Vợ trầm cảm sau sinh có thể khiến chồng rối loạn tâm thần

Mới đây, Thái Lan cảnh báo khẩn bệnh "sốt đất" sau khi ghi nhận 732 ca mắc, 23 ca tử vong, chủ yếu ở người làm nông, tiếp xúc đất và nước.

Trước nguy cơ dịch bệnh bùng phát tại Thái Lan, Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, nhận biết các triệu chứng sớm, đến cơ sở y tế kịp thời.

Theo Cục Phòng bệnh, Whitmore là bệnh ít gặp, chủ yếu liên quan đến phơi nhiễm từ môi trường, không phải là bệnh lây truyền phổ biến từ người sang người. Bệnh ghi nhận nhiều tại khu vực Đông Nam Á và Bắc Úc.

Tại Việt Nam, hằng năm vẫn ghi nhận một số ca bệnh rải rác, thường tăng nguy cơ sau mưa lớn, ngập lụt, bão lũ.

Theo đó, bệnh Whitmore (còn gọi là Melioidosis) là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất, bùn và nước bề mặt bị ô nhiễm.

Người có thể mắc bệnh khi tiếp xúc với đất, bùn, nước có chứa vi khuẩn qua các vết trầy xước, vết thương hở trên da; do hít phải bụi hoặc giọt nước bị nhiễm khuẩn; hoặc do sử dụng nguồn nước, thực phẩm bị ô nhiễm.

Bệnh Whitmore có biểu hiện lâm sàng đa dạng, dễ nhầm lẫn với nhiều bệnh khác, gây khó khăn cho chẩn đoán sớm.

Bệnh có thể diễn biến nặng với các biểu hiện như viêm phổi, áp xe ở nhiều cơ quan, nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm trùng và có nguy cơ tử vong nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Những người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, suy giảm miễn dịch và người thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn là nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Để chủ động phòng bệnh Whitmore, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện 8 biện pháp sau:

1. Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước đọng, nước bẩn, nhất là tại khu vực ô nhiễm, khu vực bị ngập úng sau mưa lớn, bão lũ.

2. Sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp như giày, ủng, găng tay khi lao động, làm ruộng, làm vườn, dọn vệ sinh môi trường, thu gom rác thải, bùn đất sau mưa lũ hoặc khi phải thường xuyên tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn.

3. Che kín và chăm sóc tốt các vết thương hở, vết loét, vết bỏng; tránh để vết thương tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn. Trường hợp bắt buộc phải tiếp xúc, cần băng kín bằng vật liệu chống thấm và vệ sinh sạch sẽ ngay sau đó.

4. Không đi chân trần tại khu vực đất ẩm ướt, bùn lầy, vùng ngập nước; hạn chế tắm, bơi, ngụp lặn ở ao, hồ, sông, kênh rạch, vùng nước đọng nghi bị ô nhiễm, đặc biệt khi có vết thương hở.

5. Giữ gìn vệ sinh cá nhân, rửa tay bằng xà phòng và nước sạch sau khi lao động, sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn và trước khi ăn, uống.

6. Sử dụng nước sạch trong sinh hoạt, ăn uống; bảo đảm an toàn thực phẩm, không sử dụng nguồn nước hoặc thực phẩm nghi bị ô nhiễm.

7. Người có bệnh nền như đái tháo đường, bệnh thận, bệnh phổi mạn tính, bệnh gan, suy giảm miễn dịch cần đặc biệt lưu ý thực hiện các biện pháp phòng bệnh nêu trên và chủ động bảo vệ các vết thương trên da để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn.

8. Sau khi tiếp xúc với đất, bùn, nước bẩn, nhất là sau mưa bão, ngập lụt, nếu có biểu hiện sốt, ho, đau ngực, khó thở, nổi áp xe, nhiễm trùng da hoặc tình trạng nhiễm trùng kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, tư vấn, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không hoang mang, nhưng cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh, bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sáng 15-4, PGS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho biết một trong những dấu ấn đổi mới nổi bật của sở trong thời gian qua là việc đưa vào vận hành Hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân trong lĩnh vực y tế.

Chỉ trong hơn ba tháng đầu năm 2026, hệ thống đã tiếp nhận 629 phản ánh, trong đó 605 phản ánh đã được xử lý, cho thấy hiệu quả vận hành bước đầu rõ nét.

Từ những phản ánh cụ thể, Sở Y tế đã kịp thời ban hành nhiều giải pháp chấn chỉnh trên diện rộng: siết chặt kỷ cương chuyên môn, yêu cầu minh bạch giá dịch vụ, xử lý tình trạng "cò" bệnh viện, kiểm soát hoạt động quảng cáo, tăng cường quản lý dược - mỹ phẩm và cải cách thủ tục hành chính.

Giám đốc Sở Y tế cho biết thêm, mỗi ngày làm việc của ban giám đốc Sở bắt đầu không phải bằng những báo cáo hành chính quen thuộc, mà bằng buổi giao ban với tổ công tác đặc biệt - nơi tổng hợp toàn bộ phản ánh của người dân trong 24 giờ qua và kết quả xử lý từ các cơ sở y tế.

Từ những cuộc gọi đường dây nóng, những phản ánh trên cổng dịch vụ công đến các kiến nghị trực tiếp, tất cả đều được “đưa lên bàn” ngay đầu ngày, trở thành nội dung trọng tâm trong điều hành.

Hình ảnh này cho thấy một thay đổi rõ rệt trong cách làm: lấy thực tiễn từ người dân làm điểm xuất phát cho mọi quyết định quản lý, bảo đảm mỗi vấn đề phát sinh đều được nhận diện sớm, xử lý kịp thời và không để tồn đọng kéo dài.

Theo người đứng đầu ngành y tế TP.HCM, mỗi phản ánh vì vậy không còn là một vụ việc riêng lẻ, mà trở thành "tín hiệu quản trị" giúp điều chỉnh toàn bộ hệ thống.

Đáng chú ý, từ nền tảng dữ liệu này, Sở Y tế đã triển khai nhiều cách làm mới, trực diện và minh bạch hơn trong quản lý.

Các buổi làm việc trực tiếp, thậm chí "đối chất" giữa lãnh đạo Sở với các cơ sở y tế được tổ chức nhằm làm rõ các nội dung người dân phản ánh. Các cuộc họp trực tuyến được thiết lập để xử lý ngay những vấn đề bức xúc, không để tồn đọng kéo dài.

Cách làm này không chỉ rút ngắn thời gian xử lý, mà còn nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ sở y tế.

Xa hơn, hệ thống góp phần định hình một nguyên tắc quản trị mới: lấy người dân làm trung tâm, đồng thời là chủ thể giám sát hoạt động y tế.

Giám đốc Sở Y tế TP.HCM khẳng định việc vận hành hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân không chỉ là một sáng kiến công nghệ, mà là một bước tiến về thể chế quản trị ngành y tế minh bạch hơn, trách nhiệm hơn và dựa trên dữ liệu nhiều hơn.

Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để TP.HCM xây dựng hệ thống y tế hiện đại, nơi chất lượng phục vụ và sự hài lòng của người dân trở thành thước đo trung tâm của mọi hoạt động, từ phản ánh của người dân đến đổi mới phương thức quản trị y tế.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Omega-3 là nhóm chất béo gồm ba dạng chính là EPA, DHA (chủ yếu từ cá) và ALA (từ thực vật). Đây là những thành phần quan trọng của màng tế bào, đồng thời tham gia điều hòa nhiều hoạt động trong cơ thể như lưu thông máu, phản ứng viêm và chức năng thần kinh. Bổ sung đủ omega-3 có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và hỗ trợ sức khỏe não bộ.

Do cơ thể không thể tự sản xuất nên việc bổ sung qua thực phẩm hàng ngày là cần thiết. Dưới đây là những thực phẩm giàu omega-3 quen thuộc.

Cá thu

Cá thu là một trong những nguồn chứa omega-3 dồi dào nhất, đặc biệt giàu EPA và DHA. Loại cá này còn cung cấp lượng lớn vitamin B12, selen, hỗ trợ hệ thần kinh, chống oxy hóa. Cá thu có thể chế biến đơn giản như nướng, kho hoặc áp chảo, phù hợp với khẩu vị người Việt.

Cá hồi

Cá hồi từ lâu được xem là thực phẩm tốt cho tim mạch và não bộ. Ngoài omega-3, cá hồi còn chứa protein chất lượng cao, vitamin D cùng nhiều khoáng chất cần thiết. Ăn cá hồi đều đặn có thể giảm viêm, hỗ trợ trí nhớ đồng thời cải thiện sức khỏe tổng thể.

Cá mòi

Cá mòi đóng hộp tiện lợi, có thể ăn cả xương, giúp bổ sung thêm canxi. Đây là loại cá nhỏ nhưng giàu omega-3, cung cấp cả vitamin D và B12. Cá mòi có thể dùng trực tiếp hoặc chế biến cùng salad, bánh mì.

Cá trích

Cá trích là loại cá béo có hàm lượng omega-3 cao, đồng thời giàu chất chống oxy hóa, khoáng chất. Ăn loại cá này thường xuyên hỗ trợ tim mạch, giảm viêm. Cá trích có thể được chế biến theo nhiều cách như nướng, chiên hoặc làm gỏi.

Hàu

Hàu không chỉ chứa omega-3 mà còn rất giàu kẽm, vitamin B12 và các khoáng chất thiết yếu. Đây là thực phẩm tốt cho hệ miễn dịch, sức khỏe tổng thể. Có thể ăn sống hàu, nướng hoặc chế biến thành nhiều món ăn quen thuộc.

Hạt chia

Hạt chia là nguồn omega-3 thực vật (ALA) phổ biến, đồng thời giàu chất xơ, protein. Khi ngâm nước, hạt chia tạo thành dạng gel giúp hỗ trợ tiêu hóa. Để ăn hạt chia, bạn có thể thêm vào sữa chua, sinh tố hoặc các món tráng miệng.

Hạt lanh

Hạt lanh chứa hàm lượng ALA cao, rất phù hợp với người ăn chay. Tuy nhiên, lớp vỏ cứng khiến cơ thể khó hấp thu, vì vậy nên xay nhỏ trước khi sử dụng. Trộn vào cháo, sữa hoặc bánh để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của hạt này.

Quả óc chó

Quả óc chó hạt giàu omega-3 và chất chống oxy hóa, đặc biệt tốt cho não bộ. Hình dáng giống não bộ của loại hạt này thường được liên tưởng đến lợi ích tăng cường trí nhớ. Hạt óc chó ăn trực tiếp hoặc kết hợp trong các món ăn nhẹ như salad, sữa chua đều bổ dưỡng.

Đậu nành

Đậu nành và các sản phẩm từ đậu nành như đậu phụ, sữa đậu nành cung cấp một lượng omega-3 nhất định. Đây còn là nguồn protein thực vật quan trọng, phù hợp với chế độ ăn lành mạnh. Đậu nành dễ chế biến và phổ biến trong bữa ăn hàng ngày.

EPA và DHA từ cá là dạng omega-3 cơ thể hấp thu tốt nhất, trong khi ALA từ thực vật cần chuyển hóa nên hiệu quả thấp hơn. Vì vậy, nên kết hợp cả nguồn động vật và thực vật để đảm bảo nhu cầu. Trong trường hợp không ăn cá, có thể cân nhắc bổ sung từ tảo biển - nguồn omega-3 thực vật chứa trực tiếp EPA và DHA.

Tin Gốc: Vnexpress