Chiều muộn cuối tháng 4, khi cơn mưa lớn bắt đầu trút xuống Hà Nội đúng giờ tan tầm, anh Tuấn Minh, làm việc tại Cầu Giấy, không mở ứng dụng thời tiết mặc định trên iPhone như thường lệ. Thay vào đó, anh bật ứng dụng xem lượng mưa tại trạm đo gần nhà để phán đoán tình hình.
“68 mm. Mưa to”, ứng dụng thông báo với những con số chuyển từ màu xanh sang cam, báo hiệu mưa lớn, đủ để anh hiểu con đường cạnh nhà có thể sẽ ngập.
Hơn một năm nay, VRain trở thành ứng dụng quen thuộc với anh. “Các app khác chỉ thông báo mưa hay không. còn ứng dụng này cho biết lượng mưa bao nhiêu. Đôi khi chỉ cách vài km mà lượng mưa đã khác hẳn”, anh Minh nói lý do chọn ứng dụng. Sau vài lần dùng thử, anh dần chuyển sang sử dụng thường xuyên hơn, đặc biệt vào những ngày thời tiết xấu hoặc khi đi công tác đến các tỉnh, thay cho app dự báo truyền thống.
Ứng dụng của công ty Việt Watec cũng trở thành lựa chọn của nhiều người muốn theo dõi dữ liệu thời tiết thời gian thực thay vì chỉ xem các bản dự báo tổng quát. VRain liên tục nằm trong top 20 ứng dụng thời tiết được tải nhiều tại Việt Nam. Đầu tháng 5, sản phẩm được Apple giới thiệu nổi bật trên App Store như một ví dụ về nền tảng do người Việt phát triển và giúp được cho hàng chục nghìn người.
Kết quả này được coi như một kỳ tích với Watec – công ty về quan trắc thành lập năm 2003 tại Đà Nẵng, vốn xây dựng nền tảng dữ liệu phục vụ cơ quan khí tượng thủy văn và các đơn vị phòng chống thiên tai theo dõi dữ liệu thực địa. Từ nhu cầu thực tế của người dân trong mùa mưa bão, dự án được mở rộng thành ứng dụng công khai, miễn phí, với tham vọng đưa dữ liệu môi trường trở thành một phần của đời sống số hàng ngày.
Từ hệ thống nội bộ đến ứng dụng thời tiết phổ biến
Ông Văn Phú Chính, Tổng giám đốc Watec, cho biết hơn 10 năm trước, công ty chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực tư vấn kỹ thuật và thường xuyên làm việc với các địa phương, đơn vị phòng chống thiên tai. Trong quá trình triển khai dự án thực tế, đội ngũ nhận thấy nhiều quyết định quan trọng lại thiếu dữ liệu thời gian thực để đối chiếu.
Năm 2015, khi hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn cục bộ, ngập lụt hay hạn mặn xuất hiện ngày càng nhiều, đội ngũ nhận ra khoảng trống lớn trong lĩnh vực quan trắc môi trường tại Việt Nam: dữ liệu thực tế ngoài hiện trường thiếu, phân tán và cập nhật chậm.
Thay vì dừng ở vai trò tư vấn, Watec quyết định tự xây dựng mạng lưới quan trắc riêng. Đây cũng là giai đoạn công ty bắt đầu phát triển nhiều lớp công nghệ khác nhau, từ thiết bị IoT ngoài thực địa, hệ thống truyền dữ liệu, hạ tầng đám mây đến phần mềm phân tích và hiển thị bản đồ. Theo ông Chính, thời tiết tại Việt Nam có tính cục bộ cao, cách vài km lượng mưa đã khác biệt. Đây là lý do công ty đầu tư mở rộng mạng lưới hàng nghìn trạm quan trắc trên toàn quốc.
“Khi mạng lưới đạt quy mô đủ lớn, chúng tôi nhận ra dữ liệu không nên chỉ nằm trong dashboard nội bộ. Người dân mới là những người cần dữ liệu thời gian thực nhất”, ông Chính nói.
Từ đó, VRain ra đời, hướng đến thành ứng dụng dành cho cộng đồng. Thay vì chỉ dự báo, nền tảng hiển thị chi tiết lượng mưa theo mm đo được tại trạm đo từng khu vực, từ đó cho phép người dùng phổ thông nhanh chóng theo dõi lượng mưa, mực nước hoặc nguy cơ ngập tại khu vực xung quanh.
Một trong những thách thức là làm sao biến dữ liệu chuyên ngành trở nên dễ hiểu với số đông. Theo nhà phát triển, chỉ riêng một tính năng hiển thị lượng mưa trên ứng dụng cũng liên quan đến nhiều lớp hệ thống phía sau, từ thiết bị quan trắc, đường truyền dữ liệu đến xử lý máy chủ và trải nghiệm người dùng. Ứng dụng cũng được phát triển theo hướng của một sản phẩm công nghệ tiêu dùng hiện đại với giao diện đơn giản, tốc độ cập nhật nhanh và không hiển thị quảng cáo. Theo ông Chính, đội ngũ muốn giữ trải nghiệm “sạch” và đáng tin cậy, đặc biệt trong các tình huống thời tiết cực đoan hoặc thiên tai.
Ngoài ứng dụng trên iOS và Android, nền tảng còn có phiên bản trên trình duyệt web, tích hợp thêm bản đồ và thông tin từ ứng dụng Windy để đưa thông tin đa dạng hơn.
Dù vậy, theo một số người dùng, trải nghiệm của VRain vẫn thiên về hiển thị dữ liệu hơn là chú trọng yếu tố thị giác như các ứng dụng thời tiết quốc tế phổ biến. Theo anh Minh, nếu so với Apple Weather hay AccuWeather, giao diện VRain khá đơn giản. “Thiết kế giúp ứng dụng tải nhanh và dễ theo dõi ngay cả khi mạng yếu hoặc thời tiết xấu, nhưng tạo cảm giác khô và ít trực quan”, anh nói.
Ngoài ra, số lượng trạm quan trắc của VRain mới phân bổ tập trung ở một số khu vực như Tây Bắc Bộ, Tây Nam Bộ và một số tỉnh thành trung tâm, chưa đủ dữ liệu chi tiết trên khắp cả nước.
Kỳ vọng thành ứng dụng thời tiết quốc dân
Theo ông Chính, lượng truy cập thường tăng mạnh trong giai đoạn xuất hiện mưa lớn, bão hoặc ngập lụt tại nhiều địa phương. Khi đó, hệ thống phải xử lý số lượng cảnh báo tăng đột biến, trong khi hàng nghìn trạm quan trắc vẫn cần hoạt động ổn định liên tục. Tuy nhiên, đó cũng là lúc họ cảm nhận rõ ý nghĩa của hệ thống mình xây dựng.
“Cảm giác nhìn dữ liệu từ hàng nghìn trạm hoạt động liên tục giữa lúc thời tiết cực đoan, và biết thông tin đang giúp ai đó đưa ra quyết định sớm hơn, an toàn hơn, là điều rất đặc biệt”, ông nói. “Watec không xem mình chỉ là một công ty thiết bị hay tư vấn kỹ thuật, mà là công ty công nghệ làm trong lĩnh vực môi trường và thiên tai”.
Từ đó, những tiến bộ công nghệ mới được nhóm liên tục thử nghiệm, áp dụng. Chẳng hạn với hệ thống bản đồ, thay vì chỉ sử dụng Google Maps, họ dần tích hợp cả Apple MapKit để tối ưu trải nghiệm, đặc biệt trên bản web nhằm phục vụ lượng lớn người dùng miễn phí. Trong đó, công cụ Weather Kit có sẵn được dùng để bổ sung các lớp dữ liệu dự báo ngắn hạn, dữ liệu khí quyển quy mô lớn và thông tin thời tiết lịch sử. Theo công ty, các ứng dụng thời tiết quốc tế mạnh ở mô hình dự báo quy mô lớn, trong khi VRain tập trung vào dữ liệu quan trắc thực tế ở địa phương.
Trong thời gian tới, VRain dự kiến thực hiện một số thay đổi lớn. Ngoài dữ liệu lượng mưa, nền tảng mở rộng các lớp thông tin như mức gió, nguy cơ ngập, chất lượng không khí và cảnh báo thiên tai. Đây cũng là thế mạnh của công ty Việt khi có hệ thống trạm đo mưa, đo gió, đo mực nước trên khắp Việt Nam.
Ngoài ra, phiên bản mới sẽ tích hợp AI để người dùng đặt câu hỏi bằng tiếng Việt. Theo đại diện Watec, mục tiêu dài hạn là xây dựng trợ lý dữ liệu môi trường thời gian thực cho người Việt. “Chúng tôi tin trong tương lai, dữ liệu môi trường không còn chỉ dành cho cơ quan chuyên môn, mà trở thành một hạ tầng dữ liệu quan trọng cho toàn xã hội”, ông Chính nói.
Giữa kỷ nguyên của USB 4 và Thunderbolt siêu tốc, việc một cổng kết nối ra đời từ năm 2000 vẫn xuất hiện trên những siêu phẩm công nghệ mới nhất có vẻ là một sự lạc hậu. Thế nhưng, đằng sau đó là những bí mật về độ ổn định mà các chuẩn tốc độ cao hiện nay vẫn chưa thể khắc phục.
Dù đã bước sang tuổi thứ 26, USB 2.0 vẫn là cổng quan trọng không thể thiếu trên mọi bo mạch chủ và laptop hiện đại. Không phải các hãng sản xuất muốn tiết kiệm chi phí, mà chính người dùng đang cần sự tin cậy tuyệt đối mà chỉ tiêu chuẩn này mới có thể mang lại.
Một sự thật ít người biết là chuẩn USB 3.0 lại đứng sau những pha giật lag khó chịu của chuột không dây hay Wi-Fi. Khi truyền dữ liệu tốc độ cao qua dây đồng, USB 3.0 vô tình phát ra sóng vô tuyến trùng đúng dải tần 2,4 GHz, vốn là 'lãnh địa' của Bluetooth và mạng không dây.
Trong khi đó, USB 2.0 với tốc độ truyền tín hiệu thấp hơn lại hoàn toàn vô hại. Đây chính là lý do vì sao khi cắm đầu thu (dongle) chuột vào cổng USB 2.0, mọi hiện tượng trễ hay mất kết nối bỗng biến mất như chưa từng xảy ra.
Đối với những người làm nhạc hay livestream, USB 2.0 là một lựa chọn tốt hơn hẳn các cổng kết nối hiện đại. Các chuẩn USB mới thường có cơ chế quản lý điện năng gắt gao để tiết kiệm pin, vô tình tạo ra những quãng nghỉ ngắn (latency) đủ để làm hỏng một bản thu âm chất lượng cao.
Ngược lại, USB 2.0 duy trì một dòng chảy dữ liệu liên tục và đơn giản. Vì băng thông của nó vốn phù hợp cho âm thanh, nên việc dùng USB 2.0 là cách an toàn nhất để tránh mọi rủi ro về độ trễ hay méo tiếng.
Có bao giờ bạn thắc mắc tại sao khi máy tính gặp sự cố, các kỹ thuật viên luôn yêu cầu cắm USB vào đúng cổng USB không có màu xanh? Đó là vì khả năng tương thích của USB 3.0 đôi khi chỉ nằm trên giấy tờ. Trong các tác vụ nhạy cảm như cập nhật BIOS hay boot vào các bản WinPE cứu hộ hệ thống, USB 2.0 vẫn là 'ngôn ngữ chung' ổn định nhất mà mọi phần cứng đều hiểu.
Bên cạnh đó, việc cắm những thiết bị tiêu tốn ít tài nguyên như bàn phím, chuột hay máy in vào cổng USB 2.0 còn giúp giải phóng các cổng tốc độ cao cho những tác vụ thực sự cần thiết như truyền file nặng hay xuất hình ảnh 4K. Rõ ràng, trong thế giới công nghệ, không phải lúc nào nhanh hơn cũng đồng nghĩa với tốt hơn.
Người sẽ thay vị trí Tim Cook làm CEO Apple vào tháng 9 tới cho rằng AI sẽ mang lại "tiềm năng gần như không giới hạn" cho công ty, mở ra những khả năng mới cho các sản phẩm và dịch vụ của công ty. Tuy nhiên, ông Ternus cũng khẳng định Apple sẽ luôn giữ thiết kế làm trọng tâm và bảo vệ bản sắc cốt lõi của mình.
Ông Ternus sẽ chính thức đảm nhận vị trí CEO vào ngày 1.9.2026, trong khi Tim Cook sẽ chuyển sang vai trò chủ tịch điều hành. Dù Apple thường tỏ ra thận trọng trong việc áp dụng AI, Ternus đang thể hiện một thái độ lạc quan hơn về công nghệ này. Ông bày tỏ sự hào hứng khi đảm nhận vai trò lãnh đạo vào thời điểm hiện tại, coi đây là giai đoạn thú vị nhất trong sự nghiệp của mình tại Apple.
CEO tương lai của Apple sẽ tiếp quản một công ty đang được đánh giá cao về khả năng thực thi AI. Những nhận xét của ông được xem là tín hiệu ban đầu về định hướng mà ông muốn theo đuổi. Tuy nhiên, Ternus cũng nhấn mạnh Apple sẽ không thay đổi bản sắc của mình. Ông cam kết rằng các nỗ lực về quyền riêng tư, bảo mật và môi trường sẽ vẫn được duy trì và sứ mệnh của Apple sẽ không thay đổi dưới sự lãnh đạo của ông.
Ternus dường như muốn gửi đi thông điệp rằng Apple có thể đẩy mạnh ứng dụng AI mà không cần từ bỏ những giá trị cốt lõi đã tạo nên sự khác biệt của công ty trong ngành công nghệ. Đối với một thương hiệu đã khẳng định mình là nơi giao thoa giữa phần cứng, phần mềm, quyền riêng tư và thiết kế công nghiệp, sự đảm bảo này có ý nghĩa quan trọng không kém bất kỳ lời hứa nào về trí tuệ nhân tạo.
Theo Agibot, G2 hiện triển khai tại nhà máy sản xuất máy tính bảng của Longcheer Technology. Thay vì chỉ thử nghiệm có kiểm soát ở một bộ phận nhất định như trước đây, các robot đã được tích hợp trực tiếp vào quy trình sản xuất.
Robot hoạt động chủ yếu tại các trạm Kiểm tra Tích hợp Đa phương tiện (MMIT) bên trong dây chuyền Longcheer. Tại đây, chúng thực hiện loạt nhiệm vụ đòi hỏi độ chính xác cao như nhặt thiết bị, đặt chúng vào các giá đỡ kiểm tra và phân loại các thiết bị đã hoàn thiện hoặc bị lỗi.
Đại diện Agibot cho biết G2 hoạt động theo phương thức kết hợp xác thực dựa trên mô phỏng, học tăng cường và trí thông minh tích hợp trên thiết bị để giảm thời gian thiết lập và cải thiện độ tin cậy trong nhà máy. Bằng cách giảm cấu hình thủ công, robot hình người có thể linh hoạt xử lý các vật thể trên băng chuyền.
Tại dây chuyền, G2 hoạt động song song với người vận hành. Robot này đồng thời tự thích ứng với sản xuất vốn đa dạng sản phẩm. Nhà máy không cần đến công cụ chuyên dụng cho robot hoặc phải thiết kế lại dây chuyền. Việc tích hợp robot vào dây chuyền sản xuất chỉ hoàn tất trong vòng 36 giờ.
Agibot khẳng định G2 có thể hoạt động với hiệu suất cao và liên tục trên dây chuyền, với robot hỗ trợ hoạt động liên tục 24/7 và duy trì sản lượng ổn định xuyên suốt các ca làm việc. Mỗi robot có thể đạt năng suất 310 sản phẩm mỗi giờ, thời gian chu kỳ khoảng 19-20 giây cho mỗi tác vụ và tỷ lệ thành công vượt 99,9%.
Theo TS Yao Maoqing, Phó chủ tịch Agibot, việc áp dụng G2 vào nhà máy cho thấy "AI thể hiện qua hình thức vật lý", tức robot, không còn ở mức thử nghiệm nữa. "Đó là khả năng thực tiễn, sẵn sàng sản xuất, có thể hoạt động đáng tin cậy trong điều kiện công nghiệp thực tế và mang lại giá trị kinh tế có thể đo lường được", ông Maoqing cho biết trên blog.
Li Long, Tổng giám đốc bộ phận robot của Longcheer, cho biết chỉ trong vòng bốn tháng sau khi G2 được tích hợp vào dây chuyền sản xuất hàng loạt của công ty, robot này đã mang lại hoạt động ổn định, liên tục và đáp ứng tất cả các mục tiêu chính.
"Đây không chỉ là cột mốc kỹ thuật, mà còn đánh dấu sự xác thực thực tế đầu tiên về AI tích hợp trong sản xuất chính xác đối với thiết bị điện tử tiêu dùng", ông Long nói. "Cột mốc này cho thấy lộ trình phát triển trí tuệ nhân tạo tích hợp trong sản xuất có thể mở rộng".
Agibot, hay Zhiyuan Robotics, ra đời tháng 2/2023 bởi nhà sáng lập trẻ tuổi Peng Zhihui sinh năm 1993, có trụ sở tại Thượng Hải. Công ty đạt tốc độ phát triển nhanh chóng khi theo thống kê của hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, tổng cộng có 16.000 robot hình người được lắp đặt trên thế giới năm 2025, riêng Agibot dẫn đầu khi chiếm 30,4% thị phần.
Agibot G2 ra mắt năm 2025, là robot hình người cao khoảng 1,6 m, nặng gần 70 kg. Thiết bị sử dụng cấu trúc nửa thân trên kết hợp bánh xe di chuyển, phù hợp môi trường nhà máy. G2 có hai tay robot 7 bậc tự do, độ chính xác cao, tích hợp camera, LiDAR và cảm biến lực để nhận diện và thao tác vật thể. Hệ thống AI cho phép học tác vụ, phối hợp với con người và vận hành liên tục nhờ pin thay "nóng" - tức có thể tự đến trạm thay pin mà không cần con người.
