Hãng thông tấn Fars dẫn một nguồn tin cho biết, 5 điều kiện của Iran để nối lại đàm phán hòa bình với Mỹ bao gồm: chấm dứt các hành động thù địch trên mọi mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng; dỡ bỏ các lệnh trừng phạt chống Iran; giải phóng các tài sản đang bị đóng băng của Iran; bồi thường các thiệt hại liên quan đến xung đột; công nhận quyền chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Nguồn tin lưu ý, những điều kiện này được đặt ra duy nhất nhằm thiết lập mức độ tin cậy tối thiểu để quay trở lại tiến trình đàm phán.
Ngoài ra, thông qua bên trung gian Pakistan, Iran đã truyền đạt rằng việc Mỹ tiếp tục phong tỏa đường biển ở biển Ả rập và vịnh Oman sau khi lệnh ngừng bắn được ban bố chỉ làm tăng thêm sự thiếu tin tưởng của Tehran vào các cuộc đàm phán với Washington.
Mỹ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự chống lại Iran từ hôm 28/2. Vào ngày 7/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố lệnh ngừng bắn kéo dài 2 tuần với Iran. Lệnh ngừng bắn này sau đó được kéo dài vô thời hạn.
Iran và Mỹ đã tổ chức đàm phán tại Islamabad, Pakistan, tuy nhiên, 2 bên sau đó đều thông báo không thể đạt được thỏa thuận về một giải pháp lâu dài cho cuộc xung đột do một loạt các mâu thuẫn.
Thông qua Pakistan, Mỹ và Iran gần đây đã trao đổi các đề xuất hòa bình, nhưng chưa đạt được đồng thuận. Gần đây nhất, Tổng thống Trump gọi đề xuất hòa bình 14 điểm của Tehran là “hoàn toàn không chấp nhận được”. Bản đề xuất này được cho là cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận, dỡ bỏ trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.
Iran cho rằng dự thảo thỏa thuận hòa bình mà họ đưa ra là “hợp lý và hào phóng”.
“Chúng tôi không đòi hỏi sự nhượng bộ nào. Thứ duy nhất chúng tôi đòi hỏi là quyền hợp pháp của mình”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nêu rõ.
Trưởng phái đoàn đàm phán của Iran, Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Washington phải chấp nhận kế hoạch hòa bình mới nhất của Tehran hoặc đối mặt với “thất bại”.
“Không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như đã được nêu trong đề xuất 14 điểm. Bất kỳ cách tiếp cận nào khác sẽ hoàn toàn không đi đến kết quả; không có gì ngoài thất bại này đến thất bại khác. Họ càng kéo dài thời gian, người Mỹ sẽ càng phải trả giá đắt bấy nhiêu cho việc đó”, ông Ghalibaf cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội X.
Về phần mình, Tổng thống Trump tin rằng cuộc chiến Iran sắp kết thúc “bằng cách này, hay cách khác” mà không cần sự can thiệp của Trung Quốc.
“Chúng tôi sẽ chiến thắng bằng cách này hoặc cách khác, hòa bình hoặc không. Hải quân, không quân của Iran đã bị xóa sổ”, ông Trump phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng ngày 12/5.
Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội Iran hôm nay tuyên bố eo biển Hormuz "quay về tình trạng như trước, nằm dưới sự quản lý và kiểm soát chặt chẽ" của lực lượng vũ trang nước này, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với các tàu thương mại đưa ra ngày 17/4.
Quân đội Iran nói Washington đã phá vỡ cam kết bằng cách tiếp tục phong tỏa tàu thuyền đến và đi từ các cảng của Iran. Họ cảnh báo Tehran sẽ siết chặt hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz cho đến khi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa.
"Tình trạng này sẽ được duy trì cho đến khi Mỹ khôi phục hoàn toàn quyền tự do hàng hải cho các tàu đến và đi từ Iran", tuyên bố có đoạn.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/4 tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ với các cảng Iran "vẫn duy trì đầy đủ" cho đến khi Tehran đạt thỏa thuận chấm dứt xung đột với Washington.
Theo báo The Telegraph ngày 23.4, tàu hộ vệ Nga đang bảo vệ các tàu Sparta, General Skobelev và Akademik Pashin. Tàu Sparta, được cho là chở thiết bị quân sự đến Syria, đã tiến vào khu vực eo biển Manche trong ngày 23.4 và đang trên đường đến thành phố cảng Port Said của Ai Cập.
Con tàu Sparta bị Mỹ cấm vận vào năm 2022, sau khi bị cho là tàu chuyển hàng đi qua eo biển Bosphorus để chuyển thiết bị hỗ trợ chính quyền cựu Tổng thống Syria Bashar al-Assad.
Đi cùng tàu Sparta tuần này còn có tàu chở dầu General Skobelev và tàu tiếp nhiên liệu Akademik Pashin. Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về hoạt động của tàu hộ vệ Đô đốc Grigorovich.
Thông tin về hoạt động của tàu Nga tại vùng biển gần Anh xuất hiện trong bối cảnh Thủ tướng Anh Keir Starmer đã cho phép quân đội truy bắt các tàu bị cáo buộc thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga, với những con tàu mà phương Tây cho là được Moscow dùng để lách lệnh cấm vận và xuất khẩu dầu đến các nước.
Hồi tháng 3, Anh tuyên bố lực lượng đặc nhiệm có thể tiếp cận và kiểm tra các tàu Nga bị cấm vận đi qua vùng biển ở Manche, dù đến nay chưa ghi nhận chiến dịch truy bắt nào.
Vào ngày 8.4, Anh thông báo tàu Đô đốc Grigorovich đã hộ tống 2 tàu bị cấm vận và tàu Tideforce của Hải quân Hoàng gia Anh áp sát phía sau. Moscow đã cảnh báo sẽ đáp trả nếu Anh điều động quân đội để thu giữ các tàu Nga.
Đại sứ Nga tại Anh Andrei Kelin hôm 8.4 cho biết: “Các biện pháp phù hợp đang được xem xét. Hãy để điều đó trở thành bất ngờ cho người Anh”. Ông Kelin cũng cảnh báo Phố Downing “suy nghĩ kỹ lưỡng” về hậu quả nếu tịch thu tàu có liên hệ với Nga.
Trong đó, tiến sĩ Tan-Soo Jie-Sheng, từ Trường Chính sách công Lý Quang Diệu thuộc Đại học Quốc gia Singapore, cho rằng cuộc xung đột đã củng cố lý do phát triển năng lượng hạt nhân, và những quốc gia từng trì hoãn kế hoạch năng lượng hạt nhân giờ đây có thể xem xét kỹ việc tiếp tục triển khai.
Sự quan tâm năng lượng hạt nhân đang tăng mạnh trong khu vực Đông Nam Á. Những quốc gia như Indonesia, Thái Lan và Philippines đã đưa năng lượng hạt nhân vào kế hoạch phát triển điện lực của mình và đang đẩy mạnh các nghiên cứu khả thi, công tác chuẩn bị và hợp tác quốc tế, theo một phát ngôn viên của Cơ quan Năng lượng quốc tế. Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng năng lượng hạt nhân cần có sự cam kết và phát triển lâu dài.
