Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại kinh tế, khiến tác động lan truyền ra toàn thế giới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thế giới có thể sẽ trải qua một số thay đổi cần thiết và mang tính cấu trúc vì cuộc xung đột này.
Eo biển Hormuz sẽ không còn trở thành điểm nghẽn của kinh tế toàn cầu và Iran khó có thể gây gián đoạn cho thị trường dầu thế giới. Kinh tế càng sụt giảm mạnh, động lực thực hiện các thay đổi cần thiết càng lớn.
Hiện chưa rõ các bên có thể đạt thỏa thuận nào để chấm dứt chiến sự. Dù vậy, các nhà kinh tế học và chuyên gia quân sự đều nhận định rằng cuộc xung đột vẫn có thể mang đến một số kết quả tích cực trong dài hạn.
Cuộc chiến đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu – một hệ thống phức tạp đòi hỏi cân bằng giữa hiệu quả và sự dư thừa. Việc Iran làm gián đoạn 20% nguồn cung dầu toàn cầu bằng thủy lôi, drone tự chế và xuồng cao tốc cho thấy thế giới sẽ phải đánh giá lại nghiêm túc và thực hiện các thay đổi lâu dài.
Kịch bản khả thi nhất là Trung Đông xây thêm các đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Arab Saudi và UAE để tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. “Các nước sẽ phát triển đường ống và tăng mạnh công suất vận chuyển. Khi đó, không còn ai đặt toàn bộ tương lai của mình vào eo biển này nữa. Đây là điều rất tích cực”, Jay Hatfield – nhà phân tích tại Infrastructure Capital Advisors cho biết trên CNN.
Việc này cũng đồng nghĩa chuỗi cung ứng năng lượng có thể an toàn và rẻ hơn trong dài hạn. Thế giới đang phải trả phí bảo hiểm rất cao cho việc vận chuyển hàng hóa qua những vùng biển căng thẳng.
“Nếu không có cuộc chiến, cú sốc như vừa qua, người ta khó nhận ra mọi thứ cần thay đổi”, Ross Mayfield – chiến lược gia đầu tư tại Baird nhận định.
Các nền kinh tế chuyển dịch để thích ứng từng xảy ra vài lần trong thập kỷ qua. Sau đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, nhưng đã được củng cố lại đáng kể. Xung đột Nga – Ukraine thay đổi cách châu Âu mua khí đốt tự nhiên. Thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tạo ra các thay đổi lớn trong việc mua nguyên liệu thô.
Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng càng cần thiết trong thời điểm nhu cầu nhiên liệu toàn cầu ngày càng tăng mạnh. Nhiều hãng công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ với tốc độ chóng mặt.
Nếu thế giới giảm phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông, Mỹ có thể hưởng lợi. Khí tự nhiên hiện vẫn là nguồn năng lượng lớn nhất để sản xuất điện. Mỹ sở hữu trữ lượng khí rất lớn cùng năng lực xuất khẩu ngày càng tăng.
Theo Joe Brusuelas – kinh tế trưởng tại RSM, tác động từ những thay đổi của kinh tế toàn cầu chỉ có thể nhìn rõ sau 10-20 năm nữa.
Thực tế, OPEC – đối thủ lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch – đã có dấu hiệu rạn nứt. UAE, nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong nhóm rời liên minh này. Điều này làm suy yếu khả năng tác động lên giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất của OPEC.
“Đa dạng hóa nguồn cung khỏi OPEC và chuyển sang các nhà cung cấp đáng tin cậy hơn, đặc biệt là Mỹ, giúp cải thiện an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định giá”, Rob Thummel – Giám đốc Danh mục Đầu tư tại quỹ Tortoise Capital cho biết.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển sang năng lượng mặt trời cũng đang tăng tốc tại nhiều khu vực do cú sốc giá dầu. Xuất khẩu công nghệ năng lượng mặt trời, pin và xe điện của Trung Quốc đều lập kỷ lục trong tháng 3, theo hãng nghiên cứu năng lượng Ember. “Một nền kinh tế ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẽ là điều tích cực”, Mayfield đánh giá.
Dù vậy, các kịch bản tích cực này chưa chắc sẽ xảy ra. Chính quyền mới tại Iran có thể còn cứng rắn hơn hiện tại. Chiến sự cho thấy Iran biết cách gây sức ép với kinh tế toàn cầu. Heather Long – kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union cho rằng nếu eo biển Hormuz không còn quá quan trọng, nước này và các lực lượng đồng minh có thể chuyển sang đe dọa những tuyến vận tải khác trong tương lai.
Bên cạnh đó, OPEC gần đây lại tăng sản lượng dầu. Việc liên minh này biến mất vì thế cũng có thể làm giảm khả năng thế giới phối hợp hành động trong các cuộc khủng hoảng năng lượng sau này.
Cuối cùng, các thay đổi từ chiến sự có thể mang lại lợi ích cho bên này nhưng gây thiệt hại cho bên khác. Ví dụ, quá trình chuyển sang năng lượng tái tạo, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới các khu vực khai thác dầu đá phiến tại bang Texas (Mỹ). Nếu nhu cầu dầu giảm về dài hạn, giá dầu có thể xuống thấp hơn giai đoạn trước chiến sự, gây thiệt hại cho ngành này.
“Rất nhiều điều còn phụ thuộc vào yếu tố nào mang tính dài hạn, và đâu chỉ là tạm thời”, Brusuelas kết luận.
Theo Hãng tin Reuters ngày 28-4, việc UAE thông báo rời OPEC có thể gây xáo trộn đáng kể và làm suy yếu hình ảnh tổ chức, khi OPEC nhiều năm qua vẫn nỗ lực duy trì hình ảnh đoàn kết dù tồn tại khác biệt về địa chính trị và hạn ngạch sản lượng.
Phát biểu với Reuters, Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei cho biết quyết định này được đưa ra sau quá trình đánh giá kỹ lưỡng các chiến lược năng lượng hiện tại và tương lai liên quan đến sản lượng sản xuất.
Ông khẳng định đây là "quyết định mang tính chính sách", đồng thời nhấn mạnh Abu Dhabi không tham vấn bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả Saudi Arabia - nước được xem là lãnh đạo trên thực tế của OPEC.
Động thái rút lui trên cũng bao gồm việc UAE rời khỏi liên minh mở rộng OPEC+, trong bối cảnh các nhà sản xuất vùng Vịnh đang gặp khó khăn trong việc xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz.
Ông Mazrouei cho biết việc UAE rút khỏi OPEC và OPEC+ sẽ không gây tác động quá lớn đến thị trường trong ngắn hạn, bởi những bất ổn tại eo biển Hormuz mới là yếu tố chi phối chính nguồn cung hiện nay.
Theo Hãng tin AP, quyết định này của UAE thực tế đã được dự đoán từ trước, khi những năm gần đây nước này nhiều lần phản đối các hạn ngạch sản lượng của OPEC mà họ cho là quá thấp - đồng nghĩa với việc UAE không thể bán ra thị trường toàn cầu lượng dầu nhiều như mong muốn.
Việc UAE rời OPEC được xem là một tín hiệu tích cực đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, người từ lâu đã chỉ trích tổ chức này vì góp phần đẩy giá dầu lên cao.
Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc năm 2018, ông từng cáo buộc OPEC "bòn rút phần còn lại của thế giới". Ông Trump cũng nhiều lần liên hệ việc Mỹ hỗ trợ quân sự cho các nước vùng Vịnh với chính sách giá dầu, cho rằng các đồng minh đang "lợi dụng" sự bảo vệ của Washington để duy trì giá năng lượng ở mức cao.
Bên cạnh yếu tố thị trường, quyết định rút lui còn phản ánh sự bất mãn của UAE đối với phản ứng của các nước Ả Rập trước các cuộc tấn công từ Iran trong thời gian chiến sự.
Cố vấn ngoại giao của Tổng thống UAE Anwar Gargash đã công khai chỉ trích lập trường của các nước trong khu vực, cho rằng họ chỉ hỗ trợ nhau ở mức hậu cần, trong khi về chính trị và quân sự lại thể hiện sự yếu kém "chưa từng có".
Ông Gargash cho biết không bất ngờ với phản ứng hạn chế từ Liên đoàn Ả Rập, nhưng bày tỏ thất vọng khi Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) cũng không có lập trường mạnh mẽ như kỳ vọng.
Trong khi đó, giới chức UAE cho rằng nhu cầu năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới, và việc rời khỏi OPEC sẽ giúp nước này linh hoạt hơn trong điều chỉnh sản lượng để đáp ứng thị trường. Hiện công suất dự phòng toàn cầu đang ở mức thấp kỷ lục, khiến thị trường dầu mỏ ngày càng bị siết chặt.
Việc hoạt động bên ngoài khuôn khổ OPEC cũng cho phép UAE tận dụng tối đa lợi thế là một trong những nhà sản xuất dầu có chi phí thấp và mức phát thải carbon thấp nhất thế giới.
Về tổng thể, Abu Dhabi tin rằng quyết định rút khỏi OPEC sẽ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng và nền kinh tế toàn cầu, thông qua việc góp phần đảm bảo nguồn cung năng lượng linh hoạt, ổn định và đáng tin cậy hơn trong bối cảnh thị trường đầy biến động hiện nay.
Trong khi số lượng dự án nhà ở xã hội đã tăng mạnh nhưng người dân vẫn không dễ mua được khi nhu cầu vượt xa nguồn cung.
Chẳng hạn tại dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM), chỉ khoảng 755 căn hộ dự kiến được bán ra nhưng ghi nhận tới 12.000 người đăng ký nguyện vọng, tức "tỉ lệ chọi" hơn 16:1.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, chị Mỹ Yến (38 tuổi, trọ tại phường Thạnh Mỹ Tây) kể hành trình nộp hồ sơ mua tại các dự án nhà ở xã hội, đặc biệt là với dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt, là một chuỗi những thử thách từ khâu nắm thông tin đến thủ tục hành chính.
Theo chị Yến, dù mỗi ngày đều đăng nhập vào trang web của chủ đầu tư như một phản xạ nhưng vẫn thấy mọi thứ "án binh bất động".
Ngược lại các nhóm mạng xã hội lại nắm bắt các thay đổi về chính sách, thủ tục... nhanh hơn cả.
Ngay cả việc đăng ký nguyện vọng mua nhà, chị cũng phải thực hiện vào lúc 23h45 để tránh tình trạng nghẽn mạng do có quá nhiều người truy cập cùng lúc.
Vấn đề khiến chị Yến đau đầu nhất chính là thủ tục hành chính và giấy tờ, bởi dù đã gõ cửa nhiều nơi nhưng không thể kiếm ra một bộ hướng dẫn giấy tờ nào thực sự chính xác và rõ ràng, đầy đủ.
Để hoàn thiện một bộ hồ sơ gồm 5 loại giấy tờ (như chứng minh thu nhập, tình trạng độc thân...), chị đã phải chi 1 triệu đồng để thuê dịch vụ làm giúp.
Tuy nhiên rủi ro vẫn bủa vây khi các mẫu này của Nhà nước thường xuyên thay đổi đột ngột, khiến hồ sơ vừa làm xong đã có nguy cơ phải bỏ đi.
Anh Võ Tân Tiến (phường Bình Thới), người đã làm việc tại TP.HCM hơn 10 năm, có gia đình và con nhỏ cũng rơi vào cảnh tương tự.
Thu nhập ổn định, đủ điều kiện mua nhà ở xã hội, nhưng nhiều năm qua anh vẫn chưa thể tiếp cận. "Có dự án thì xa nơi làm việc, có dự án phù hợp lại chỉ dừng ở mức đăng ký nhu cầu. Trong khi số người đăng ký quá đông, cơ hội rất thấp", anh Tiến nói.
Theo các báo cáo mới đây từ Sở Xây dựng TP.HCM, từ đầu năm đến nay, nguồn cung nhà ở xã hội đã có tín hiệu tích cực.
Một dự án hoàn thành với 580 căn, hai dự án khởi công trong quý 1 với 2.643 căn. Toàn TP.HCM hiện có 12 dự án đang thi công với khoảng 10.300 căn.
Ngoài ra một dự án quy mô 2.259 căn đang lựa chọn chủ đầu tư, ba dự án khác dự kiến khởi công trước 30-4 với 4.600 căn. Đặc biệt khi hiện TP có tới 41 dự án dự kiến khởi công trước 30-6 với khoảng 29.200 căn.
Để chuẩn bị nguồn cung cho các năm tiếp theo, Sở Xây dựng đã rà soát, bổ sung 16 khu đất với quy mô khoảng 23.000 căn.
Giai đoạn 2026 - 2027, TP.HCM tập trung hoàn tất thủ tục đầu tư cho 72 dự án, tương ứng khoảng 67.000 căn.
Một nguồn lực đáng chú ý khác là quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại. TP đã dành khoảng 732ha cho quỹ đất này, tương ứng 230.000 căn hộ.
Theo kế hoạch và các dự báo, quỹ đất này có thể tăng lên 1.740ha vào năm 2040, tạo dư địa phát triển nhà ở xã hội trong dài hạn.
Ở khối doanh nghiệp, điển hình như đại diện Kim Oanh Group đặt mục tiêu đến năm 2028 sẽ triển khai 26 dự án nhà ở xã hội với khoảng 40.000 căn hộ, tập trung tại TP.HCM, Đồng Nai và các khu vực có nhu cầu ở thực cao.
Ngay trong quý 2-2026, gần 5.000 căn hộ nhà ở xã hội thương hiệu K-Home dự kiến được đưa ra thị trường tại Đồng Nai, định hướng theo chuẩn "Singapore", nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động.
Công ty cổ phần Cơ điện lạnh (REE) chiều 15/5 thông báo nhận đơn từ nhiệm Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật của ông Ashok Ramachandran. Việc từ nhiệm này được Hội đồng quản trị REE thông qua cùng ngày, nhưng sẽ có hiệu lực từ 31/5.
REE bổ nhiệm ông Nguyễn Ngọc Thái Bình, Phó tổng giám đốc kiêm Thành viên HĐQT, thay vị trí Tổng giám đốc kiêm người đại diện theo pháp luật từ ngày 10/7 "để đảm bảo hoạt động kinh doanh được liên tục". Ông Bình là con trai bà Mai Thanh, có kinh nghiệm 18 năm làm việc tại REE. Ông được giới thiệu "có sự am hiểu sâu sắc về hoạt động kinh doanh cũng như các chiến lược và định hướng phát triển của công ty"
Trong giai đoạn từ khi ông Ashok Ramachandran rời đi cho đến ngày 10/7, bà Mai Thanh là người đại diện theo pháp luật tạm thời, đồng thời đương nhiệm chức Chủ tịch. Bà sau đó từ chức Chủ tịch lẫn tư cách Thành viên HĐQT để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật và điều lệ công ty đối với vị trí Tổng giám đốc do con trai bà đảm nhiệm.
Theo Luật Doanh nghiệp, một trong những điều kiện để trở thành Tổng giám đốc là không có quan hệ gia đình với người quản lý doanh nghiệp (trong đó gồm chức Chủ tịch và Thành viên HĐQT).
Bà Mai Thanh năm nay 74 tuổi. Bà được ví như "nữ tướng" khi điều hành REE từ giữa thập niên 80 của thế kỷ trước, đưa doanh nghiệp từ một xí nghiệp thiết bị lạnh quốc doanh trở thành doanh nghiệp đa ngành với các lĩnh vực cơ điện công trình (M&E), hạ tầng nước, môi trường và bất động sản.
Bà từng ba lần xung phong lĩnh xướng các "nhiệm vụ không tưởng" của công ty và nền kinh tế gồm cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, phát hành trái phiếu chuyển đổi quốc tế và đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán.
Trả lời VnExpress năm ngoái về lý do chưa nghỉ hưu, bà nói tuổi tác không phải giới hạn nếu có đam mê. Theo bà, "nuôi dưỡng được đam mê thì trong mọi hoàn cảnh phức tạp, khó khăn cũng cảm nhận được niềm vui và hạnh phúc".
Trong thông báo gửi cổ đông và đối tác chiều ngày 15/5, bà cho biết người kế nhiệm mình là ông Lee Liang Whye, Thành viên HĐQT đại diện cho cổ đông lớn Platinum Victory Pte. Ltd.
Dù vậy, bà vẫn giữ chức Chủ tịch Ủy ban chiến lược trực thuộc HĐQT và "tiếp tục tham gia mật thiết" vào hoạt động kinh doanh, tư vấn lập kế hoạch, đánh giá và giám sát các chiến lược phát triển dài hạn.
Theo bà Mai Thanh những thay đổi sắp tới trong ban lãnh đạo giúp tạo lập nền tảng vững chắc cho đội ngũ quản lý hướng tới sự tăng trưởng và phát triển bền vững trong tương lai. Bà thêm rằng điều này duy trì sự ổn định, năng lực quản trị mạnh mẽ và định hướng từ HĐQT.
