Ngày 11.5, Hạm đội 6 của Hải quân Mỹ, phụ trách khu vực châu Âu và châu Phi, bất ngờ đăng thông báo cho biết một tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo đã cập cảng Gibraltar vào ngày 10.5.
Gibraltar, lãnh thổ hải ngoại thuộc Anh, là mỏm đất nằm ở phía nam bán đảo Iberia, cửa ngõ từ Đại Tây Dương vào Địa Trung Hải.
“Chuyến thăm cảng chứng minh năng lực, sự linh hoạt và cam kết liên tục của Mỹ dành cho các đồng minh NATO. Các tàu ngầm tên lửa đạn đạo lớp Ohio là nền tảng phóng không thể bị phát hiện cho các tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm, cung cấp cho Mỹ chân kiềng có khả năng sống sót cao nhất trong bộ ba hạt nhân”, thông báo nêu. Bộ ba hạt nhân của Mỹ gồm các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo, tên lửa phóng từ hầm ngầm trên bộ và máy bay có khả năng thả bom hạt nhân. Lầu Năm Góc không công bố tên của tàu ngầm.
Việc quân đội Mỹ thông báo vị trí của tàu ngầm hạt nhân là hành động rất hiếm hoi và thường mang theo thông điệp ngầm, bởi đây là một trong những vũ khí quan trọng, đòi hỏi tính bí mật cao nhất trong hoạt động.
Thông tin được công bố ngay sau khi Tổng thống Trump bác bỏ đề xuất hòa bình mà Iran gửi lại cho Mỹ, cho rằng những điều kiện trong đó là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Ngày 11.5, ông Trump nói rằng lệnh ngừng bắn đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, theo The Hill. Trong khi đó, truyền thông Mỹ loan tin rằng nhà lãnh đạo đã bàn bạc với đội ngũ cố vấn về khả năng khôi phục chiến sự tại Iran.
Mỹ sở hữu 18 tàu ngầm lớp Ohio, trong đó có 14 chiếc mang tên lửa đạn đạo (SSBN) và 4 chiếc được chuyển đổi để mang tên lửa hành trình (SSGN). Mỗi chiếc SSBN có thể mang 24 quả tên lửa đạn đạo Trident II trong khi mỗi chiếc SSGN có thể mang theo 154 tên lửa hành trình Tomahawk. Theo thông báo của Hạm đội 6, chiếc đến Gibraltar là tàu mang tên lửa đạn đạo, tức là SSBN.
"Chúng tôi chưa bao giờ cân nhắc khả năng đó. Nếu có một điều mà người dân Venezuela luôn gìn giữ, đó chính là tình yêu dành cho tiến trình giành độc lập của đất nước, cùng sự tôn kính đối với những anh hùng của nền độc lập này", Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez phát biểu với báo giới bên ngoài Tòa Công lý Quốc tế ở Hà Lan ngày 11/5.
Lãnh đạo Venezuela đang tham dự phiên điều trần liên quan tranh chấp kéo dài hàng thế kỷ với Guyana về khu vực Essequibo rộng lớn, giàu khoáng sản và dầu mỏ. Đây cũng là lần đầu bà đến một quốc gia không thuộc khu vực Caribe kể từ khi lên nắm quyền.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục bảo vệ sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, độc lập và lịch sử của đất nước mình. Venezuela không phải thuộc địa, mà là một quốc gia tự do", bà nói thêm.
Phát biểu được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump nói với Fox News rằng ông đang "nghiêm túc cân nhắc" biến Venezuela thành bang thứ 51 của Mỹ.
Phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly từ chối bình luận về kế hoạch của ông Trump, song nói rằng Tổng thống Mỹ "không bao giờ chấp nhận hiện trạng". Bà cũng ca ngợi Tổng thống lâm thời Rodriguez vì đã "hợp tác cực kỳ hiệu quả" với Mỹ.
Kể từ khi tiến hành chiến dịch đột kích, bắt vợ chồng Tổng thống Nicolas Maduro hồi tháng 1, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố sẽ kiểm soát Venezuela.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social hồi tháng 3, ông cũng từng đề cập khả năng này. "Những điều tốt đẹp đang đến với Venezuela gần đây! Không biết phép màu này đến từ đâu nhỉ? Bang thứ 51, ai đồng tình nào?", ông Trump cho hay.
Từ khi trở thành Tổng thống lâm thời, bà Rodriguez đã giám sát tiến trình cải thiện quan hệ với Mỹ, đồng thời chịu áp lực lớn phải đáp ứng các yêu cầu của Tổng thống Trump về quyền tiếp cận nguồn nhiên liệu hóa thạch rất lớn của Venezuela.
Ông Trump nhiều lần ca ngợi bà Rodriguez, người đã thúc đẩy cải cách mở cửa lĩnh vực khai khoáng và dầu mỏ của Venezuela cho các công ty nước ngoài, đặc biệt là doanh nghiệp Mỹ.
Washington và Caracas hồi tháng 3 tái lập quan hệ ngoại giao, vốn bị cắt đứt dưới thời Tổng thống Maduro cách đây 7 năm. Trong khi đó, phe đối lập Venezuela tiếp tục kêu gọi tổ chức bầu cử.
Theo Hãng tin AFP ngày 10-4, phát biểu của Thủ tướng Starmer được đưa ra vào cuối chuyến công du ba ngày tới vùng Vịnh, nơi nhà lãnh đạo đã thảo luận với các lãnh đạo khu vực về cách củng cố lệnh ngừng bắn "mong manh" giữa Mỹ và Iran, cũng như giảm thiểu nguy cơ leo thang xung đột lan rộng.
"Điều đó là vì lợi ích của Mỹ, và cũng là vì lợi ích của châu Âu. NATO là một liên minh phòng thủ đã giúp chúng ta an toàn hơn trong nhiều thập kỷ", ông Starmer nói với truyền thông Anh, thừa nhận các nước châu Âu cần chia sẻ gánh nặng tài chính nhiều hơn.
Tuyên bố này được xem là phản hồi trực tiếp trước các chỉ trích gần đây của ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh từ chối tham gia chiến dịch quân sự tại Iran.
Nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã điện đàm với ông Trump vào tối 9-4, trong đó ông đã truyền đạt "quan điểm của khu vực" tới Tổng thống Mỹ, chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới, hiện vẫn gần như bị gián đoạn.
Dù Mỹ và Iran đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần vào ngày 7-4, kế hoạch mở lại tuyến hàng hải này đang bị phủ bóng bởi các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và những cáo buộc lẫn nhau về việc không tuân thủ thỏa thuận.
"Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để bàn về kế hoạch thực tế cần thiết nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển, cũng như vai trò của Anh trong nỗ lực này", ông Starmer nói.
Anh hiện thúc đẩy việc thành lập một liên minh gồm hơn 30 quốc gia nhằm triển khai kế hoạch ngoại giao và quân sự, để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn qua khu vực này.
Bên cạnh đó Thủ tướng Starmer cũng bày tỏ sự thất vọng trước tác động kinh tế từ cuộc xung đột, đặc biệt là giá năng lượng biến động mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, ông dường như so sánh Tổng thống Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, khi cho rằng các quyết định của hai nhà lãnh đạo này đang khiến chi phí sinh hoạt của người dân và doanh nghiệp tăng cao.
"Tôi thực sự bức xúc khi các gia đình trên khắp nước Anh phải chứng kiến hóa đơn năng lượng tăng giảm thất thường, doanh nghiệp cũng vậy - chỉ vì những hành động của ông Putin hoặc ông Trump", ông nói.
Ngoài ra ông Starmer cũng đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif - quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, và cảm ơn Islamabad vì vai trò then chốt trong việc đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tuần.
"Tôi không cho rằng tất cả đều sai, vẫn có những điều đã diễn ra đúng", Phó tổng thống JD Vance trả lời phỏng vấn Fox News ngày 13/4, đề cập cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, cuối tuần trước. "Chúng tôi đạt được nhiều tiến triển, làm rõ thêm nhiều vấn đề".
Theo ông Vance, phía Mỹ nêu rõ những điều khoản nào là bắt buộc để Tổng thống Donald Trump cảm thấy đây là một thỏa thuận tốt, như Mỹ kiểm soát lượng uranium đã làm giàu của Iran và thiết lập cơ chế để xác thực Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Washington cũng liệt kê các điều khoản có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
"Chúng tôi có những cuộc trao đổi khá tích cực. Tôi nghĩ đây có thể là lần đầu tiên trong lịch sử mà Mỹ và Iran gặp nhau ở cấp độ cao như vậy", ông Vance tiếp tục, thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận.
"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".
Ông Vance nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.
Mỹ và Iran ngày 11/4 có cuộc đàm phán tại Islamabad kéo dài khoảng 21 giờ. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.
Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết cuộc đàm phán Mỹ - Iran ở Pakistan không có đột phá, nhưng nỗ lực đối thoại vẫn được duy trì.
Tổng thống Trump ngày 13/4 cho biết phía Iran "đã gọi điện sáng nay" cho ông và "bày tỏ mong muốn đạt một thỏa thuận". Tehran chưa bình luận về thông tin này.
