Cuộc xung đột tại Trung Đông đã kéo dài hơn 2 tháng, gây ra nhiều thương vong và thiệt hại kinh tế, khiến tác động lan truyền ra toàn thế giới. Tuy nhiên, nhiều nhà phân tích cho rằng thế giới có thể sẽ trải qua một số thay đổi cần thiết và mang tính cấu trúc vì cuộc xung đột này.
Eo biển Hormuz sẽ không còn trở thành điểm nghẽn của kinh tế toàn cầu và Iran khó có thể gây gián đoạn cho thị trường dầu thế giới. Kinh tế càng sụt giảm mạnh, động lực thực hiện các thay đổi cần thiết càng lớn.
Hiện chưa rõ các bên có thể đạt thỏa thuận nào để chấm dứt chiến sự. Dù vậy, các nhà kinh tế học và chuyên gia quân sự đều nhận định rằng cuộc xung đột vẫn có thể mang đến một số kết quả tích cực trong dài hạn.
Cuộc chiến đã phơi bày những điểm yếu cấu trúc lớn trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu – một hệ thống phức tạp đòi hỏi cân bằng giữa hiệu quả và sự dư thừa. Việc Iran làm gián đoạn 20% nguồn cung dầu toàn cầu bằng thủy lôi, drone tự chế và xuồng cao tốc cho thấy thế giới sẽ phải đánh giá lại nghiêm túc và thực hiện các thay đổi lâu dài.
Kịch bản khả thi nhất là Trung Đông xây thêm các đường ống dẫn dầu và khí đốt qua Arab Saudi và UAE để tránh hoàn toàn eo biển Hormuz. “Các nước sẽ phát triển đường ống và tăng mạnh công suất vận chuyển. Khi đó, không còn ai đặt toàn bộ tương lai của mình vào eo biển này nữa. Đây là điều rất tích cực”, Jay Hatfield – nhà phân tích tại Infrastructure Capital Advisors cho biết trên CNN.
Việc này cũng đồng nghĩa chuỗi cung ứng năng lượng có thể an toàn và rẻ hơn trong dài hạn. Thế giới đang phải trả phí bảo hiểm rất cao cho việc vận chuyển hàng hóa qua những vùng biển căng thẳng.
“Nếu không có cuộc chiến, cú sốc như vừa qua, người ta khó nhận ra mọi thứ cần thay đổi”, Ross Mayfield – chiến lược gia đầu tư tại Baird nhận định.
Các nền kinh tế chuyển dịch để thích ứng từng xảy ra vài lần trong thập kỷ qua. Sau đại dịch, chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy, nhưng đã được củng cố lại đáng kể. Xung đột Nga – Ukraine thay đổi cách châu Âu mua khí đốt tự nhiên. Thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng tạo ra các thay đổi lớn trong việc mua nguyên liệu thô.
Khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng năng lượng càng cần thiết trong thời điểm nhu cầu nhiên liệu toàn cầu ngày càng tăng mạnh. Nhiều hãng công nghệ đang xây dựng trung tâm dữ liệu AI, vốn tiêu thụ lượng điện khổng lồ với tốc độ chóng mặt.
Nếu thế giới giảm phụ thuộc vào năng lượng Trung Đông, Mỹ có thể hưởng lợi. Khí tự nhiên hiện vẫn là nguồn năng lượng lớn nhất để sản xuất điện. Mỹ sở hữu trữ lượng khí rất lớn cùng năng lực xuất khẩu ngày càng tăng.
Theo Joe Brusuelas – kinh tế trưởng tại RSM, tác động từ những thay đổi của kinh tế toàn cầu chỉ có thể nhìn rõ sau 10-20 năm nữa.
Thực tế, OPEC – đối thủ lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực nhiên liệu hóa thạch – đã có dấu hiệu rạn nứt. UAE, nước sản xuất dầu lớn thứ hai trong nhóm rời liên minh này. Điều này làm suy yếu khả năng tác động lên giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất của OPEC.
“Đa dạng hóa nguồn cung khỏi OPEC và chuyển sang các nhà cung cấp đáng tin cậy hơn, đặc biệt là Mỹ, giúp cải thiện an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định giá”, Rob Thummel – Giám đốc Danh mục Đầu tư tại quỹ Tortoise Capital cho biết.
Bên cạnh đó, quá trình chuyển sang năng lượng mặt trời cũng đang tăng tốc tại nhiều khu vực do cú sốc giá dầu. Xuất khẩu công nghệ năng lượng mặt trời, pin và xe điện của Trung Quốc đều lập kỷ lục trong tháng 3, theo hãng nghiên cứu năng lượng Ember. “Một nền kinh tế ít phụ thuộc vào nguồn năng lượng sẽ là điều tích cực”, Mayfield đánh giá.
Dù vậy, các kịch bản tích cực này chưa chắc sẽ xảy ra. Chính quyền mới tại Iran có thể còn cứng rắn hơn hiện tại. Chiến sự cho thấy Iran biết cách gây sức ép với kinh tế toàn cầu. Heather Long – kinh tế trưởng tại Navy Federal Credit Union cho rằng nếu eo biển Hormuz không còn quá quan trọng, nước này và các lực lượng đồng minh có thể chuyển sang đe dọa những tuyến vận tải khác trong tương lai.
Bên cạnh đó, OPEC gần đây lại tăng sản lượng dầu. Việc liên minh này biến mất vì thế cũng có thể làm giảm khả năng thế giới phối hợp hành động trong các cuộc khủng hoảng năng lượng sau này.
Cuối cùng, các thay đổi từ chiến sự có thể mang lại lợi ích cho bên này nhưng gây thiệt hại cho bên khác. Ví dụ, quá trình chuyển sang năng lượng tái tạo, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, có thể ảnh hưởng tiêu cực tới các khu vực khai thác dầu đá phiến tại bang Texas (Mỹ). Nếu nhu cầu dầu giảm về dài hạn, giá dầu có thể xuống thấp hơn giai đoạn trước chiến sự, gây thiệt hại cho ngành này.
“Rất nhiều điều còn phụ thuộc vào yếu tố nào mang tính dài hạn, và đâu chỉ là tạm thời”, Brusuelas kết luận.
Trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sẽ áp thuế nhập khẩu 50% với bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. Thuế này "có hiệu lực ngay lập tức" và "không có ngoại lệ hay miễn trừ", ông viết.
Thông báo này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo đồng ý lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Tehran mở lại eo biển Hormuz. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cũng cho biết họ chấp thuận lệnh ngừng bắn. Truyền thông nhà nước Iran cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ được tổ chức tại Pakistan vào 10/4.
Lệnh ngừng bắn được đưa ra khi còn chưa đầy hai giờ trước khi tối hậu thư mà Tổng thống Mỹ đặt ra với Iran hết hạn. Theo tối hậu thư, quốc gia vùng Vịnh phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h giờ miền đông (7h giờ Hà Nội ngày 8/4) nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự bị tàn phá.
Trước đó, hồi tháng 1, ông Trump cũng viết trên Truth Social rằng sẽ áp thuế 25% với bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran. Căng thẳng Washington - Tehran khi đó leo thang, nhưng chiến sự chưa nổ ra.
Một tháng sau đó, ông ký sắc lệnh cho phép Mỹ áp thuế các đối tác thương mại của Iran, giữa lúc phái đoàn hai nước đang đàm phán ở Oman. Văn kiện trao quyền cho Ngoại trưởng và Bộ trưởng Thương mại Mỹ cùng xác định có quốc gia nào đáp ứng tiêu chí hay không. Khi có kết luận, họ được phép phối hợp với Văn phòng Đại diện Thương mại và Bộ An ninh Nội địa Mỹ để quyết định "mức độ áp thuế" phù hợp.
Chiến sự tại Trung Đông đã kéo dài hơn một tháng, gây gián đoạn dòng chảy dầu, khí LNG toàn cầu khi eo biển Hormuz bị phong tỏa và hạ tầng năng lượng trong khu vực bị tấn công. Hiện có khoảng 1.000 tàu đang kẹt lại vùng Vịnh.
Giá dầu thô, nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng trên toàn cầu vì thế tăng vọt thời gian qua. Dầu thô từng lên sát 120 USD một thùng đầu tháng trước, nhưng hiện đã về dưới 100 USD.
Một "cá voi" Bitcoin (BTC) đã bất ngờ hoạt động trở lại. Trong lĩnh vực tiền số, thuật ngữ này được dùng để chỉ những ví nắm giữ một lượng lớn Bitcoin, mỗi giao dịch của họ đều có sức ảnh hưởng tới thị trường.
Hôm 10/5, một ví tiền số đã chuyển 500 BTC, tương đương 40 tỷ USD, sang một địa chỉ mới sau hơn 10 năm không giao dịch. Theo dịch vụ theo dõi blockchain Whale Alert, ví này đã không hoạt động kể từ tháng 11/2013, thời điểm số Bitcoin được mua vào và sau đó được giữ nguyên suốt hơn 10 năm.
Hiện chưa rõ lý do đằng sau động thái chuyển tiền số này. Những nhà đầu tư chuộng nắm giữ (holder) lớn thường di chuyển tài sản giữa các ví để quản lý địa chỉ hoặc tăng tính bảo mật, nhưng đôi khi đây cũng có thể là dấu hiệu cho thấy họ đang chuẩn bị bán ra hoặc chuyển lên sàn giao dịch. Trong trường hợp này, ví nhận BTC chưa được xác định là thuộc bất kỳ sàn giao dịch lớn nào.
Các ví Bitcoin "ngủ đông" xuất hiện trở lại ngày càng nhiều kể từ khi BTC vượt mốc 100.000 USD vào cuối năm 2024. Trong năm qua, nhiều nhà đầu tư và thợ đào đời đầu đã bắt đầu di chuyển lượng coin nắm giữ lâu năm và một số sau đó đã chốt lời sau đợt tăng mạnh của tiền số lớn nhất thế giới.
Xu hướng này đạt đỉnh vào tháng 7 năm ngoái, khi các công ty phân tích blockchain phát hiện 8 ví thời Satoshi, mỗi ví nắm giữ 10.000 BTC, lần đầu tiên hoạt động trở lại sau 14 năm. Những giao dịch đó diễn ra trong bối cảnh Bitcoin có thị giá neo ở mức trên 100.000 USD và gần mức đỉnh lịch sử. Những ví được tạo trước khi cha đẻ Bitcoin, Satoshi Nakamoto, biến mất khỏi cộng đồng vào tháng 4/2011, được gọi là ví "thời Satoshi".
Bitcoin đã tăng 11,8% vào tháng trước, mức tăng lớn nhất kể từ tháng 4/2025. Đà tăng kéo dài thêm gần 6% lên trên 81.000 USD tính đến hôm nay.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Đà tăng của tiền số lớn nhất thế giới đi kèm với việc chấp nhận rủi ro ngày càng tăng trên Phố Wall, khi chỉ số Nasdaq nặng về công nghệ đã tăng 22% kể từ đầu tháng 4, đạt mức cao nhất trong lịch sử. Chỉ số S&P 500 cũng tăng hơn 12%.
Sự bùng nổ chi phí đầu tư AI và lợi nhuận các công ty công nghệ vốn hóa lớn tăng mạnh đã kích thích Nasdaq, thúc đẩy nhu cầu đối với các tài sản mới nổi khác như Bitcoin. Các quỹ ETF giao ngay niêm yết tại Mỹ đã thu về hàng tỷ USD trong những tuần gần đây trong bối cảnh Nasdaq tăng giá.
Alvin Kan, Giám đốc vận hành tại Bitget Wallet, cho rằng đà tăng hiện tại cho thấy dòng vốn ETF và tổ chức rót vào Bitcoin ngày càng bền vững. Sự phục hồi song song giữa cổ phiếu và tiền số cũng cho thấy kênh tài sản mới ngày càng gắn liền với thanh khoản vĩ mô và chu kỳ đổi mới thay vì tâm lý bán lẻ thuần túy.
Bitcoin và Nasdaq nổi tiếng với mối quan hệ gắn bó chặt chẽ. Ban đầu, thị trường tiền số còn khá độc lập, ít phụ thuộc vào Phố Wall cũng như các thị trường tài chính truyền thống. Tuy nhiên, sau khi ETF Bitcoin giao ngay ra mắt hai năm trước và được thể chế hóa nhanh chóng, các biến động giá của BTC đã dần hòa nhập, trở nên gần gũi và phản ánh xu hướng của thị trường tài chính rộng lớn hơn.
Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán: BSR) đã công bố số liệu kinh doanh quý I với doanh thu ước đạt 41.000 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 3.347 tỷ đồng - cao gấp 8 lần cùng kỳ. Doanh nghiệp này thậm chí đã vượt kế hoạch lãi sau thuế của cả năm nay (kế hoạch là 2.162 tỷ đồng).
Kết quả đột biến có được trong cuộc khủng hoảng năng lượng do căng thẳng Trung Đông. BSR cho biết đã tận dụng tối đa thời cơ khi giá dầu tăng.
Tổng Công ty Phân bón Dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau, mã chứng khoán: DCM) cũng ghi nhận 3 tháng đầu tăng trưởng đột biến khi doanh thu đạt 5.370 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 837 tỷ đồng - tăng đến 84% so với cùng kỳ, cũng là mức cao nhất trong nhiều năm gần đây.
Ở nhóm tài chính, Công ty cổ phần Chứng khoán MB (mã chứng khoán: MBS) công bố doanh thu hoạt động quý đầu năm đạt 1.019 tỷ đồng, tăng hơn 50% so với cùng kỳ, chủ yếu nhờ hai trụ cột là cho vay ký quỹ và môi giới. Lãi từ cho vay và doanh thu môi giới cũng tăng mạnh, song hoạt động tự doanh kém khả quan khiến lợi nhuận trước thuế quý I chỉ tăng 8%, đạt gần 368 tỷ đồng.
Công ty cổ phần Chứng khoán Vietcap (mã chứng khoán: VCI) cũng đã công bố số lợi nhuận dự kiến đạt khoảng 400 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Trong khi đó, Chứng khoán TPHCM (mã chứng khoán: HCM) ghi nhận doanh thu 1.264 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 356 tỷ đồng, cùng tăng 26% trong quý đầu năm (động lực chính tiếp tục đến từ mảng cho vay margin).
Khối các ngân hàng đã có đơn vị đầu tiên hé lộ số lợi nhuận quý I với bức tranh ban đầu tương đối khả quan. Cụ thể, chia sẻ tại kỳ họp cổ đông vừa qua, lãnh đạo Ngân hàng TMCP Á Châu (mã chứng khoán: ACB) cho biết lợi nhuận trước thuế hợp nhất quý I đạt khoảng 5.400 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ và tăng mạnh so với quý trước, hoàn thành khoảng 24% kế hoạch cả năm.
Ngoài ra, còn có Tập đoàn Gelex (GEX) ước đạt doanh thu hợp nhất 10.100 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế hơn 700 tỷ đồng, tăng lần lượt 20% và 10% trong quý I. Tổng Công ty Viglacera (mã chứng khoán: VGC) ước đạt 393 tỷ đồng lợi nhuận - giảm 5% so với cùng kỳ.
