Tại hội thảo “Thẩm mỹ an toàn: Từ pháp lý đến thực hành y khoa”, do báo Tiền Phong tổ chức ngày 12/5, BSCKII Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TPHCM cho biết, ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm.
Đây là tín hiệu phản ánh sự phát triển của xã hội và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Nhưng đi cùng với sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại. Theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm Việt Nam ghi nhận 25.000-35.000 ca biến chứng liên quan đến thẩm mỹ.
Đáng chú ý, nhiều trường hợp tai biến xảy ra tại các cơ sở không được cấp phép, hoặc do người thực hiện không có chuyên môn y khoa. Những hậu quả không chỉ dừng lại ở tổn thương sức khỏe, mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, kinh tế của người dân, thậm chí có trường hợp để lại di chứng suốt đời.
Theo ông Sinh, có một vấn đề cần nhìn nhận thẳng thắn. Đó là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng dưới danh nghĩa chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn.
Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp đối với sức khỏe cộng đồng, đồng thời ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín chung của ngành y tế.
Xác định rõ việc phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với đảm bảo an toàn và tuân thủ pháp luật, Bộ Y tế đang tiếp tục triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Thứ nhất, hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ, đảm bảo phù hợp với thực tiễn.
Thứ hai, tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các vi phạm, đặc biệt là các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật, hoặc vượt quá phạm vi chuyên môn được cấp phép.
Thứ ba, nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ.
Thứ tư, đẩy mạnh truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, giúp người dân hiểu đúng về dịch vụ thẩm mỹ, biết lựa chọn cơ sở uy tín và không chạy theo những quảng cáo thiếu kiểm chứng.
Phẫu thuật thẩm mỹ luôn tồn tại nguy cơ biến chứng
Trao đổi tại hội thảo, BSCKI Thái Như Ngọc, chuyên khoa da liễu chia sẻ, tại hệ thống thẩm mỹ nơi cô làm việc từng ghi nhận nhiều trường hợp bị các biến chứng sau khi tiêm filler/botox trôi nổi như vón cục, nhiễm trùng hay tắc mạch.
Như trường hợp một chàng trai 24 tuổi (ngụ TPHCM), mong có “đôi tai Phật” cho hợp phong thủy nên nhờ nhân viên spa mua filler hơn 1 triệu đồng về tiêm tại nhà. Một ngày sau, dái tai của bệnh nhân đau nhức, căng cứng, phải đi cấp cứu trong trường hợp hoại tử dái tai.
“Đó là ca may mắn. Nhiều trường hợp khác sau khi tiêm filler vùng mũi, vùng giữa hai chân mày gặp biến chứng nặng không thể cứu vãn. Chỉ một mũi kim sai vị trí có thể gây mù mắt, thậm chí đột quỵ.
Có 4 nguyên nhân gây ra tình trạng này, bao gồm: người thực hiện không có chuyên môn, cơ sở không phép; sản phẩm trôi nổi; kỹ thuật sai”, BSCKI Thái Như Ngọc chia sẻ.
PGS.TS.BSCKII Lê Hành, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ Việt Nam khẳng định, phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ là một chuyên ngành ngoại khoa đúng nghĩa. Và đã là ngoại khoa thì luôn tồn tại nguy cơ biến chứng.
Các bệnh viện lớn hiện tiếp nhận rất nhiều ca tai biến từ các cơ sở thẩm mỹ bên ngoài chuyển tới, với mức độ ngày càng phức tạp. Có những trường hợp bị nhiễm trùng, hoại tử nặng, thậm chí bệnh nhân phải trải qua nhiều cuộc phẫu thuật kéo dài nhiều năm chỉ để khắc phục hậu quả của một lần làm đẹp.
Các chuyên gia nhấn mạnh, để một ca phẫu thuật thẩm mỹ diễn ra an toàn, cần hội đủ nhiều điều kiện.
Đó là bác sĩ phải được đào tạo bài bản; bệnh nhân phải được thăm khám, đánh giá đầy đủ; kỹ thuật thực hiện phải đúng chuyên môn; cơ sở vật chất đạt chuẩn. Đồng thời, cần phải có hệ thống quản lý, giám sát hiệu quả.
Chị Đoàn Bảo Châu (sinh năm 1989) từng có 13 năm thâm niên trong lĩnh vực quản lý nhân sự tại các tập đoàn đa quốc gia. Áp lực công việc cùng việc chăm sóc con nhỏ khiến chị dần lơ là bản thân. Bước sang tuổi 34, chị giật mình khi nhìn vào gương: một phiên bản mệt mỏi, ánh mắt thiếu sức sống và cân nặng chạm mốc 69 kg - tăng 15 kg so với trước đây.
Kết quả kiểm tra sức khỏe là một "gáo nước lạnh" với chẩn đoán béo phì độ 1 và mỡ máu cao. Mỡ máu bao gồm cholesterol và triglyceride. Các chỉ số này tăng hoặc giảm bất thường được gọi là rối loạn lipid máu hay rối loạn mỡ máu.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), rối loạn mỡ máu đang tăng với tốc độ báo động trên toàn cầu. Tại Việt Nam, Viện Dinh dưỡng Quốc gia báo cáo tỷ lệ người trưởng thành có mức cholesterol máu cao tăng từ 18,6% năm 2010 lên 29,6% năm 2020.
Rối loạn mỡ máu thường không gây triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Phần lớn người bệnh chỉ phát hiện tình cờ qua xét nghiệm định kỳ hoặc khi xuất hiện biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Tuy nhiên, đỉnh điểm khiến chị quyết tâm thay đổi lại là một sự cố ở công viên. "Sau một ngày làm việc kiệt sức, mình dẫn con đi chơi và bất ngờ ngất xỉu. Khoảnh khắc đó khiến mình bừng tỉnh. Nếu không thay đổi, mình sẽ không đủ sức khỏe để đồng hành cùng con lâu dài", chị Châu nhớ lại. Đó là lúc chị bắt đầu hành trình xây lại nền tảng sức khỏe để ổn định cả Thân - Tâm - Trí.
Không lựa chọn những phương pháp cực đoan, chị Châu bắt đầu hành trình một cách khoa học và kỷ luật. Kết quả đến một cách ngoạn mục nhưng bền vững.
Vào tháng 9/2023, chị bắt đầu với cân nặng 69 kg và vòng eo 85 cm. Chỉ sau 90 ngày đầu tiên (đến tháng 12/2023), chị đã giảm được 13 kg, đưa cân nặng về mức 56 kg và vòng eo thu gọn còn 70 cm. Không dừng lại ở đó, trong 3 tháng tiếp theo, chị giảm thêm 5 kg nữa. Đến tháng 3/2024, chị duy trì ổn định ở mức 51 kg với vòng eo 65 cm. Tổng cộng, người mẹ một con đã đánh bay 18 kg mỡ thừa và 20 cm vòng eo một cách nhẹ nhàng.
Điểm khác biệt trong phương pháp của chị Châu là sự linh hoạt. Chị không nhịn ăn hay loại bỏ hoàn toàn tinh bột. Thay vào đó, chị áp dụng quy tắc chọn lựa thực phẩm thông minh để vẫn có thể duy trì lối sống bình thường, ăn cơm cùng gia đình hoặc tiệc tùng cùng bạn bè.
Về chế độ ăn, chị ưu tiên thực phẩm giàu đạm, đa dạng nhóm chất và màu sắc, đồng thời hạn chế tối đa đồ ngọt, đồ chiên dầu và thực phẩm chế biến sẵn.
Thực đơn một ngày của chị thường bắt đầu buổi sáng với các món nước quen thuộc như bún bò, hủ tiếu hoặc bánh canh. Buổi trưa, chị ăn đầy đủ các nhóm chất từ rau củ, đạm (gà, bò, hải sản, đậu...) kèm tinh bột như cơm hoặc bún. Buổi tối, chị vẫn giữ nguyên các nhóm chất nhưng giảm khẩu phần để cơ thể tiêu hóa nhẹ nhàng hơn.
Bác sĩ Đinh Trần Ngọc Mai, khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM cho biết giải pháp giảm cân bền vững và an toàn nhất là duy trì lối sống lành mạnh và chế độ ăn uống khoa học. Bác sĩ Mai khuyên hãy ưu tiên ăn uống đủ bữa; đa dạng các loại thực phẩm, lựa chọn thực phẩm tốt cho sức khỏe; ăn đủ chất xơ, đạm và giảm đồ ngọt, cũng như chất béo bão hòa (như mỡ, phủ tạng, bơ thực vật...).
"Hãy luôn nhớ rằng, mấu chốt của việc giảm cân là giảm calo nạp vào và tăng tiêu hao bằng vận động, tập thể dục", bác sĩ Mai nói.
Về vận động, chị Châu không ép mình vào những bài tập cường độ cao. Trong giai đoạn giảm cân, chị dành 15-30 phút mỗi ngày cho các bài cardio đơn giản tại nhà. Khi đã về dáng, chị duy trì bằng các hoạt động yêu thích như đi bộ ngoài trời, bơi lội và chơi pickleball.
Tổng hợp từ 18 nghiên cứu công bố trên JAMA Internal Medicine năm 2021 cho thấy, kết hợp giữa tập luyện sức bền và vận động nhẹ giúp tăng tỷ lệ cơ nạc, cải thiện chuyển hóa và duy trì thành quả giảm cân lâu dài so với chỉ ăn kiêng hoặc chỉ tập luyện riêng lẻ.
Sự thay đổi về ngoại hình chỉ là bề nổi, điều lớn lao hơn mà chị Châu nhận được chính là sự chuyển hóa về tư duy và sự nghiệp. Sau 13 năm làm nhân sự, chị quyết định rẽ hướng sang lĩnh vực chăm sóc sức khỏe chủ động để giúp đỡ những người có hoàn cảnh như mình thay đổi tích cực hơn.
Hiện tại, chị phát triển công việc huấn luyện lối sống (lifestyle coaching) - một đam mê mà chị xác định sẽ gắn bó trọn đời. Công việc này không chỉ mang lại sự linh hoạt thời gian để chị ở bên con nhiều hơn mà còn giúp chị trở thành tấm gương sáng cho con trai 8 tuổi.
"Làm mẹ không phải là dạy, mà là làm gương. Nhìn thấy mẹ thay đổi, bé chủ động ăn uống lành mạnh và có ý thức chăm sóc bản thân hơn. Đó là món quà vô giá nhất", chị Châu bộc bạch.
Từ câu chuyện của mình, chị nhắn nhủ đến những phụ nữ bận rộn: "Không cần quá phức tạp, chỉ cần ăn uống đủ chất, tăng thực phẩm tươi và vận động đều đặn - cơ thể bạn sẽ tự biết cách thay đổi. Khi bạn hiểu cơ thể mình, bạn sẽ chủ động chăm sóc bản thân ở bất cứ đâu".
Ngày 16-5, Sở Y tế TP.HCM phát thông báo về việc thu hồi trên toàn quốc lô thuốc dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9% do không đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Theo thông tin từ Cục Quản lý dược (Bộ Y tế), lô thuốc bị thu hồi thuộc sản phẩm dung dịch nhỏ mắt Natri clorid 0,9%, số giấy đăng ký lưu hành 893100060724, số lô 10370725, ngày sản xuất 14-7-2025, hạn dùng đến 14-1-2028.
Sản phẩm do Công ty cổ phần Dược phẩm Dược liệu Pharmedic sản xuất.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy mẫu thuốc không đạt yêu cầu chất lượng về chỉ tiêu "độ trong", được xác định là vi phạm mức độ 3 theo quy định của Bộ Y tế.
Để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, Sở Y tế TP.HCM yêu cầu các cơ sở kinh doanh dược, cơ sở khám chữa bệnh ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng lô thuốc nói trên, đồng thời khẩn trương thực hiện thu hồi theo quy định.
Sở Y tế cũng đề nghị UBND các xã, phường, đặc khu thông báo đến các cơ sở kinh doanh dược, cơ sở y tế trên địa bàn; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thu hồi và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm nếu có.
Phòng Nghiệp vụ dược phối hợp với Phòng Kiểm tra - Pháp chế được giao kiểm tra và giám sát các đơn vị thực hiện thông báo này; xử lý những đơn vị vi phạm (nếu có) theo quy định hiện hành; báo cáo về Cục Quản lý dược - Bộ Y tế và các cơ quan chức năng có liên quan.
Thông tin được ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết tại buổi làm việc giữa Thường trực Thành ủy TP HCM với công đoàn thành phố sáng 4/5. Đây là kết quả bước đầu từ chương trình chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người lao động nhằm triển khai chỉ đạo nâng cao chất lượng sống công nhân.
Kết quả cho thấy số ca mắc bệnh cao hơn dự kiến, nhiều người không chỉ có một bệnh mà cùng lúc gặp nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Trong 266 người được kiểm tra, bác sĩ ghi nhận hơn 300 loại bệnh, phát hiện 4 trường hợp mắc lao cùng nhiều trường hợp có dấu hiệu ung thư cần theo dõi sớm.
Từ thực tế này, công đoàn thành phố quyết định mở rộng chương trình khám chuyên sâu cho người lao động, đặc biệt công nhân làm việc ở các doanh nghiệp có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe. Một trong những nội dung trọng tâm là tầm soát ung thư cổ tử cung cho 50.000 nữ công nhân, toàn bộ chi phí do công đoàn và các đơn vị tài trợ. Chương trình sẽ triển khai từ ngày 10/5 tại 7 điểm khám trên địa bàn thành phố.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy TP HCM, Chủ tịch Ủy ban MTMTTQ Việt Nam TP HCM, yêu cầu cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe người lao động, đặc biệt công nhân nữ. Theo ông, khám sức khỏe cần hướng đến chiều sâu, tầm soát bệnh nguy hiểm "không dừng lại ở đo chiều cao, cân nặng, nhịp tim".
Trước mắt, Công đoàn TP HCM cần đặt mục tiêu tầm soát ung thư cổ tử cung cho 100% nữ công nhân, khoảng 1,5 triệu người. Ngoài ra, 100% đoàn viên có sổ sức khỏe điện tử để theo dõi tình trạng bệnh lý, lịch sử khám chữa bệnh.
Theo ông Lộc, ung thư cổ tử cung là bệnh hiểm nghèo thường gặp ở phụ nữ nhưng nếu phát hiện sớm khả năng chữa trị thành công tỷ lệ cao. Do đó, việc tầm soát bệnh này là điều cần làm. Đặc biệt, chi phí tầm soát bệnh này không đắt nhưng các bệnh viện đã ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đánh giá, đọc kết quả nhanh chóng. Nhiều bệnh viện còn chẩn hội chẩn từ xa giúp giảm chi phí đi lại cho lao động.
Ngoài ra, Liên đoàn lao động TP HCM có thể nghiên cứu thí điểm tiêm vaccine ngừa ung thư cổ tử cung cho thế hệ tiếp theo của công nhân. Theo nghiên cứu, nam giới đóng vai trò là "người vận chuyển" (vector) chính của virus HPV (Human Papillomavirus), mầm mống gây ra hơn 90-100% các ca ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Do đó, TP HCM có thể thí điểm tiêm vắc-xin HPV cho bé trai, theo khuyến nghị của chuyên gia y tế.
Hoạt động chăm sóc y tế chuyên sâu kể trên nằm trong chuỗi chương trình trọng điểm của TP HCM nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi cuối tháng 4. Việc phát hiện và can thiệp bệnh sớm giúp công nhân tránh rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính khi ốm đau, đặc biệt với nhóm ít có điều kiện kiểm tra y tế định kỳ. Song song với nỗ lực của tổ chức công đoàn, từ giữa tháng 4, chính quyền TP HCM cũng đồng loạt tổ chức khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại 168 trạm y tế cơ sở.
