Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay thăm Thiên Đàn (Đàn tế trời) ở Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của ông Trump ngày 13-15/5.
Đây là nơi các hoàng đế thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911) thực hiện nghi lễ tế trời. Công trình được xây dựng vào năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420) dưới triều đại của Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế.
“Công trình này thật kỳ vĩ. Thật đáng kinh ngạc. Trung Quốc rất đẹp”, ông Trump ca ngợi.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay thăm Thiên Đàn (Đàn tế trời) ở Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của ông Trump ngày 13-15/5.
Đây là nơi các hoàng đế thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911) thực hiện nghi lễ tế trời. Công trình được xây dựng vào năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420) dưới triều đại của Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế.
“Công trình này thật kỳ vĩ. Thật đáng kinh ngạc. Trung Quốc rất đẹp”, ông Trump ca ngợi.
Tọa lạc ở phía đông của Tiền Môn, khu vực nội thành phía nam thành phố, Thiên Đàn là công trình lớn nhất trong hệ thống các đàn tế lễ ở Bắc Kinh. Đây cũng là quần thể kiến trúc dành cho việc tế trời lớn nhất thế giới, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1998.
Tọa lạc ở phía đông của Tiền Môn, khu vực nội thành phía nam thành phố, Thiên Đàn là công trình lớn nhất trong hệ thống các đàn tế lễ ở Bắc Kinh. Đây cũng là quần thể kiến trúc dành cho việc tế trời lớn nhất thế giới, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1998.
Thiên Đàn có diện tích lên tới 273 ha, rộng gấp 5 lần Tử Cấm Thành, với bố cục gồm hai vòng tường thành hình vuông lồng vào nhau. Hai vòng tường này chia khuôn viên thành nội đàn và ngoại đàn. Tường ngoại đàn dài 6.416 m còn tường nội đàn dài 3.292 m.
Các công trình chủ yếu tập trung ở khu vực nội đàn với hai kiến trúc chính là Điện Kỳ Niên ở phía bắc và Viên Khâu Đàn ở phía nam, nối với nhau bằng cầu Đan Bích dài 360 m, rộng 30 m, tạo nên trục trung tâm cho toàn bộ bố cục.
Ngoài ra, còn có các công trình kiến trúc phụ như Trai Cung, Thần Nhạc Thự và Hi Sinh Sở ở phía tây. Trai Cung là nơi Hoàng đế tắm rửa, thanh tịnh cơ thể trước khi cử hành nghi lễ. Thần Nhạc Thự là nơi làm việc của quan lại phụ trách nhạc tế, còn Hi Sinh Sở là nơi nuôi thú dùng trong tế lễ như bò, cừu, thỏ…
Thiên Đàn có diện tích lên tới 273 ha, rộng gấp 5 lần Tử Cấm Thành, với bố cục gồm hai vòng tường thành hình vuông lồng vào nhau. Hai vòng tường này chia khuôn viên thành nội đàn và ngoại đàn. Tường ngoại đàn dài 6.416 m còn tường nội đàn dài 3.292 m.
Các công trình chủ yếu tập trung ở khu vực nội đàn với hai kiến trúc chính là Điện Kỳ Niên ở phía bắc và Viên Khâu Đàn ở phía nam, nối với nhau bằng cầu Đan Bích dài 360 m, rộng 30 m, tạo nên trục trung tâm cho toàn bộ bố cục.
Ngoài ra, còn có các công trình kiến trúc phụ như Trai Cung, Thần Nhạc Thự và Hi Sinh Sở ở phía tây. Trai Cung là nơi Hoàng đế tắm rửa, thanh tịnh cơ thể trước khi cử hành nghi lễ. Thần Nhạc Thự là nơi làm việc của quan lại phụ trách nhạc tế, còn Hi Sinh Sở là nơi nuôi thú dùng trong tế lễ như bò, cừu, thỏ…
Khu vực Điện Kỳ Niên có kiến trúc trung tâm là tòa điện lớn hình tròn có ba tầng mái, nằm trên đài đá hoa cương cao ba tầng. Tòa nhà này là biểu tượng chính khi nói đến Thiên Đàn. Ban đầu, Điện Kỳ Niên là công trình có hình chữ nhật và được xây dựng lại thành hình dáng như hiện nay vào năm Quang Tự thứ 16 (1890) dưới thời trị vì của Thanh Đức Tông Quang Tự.
Khu vực Điện Kỳ Niên có kiến trúc trung tâm là tòa điện lớn hình tròn có ba tầng mái, nằm trên đài đá hoa cương cao ba tầng. Tòa nhà này là biểu tượng chính khi nói đến Thiên Đàn. Ban đầu, Điện Kỳ Niên là công trình có hình chữ nhật và được xây dựng lại thành hình dáng như hiện nay vào năm Quang Tự thứ 16 (1890) dưới thời trị vì của Thanh Đức Tông Quang Tự.
Khu vực Điện Kỳ Niên nhìn từ trên cao.
Khu vực Điện Kỳ Niên nhìn từ trên cao.
Cấu trúc của Điện Kỳ Niên.
Công trình được thiết kế mang nhiều ý nghĩa biểu tượng cho vũ trụ luận. Màu xanh của lớp ngói lưu ly trên mái tượng trưng cho bầu trời; 4 cột trụ Long Tỉnh (giếng rồng) ở trung tâm tượng trưng cho 4 mùa, 12 cột bao quanh tượng trưng cho 12 tháng và 12 cột ngoài cùng tượng trưng cho 12 canh giờ trong một ngày.
Cấu trúc của Điện Kỳ Niên.
Công trình được thiết kế mang nhiều ý nghĩa biểu tượng cho vũ trụ luận. Màu xanh của lớp ngói lưu ly trên mái tượng trưng cho bầu trời; 4 cột trụ Long Tỉnh (giếng rồng) ở trung tâm tượng trưng cho 4 mùa, 12 cột bao quanh tượng trưng cho 12 tháng và 12 cột ngoài cùng tượng trưng cho 12 canh giờ trong một ngày.
Đây là kiểu kiến trúc Minh Đường, phong cách được mô tả trong các thư tịch cổ Trung Quốc, mang ý nghĩa chính trị quan trọng và là nơi dành riêng cho hoàng đế thực hiện lễ cầu nguyện hoặc tổ chức các buổi đại triều.
Bên trong Điện Kỳ Niên.
Đây là kiểu kiến trúc Minh Đường, phong cách được mô tả trong các thư tịch cổ Trung Quốc, mang ý nghĩa chính trị quan trọng và là nơi dành riêng cho hoàng đế thực hiện lễ cầu nguyện hoặc tổ chức các buổi đại triều.
Hoàng Khung Vũ là điện nhỏ một tầng hình tròn, nằm ở phía Bắc của Viên Khâu Đàn. Đây là nơi đặt các bài vị tế trời vào những ngày không phải dịp tế lễ. Xung quanh Hoàng Khung Vũ có một bức tường dài 193,2 m, cao 3,7 m và dày 0,9 m. Đây là bức tường hồi âm nổi tiếng mà đứng một đầu tường có thể nghe rõ tiếng nói ở đầu tường bên kia.
Hoàng Khung Vũ là điện nhỏ một tầng hình tròn, nằm ở phía Bắc của Viên Khâu Đàn. Đây là nơi đặt các bài vị tế trời vào những ngày không phải dịp tế lễ. Xung quanh Hoàng Khung Vũ có một bức tường dài 193,2 m, cao 3,7 m và dày 0,9 m. Đây là bức tường hồi âm nổi tiếng mà đứng một đầu tường có thể nghe rõ tiếng nói ở đầu tường bên kia.
Viên Khâu Đàn (đàn tế lễ hình tròn trên gò đất cao), có chu vi hình tròn 534 m và chiều cao 5,2m. Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thường cử hành tế lễ cầu mùa màng bội thu vào tháng Giêng hàng năm tại đây. Vòng tường bao quanh phía ngoài hình vuông và phía trong hình tròn tượng trưng cho quan niệm “Trời tròn Đất vuông”.
Viên Khâu Đàn (đàn tế lễ hình tròn trên gò đất cao), có chu vi hình tròn 534 m và chiều cao 5,2m. Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thường cử hành tế lễ cầu mùa màng bội thu vào tháng Giêng hàng năm tại đây. Vòng tường bao quanh phía ngoài hình vuông và phía trong hình tròn tượng trưng cho quan niệm “Trời tròn Đất vuông”.
Viên Khâu Đàn được xây lại vào năm Càn Long thứ 17 (1752), cao ba tầng, sàn lát đá xanh, lan can và trụ tạc từ cẩm thạch trắng. Là đàn tế trời, toàn bộ cấu trúc của nó đều liên quan đến toán học. Các cấu kiện đá trên bề mặt bục tế, bậc thang và lan can đều là số 9 hoặc bội số của 9, được gọi là các số Dương để tượng trưng cho Trời.
Viên Khâu Đàn được xây lại vào năm Càn Long thứ 17 (1752), cao ba tầng, sàn lát đá xanh, lan can và trụ tạc từ cẩm thạch trắng. Là đàn tế trời, toàn bộ cấu trúc của nó đều liên quan đến toán học. Các cấu kiện đá trên bề mặt bục tế, bậc thang và lan can đều là số 9 hoặc bội số của 9, được gọi là các số Dương để tượng trưng cho Trời.
Phiến đá tròn nằm chính giữa Viên Khâu Đàn là Thiên Tâm Thạch (Đá Tâm Trời hoặc Đá Vạn Hưởng). Khi đứng trên phiến đá này và hét lớn hoặc tạo ra âm thanh va đập, tiếng vang từ xung quanh sẽ dội lại. Âm thanh dường như được khuếch đại lên rất nhiều đối với người đứng tại đó, tạo cảm giác như “nhất hô bách ứng” (một tiếng gọi, trăm tiếng thưa).
Phiến đá tròn nằm chính giữa Viên Khâu Đàn là Thiên Tâm Thạch (Đá Tâm Trời hoặc Đá Vạn Hưởng). Khi đứng trên phiến đá này và hét lớn hoặc tạo ra âm thanh va đập, tiếng vang từ xung quanh sẽ dội lại. Âm thanh dường như được khuếch đại lên rất nhiều đối với người đứng tại đó, tạo cảm giác như “nhất hô bách ứng” (một tiếng gọi, trăm tiếng thưa).
Điện Kỳ Niên nổi bật giữa ánh hoàng hôn ở Bắc Kinh ngày 10/5.
Điện Kỳ Niên nổi bật giữa ánh hoàng hôn ở Bắc Kinh ngày 10/5.
Phát biểu tại hội nghị của Trung tâm An ninh và Đối ngoại Jerusalem hôm nay, Yuval Steinitz, Chủ tịch tập đoàn quốc phòng nhà nước Rafael của Israel, cho biết hệ thống Vòm Sắt đạt hiệu quả tới 99% trong việc ngăn chặn các loại tên lửa, rocket của nhóm vũ trang Hamas ở Gaza và nhóm Hezbollah ở Lebanon.
"Vòm Sắt đã đánh chặn hầu hết các mục tiêu với tỷ lệ thành công dù chưa đạt 100% nhưng đã tiệm cận mức đó. Tỷ lệ rơi vào khoảng 98% và thậm chí là 99%, chưa hoàn hảo nhưng gần như tuyệt đối", ông nói.
Rafael là nhà sản xuất chính của hệ thống Vòm Sắt và cung cấp một số linh kiện cho tổ hợp Arrow, một trong các hệ thống phòng không có khả năng đánh chặn tầm xa của Israel.
Tuyên bố được Steinitz đưa ra một ngày sau khi Hezbollah đăng video ghi lại cảnh chiếc máy bay không người lái góc nhìn thứ nhất (FPV drone) tấn công tổ hợp phòng không Vòm Sắt ở miền bắc Israel.
Trong video được ghi hình hôm 7/5, chiếc drone bay thấp sát mặt đất trước khi chuyển hướng lao thẳng vào tổ hợp tên lửa Vòm Sắt Israel. Tổ hợp này được che chắn phía sau một rào chắn bê tông, nhưng chiếc UAV đã tiếp cận từ hướng không được bảo vệ. Video bị ngắt ngay khoảnh khắc chiếc UAV dường như lao trúng mục tiêu.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) sau đó ra tuyên bố xác nhận vụ tấn công, thêm rằng một binh sĩ đã bị thương nặng và một người khác bị thương ở mức độ vừa phải. "Cuộc tập kích không gây bất kỳ ảnh hưởng nào đến chức năng cũng như khả năng đánh chặn của hệ thống", IDF cho hay.
Ông Steinitz cho biết kể từ khi cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7/10/2023 dẫn tới xung đột đa mặt trận, Hamas và Hezbollah đã phóng khoảng 40.000 quả đạn vào lãnh thổ Israel. Trong khi đó, Iran đã phóng khoảng 1.500 tên lửa đạn đạo vào Israel trong các đợt giao tranh kể từ năm 2024, và "chỉ có vài chục quả" lọt lưới phòng không.
Lãnh đạo Rafael khẳng định Israel không đối mặt tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn, giữa lúc xuất hiện nhiều thông tin rằng kho dự trữ phòng không, đặc biệt là tên lửa đánh chặn tầm xa Arrow, đã bị tiêu hao do giao tranh với Iran. Các tên lửa Arrow là sản phẩm do Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Vũ trụ Israel (IAI) chế tạo.
Tháng trước, Israel đã phê duyệt kế hoạch đẩy mạnh tốc độ sản xuất tên lửa Arrow, chỉ vài ngày trước khi lệnh ngừng bắn với Iran được công bố và có hiệu lực ngày 8/4.
Trong nhiều năm qua, Vòm Sắt của Israel đã chứng tỏ hiệu quả trong việc đánh chặn các mục tiêu như rocket, đạn cối, song hệ thống này dường như dễ bị tổn thương trước các mối đe dọa tầm thấp như drone mà Hezbollah ngày càng sử dụng nhiều hơn, theo Charbel Mallo và Oren Liebermann, hai nhà bình luận của CNN.
Đầu tháng này, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã khởi động "dự án đặc biệt" để đối phó với mối đe dọa từ drone. Ông thừa nhận "sẽ mất thời gian, nhưng chúng tôi đang nỗ lực thực hiện".
Ngày 16-4 (giờ Mỹ), Tổng thống Donald Trump bày tỏ hy vọng lực lượng Hezbollah “sẽ hành xử tốt và đúng mực” trong thời gian ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và Lebanon.
“Đây sẽ là một khoảnh khắc TUYỆT VỜI cho họ nếu họ làm vậy. Không còn giết chóc nữa. Cuối cùng phải có HÒA BÌNH!”, nhà lãnh đạo Mỹ viết trên nền tảng Truth Social.
Trước đó cùng ngày 16-4, Tổng thống Trump thông báo Israel và Lebanon đã đồng ý đạt lệnh ngừng bắn sau nhiều ngày xung đột.
"Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày vào lúc 5h chiều giờ miền Đông (khoảng 5h sáng 17-4 giờ Việt Nam)", ông Trump viết trên mạng xã hội, nhưng không đề cập đến lực lượng Hezbollah tại Lebanon.
Thông báo trên được đưa ra sau khi ông Trump điện đàm với Tổng thống Lebanon Joseph Aoun và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Theo ghi nhận của Hãng tin AFP, tiếng súng đã vang lên tại vùng ngoại ô phía nam Beirut (Lebanon) sau khi lệnh ngừng bắn với Israel chính thức có hiệu lực.
Bên cạnh đó, truyền thông nhà nước Lebanon NNA cũng đưa tin về tiếng súng dữ dội nổ ra trùng với thời điểm bắt đầu thỏa thuận đình chiến kéo dài 10 ngày.
Theo đó, pháo binh của Israel vẫn tiếp tục pháo kích các thị trấn Khiam và Dibbine ở miền nam Lebanon.
Vào ngày 16-4, Bộ Ngoại giao Iran hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, đồng thời nói rằng đây là một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Iran và Mỹ.
“Iran hoan nghênh việc công bố lệnh ngừng bắn tại Lebanon và lưu ý rằng việc chấm dứt chiến sự tại Lebanon là một phần trong thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, do Pakistan làm trung gian”, Hãng thông tấn IRNA dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei.
Phía Israel cho biết Thủ tướng Netanyahu đã chấp thuận đề xuất ngừng bắn, tuy nhiên quân đội nước này vẫn duy trì vị trí tại miền Nam Lebanon và có thể hành động nếu phát hiện mối đe dọa. Ông Netanyahu cho biết việc chấp thuận ngừng bắn được thực hiện theo đề nghị của Tổng thống Trump.
Thủ tướng Netanyahu cũng đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp nội các an ninh để thảo luận về thỏa thuận, trong bối cảnh một số bộ trưởng Israel bày tỏ thái độ không hài lòng khi chưa được tham vấn trước.
Sau tuyên bố của ông Trump, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã hoan nghênh lệnh ngừng bắn, đồng thời hy vọng thỏa thuận này sẽ trở thành nền tảng cho sự ổn định lâu dài tại Trung Đông.
“Tôi kêu gọi tất cả các bên tôn trọng đầy đủ lệnh ngừng bắn và tuân thủ luật pháp quốc tế trong mọi thời điểm”, ông Guterres viết trên mạng xã hội X.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen gọi lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon là "một sự nhẹ nhõm", đồng thời khẳng định châu Âu sẽ tiếp tục kêu gọi tôn trọng đầy đủ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Lebanon.
Trong khu vực, Bộ Ngoại giao Qatar đã hoan nghênh “việc công bố lệnh ngừng bắn tại Lebanon và coi đây là bước đi ban đầu hướng tới việc hạ nhiệt căng thẳng”, theo Al Jazeera.
Ngoài ra, Qatar đánh giá cao những nỗ lực trung gian của Tổng thống Donald Trump trong việc thúc đẩy lệnh ngừng bắn.
Bộ Ngoại giao Jordan hoan nghênh tuyên bố ngừng bắn của ông Trump, đồng thời ca ngợi Tổng thống Lebanon Joseph Aoun cùng các quan chức khác đã tham gia đàm phán.
Bên cạnh đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cũng hoan nghênh lệnh ngừng bắn, và bày tỏ hy vọng diễn biến này sẽ là bước tiến tích cực trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi cho ổn định khu vực.
Khi đang nằm nhà dưỡng sức sau trận ốm, Dawn Zuidgeest-Craft, khi đó 7 tuổi, sống ở Levittown, bang New York, đã nhận được món quà làm thay đổi cuộc đời là chiếc kính hiển vi. Cô bé Zuidgeest-Craft say mê quan sát sâu bọ, lá cây dưới ống kính đến mức người mẹ Paula Wesner đã dự đoán con gái sau này sẽ trở thành bác sĩ.
Ngoài 30 tuổi, Zuidgeest-Craft đã có trong tay nhiều bằng cấp từ trường điều dưỡng và hài lòng với công việc điều dưỡng thực hành, trong lúc nuôi dạy hai con là Ginger và Sean. Bà dự định sẽ vào trường y để trở thành bác sĩ vào năm 40 tuổi. Tuy nhiên, mục tiêu bị trì hoãn khi bà ly hôn và tái hôn vài năm sau, quyết định sinh thêm hai con với chồng mới ở tuổi 42 và 49.
Bà từng nghĩ có lẽ không bao giờ trở thành bác sĩ được nữa, mãi cho đến năm 2020, khi chồng suýt chết vì xuất huyết não. Hai vợ chồng xem lại danh sách những việc muốn làm trước khi nhắm mắt xuôi tay.
Chồng của Zuidgeest-Craft, ông Carl Craft, muốn đi du lịch. Còn Zuidgeest-Craft, khi đó 69 tuổi, nói rằng muốn học làm bác sĩ.
"Sự kiện ấy khiến tôi nhận ra 'Chúa ơi, cuộc đời này thật ngắn ngủi'", bà nói. "Ông ấy thì nghĩ tôi bị điên".
Hai ông bà đều hoàn thành được ưu tiên trong danh sách của mình. Bà Zuidgeest-Craft ghi danh vào trường y St. James ở Anguill, lãnh thổ hải ngoại của Anh ở Caribe, một ngôi trường không yêu cầu kỳ thi MCAT (kỳ thi đầu vào trường y), sử dụng tiền từ quỹ hưu trí để chi trả học phí. Bà thực tập lâm sàng tại Chicago, Tây Virginia và Nam Texas, còn ông Craft luôn đi cùng vợ.
Việc rời xa gia đình để đi học y khiến Zuidgeest-Craft cảm thấy có lỗi, trong khi các con cũng lo lắng bà sẽ không hòa nhập được. Nhưng Zuidgeest-Craft luôn tự nhớ lại lời động viên của em gái: "Chị đã luôn chăm sóc cho mọi người, cuối cùng thì chị cũng được làm điều mình muốn rồi".
Bà từng nghĩ tới chuyện bỏ học sau khi trượt bài kiểm tra hóa sinh trong năm đầu tiên. Nhưng bất chấp việc lớn hơn hầu hết các bạn cùng lớp 40-50 tuổi, bà vẫn gắn kết với họ qua các buổi tập yoga buổi sáng trên bãi biển cũng như tâm trạng lo lắng khi thi cử. Bà còn dạy kèm cho bạn học về giải phẫu và sinh lý học, đồng thời tổ chức các buổi chiếu phim ảnh thập niên 1980.
"Tôi cho rằng tất cả các bạn học đều yêu quý Dawn", Jesse Oswald, 33 tuổi, bạn cùng lớp của Zuidgeest-Craft, nói.
Oswald sống cùng vợ chồng Zuidgeest-Craft trong một căn hộ hai phòng ngủ trong đợt thực tập lâm sàng tại Chicago vào năm 2024 và 2025.
Cuối tháng này, người phụ nữ 72 tuổi sẽ nhận bằng bác sĩ với tư cách là sinh viên lớn tuổi nhất từng tốt nghiệp của trường. Bà sẽ tiếp tục chương trình nội trú ba năm chuyên ngành y học gia đình tại một bệnh viện ở phía tây Michigan vào tháng 7.
"Khi phải làm việc vì kế sinh nhai, bạn cảm thấy mình bắt buộc phải làm công việc này để trả tiền thuê nhà", người bà đã có ba cháu nói. "Còn tôi, tôi muốn làm bác sĩ vì thực sự yêu thích công việc này".
Bà sẽ đón sinh nhật 73 tuổi vào tháng 7 tới và đang nghĩ tới mục tiêu tiếp theo là hiện đại hóa chương trình giảng dạy của trường y, bất chấp khối lượng công việc hiện tại.
"Tôi thấy mình tràn đầy sức sống khi được làm trong ngành y", bà nói.
