầu do mâu thuẫn về việc bà nuôi 17 con mèo và chia tay một người tình khác khi cô bỏ đi cùng thợ sửa chữa của điền trang.
Việc kết hôn với người trẻ nhằm giải quyết bài toán thuế thừa kế 40% tại Anh. "Người vợ cần đủ trẻ để mua bảo hiểm nhân thọ và sống thêm ít nhất 7 năm sau khi tôi qua đời nhằm tránh khoản thuế này", ông nói.
Nam tước ly hôn người vợ đầu vào năm 1991 và không có con chung. Năm 2021, ông có một con gái nhờ phương pháp thụ tinh trong ống nghiệm với một nữ nhạc sĩ người Mỹ. Tuy nhiên, ông đã hủy hôn và không liên lạc với con gái ngay sau đó.
Hiện vị trí người kế vị của gia tộc vẫn bỏ trống. Ông Slade cho biết đang gặp khó khăn về dòng tiền và mong muốn bạn đời có tài sản riêng. Ông được cho là thương thảo bán điền trang hơn 300 năm tuổi cho một tập đoàn khách sạn vào cuối năm 2025. Trước đó, công việc kinh doanh dịch vụ tiệc cưới tại đây bị tổn thất do đại dịch.
"Vợ có vốn riêng và thu nhập ổn định sẽ rất tốt. Nếu cô ấy sở hữu khối tài sản lớn thì càng tuyệt vời", ông nói.
Diễn đàn thanh niên Việt - Trung "Kế thừa nguồn gen đỏ" cùng đi tìm trả lời cho câu hỏi: Làm thế nào để những giá trị lịch sử và những giá trị truyền thống của hai nước tiếp tục sống trong không gian hiện đại, không gian số thông qua sự sáng tạo của thế hệ trẻ?
Diễn đàn diễn ra sáng 14-4 trong khuôn khổ hoạt động của Hành trình đỏ 2026 tại Trung Quốc với sự có mặt của gần 200 đại biểu thanh niên Việt Nam.
Anh Nguyễn Thành Trí - Giám đốc vận hành Zeit Media - cho rằng "gen đỏ" cần được nhìn như một dòng chảy giá trị đang vận động gồm lý tưởng phụng sự, tinh thần kỷ luật, ý thức cộng đồng và trách nhiệm với đất nước. Trong bối cảnh đó, thách thức chính là làm sao để những giá trị lớn không bị "trôi" giữa tốc độ của thời đại nội dung.
Thực tiễn triển khai các dự án truyền thông, anh Trí cho rằng việc kế thừa cần đi qua quá trình chuyển hóa từ ngôn ngữ biểu đạt đến cảm xúc và vai trò của người trẻ. "Khi lịch sử và lý tưởng được kể lại bằng hình thức phù hợp, người trẻ sẽ trở thành chủ thể sáng tạo và lan tỏa giá trị", anh Trí nói.
MC Phí Linh - biên tập viên ban văn hóa giải trí VTV - nói sự chuyển động đáng chú ý tại Việt Nam hiện nay là giới trẻ ngày càng chủ động đưa yếu tố văn hóa truyền thống vào các sản phẩm đương đại như âm nhạc, game, chương trình truyền hình hay các sự kiện biểu diễn quy mô lớn.
Những hình ảnh, chất liệu tưởng như thuộc về quá khứ được tái hiện bằng ngôn ngữ hiện đại, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ và giúp văn hóa trở nên gần gũi hơn với công chúng.
Chị cho rằng việc hợp tác giữa thanh niên Việt - Trung để phát triển công nghiệp văn hóa số khá tiềm năng.
Trung Quốc là ví dụ đáng chú ý trong việc biến văn hóa thành động lực kinh tế qua các mô hình như giải trí đa nền tảng, thời trang truyền thống hay livestream di sản.
Việt Nam đang hình thành những xu hướng tương tự nên sự giao lưu giữa nghệ sĩ và người làm sáng tạo nội dung của hai nước sẽ không chỉ quảng bá văn hóa mà còn là quá trình học hỏi, chia sẻ cách kể chuyện và tư duy sáng tạo.
Sáng cùng ngày, anh A Đông - Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn TNCS Trung Quốc - đã tiếp xã giao đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam. Anh A Đông nói "Hành trình đỏ - Nghiên cứu, học tập của thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc" là hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ Năm giao lưu nhân văn Việt - Trung và đề nghị tiếp tục thực hiện tốt chương trình này, mở rộng đối tượng tham gia để thế hệ trẻ kế thừa "nguồn gen đỏ", góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
Anh Nguyễn Tường Lâm - Bí thư Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh - nhận định chương trình là minh chứng sinh động cho chỉ đạo của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai Nhà nước về việc củng cố nền tảng xã hội vững chắc hơn, trong đó thanh niên hai nước là lực lượng nòng cốt.
Nội dung "Hành trình đỏ" năm nay được xây dựng phong phú, kết hợp hài hòa giữa hoạt động nghiên cứu lý luận, giáo dục truyền thống với trải nghiệm thực tiễn và giao lưu quốc tế.
Đoàn đại biểu có dịp tham quan nhiều "địa chỉ đỏ" gắn với lịch sử cách mạng của hai nước, tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc. Đồng thời các diễn đàn, tọa đàm, đối thoại thanh niên nhiều chủ đề thiết thực, gần gũi và được tổ chức sinh động...
