Cuối tuần trước, Hà Nội phê duyệt đề án phát triển theo hướng tiệm cận “chuẩn quốc tế” với hai trường THPT chuyên Chu Văn An và Hà Nội – Amsterdam, ngay lập tức gây bàn luận trên các diễn đàn.
TS Nguyễn Quang Minh, chuyên gia giáo dục quốc tế và là Giám định viên Hội đồng các trường Quốc tế (CIS), cho rằng đây là hướng đi cần thiết.
Ông đánh giá đề án của hai trường có sự học hỏi từ các mô hình đào tạo tài năng ở Singapore, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ và Anh, song không sao chép máy móc mà vẫn giữ “tinh thần trường công” với ngân sách nhà nước làm nền tảng.
Các mục tiêu như tăng cường nghiên cứu khoa học, trí tuệ nhân tạo, học tập dự án và hội nhập học thuật quốc tế là phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Chuyên gia cũng đánh giá cao việc sử dụng khái niệm “tiệm cận quốc tế”, thay vì ngay lập tức khẳng định sẽ trở thành một “trường chuẩn quốc tế”.
“Đây là cách tiếp cận thận trọng và thực tế, bởi giáo dục quốc tế không chỉ là câu chuyện chương trình hay chứng chỉ, mà là cả một hệ sinh thái học thuật, văn hóa và quản trị cần thời gian dài để hình thành”, ông Minh nói.
Điểm gây tranh luận nhất nằm ở tiêu chí cụ thể của trường chuyên Chu Văn An. Trường này đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030 có ít nhất 150 học sinh trúng tuyển đại học tại Anh, Mỹ, Australia và 80 em nhận học bổng quốc tế. Trường cũng tổ chức các hoạt động để hỗ trợ học sinh làm quen, chuẩn bị cho các kỳ thi, chương trình chuẩn hóa quốc tế như SAT, ACT, AP, IB… – vốn được nhiều đại học trên thế giới dùng như một tiêu chí xét tuyển đầu vào.
Theo ông Quang Minh, một ngôi trường xuất chúng không phải là nơi “dạy học sinh vào Harvard”, mà là nuôi dưỡng học sinh có nền tảng tư duy, năng lực nghiên cứu, khả năng tự học và thích nghi, để các em có đủ năng lực “vào Harvard”.
Lãnh đạo một trường THPT chuyên ở phía Nam nhìn nhận rằng việc du học, thi chứng chỉ SAT, AP… nên là kế hoạch của học sinh và gia đình, không nên là mục tiêu của trường chuyên.
Ông dẫn lại nhiệm vụ của trường chuyên được đề cập trong Luật Giáo dục, đó là phát hiện và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu trong các môn học, tạo nguồn nhân tài cho đất nước.
“Học sinh trường chuyên đi du học không phải là điều xấu nhưng không nên dùng nguồn lực nhà nước để thúc đẩy điều đó”, ông nói.
Bởi dù còn hạn chế, trường chuyên đã và đang được ưu tiên hơn về ngân sách, đội ngũ giáo viên giỏi và những chính sách khác trong hệ thống giáo dục công lập nói chung.
“Việc phân bổ thêm ngân sách để tạo bệ phóng “tiếp cận quốc tế” cho một bộ phận nhỏ vốn đã được đầu tư nhiều hơn là thiếu công bằng cho số đông”.
PGS. TS quản lý giáo dục Trương Đình Thăng, Hiệu trưởng trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị, cũng cảnh báo các mục tiêu “quốc tế hóa” có thể trở thành một cuộc đua thành tích, xem trường nào có nhiều học sinh đạt chứng chỉ, nghiên cứu khoa học… hơn. Khi đó, mô hình mới rất dễ lại đặt trọng tâm vào luyện thi, tăng áp lực cho học trò.
Ở chiều ngược lại, ông Đàm Quang Minh, Đồng chủ tịch khối Phổ thông, Tập đoàn giáo dục EQuest, thấy rằng cần đặt những tiêu chí về du học, chứng chỉ trong tổng thể định hướng hội nhập quốc tế của trường chuyên Chu Văn An.
Theo ông, đề án này theo đuổi mô hình tương tự một số trường công ở Singapore, khi triển khai các chương trình như tú tài quốc tế IB để học sinh tiếp cận chuẩn đầu ra toàn cầu. Ngoài ra, Việt Nam hiện chưa có đại học nào vào top 200 thế giới, nên học sinh “chỉ có lựa chọn du học” nếu muốn vào các trường như vậy.
Ông Minh cũng đánh giá cao việc đề án nhấn mạnh hỗ trợ học bổng cho học sinh khó khăn, để các em được tiếp cận chương trình quốc tế.
“Làm được điều này, các chương trình như IB sẽ không còn là đặc quyền của những gia đình giàu có”, ông nói.
Dù có góc nhìn khác nhau, các chuyên gia đều cho rằng hai trường nên thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp về chương trình, đội ngũ và tăng cường hợp tác quốc tế.
TS Nguyễn Quang Minh thấy cần xây dựng bộ tiêu chí đánh giá năng lực học thuật và nghiên cứu thực chất, bổ sung các chỉ số về sức khỏe tinh thần để bảo vệ học sinh, giúp các em phát triển toàn diện.
Đây cũng là quan điểm của PGS Trương Đình Thăng. Ông lưu ý các trường cân bằng giữa học thuật đỉnh cao và sức khỏe tinh thần của học sinh, hội nhập quốc tế và trách nhiệm đất nước, đào tạo cá nhân xuất sắc và xây dựng tinh thần phụng sự cộng đồng.
Các chuyên gia kỳ vọng hai đề án không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo của trường chuyên công lập, mà còn mở thêm cơ hội để học sinh Việt Nam tiếp cận môi trường học thuật và chuẩn đầu ra quốc tế ngay trong nước.
Trên nền tảng Xiaohongshu, từ khóa "TOPIK" cho ra hơn 87,5 triệu kết quả, chủ yếu là các dịch vụ "đảm bảo điểm số", "bao đỗ", cùng nhiều bài viết về gian lận trong kỳ thi.
Đây là kỳ thi đánh giá năng lực tiếng Hàn, được dùng trong tuyển sinh đại học, xét tốt nghiệp, tuyển dụng và cấp thị thực ở Hàn Quốc. Bài thi gồm ba phần: nghe, đọc, viết với 6 cấp độ.
Phóng viên tờ The Korea Herald trong vai người mua đã tiếp cận một "cò mồi" và nhận được bảng giá gây sốc: Dịch vụ tai nghe siêu nhỏ (khoảng 1mm) để hỗ trợ 1 kèm 1 trong phòng thi giá 20.000 nhân dân tệ (77 triệu đồng); đề thi 25.000-35.000 nhân dân tệ, tùy thời điểm. Đáp án có thể được cung cấp trước 6, 8, 12 giờ. Người môi giới khẳng định nguồn đề từ "nhân viên tại điểm thi ở Hàn Quốc.
Nghi vấn càng gia tăng khi một thí sinh dự kỳ thi TOPIK vào tháng trước cho biết một số đáp án lan truyền trên Xiaohongshu trùng đề thi thật.
Cùng thời điểm, tại một điểm thi ở Hàn Quốc, Viện Giáo dục quốc tế Hàn Quốc (NIIED) xác nhận một thí sinh đã có đáp án từ trước, bị hủy tư cách dự thi và chuyển cho cảnh sát.
NIIED thừa nhận một "kẽ hở" dẫn đến tình trạng này, là thứ tự tổ chức thi giữa các châu lục.
Kỳ thi diễn ra tại Mỹ, châu Âu, châu Phi vào thứ bảy, sau đó tới châu Á vào chủ nhật. Vì thế, các thí sinh thi sớm có thể ghi nhớ và truyền lại nội dung cho người thi sau. Dù đề thi không giống 100%, nhưng vẫn có sự tương đồng về câu hỏi.
"Chúng tôi nhận thức được những gì đang diễn ra trên mạng xã hội", một quan chức thuộc Trung tâm TOPIK của NIIED, nói. "Số thí sinh tăng lên và nhiều nơi chấp nhận chứng chỉ này hơn dẫn đến các hành vi gian lận gia tăng".
Theo nghị sĩ Kim Dae-sik, số vụ gian lận đang tăng, lên tới hơn 1.600 trong giai đoạn 2020-2024. Trong đó, nhóm sử dụng thiết bị liên lạc trái phép nhiều nhất (488 vụ), tiếp theo là thi hộ và các hình thức liên quan.
Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết sẽ phối hợp với cơ quan điều tra để xử lý các thí sinh vi phạm. Đồng thời, cơ quan này dự kiến giảm mức độ tương đồng giữa đề thi ở các châu lục, nhằm hạn chế rò rỉ do chênh lệch múi giờ, kể từ tháng 7.
Hàn Quốc là điểm đến du học hấp dẫn tại châu Á, đạt kỷ lục hơn 300.000 sinh viên quốc tế vào năm ngoái.
Trường Quốc tế Việt Nam - Phần Lan là thành viên của Trường Đại học Tôn Đức Thắng. Nhà trường vinh dự được Tổ chức Tú tài Quốc tế công nhận là trường IB và ủy quyền giảng dạy Chương trình Tú tài Quốc tế, mở ra môi trường học tập toàn cầu cho học sinh. Đồng thời, VFIS cũng đạt chứng nhận "Trường học theo định hướng Phần Lan" bởi Cơ quan Giáo dục Quốc gia Phần Lan (EDUFI), khẳng định sự tiên phong của VFIS trong việc lan tỏa bản sắc giáo dục Phần Lan tại Việt Nam.
Các kiến trúc sư Phần Lan lựa chọn hình tượng rùa cho công trình giáo dục đặc biệt này không chỉ gợi nhắc tinh thần hiếu học trong văn hóa Việt Nam, mà còn thể hiện triết lý giáo dục Phần Lan về hành trình học tập bền bỉ và không ngừng vượt lên chính mình. Từ đó, VFIS trở thành biểu tượng gặp gỡ giữa hai nền văn hóa và giáo dục Việt Nam - Phần Lan.
Giao thoa giữa truyền thống Việt Nam và tinh hoa giáo dục Phần Lan, VFIS mang sứ mệnh truyền cảm hứng để học sinh tự tin phát huy nội lực, rèn luyện kỹ năng sống và vượt qua những thách thức trong đời. Với triết lý "lấy học sinh làm trung tâm", các em được khuyến khích chủ động tham gia hoạt động học tập, đặt câu hỏi, thảo luận, phản biện và giải quyết vấn đề để tìm thấy ý nghĩa trong từng bài học. Học sinh cũng được trao quyền xây dựng mục tiêu cá nhân và đồng hành cùng thầy cô, phụ huynh trong quá trình đánh giá bản thân. Tất cả giúp hành trình học tập của các em không chỉ để vượt qua các kỳ thi, mà để hiểu bản thân, học để sống và làm chủ tương lai.
Một trong những nền tảng quan trọng của giáo dục Phần Lan, cũng là định hướng tại VFIS là phát triển các năng lực tổng hợp theo chiều ngang, được lồng ghép xuyên suốt trong mọi hoạt động học tập và rèn luyện, bao gồm: Năng lực tư duy và tự học; Sự tương tác và thể hiện bản thân; Chăm sóc và quản lý cuộc sống; Đa năng lực; Năng lực công nghệ thông tin và truyền thông; Tinh thần khởi nghiệp và Xây dựng tương lai bền vững.
Song song đó, phương pháp giáo dục liên môn giúp học sinh kết nối kiến thức với thực tiễn thông qua các chủ đề gần gũi. Công nghệ thông tin cũng được tích hợp toàn diện nhằm phát triển năng lực số, giúp học sinh sử dụng công nghệ thông minh và có trách nhiệm. Đặc biệt, chương trình Anh ngữ tại VFIS được triển khai theo phương pháp lĩnh hội ngôn ngữ tự nhiên, học sinh còn có cơ hội học thêm ngôn ngữ thứ ba để mở rộng tư duy đa văn hóa và nâng cao khả năng hội nhập quốc tế.
VFIS tự hào bởi đội ngũ giáo viên tận tâm, trong đó giáo viên Phần Lan đều đạt trình độ Thạc sĩ. Điều đặc biệt ở giáo viên VFIS không chỉ ở chuyên môn mà còn ở niềm tin "mỗi học sinh đều có tiềm năng riêng cần được khám phá và phát triển". Sau quá trình thấu hiểu năng lực của mỗi em, giáo viên sẽ linh hoạt điều chỉnh phương pháp giảng dạy phù hợp, đồng thời áp dụng đa dạng hình thức đánh giá để theo dõi sự tiến bộ của học sinh cũng như khuyến khích các em tự đánh giá và học hỏi lẫn nhau thông qua đánh giá chéo với bạn học. Tại VFIS, điểm số không phải thước đo duy nhất mà hành trình trưởng thành và tinh thần nỗ lực vươn lên trong học tập sẽ là giá trị được trân trọng nhất.
Giữa khuôn viên xanh mát, VFIS như một "ngôi làng học tập" với 10 tòa nhà bao quanh sảnh trung tâm, nơi mỗi cụm lớp học gồm 4–5 phòng học kết nối với không gian sinh hoạt chung, giúp học sinh tăng cường kết nối và tương tác, cũng như để giáo viên dễ dàng đồng giảng và hỗ trợ nhau mang đến những tiết học đầy cảm hứng. Bên trong lớp học được thiết kế linh hoạt với bảng tương tác thông minh, học cụ đa dạng và bàn ghế dễ dàng thay đổi phù hợp với nhiều phương pháp học tập phong phú. Đặc biệt, mỗi lớp học đều có bồn rửa tay, một chi tiết quen thuộc trong giáo dục Phần Lan với quan niệm "Một sức khỏe tốt bắt đầu từ đôi tay sạch", góp phần hình thành thói quen giữ gìn vệ sinh cá nhân từ những điều giản đơn nhất.
Tại VFIS, việc học không chỉ diễn ra trong lớp mà còn hiện diện ở mọi trải nghiệm, từ phòng Kinh tế học gia đình, xưởng Thủ công kỹ nghệ đến khu Nghệ thuật thị giác gắn liền với thực tiễn và nuôi dưỡng cảm quan cá nhân. Nhà trường sở hữu hệ thống phòng chức năng đa dạng như Robotics, Khoa học, Công nghệ thông tin, Âm nhạc, Vườn nhà kính,… đồng thời tạo điều kiện để học sinh trải nghiệm các phòng mô phỏng của hơn 50 chuyên ngành tại Trường Đại học Tôn Đức Thắng nhằm định hướng sớm nghề nghiệp tương lai. Bên cạnh đó, giáo dục thể chất được chú trọng với Nhà thi đấu, Sân vận động, Phòng Golf 3D, Khu luyện tập ngoài trời và "Đường chạy trên không" độc đáo. Đặc biệt, thư viện chuẩn IB toàn cầu được xem là "trái tim tri thức" của VFIS, nơi nuôi dưỡng tư duy nghiên cứu và tình yêu đọc sách mỗi ngày.
Tất cả không gian học tập giàu trải nghiệm tại VFIS đã và đang cùng học sinh lớn lên trong sự tự tin bởi các em không chỉ học để biết, mà còn được thực hành và cảm nhận niềm hạnh phúc khi tạo nên những giá trị thiết thực từ chính đôi tay và trí óc của mình.
VFIS tin rằng tuổi thơ là giai đoạn quý giá nhất để nuôi dưỡng những hạt mầm tiềm năng trong mỗi người và mọi học sinh đều có quyền được học tập, thử nghiệm, sai và làm lại. Triết lý giáo dục ấy được cụ thể hóa trong đời sống học đường VFIS xoay quanh bốn giá trị cốt lõi:
Qua mỗi năm học, học sinh VFIS ngày càng khẳng định hình ảnh của những cá nhân cầu tiến, giàu khát vọng và mang tinh thần SISU bền bỉ, thể hiện qua nhiều thành tích học thuật, nghệ thuật và thể thao nổi bật trong và ngoài nước. Sau khi tốt nghiệp, các em tự tin bước vào những trường đại học danh tiếng, sẵn sàng mở ra hành trình mới và tiếp tục viết nên câu chuyện của những công dân toàn cầu được nuôi dưỡng từ sự giao thoa giữa giáo dục Việt Nam và Phần Lan.
Trên nền tảng phát triển vững chắc của Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Quốc tế Việt Nam - Phần Lan hướng tới trở thành ngôi trường đổi mới, nơi tinh hoa giáo dục Phần Lan hòa quyện cùng truyền thống văn hóa Việt Nam nhằm nuôi dưỡng thế hệ học sinh phát triển toàn diện Nhân - Trí - Dũng.
Với tinh thần Khai sáng - Nhân bản - Hiện đại, những mầm non tri thức đang lớn lên bền bỉ và vững chắc như chính biểu tượng chú rùa – kiên trì tiến bước với khát vọng kiến tạo một nền giáo dục bền vững cho tương lai.
Năm nay, vòng chung kết Hội thi "Lớn lên cùng sách" cấp thành phố có sự tham dự của 308 học sinh. Trong đó bảng A (lớp 6, lớp 7) có 155 học sinh tham dự và bảng B (lớp 8, lớp 9) có 153 em.
Hội thi "Lớn lên cùng sách" gồm 2 hoạt động. Trong đó hoạt động 1, học sinh được trải nghiệm 16 trạm đọc và thực hiện các yêu cầu của mỗi trạm trong thời gian 55 phút. Theo đó, mỗi học sinh đóng vai là một "Đại sứ văn hóa đọc" với cuốn "Hộ chiếu đọc sách".
Các trạm được thiết kế theo nhiều nhóm kỹ năng, từ chọn sách theo mục đích, nhận diện thể loại đến ghi chép, cảm nhận và sáng tạo nội dung. Chẳng hạn, ở nhóm trạm lựa chọn và định hướng đọc yêu cầu học sinh xác định sách phù hợp mục đích như giải trí, rèn kỹ năng, phát triển bản thân hoặc theo chủ đề cụ thể.
Trạm sáng tạo đặt ra các thử thách như ghép tên sách thành thông điệp có ý nghĩa, chọn nhân vật trong sách để kết bạn. Trong khi đó, các trạm đọc hiểu và cảm nhận yêu cầu học sinh tìm trích dẫn, ghi lại suy nghĩ hoặc dự đoán nội dung sách qua bìa.
Ở trạm 8 với thử thách "Lật trang tìm chữ", nhiệm vụ yêu cầu học sinh ghi lại trích dẫn trong một trang sách có từ thể hiện tình cảm gia đình…
Sau khi hoàn thành hoạt động trải nghiệm, học sinh di chuyển đến Trường tiểu học Hòa Bình (P.Sài Gòn) để thực hiện sản phẩm sáng tạo (Hoạt động thứ hai), trong thời gian 75 phút.
Chủ đề của sản phẩm sáng tạo năm nay là thiết kế một "vương quốc sách" theo trí tưởng tượng và suy nghĩ cá nhân với đầy đủ tên gọi, giới thiệu các cuốn sách hay đã đọc, dùng bút chì màu để trang trí "Hộ chiếu đọc sách".
Tại hội thi "Lớn lên cùng sách", ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM chia sẻ cuốn "Hộ chiếu đọc sách" được phát trong hội thi lần này không chỉ là sản phẩm ghi nhận quá trình đọc của học sinh mà là kết tinh của năng lực, trí tưởng tượng và khả năng sáng tạo của mỗi học sinh, qua đó giúp các em vận dụng kiến thức, kỹ năng vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn. Mong rằng sau hội thi này, niềm đam mê đọc sách sẽ tiếp tục được lan tỏa trong học sinh, giúp các em không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, biết yêu thương và giàu chia sẻ.
