Không thể phủ nhận mạng xã hội mang lại nhiều tiện ích cho việc học tập, tra cứu thông tin, kết nối bạn bè hay giải trí. Nhưng phía sau những lợi ích đó là vô số nội dung độc hại đang từng ngày len lỏi vào đời sống của trẻ em và thanh thiếu niên.
Những video câu view, ngôn ngữ tục tĩu, hình ảnh bạo lực, nội dung lệch chuẩn hay các trào lưu nguy hiểm xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội giống như những “viên thuốc độc bọc đường”. Chúng hấp dẫn, dễ gây nghiện nhưng có thể để lại tác động lâu dài lên nhận thức và tâm lý của trẻ.
Ngày nay, nhiều gia đình sắm điện thoại thông minh cho con để tiện liên lạc và phục vụ học tập. Thực tế, môi trường giáo dục hiện đại cũng đòi hỏi học sinh sử dụng thiết bị số như một công cụ học tập quen thuộc.
Nhưng chính chiếc điện thoại ấy lại trở thành “cánh cửa” đưa trẻ tiếp xúc với game online, phim ảnh bạo lực, nội dung người lớn hay những giá trị lệch lạc khi các em chưa đủ khả năng phân biệt đúng – sai, dễ bị tác động tâm lý và có xu hướng bắt chước để khẳng định bản thân.
Ở một lớp học thêm gần nhà, tôi đã giật mình khi nghe mấy cô bé chỉ học lớp 6, lớp 7 nói chuyện với nhau mà liên tục chửi thề bằng những từ ngữ tục tĩu.
Đi tập thể dục công viên, tôi cũng từng gặp những cô cậu học sinh của một trường cấp 2 gần đó trốn học, đứa thì miệng phì phèo thuốc lá, không ngớt văng tục, chửi thề, có cặp đưa nhau vào chỗ vắng, ôm nhau, hôn hít như tình nhân trên phim. Ở xóm tôi, một bé gái học lớp 8 quan hệ với bạn trai cùng lớp đến có bầu, phải bỏ học nửa chừng…
Đáng lo hơn, nhiều chuyên gia cho rằng sự lan truyền của các nội dung bạo lực trên mạng xã hội, phim ảnh và game online đang góp phần làm gia tăng tình trạng bạo lực học đường. Khi trẻ chứng kiến quá nhiều cảnh đánh nhau, xúc phạm người khác mà không thấy hậu quả thực tế, các em dễ xem đó là điều bình thường và học theo như một cách thể hiện “bản lĩnh”.
Tình trạng tội phạm ngày càng trẻ hóa cũng đang gia tăng đáng báo động. Theo thống kê, tỉ lệ trẻ dưới 14 tuổi gây án chiếm 5,2%, từ 14 đến dưới 16 tuổi là 24,5% và cao nhất là nhóm 16 – 18 tuổi, chiếm 70,3%.
Ngoài nguyên nhân từ môi trường gia đình và tâm lý lứa tuổi, việc tiếp xúc quá sớm với nội dung độc hại trên không gian mạng được xem là một yếu tố đáng lo ngại.
Tôi biết một em học sinh lớp 6, là con ngoan, trò giỏi, từng đoạt giải cấp huyện, cấp thành phố. Ba mẹ mua cho một chiếc điện thoại, cứ nghĩ để em có phương tiện, có điều kiện học tập tốt hơn, cũng là phần thưởng cho con.
Vì công việc làm ăn tất bật, ba mẹ cũng không có thời gian quản lý con xem những gì trên điện thoại. Đang học hành giỏi giang, cô bé học cứ xuống dần, người lúc nào cũng mệt mỏi, đờ đẫn. Ba mẹ nghĩ con mình lo học nhiều quá nên sinh ra như vậy.
Cho đến một ngày, con nói với mẹ: “Mẹ ơi, con thấy sao cuộc đời này chán quá. Con không muốn sống nữa!”. Ba mẹ hoảng hồn đưa con đi bác sĩ tâm lý. Sau một buổi thăm khám, tiếp xúc, chuyện trò với cháu, bác sĩ kết luận: “Cháu bị ảnh hưởng bởi những cuốn phim, những câu chuyện bi lụy trên mạng xã hội nên mới sinh ra tư tưởng chán đời như vậy. Ba mẹ phải lưu ý đừng để con tự ý tiếp xúc với mạng xã hội, mà phải có kiểm tra, kiểm soát, cái nào cho cháu xem và cái nào phải hạn chế”.
Thật may, sau một thời gian điều trị tích cực của bác sĩ và sự quan tâm của gia đình, cháu đã dần trở lại bình thường, sống tốt, học giỏi như xưa.
Các bác sĩ tâm lý từng cảnh báo trẻ vị thành niên rất dễ bị ảnh hưởng bởi những nội dung bi lụy, tiêu cực hay kích động cảm xúc trên mạng xã hội. Nếu thiếu sự quan tâm và định hướng từ gia đình, trẻ có thể rơi vào khủng hoảng tâm lý mà người lớn không kịp nhận ra.
Mạng xã hội cũng đang tác động mạnh đến lối sống và hệ giá trị của giới trẻ. Thay vì thần tượng những tấm gương tích cực, một bộ phận thanh thiếu niên lại chạy theo sự nổi tiếng ảo, các trào lưu gây sốc hay những hình mẫu lệch chuẩn lan truyền trên mạng.
10h sáng, bà Hương Hạnh, 57 tuổi, ngồi đón khách trước con ngõ rộng chừng một mét ở phố Hàng Cháo, phường Ô Chợ Dừa. Bên trong, con gái bà bưng bê phục vụ. Bốn chiếc bàn nhựa xếp nối nhau, sát tường, chừa lại lối vừa một người đi. Khu vực chế biến được đẩy vào gian bếp của gia đình.
Hơn 10 năm qua, quán bún riêu của bà Hạnh nằm trên vỉa hè đối diện, bám theo mái vòm sân vận động Hàng Đẫy. Quán từng kê 10 bàn, bán 80-100 bát mỗi ngày. Một tháng nay, khi lực lượng chức năng liên tục xử lý vi phạm, bà dời quán vào ngõ để tránh mức phạt 2,5 triệu đồng và nguy cơ bị thu giữ đồ nghề. "Chuyển sang đây nửa tháng khách chưa quen nên tôi phải ngồi đón", bà Hạnh nói.
Dời quán vào ngõ hẹp khiến không gian phục vụ chật chội, doanh thu của bà Hạnh còn một phần ba. Những ngày mưa, quán phải nghỉ vì không có mái che. Phần lớn những hàng ăn từng hoạt động trên vỉa hè khu vực này, nay đã đóng cửa. Quán bà Hạnh là số ít cố bám trụ. "Không có lương hưu, tôi cố bán thêm vài năm để giảm gánh nặng cho các con", bà nói.
Cạnh quán bà Hạnh, hàng trà đá hoạt động suốt 10 năm qua trên vỉa hè sân Hàng Đẫy của bà Vân đã "dạt" vào hiên một nhà mặt đường. Bà cho biết khi có khách uống tại chỗ, bà đứng dậy nhường chiếc ghế duy nhất. "Giờ tôi bán cho đỡ buồn", bà nói.
Hà Nội đang triển khai Kế hoạch 332 giành lại vỉa hè cho người đi bộ. Lực lượng chức năng tăng cường phạt nguội qua camera. Theo thống kê của các cơ quan chức năng, Thủ đô có khoảng 1.100 tuyến phố có vỉa hè. Khảo sát năm 2025 của Sở Xây dựng Hà Nội trên 120 tuyến phố cho thấy hơn 90% bị lấn chiếm làm nơi kinh doanh và đỗ xe.
Khác với các đợt ra quân mang tính thời điểm trước đây, Kế hoạch 322 chia làm ba giai đoạn: tuyên truyền, tổng kiểm tra xử lý và duy trì, chống tái lấn chiếm. Thành phố kỳ vọng việc kết hợp sửa đổi chính sách pháp luật và ứng dụng công nghệ giám sát sẽ xử lý triệt để các vi phạm. Giám đốc Công an Hà Nội yêu cầu siết chặt trách nhiệm cán bộ để xảy ra vi phạm trật tự đô thị. Trường hợp để tái diễn việc chiếm vỉa hè sẽ bị hạ bậc xếp loại, xem xét điều chuyển công tác.
Bên cạnh đó, việc phạt nguội qua camera cũng góp phần mang lại hiệu quả. Trong tháng 3, thành phố đã xử lý 3.900 trường hợp. Tại khu vực trung tâm phường Hoàn Kiếm, từ đầu tháng 11/2025 đến cuối tháng 3/2026, cơ quan chức năng đã xử lý hơn 2.400 trường hợp vi phạm.
Đại diện Công an phường Ngọc Hà cho biết đã hoàn tất giải tỏa các tụ điểm kinh doanh tự phát trên nhiều tuyến đường như Hoàng Hoa Thám, Kim Mã Thượng, Đội Cấn. Lực lượng dân phòng tuần tra liên tục để ngăn tái lấn chiếm. Các chủ cửa hàng tại đây đã chủ động đưa hàng hóa vào trong nhà kinh doanh.
Việc siết chặt quản lý buộc nhóm lao động dựa vào "kinh tế vỉa hè" phải tìm hướng thích nghi. Bên cạnh giải pháp thu hẹp quy mô như bà Hạnh, một số cơ sở chấp nhận gánh chi phí cao hơn để thuê mặt bằng. Một quán mì từng bán ở phố Hàng Cháo nay chuyển sang mặt bằng rộng 100 m2 tại phố Giảng Võ từ ngày 20/4. Chủ cửa hàng cho biết chỉ mở bán khung 7h-13h, buổi chiều và tối nhường mặt bằng cho một hàng lẩu để chia sẻ chi phí.
Tại phường Đồng Xuân, chị Ngân, chủ quầy xôi khúc, cũng dời vị trí cũ để thuê cửa hàng trên phố Hàng Khoai cách đó 200 m. Chị chấp nhận mức thuê 10 triệu đồng mỗi tháng, cao gấp đôi trước đây, để có chỗ kinh doanh ổn định. "Tôi may mắn chốt thuê sớm nên tìm được địa điểm gần chỗ cũ", chị nói.
Mất vỉa hè, một số cơ sở buộc phải thay đổi chiến lược kinh doanh.. Một tiệm cà phê trên phố Trần Quốc Toản (phường Cửa Nam) chỉ kê tối đa bốn ghế sát cửa. Những khi đông, khách phải ngồi nhờ hiên nhà lân cận và luôn chuẩn bị tinh thần dọn dẹp khi đội trật tự đi qua. Chủ quán cho biết để duy trì doanh thu, tiệm giảm giá đồ uống từ 30.000-50.000 đồng xuống mức đồng giá 28.000 đồng cho khách mua mang về.
Đánh giá về chiến dịch giành lại vỉa hè lần này, PGS TS Đinh Trọng Thịnh, nguyên Trưởng Khoa Tài chính Quốc tế - Học viện Tài chính, nhìn nhận đường phố đã gọn gàng, nền nếp hơn. Để duy trì kỷ cương đô thị và đảm bảo sinh kế, ông gợi ý tiểu thương chuyển dịch mạnh sang bán hàng trực tuyến nhằm tối ưu chi phí.
"Cơ quan chức năng cũng cần tính phương án thí điểm các khu kinh doanh tập trung, tạo không gian buôn bán hợp pháp cho người dân", ông nói.
Làng Mawsynram, bang Meghalaya có hơn 4.000 dân, nằm ở vùng đông bắc Ấn Độ được mệnh danh là "nơi ẩm ướt nhất hành tinh". Kỷ lục Guinness ghi nhận vùng đất này hứng 11.873 mm mưa mỗi năm.
Các nhà khí tượng học giải thích do nằm trên cao nguyên Shillong, cao 1.400 m so với mực nước biển, Mawsynram vô tình dựng thành bức tường tự nhiên chắn gió mùa từ vịnh Bengal. Gió mùa Tây Nam từ tháng 6 đến tháng 9 trút lượng mưa khổng lồ xuống khu vực này.
Mawsynram trong tiếng Khasi có nghĩa là "nơi của những hòn đá lạnh". Tháng 6/2022, ngôi làng hứng 1.004 mm mưa chỉ trong một ngày, vượt xa tổng lượng mưa cả năm ở nhiều quốc gia châu Âu. Một ngày tháng 6/2025, lượng mưa chạm mốc 1.003 mm, gấp đôi lượng mưa hàng năm của London (Anh).
"Ngày bé, mưa biến cuộc sống của tôi thành địa ngục, nay mọi thứ đã dễ dàng hơn do dần thích nghi", bà Bini Kynter, hơn 100 tuổi, kể.
Nhịp sống dưới những đám mây
Cuộc sống ở Mawsynram xoay quanh những cơn mưa không dứt. Hơn 40 năm trước, thiếu đường nhựa, nước máy, điện, mùa mưa kéo dài nửa năm ròng rã trở thành nỗi ám ảnh. Hạ tầng ngày nay cải thiện tốt hơn nhưng sạt lở đất vẫn thường xuyên chia cắt đường vào làng, kèm theo tình trạng mất điện triền miên.
Trưởng làng Moonstar Marbaniang cho biết cư dân phải nói to hơn bình thường mới nghe thấy nhau trong mùa mưa. Để đối phó tiếng dội ầm ĩ, người dân lợp mái nhà bằng cỏ cách âm. Khi dứt mưa, họ bắt tay ngay vào "mùa sửa chữa" và phơi phóng quần áo.
Mưa kéo dài buộc trường học đóng cửa. "Trẻ em nghỉ học, người lớn ngưng ra đường khi mưa lớn trút xuống", anh Jyotiprasad Oza, một người dân địa phương, nói. Nước lũ dâng cao, ô nhiễm nguồn nước sạch, độ ẩm bủa vây khiến nhiều người muốn rời sang vùng khô ráo hơn.
Ẩm thực vùng này cũng biến đổi linh hoạt theo thời tiết. Tungtap - tương làm từ ớt, cà chua, cá lên men - trở thành món ăn chủ lực giúp người dân bám trụ qua những tháng khắc nghiệt nhất.
Thích nghi để sinh tồn
Hàng năm, người dân dành trọn mùa đông chuẩn bị ứng phó thời tiết xấu. Họ gia cố mái nhà, tích trữ củi sưởi ấm, thắp sáng, gom lương thực. "Chẳng ai muốn ra ngoài mua sắm từ tháng 5 đến tháng 7", một cư dân nói.
Trong thời gian này, phụ nữ trong làng miệt mài đan "knup" - loại ô bằng tre, cỏ khô hình mai rùa, che chắn cơ thể từ đầu đến đầu gối. Knup vươn xa khỏi giá trị sử dụng hằng ngày, hóa thành biểu tượng sinh tồn trước thiên nhiên.
Tại làng, Mawsynram, cỏ khô đan thành chổi trở thành mặt hàng kinh tế chính. Bà Prelian Pdah, 70 tuổi, tận dụng ngày mưa đan sọt tre, làm chổi bán cho thương lái. "Ở trong nhà cả ngày trốn mưa thật tẻ nhạt", bà nói.
Bất chấp điều kiện khắc nghiệt, cư dân luôn duy trì tinh thần lạc quan. Người dân tự đan những "cây cầu sống" từ rễ cây để băng qua sông suối. Rễ bám chặt, sinh trưởng theo thời gian, tạo nên kết cấu vững chắc trước nước lũ.
Làng đón khoảng 10.000 khách du lịch mỗi năm, chủ yếu từ Mỹ, Anh. Họ đổ về đây từ tháng 6 đến tháng 9 ngắm mưa, chiêm ngưỡng thác nước Nohkalikai cao thứ tư thế giới.
Gắn bó máu thịt với quê hương, trưởng làng Moonstar Marbaniang cho biết: "Tôi không bao giờ rời đi, chúng tôi đã quen chờ đợi những cơn mưa dứt hạt".
Một buổi tập tưởng chừng giúp cải thiện sức khỏe lại kết thúc bằng bi kịch thương tâm, khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng.
Theo đó, người đàn ông nặng 175kg đã gục ngã ngay khi đang tập tạ trong phòng gym, qua đời đột ngột chỉ trong vài phút vận động. Vụ việc trở thành lời cảnh báo rõ ràng về những rủi ro tiềm ẩn khi tập luyện vượt quá khả năng của cơ thể.
Nạn nhân là Pankaj Sharma 35 tuổi, người đang trong quá trình tập luyện giảm cân. Camera an ninh cho thấy anh bắt đầu buổi tập cùng huấn luyện viên vào buổi sáng như thường lệ. Thế nhưng chỉ khoảng 2-3 phút sau khi thực hiện các động tác khởi động, Pankaj đột ngột loạng choạng, ngã xuống sàn và bất tỉnh, theo India News.
Mặc dù những người có mặt ở đó lập tức chạy đến sơ cứu và gọi cấp cứu. Tuy nhiên, dù được đưa đến bệnh viện khẩn cấp, Pankaj Sharma không qua khỏi. Các bác sĩ xác định anh đã tử vong trước khi có thể can thiệp chuyên sâu.
Trước khi bước vào buổi tập, nạn nhân được cho là có uống một cốc cà phê đen. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhận định caffeine không phải nguyên nhân trực tiếp. Khả năng cao, nguyên nhân đến từ tình trạng ngừng tim đột ngột do quá tải tim mạch, trong bối cảnh cơ thể đang thừa cân nghiêm trọng và phải vận động gắng sức.
Được biết, Pankaj Sharma đã bắt đầu hành trình tập gym khoảng 5 tháng nhằm giảm cân và cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, với những người có thể trạng béo phì nặng, việc tập luyện cường độ cao khi chưa được kiểm tra tim mạch kỹ lưỡng có thể tiềm ẩn nguy cơ rất lớn, thậm chí nguy hiểm tính mạng.
Vụ việc một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo việc tập luyện giảm cân cần được thực hiện đúng cách, bắt đầu từ kiểm tra sức khỏe tổng quát, đánh giá tim mạch và xây dựng giáo án phù hợp dưới sự giám sát của huấn luyện viên chuyên môn, thay vì vội vàng ép cơ thể vào cường độ quá sức.
- Dấu hiệu bất thường: Tập thể dục tốt cho sức khỏe, nhưng nếu cơ thể xuất hiện những dấu hiệu bất thường, bạn cần dừng lại ngay để tránh rủi ro nguy hiểm.
Theo các chuyên gia, tập luyện quá sức có thể khiến tim và hệ tuần hoàn bị quá tải, làm tăng nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Bạn nên đặc biệt chú ý khi gặp các triệu chứng như: tim đập quá nhanh hoặc không đều, đau tức ngực, khó thở, chóng mặt, chuột rút bất thường hoặc đổ mồ hôi quá nhiều.
-Nghỉ ngơi đúng cách: Nếu các dấu hiệu này xuất hiện và không thuyên giảm khi nghỉ ngơi, hãy dừng tập ngay và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế kịp thời.