Lúc này, rạng sáng 5/4, chuyến bay của hãng hàng không Nhật Bản từ TP HCM đi Tokyo đang ở độ cao 10.000 m, còn khoảng 30 phút nữa là hạ cánh xuống sân bay Haneda. Hệ thống loa trên máy bay vang lên bằng ba ngôn ngữ (Anh, Nhật, Việt), tìm kiếm bác sĩ hỗ trợ hành khách gặp sự cố y tế.
Bác sĩ Tiến, công tác tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ, có mặt trên chuyến bay, vừa dùng xong bữa ăn và đang định nghỉ ngơi. Nghe thông báo, anh lập tức tiến về nơi một phụ nữ đang ngất xỉu được tổ bay đặt nằm nghiêng trên sàn. Sắc mặt bệnh nhân nhợt nhạt, gọi hỏi hoàn toàn không đáp ứng.
Chồng và con trai bệnh nhân đi cùng cho biết bà không có tiền sử đái tháo đường (nguyên nhân dễ dẫn đến hạ đường huyết), không tăng huyết áp, chưa từng bị ngất trước đó. Bác sĩ yêu cầu tiếp viên mang máy đo huyết áp tới, kiểm tra chỉ số của bệnh nhân 70/40 mmHg – mức tụt huyết áp rất sâu.
“Đây là mức huyết áp nguy hiểm”, bác sĩ Tiến cho biết, một ngày sau sự việc. Mức huyết áp này có thể gây rối loạn nhịp tim, giảm tưới máu đến các cơ quan trọng yếu như não, tim, thận, dẫn đến những biến chứng khó hồi phục như nhồi máu não hoặc nhồi máu cơ tim.
Trong điều kiện hạn chế trên không, không thể xác định ngay nguyên nhân bệnh nhân tụt huyết áp. Bác sĩ quyết định ưu tiên dùng dung dịch đẳng trương theo các khuyến cáo cấp cứu, cho đến khi tìm được nguyên nhân hoặc có đủ phương tiện có thể chẩn đoán chính xác nguyên nhân.
Trong vali cấp cứu y tế (doctor kit) của tổ bay mang theo có dung dịch truyền đẳng trương (Normal Saline) và kim luồn. Bác sĩ quyết định thiết lập đường truyền tĩnh mạch ngay tại chỗ cho bệnh nhân.
Chuyên ngành chính là chấn thương chỉnh hình, bác sĩ Tiến cho biết những thao tác như đặt đường truyền tĩnh mạch thường xuyên thực hiện thời học bác sĩ nội trú song đã khá lâu anh không đụng đến. Trong khi đó không gian chật hẹp của khoang cabin, máy bay đang giảm độ cao, hơi rung lắc cùng ánh mắt dõi theo của nhiều hành khách xung quanh càng tạo thêm áp lực.
“Lúc đó tôi thực sự có chút lo vì mình không làm việc này hằng ngày, nhưng trong tình huống khẩn cấp, không có nhiều thời gian để chần chừ”, bác sĩ Tiến nói với VnExpress, ngày 6/5.
May mắn, thao tác diễn ra trơn tru, kim được đâm vào đúng vị trí và dòng dịch truyền bắt đầu chảy đều. Để cả tổ bay, gồm một tiếp viên người Việt và các tiếp viên người Nhật, có thể phối hợp nhịp nhàng, bác sĩ Tiến chủ động trao đổi hoàn toàn bằng tiếng Anh trong suốt quá trình cấp cứu.
Sau khi thiết lập đường truyền, bác sĩ Tiến ngồi cạnh để theo dõi sát bệnh nhân. Khoảng 10 phút sau, khi chai dịch vơi đi một nửa, huyết áp dần cải thiện, người phụ nữ tỉnh táo trở lại và có thể nói chuyện. Trong suốt thời gian còn lại của chuyến bay, tổ tiếp viên liên tục đo huyết áp bệnh nhân mỗi 5 phút và ghi nhận các chỉ số tăng dần.
Khi máy bay đáp xuống sân bay Haneda, toàn bộ hành khách được yêu cầu nán lại cabin để đội cấp cứu mặt đất gồm 8-10 người lên tiếp cận bệnh nhân. Bác sĩ Tiến trực tiếp bàn giao tình trạng bệnh nhân cùng các bước đã xử trí cho đội y tế địa phương.
Bác sĩ Tiến sau đó tiếp tục chuyến bay nội địa đến Toyama để tham gia khóa học chuyên sâu về cột sống kéo dài ba tháng. Trước đó, anh học ở Nhật 6 tháng tại tỉnh Yamagata. Anh cũng tham gia nhiều khóa học tại Thụy Sĩ, Đài Loan…
Nhìn lại sự việc, bác sĩ Tiến coi đây là một trải nghiệm khó quên. Quá trình diễn ra chớp nhoáng rồi nhanh chóng trở lại bình thường, nhưng cảm giác xử trí một ca cấp cứu giữa không trung, ở độ cao 10.000 m, là điều anh chưa từng trải qua.
Kết quả giám định pháp y công bố hôm 7/5 xác định hũ thực phẩm thu giữ tại bang Burgenland chứa 15 microgram thuốc diệt chuột. Cơ quan An toàn Thực phẩm và Sức khỏe Áo (AGES) cho biết liều lượng này dù không gây tử vong ngay lập tức nhưng đủ sức phá hủy sức khỏe trẻ nhỏ, gây rối loạn đông máu với các triệu chứng như chảy máu chân răng, chảy máu cam hoặc đi ngoài ra máu.
Nhà chức trách đã bắt nghi phạm gốc Slovakia, đồng thời là cha của 3 đứa trẻ, từ ngày 5/5. Hiện người này ở phòng biệt giam có camera giám sát 24/7 nhằm bảo đảm an toàn, do các tù nhân khác phẫn nộ trước hành vi hắn nhắm vào trẻ em.
Cơ quan công tố thành phố Salzburg cáo buộc cựu quản lý này đã đánh tráo, bơm chất độc vào các hũ hỗn hợp cà rốt và khoai tây tại nhiều siêu thị ở Áo, Cộng hòa Czech và Slovakia. Sau đó, anh ta nhắn tin yêu cầu lãnh đạo HiPP chuyển 2 triệu Euro bằng tiền mã hóa.
Vụ việc tạo ra làn sóng hoảng loạn, buộc hơn 1.500 cửa hàng tại Áo lập tức thu hồi sản phẩm. Đến nay, cảnh sát đã thu giữ 5 hũ thực phẩm chứa độc trước khi chúng đến tay người tiêu dùng, nhưng cơ quan chức năng lo ngại ít nhất một hũ vẫn đang lưu lạc trên thị trường.
Khám xét căn hộ của nghi phạm tại khu vực hồ Wolfgang, cảnh sát thu giữ nhiều hũ trái cây HiPP, các bao thuốc diệt chuột và những nhãn dán đỏ dùng để đánh dấu hũ nhiễm độc mà cơ quan điều tra tin rằng anh ta lấy từ chính nơi làm việc cũ. Lực lượng chức năng cũng đang trích xuất dữ liệu định vị từ chiếc xe Range Rover của nghi phạm để đối chiếu với hiện trường các siêu thị ở ba quốc gia.
Các điều tra viên nhận định động cơ tống tiền bắt nguồn từ khủng hoảng tài chính cá nhân và sự thù hằn công việc. Nghi phạm vừa trải qua một vụ ly hôn tốn kém, khiến anh ta gánh khoản nợ pháp lý khổng lồ. Trước đó, công ty đã sa thải anh ta khỏi vị trí quản lý chi nhánh ở Gmunden với mức lương 7.000 Euro mỗi tháng do sai phạm công tác. Đáng chú ý, vào ngày diễn ra cuộc họp sa thải 27/3, nghi phạm thể hiện thái độ vui vẻ bất thường. Đúng 11h55 trưa hôm đó, HiPP nhận được thông điệp đe dọa ẩn danh: "Thời gian sắp hết".
Bất chấp hàng loạt bằng chứng từ cơ quan điều tra, cựu quản lý kiên quyết phủ nhận mọi cáo buộc tống tiền và đầu độc. Luật sư bào chữa Manfred Arbacher-Stöger lập luận rằng thân chủ sở hữu một trang trại tại Slovakia nên việc mua tích trữ thuốc diệt chuột để trừ hại là hành động bình thường. Hiện cơ quan chức năng Áo vẫn tiếp tục mở rộng điều tra, chờ kết quả giám định các hũ thực phẩm thu tại Cộng hòa Czech và Slovakia để sớm đưa vụ án ra xét xử.
Trong một bài đăng trên trang cá nhân, chuyên gia dinh dưỡng Lin Li-cen cho biết với bệnh nhân suy thận mạn tính, đặc biệt là những trường hợp đang ở giai đoạn trung và cuối, việc kiểm soát chuyển hóa kali rất quan trọng. Khi chức năng thận suy giảm, cơ thể mất khả năng đào thải lượng kali dư thừa một cách bình thường, dẫn đến tình trạng tăng kali máu. Trường hợp nghiêm trọng có thể gây rối loạn nhịp tim, yếu cơ, thậm chí dẫn đến tử vong.
Tuy nhiên, trái cây lại là nguồn cung cấp vitamin và chất xơ dồi dào, kiêng khem quá mức có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng hoặc táo bón. Do đó, chuyên gia khuyến nghị người bệnh áp dụng quy tắc "đèn giao thông" (xanh, vàng, đỏ) để phân loại và quản lý trái cây dựa trên hàm lượng kali có trong mỗi 100 gram thực phẩm.
Nhóm "đèn xanh" gồm các loại quả có hàm lượng kali thấp dưới 150 mg, được xem là những lựa chọn tương đối an toàn cho bệnh nhân thận. Lượng tiêu thụ khuyến nghị mỗi ngày là khoảng 2 phần, trong đó mỗi phần tương đương với một nắm tay hoặc một bát con đầy khoảng 80%. Đứng đầu danh sách ưu tiên của nhóm là dứa nhờ hàm lượng kali cực thấp (chỉ khoảng 40 mg), lại chứa enzyme bromelain hỗ trợ tiêu hóa protein rất tốt. Tiếp đến là măng cụt và roi, hai loại quả lý tưởng để giải tỏa cơn thèm ăn mà không gây quá nhiều áp lực cho thận, với hàm lượng kali khoảng 70-80 mg.
Bên cạnh đó, các loại lê hay táo cũng là những lựa chọn phổ biến với lượng kali dao động từ 60 đến 100 mg, tuy nhiên người bệnh lưu ý gọt vỏ trước khi ăn vì đây là nơi tập trung nhiều kali nhất. Các loại trái cây khác như nho (khoảng 120-130 mg) và cam quýt (khoảng 120-150 mg) cũng nằm trong nhóm an toàn này. Riêng dưa hấu, hàm lượng kali chỉ ở mức 100 mg nhưng do chứa nhiều nước và có chỉ số đường huyết (GI) cao nên những bệnh nhân có kèm triệu chứng phù nề hoặc mắc bệnh tiểu đường cần đặc biệt kiểm soát khẩu phần, tránh ăn quá nhiều cùng một lúc.
Đối với nhóm "đèn vàng" có hàm lượng kali trung bình từ 150 mg đến 250 mg, người bệnh có thể sử dụng nhưng cần kiểm soát chặt chẽ về liều lượng. Khi tiêu thụ các loại trái cây thuộc nhóm này, khẩu phần ăn nên được giảm xuống còn một nửa (tương đương nửa bát con) hoặc ăn xen kẽ với các loại quả ít kali. Ví dụ ổi có hàm lượng vitamin C vượt trội nhưng mức kali cũng nằm trong khoảng 150-180 mg, do đó khi ăn cần loại bỏ hạt vì đây là phần tập trung nhiều kali nhất. Tương tự, đu đủ và xoài giàu carotenoid nhưng mức kali bắt đầu tăng cao, dao động từ 150 mg đến 200 mg nên cần được cắt nhỏ và giới hạn số lượng nạp vào.
Thanh long thường bị lầm tưởng là thực phẩm an toàn tuyệt đối song thực tế hàm lượng kali của loại quả này đạt mức 190-220 mg, buộc người bệnh phải lưu ý về khẩu phần ăn để đảm bảo an toàn. Dâu tây, đào hay sơn trà (loquat) cũng nằm trong nhóm có lượng kali 150-205 mg. Do kích thước nhỏ và vị chua ngọt đặc trưng, người bệnh dễ vô tình ăn quá nhiều, gây ảnh hưởng xấu đến thận. Những loại quả như chanh leo hay cherry cũng cần được cân nhắc kỹ về định lượng. Ngoài ra, bưởi dù hàm lượng kali chỉ ở mức trung bình nhưng bệnh nhân đang sử dụng thuốc huyết áp hoặc thuốc ức chế miễn dịch phải tuyệt đối tránh xa để ngăn ngừa các tương tác thuốc gây nguy hiểm đến tính mạng.
Cuối cùng là nhóm "đèn đỏ" với hàm lượng kali vượt ngưỡng 250 mg/100 gram. Đây là nhóm trái cây chứa lượng kali cao đáng kể, đòi hỏi người bệnh thận hạn chế tối đa hoặc tránh sử dụng để đảm bảo an toàn. Danh sách này gồm các loại quả như kiwi, nhãn, cherry và dưa lưới với hàm lượng kali dao động từ 250 mg đến 290 mg. Các loại trái cây quen thuộc như chuối, na hay sầu riêng có mức kali rất cao, lên tới 330-450 mg, gây áp lực lớn lên chức năng bài tiết của thận.
Bên cạnh trái cây tươi, người bệnh cũng cần thận trọng với các loại quả khô như hồng khô, nho khô hay long nhãn. Do quá trình tách nước, hàm lượng kali trong các thực phẩm này trở nên cực kỳ cô đặc. Ví dụ long nhãn có thể chứa tới 1.200-1.300 mg kali, cao gấp nhiều lần so với lúc tươi. Tương tự, các loại nước ép trái cây tươi cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro vì để pha chế một ly nước ép thường cần đến một lượng lớn trái cây, dẫn đến hàm lượng kali trở nên đậm đặc. Bên cạnh đó, thiếu hụt chất xơ trong quá trình ép khiến cơ thể hấp thụ kali nhanh hơn, gây ra những biến chứng nguy hiểm cho bệnh nhân thận.
Đáng chú ý nhất trong danh sách là quả khế, loại trái cây mang độc tính trực tiếp đối với người suy thận. Trong khế chứa một loại độc tố thần kinh mà thận của người bệnh không có khả năng đào thải. Ăn khế có thể dẫn đến các tình trạng ngộ độc nghiêm trọng như nấc cụt, nôn mửa, co giật hoặc thậm chí hôn mê sâu. Bệnh nhân cần loại bỏ hoàn toàn loại quả này khỏi chế độ ăn.
Để kiểm soát hiệu quả lượng kali nạp vào cơ thể, chuyên gia Lin đưa ra ba nguyên tắc quan trọng dành cho bệnh nhân thận. Trước hết, người bệnh nên ưu tiên gọt vỏ và bỏ hạt khi ăn trái cây, bởi đây là những phần tập trung hàm lượng khoáng chất cao nhất. Thứ hai, cần ưu tiên ăn trái cây nguyên quả thay vì uống nước ép, dùng nước siro từ hoa quả đóng hộp hay nước luộc rau, do kali có đặc tính hòa tan mạnh trong nước. Cuối cùng, việc kiểm soát khẩu phần ăn là yếu tố then chốt; ngay cả với các loại quả ít kali, bệnh nhân vẫn chỉ nên duy trì 1-2 phần mỗi ngày để tránh tình trạng tích tụ kali quá mức.
Chuyên gia cũng đặc biệt lưu ý do thể trạng và các chỉ số xét nghiệm máu của mỗi người là khác nhau, phương án an toàn nhất là người bệnh nên mang theo kết quả xét nghiệm để tham vấn bác sĩ dinh dưỡng về chế độ ăn cá nhân hóa. Việc trang bị kiến thức để lựa chọn đúng loại và đúng lượng trái cây sẽ giúp bệnh nhân thận bảo vệ chức năng thận một cách bền vững mà vẫn có thể tận hưởng hương vị ngọt ngào từ các loại quả theo mùa.
Ngày 12/5, đại diện Bệnh viện Sản - Nhi Cà Mau cho biết bé được đưa vào Khoa Cấp cứu Nhi trong tình trạng đừ người, môi tái, mạch quay khó bắt, tim đập không đều, thở nhanh, phổi thô. Trên cơ thể bé có nhiều vết ong đốt rải rác, một số vết hoại tử trung tâm. Bệnh nhi được chẩn đoán phản ứng phản vệ độ III, tiên lượng nặng.
Bác sĩ Trần Thiên Lý, Phó Giám đốc bệnh viện, cho biết độc tố ong có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như gan, tim, thận, não. Trường hợp này, gan và phổi của bệnh nhi đã bị ảnh hưởng, nhiễm trùng da và nhiễm trùng huyết. Sau những giờ đầu điều trị, men gan của bé tăng khiến việc xử trí thêm phức tạp.
Êkíp điều trị áp dụng phác đồ phản vệ độ III và phác đồ suy gan, kiểm soát các rối loạn, đồng thời dự phòng lọc máu cho bé. Hiện men gan giảm đáng kể, chức năng gan dần hồi phục, tổn thương phổi không tiến triển thêm, bệnh nhi vẫn đang được điều trị nhiễm trùng da và nhiễm trùng huyết. Nếu sức khỏe tiếp tục cải thiện, dự kiến sau khoảng hai tuần nữa bé có thể xuất viện.
Theo người nhà, tai nạn xảy ra khi bé đi chơi cùng hai anh. Bé và một người anh chạy vào lùm cây để trốn, định hù dọa người còn lại nhưng không may chạm phải tổ ong vò vẽ. Bé bị đốt hơn 70 vết, trong khi người anh 13 tuổi bị khoảng 6 vết hiện đã ổn định.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh quản lý việc vui chơi của trẻ, nhất là trong dịp hè, hạn chế đến khu vực cây cối rậm rạp. Khi trẻ bị ong đốt cần rửa sạch và sát khuẩn vết thương, có thể cho uống thuốc giảm đau tạm thời sau đó đưa đến cơ sở y tế để xử trí kịp thời.
Mỗi người có cơ địa phản ứng khác nhau, chỉ vài vết ong đốt cũng có thể đe dọa tính mạng. Áp dụng các biện pháp dân gian xử trí vết thương có thể làm chậm quá trình cứu chữa, trong khi biến chứng do ong đốt thường diễn tiến nhanh, thậm chí gây ngừng tim trong những giờ đầu.