Phó tổng thống Philippines bị luận tội lần hai

Trong hồ sơ gửi lên tòa án liên bang ở thủ đô Washington ngày 29/4, các công tố viên Mỹ cho biết nghi phạm Cole Allen đã ở trong phòng riêng tại khách sạn Washington Hilton, liên tục theo dõi những website cập nhật lịch trình và vị trí của Tổng thống Donald Trump.

Allen sau đó chuẩn bị vũ khí, chụp một bức selfie bằng điện thoại rồi di chuyển khỏi phòng vào khoảng 20h30 ngày 25/4, trước khi tìm cách xông vào phòng tiệc ở tầng hầm khách sạn, nơi Tổng thống Trump cùng nhiều quan chức cấp cao đang dự tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng.

Hình ảnh được công bố cho thấy nghi phạm mặc đồ đen, đeo cà vạt đỏ, mang theo một con dao, bao đeo vai dành cho súng ngắn và túi đựng đạn.

Khi Allen rời phòng, những email do nghi phạm cài đặt trước đó bắt đầu được tự động gửi đến người thân và bạn bè, kèm theo tuyên bố giải thích động cơ hành động.

Video từ camera giám sát do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy Allen chạy nhanh qua máy dò kim loại. Lực lượng an ninh lập tức quay về hướng nghi phạm và chĩa súng. Allen đã đấu súng với mật vụ Mỹ nhưng không trúng đạn, sau đó bị khống chế.

Allen đã trình diện trước tòa án liên bang ở Washington ngày 27/4. Nghi phạm bị cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống Mỹ và có thể đối mặt án tù chung thân nếu bị kết tội. Ngoài ra, Allen còn bị cáo buộc vận chuyển trái phép vũ khí xuyên bang và nổ súng trong khi thực hiện hành vi bạo lực.

Các công tố viên cho biết họ đã mô tả những chi tiết về quá trình chuẩn bị cho "một cuộc tấn công ác ý khó hình dung nổi" trong hồ sơ gửi lên tòa án liên bang và đề nghị thẩm phán bác đơn xin tại ngoại.

"Cần tiếp tục giam bị cáo trong thời gian chờ xét xử. Động cơ mang tính chính trị của bị cáo càng củng cố lập luận cần tiếp tục giam giữ, bởi yếu tố này vẫn tồn tại chừng nào bị cáo còn bất đồng với chính phủ", hồ sơ có đoạn.

Allen là giáo viên có học vấn cao đến từ thành phố Torrance, bang California. Nghi phạm còn là nhà phát triển game, từng quyên góp cho chiến dịch tranh cử tổng thống của ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris vào tháng 10/2024.

Các công tố viên cho biết nghi phạm đã đi tàu hỏa đến Washington, mang theo nhiều vũ khí. Trong email gửi người thân và bạn bè, Allen đã liệt kê mục tiêu nhắm đến là các quan chức trong chính quyền ông Trump "theo thứ tự từ cao nhất xuống thấp nhất". Nghi phạm không định nhắm vào Mật vụ, cảnh sát Đồi Capitol hay lực lượng Vệ binh Quốc gia trừ khi cần thiết.

Đây là âm mưu ám sát thứ ba nhằm vào Tổng thống Trump trong chưa đầy hai năm. Nhà Trắng cáo buộc các chính trị gia Dân chủ và truyền thông vì kích động chủ nghĩa cực đoan, dẫn đến sự việc.

Tin Gốc: Vnexpress

Theo Hãng tin AFP ngày 13-5, lượng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Nga vào Liên minh châu Âu (EU) trong quý I năm nay đã đạt mức cao nhất kể từ khi xung đột Nga - Ukraine diễn ra vào năm 2022.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia trên thế giới đang gấp rút tìm kiếm nguồn cung năng lượng thay thế cho các tuyến vận chuyển bị gián đoạn bởi cuộc chiến tại Trung Đông.

Theo Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA), trong khi các dòng khí đốt qua đường ống từ Nga sang EU gần như đã ngừng hoàn toàn, nhiều quốc gia vẫn duy trì nhập LNG bằng đường biển, trong đó Pháp, Tây Ban Nha và Bỉ là những bên mua chính.

EU trước đó từng cam kết chấm dứt hoàn toàn việc nhập khẩu dầu khí từ Nga vào cuối năm 2027, do ảnh hưởng từ cuộc xung đột tại Ukraine.

Báo cáo cho thấy EU đã nhập khẩu 6,9 tỉ m³ khí đốt từ Nga trong ba tháng đầu năm 2026, tăng 16% so với cùng kỳ năm 2025 và là mức cao nhất kể từ năm 2022.

Đại diện IEEFA thông tin xu hướng này tiếp tục kéo dài sang tháng 4, với mức tăng 17% so với cùng kỳ năm trước.

Hiện Nga vẫn giữ vị trí là nhà cung cấp LNG lớn thứ hai cho khối, chiếm khoảng 14% tổng lượng nhập khẩu.

Trước áp lực cắt giảm phụ thuộc vào Nga, các quốc gia EU đã chuyển hướng mạnh sang Mỹ. Lượng LNG nhập từ Mỹ tăng hơn ba lần trong giai đoạn 2021-2025, riêng quý I năm nay tiếp tục tăng thêm 27%.

"Mỹ sẽ trở thành nhà cung cấp khí đốt lớn nhất của EU vào năm 2026 và có thể chiếm tới 80% lượng LNG nhập khẩu vào năm 2028", IEEFA nhận định, đồng thời lưu ý khí đốt từ Mỹ hiện là nguồn cung đắt đỏ đối với người mua châu Âu.

Chuyên gia phân tích năng lượng khu vực châu Âu Ana Maria Jaller-Makarewicz của IEEFA nhận xét: "Việc châu Âu chuyển từ khí đốt đường ống sang LNG nhằm đảm bảo an ninh nguồn cung và đa dạng hóa thị trường.

Tuy nhiên, những gián đoạn do xung đột tại Trung Đông cùng sự phụ thuộc lớn vào LNG từ Mỹ cho thấy kế hoạch này của châu Âu đã không đạt được cả hai mục tiêu", bà nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 13/4 thông báo bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa tại vịnh Oman và biển Arab phía đông eo biển Hormuz theo quyết định của Tổng thống Donald Trump.

Quân đội Mỹ tuyên bố sẽ chặn bắt bất cứ tàu nào ra vào khu vực bờ biển tại Iran, trong đó có mọi cảng của Iran ở vịnh Ba Tư và vịnh Oman, nhưng "không cản trở tự do hàng hải" đối với những tàu đến và đi từ các cảng ngoài Iran.

Dù vậy, với các chủ tàu, tình hình hiện nay ở Hormuz vẫn quá mù mờ, đến mức nhiều tàu dầu, tàu hàng đã quyết định án binh bất động hoặc quay đầu, tránh đi qua eo biển vào thời điểm này.

"Nhiều chủ tàu đã nói với tôi rằng việc đi qua đó vẫn quá rủi ro", Tim Huxley, chủ tịch tập đoàn vận tải biển Mandarin Shipping, trụ sở ở Hong Kong, nói với CNN. "Ngay cả khi không quan tâm đến giá trị tàu hay hàng hóa, bạn vẫn có 30 thủy thủ trên những con tàu đó. Bạn có dám liều không khi phải đối mặt với khả năng bị cả phía Mỹ lẫn phía Iran nhắm vào?"

Theo bình luận viên Kristie Lu Stout của CNN, lệnh phong tỏa eo biển Hormuz của Tổng thống Trump "va chạm trực tiếp" với tuyên bố của phía Iran về việc kiểm soát tuyến hàng hải trọng yếu này. Điều đó đồng nghĩa các con tàu sẽ vừa có thể phải đi qua "trạm thu phí" của Iran, vừa bị hải quân Mỹ ngăn chặn.

Việc lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ có thể giáng đòn mạnh hơn vào ngành năng lượng thế giới, tạo ra phép thử lớn tiếp theo trong cuộc chiến giữa Washington và Tehran: Liệu bên nào sẽ trụ vững trước những tổn thất kinh tế nếu cuộc đối đầu kéo dài.

Đòn nắn gân

Các quan chức chính quyền Mỹ hôm 12/4 cho hay lệnh phong tỏa đánh dấu bước chuyển mới trong chiến thuật của Washington. Thay vì tiếp tục phóng tên lửa vào các căn cứ quân sự, cơ sở hạ tầng hay ngành công nghiệp quốc phòng Iran, ông Trump giờ đây tìm cách siết chặt ngành dầu mỏ, nguồn sống của quốc gia này, mặt hàng chiếm hơn 50% tỷ trọng xuất khẩu và gần như toàn bộ nguồn thu ngân sách của Tehran.

Kỳ vọng hàng đầu của Tổng thống Trump là buộc chính phủ Iran phải chấp nhận những điều khoản mà Phó tổng thống JD Vance đã đưa ra trong cuộc đàm phán hòa bình tại Islamabad, Pakistan.

New York Times ngày 13/4 dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ cho biết trong cuộc đàm phán, Washington đã yêu cầu Tehran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm, nhưng Iran chỉ đồng ý ngừng trong tối đa 5 năm. Tổng thống Trump đã bác bỏ đề nghị này.

Lệnh phong tỏa được công bố ngay sau khi cuộc đàm phán kết thúc cho thấy Tổng thống Trump dường như tin rằng đòn giáng kinh tế nặng nề sẽ khiến Iran phải khuất phục, theo bình luận viên David Sanger của NYTimes.

Về phía Iran, chiến lược của họ là buộc thị trường toàn cầu phải gánh chịu hệ lụy từ cuộc xung đột. Dù hứng chịu nhiều tổn thất trong 6 tuần giao tranh, Iran vẫn có khả năng gây áp lực lên các nước láng giềng ở vùng Vịnh bằng những đợt tập kích trả đũa. Các lãnh đạo Iran có thể đang đặt cược rằng khả năng chịu đựng áp lực chính trị của ông Trump cuối cùng sẽ đi đến giới hạn.

Nếu dầu của Iran không lọt qua được eo biển, giá dầu có thể sẽ tiếp tục leo thang theo thời gian. Một số công ty cho biết họ đang chuẩn bị cho kịch bản giá dầu lên tới 175 USD mỗi thùng. Mặt khác, Iran hiểu rõ những tác động chính trị tiềm tàng từ tình trạng lạm phát kéo dài tại Mỹ khi chỉ còn chưa đầy 7 tháng nữa là đến cuộc bầu cử giữa kỳ.

"Chẳng bao lâu nữa các người sẽ phải luyến tiếc thời giá xăng còn ở mức 4-5 USD", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra lời cảnh báo tới người tiêu dùng Mỹ sau khi các cuộc đàm phán giữa ông với Phó tổng thống Vance thất bại.

Tổng thống Trump hôm 12/4 thừa nhận rằng giá cả "sẽ duy trì ở mức hiện tại" cho đến kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ, hoặc có thể "nhỉnh hơn một chút". Đây có thể là kịch bản thảm họa với nhiều ứng viên Cộng hòa, bởi họ vận động tranh cử với cam kết sẽ kéo giảm giá xăng và sinh hoạt phí cho cử tri.

Tuy nhiên, một số thành viên đảng Cộng hòa đã bày tỏ ủng hộ "bước đi chiến lược" của Tổng thống Trump khi áp lệnh phong tỏa eo biển Hormuz, bởi họ nhận ra rằng việc để Iran tiếp tục bán dầu là "lợi bất cập hại".

Vài tuần trước, ông Trump đã quyết định cho phép Iran bán số dầu đã được chuyển lên tàu, với hy vọng xoa dịu tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu. Quyết định này giúp giải phóng khoảng 140 triệu thùng dầu, đủ đáp ứng nhu cầu của toàn cầu trong khoảng 1,5 ngày, theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ.

Nhưng tác động lên giá cả lúc bấy giờ không thực sự đáng kể, trong khi nó khiến ông Trump như đang điều hành một cuộc chiến nửa vời, khi vừa tập kích Iran nhưng lại vừa để họ thu lợi. Thêm vào đó, việc Tehran áp thuế đối với tàu bè đi qua eo biển đã mang đến một nguồn thu mới đúng lúc họ cần nhất.

"Việc Iran có quyền đóng eo biển với tất cả các nước, trừ đối tác của họ hoặc những bên chịu nộp tiền, là điều không thể chấp nhận được", Richard Haass, cựu quan chức an ninh quốc gia cấp cao đảng Cộng hòa kiêm cựu chủ tịch Hội đồng Quan hệ Đối ngoại, một trong những người đầu tiên ủng hộ chiến lược phong tỏa của chính quyền Trump, cho hay.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích dầu mỏ Kpler, Iran xuất khẩu trung bình 1,85 triệu thùng dầu thô mỗi ngày tính đến hết tháng 3, nhiều hơn khoảng 100.000 thùng mỗi ngày so với ba tháng trước đó.

"Iran giàu lên trong khi những nước khác nghèo đi", Haass nói thêm."Lệnh phong tỏa sẽ gia tăng thêm áp lực kinh tế vốn đã bủa vây Iran từ trước cuộc chiến và nay lại càng trầm trọng hơn do xung đột. Nếu họ muốn bán dầu, họ phải mở cửa lại eo biển cho mọi tàu".

Phép thử cho chiến lược này có lẽ nằm ở phản ứng từ những khách hàng lớn nhất của Iran. Haass cho rằng nên kết hợp lệnh phong tỏa với một chiến lược ngoại giao nhằm lôi kéo các đối tác mua dầu lớn của Iran gây sức ép buộc họ phải nhượng bộ trước những yêu cầu từ Mỹ để khơi thông lại dòng chảy dầu mỏ. Tuy nhiên, chưa rõ liệu các quốc gia đó có thực hiện theo hay không.

"Chúng ta nên kết hợp biện pháp phong tỏa hoặc đe dọa phong tỏa với đề xuất thành lập một cơ quan quản lý mới cho eo biển có cả Iran tham gia nhằm trao cho Tehran quyền lên tiếng nhưng không phải quyền kiểm soát Hormuz", Haass nói thêm.

Nguy cơ

Kế hoạch trên có thể sẽ hiệu quả, song không loại trừ khả năng Iran sẽ đáp trả bằng cách tái khởi động chiến dịch tấn công vào những cơ sở năng lượng tại các nước láng giềng vùng Vịnh. Trong kịch bản này, về cơ bản Iran muốn gửi đi thông điệp rằng nếu họ không thể xuất khẩu dầu, các nước láng giềng Arab cũng sẽ phải cùng chịu trận.

CENTCOM tuyên bố sẽ giám sát chặt chẽ mọi con tàu đi qua Hormuz, nhưng không thể đảm bảo sẽ rà phá hết thủy lôi trong khu vực. Tàu hàng từ các quốc gia vùng Vịnh khi đi qua Hormuz phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro va phải thủy lôi hoặc bị tấn công bởi xuồng cao tốc và máy bay không người lái (UAV) Iran.

Nếu lệnh phong tỏa chỉ diễn ra trong ngắn hạn và có thể chấm dứt việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz, quyết định của ông Trump sẽ được coi là một cú lật ngược thế cờ ngoạn mục.

Tuy nhiên, nếu lệnh phong tỏa kéo dài, ông Trump sẽ đối mặt với rủi ro bị coi là người thiếu tầm nhìn xa, không lường trước được những hệ lụy tiềm tàng khi tấn công một Iran trông có vẻ như đã suy yếu. Cuộc chiến mà ông từng nghĩ chỉ kéo dài vài ngày nay đã bước sang tuần thứ 7 và đối với nền kinh tế toàn cầu, khó khăn vẫn còn ở phía trước, bình luận viên Sanger nhận định.

Tin Gốc: Vnexpress