ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết chóng mặt thực chất là một rối loạn đa giác quan, liên quan đến sự phối hợp giữa hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Thống kê cho thấy cứ 10 người trên 60 tuổi thì có 3 người bị chóng mặt, tỷ lệ này tăng lên khoảng 50% ở nhóm trên 85 tuổi.
Bệnh nhân đến khám vì chóng mặt thường mô tả triệu chứng rất khác nhau. Người thấy mọi vật quay cuồng, đảo lộn; người có cảm giác bồng bềnh như đi trên mây; người lại chỉ đơn thuần là choáng váng, “xây xẩm mặt mày”.
Chóng mặt là bệnh phổ biến phổ biến song không hề “đơn giản”. Nguyên nhân có thể trải dài từ các rối loạn lành tính ở tai trong đến những tổn thương não bộ nguy hiểm. Việc phân loại nguyên nhân là yếu tố then chốt giúp xử trí đúng và kịp thời.
Nhóm nguyên nhân ngoại biên (thường lành tính nhưng gây khó chịu): Phổ biến nhất là sỏi tai (BPPV), khi các tinh thể nhỏ trong tai trong di chuyển bất thường, khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière (kèm ù tai, giảm thính lực) và viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.
Nhóm nguyên nhân trung ương (cảnh báo nguy hiểm): Bao gồm các bệnh lý liên quan đến não như đột quỵ, thiếu máu não cục bộ, u não. Đáng lưu ý là migraine tiền đình – nguyên nhân gây chóng mặt kéo dài, thường gặp ở phụ nữ trung niên.
Bên cạnh đó, còn nhiều nguyên nhân dễ bị bỏ sót như rối loạn tuyến giáp, tác dụng phụ của thuốc ở người cao tuổi hoặc chóng mặt chức năng do căng thẳng, lo âu kéo dài.
PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo tình trạng lạm dụng thuốc “hoạt huyết”, thuốc tuần hoàn não khi chưa rõ nguyên nhân. Nhiều người cứ chóng mặt là tự ý dùng thuốc. Điều này rất nguy hiểm vì có thể làm lu mờ triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, khiến việc chẩn đoán bị chậm trễ.
Theo ông, chẩn đoán đúng là yếu tố quyết định. Hiện nay, với các công cụ sàng lọc như HINTS, bác sĩ có thể phân biệt chóng mặt lành tính với đột quỵ ngay từ giai đoạn sớm – “thời điểm vàng” để can thiệp và cứu sống người bệnh. Điều trị hiện đại cũng không chỉ dừng ở thuốc, mà cần kết hợp phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để xử lý tận gốc nguyên nhân.
Các chuyên gia khuyến cáo không nên chủ quan với triệu chứng chóng mặt. Nếu chóng mặt đi kèm đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó, cần đến ngay cơ sở y tế. Thay vì tự ý dùng thuốc theo kinh nghiệm, người bệnh nên được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Việc chăm sóc sức khỏe không đòi hỏi những thay đổi lớn hay phương pháp phức tạp. Những lựa chọn đơn giản, dễ thực hiện thường mang lại hiệu quả rõ rệt nếu duy trì đều đặn mỗi ngày.
Theo đó, đạp xe là hoạt động đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu duy trì thường xuyên, theo trang NDTV (Ấn Độ). Thói quen này không đòi hỏi cường độ cao nhưng vẫn giúp cơ thể cải thiện sức khỏe theo thời gian.
Khi đạp xe, cơ thể kích hoạt cơ dép ở bắp chân - nhóm cơ đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tuần hoàn máu. Khi cơ này co bóp, máu được đẩy ngược về tim dễ dàng hơn, giúp quá trình lưu thông diễn ra trơn tru và ổn định.
Nhờ đó, tim có thể hoạt động hiệu quả hơn mà không phải chịu áp lực lớn. Khi duy trì đều đặn, tim dần thích nghi với nhịp vận động của cơ thể, từ đó cải thiện sức khỏe tim mạch theo hướng bền vững. Đây là lợi ích không thể thấy ngay nhưng sẽ tích lũy rõ rệt theo thời gian.
Bà Deepsikha Jain, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết việc kích hoạt cơ dép thông qua đạp xe giúp hỗ trợ tuần hoàn máu tự nhiên, góp phần duy trì hoạt động ổn định của hệ tim mạch khi duy trì thói quen đều đặn.
Đạp xe tác động trực tiếp đến các nhóm cơ ở chân. Khi vận động, các cơ này sử dụng năng lượng từ glucose trong máu, giúp cơ thể hấp thụ đường hiệu quả hơn và hạn chế tình trạng dư thừa.
Khi duy trì thói quen đạp xe, cơ thể tăng khả năng phản ứng với insulin, từ đó giúp mức đường huyết ổn định hơn. Việc vận động liên tục cũng giúp các cơ hoạt động hiệu quả trong việc hấp thụ glucose, góp phần duy trì cân bằng đường huyết theo hướng tích cực.
Đạp xe thuộc nhóm bài tập sức bền, giúp cơ thể vận động liên tục trong một khoảng thời gian nhất định. Khi duy trì nhịp đạp ổn định, cơ thể đốt cháy calo đều đặn mà không gây áp lực quá lớn.
Về lâu dài, hoạt động này giúp cải thiện tốc độ trao đổi chất, từ đó cơ thể sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và hạn chế tích lũy mỡ thừa.
Bà Deepsikha Jain nhấn mạnh rằng đạp xe không cần cường độ cao để đạt hiệu quả. Yếu tố quan trọng nhất là sự đều đặn. Khi duy trì thói quen này mỗi ngày, cơ thể sẽ dần thích nghi và cải thiện theo hướng tích cực.
Hàu là loại hải sản "vua" đối với sinh lý phái mạnh. Ngoài sắt, vitamin, protein..., hàu giàu kẽm, một trong những thành phần quan trọng giúp cơ thể sản sinh hormone sinh dục nam testosterone, tăng sản xuất tinh trùng cũng như ham muốn tình dục, hỗ trợ tình trạng xuất tinh sớm. Hàu còn giúp cơ thể tăng dopamin nên nam giới ăn sẽ tăng hưng phấn.
Tuy nhiên, hàu là món ăn mang tính hỗ trợ cơ thể chứ không phải để điều trị bệnh lý. Người bị xuất tinh sớm hay yếu sinh lý, rối loạn cương không thể chỉ ăn hàu mỗi ngày là khỏi bệnh. Bổ sung hàu quá mức còn dẫn đến thừa kẽm, có thể gây buồn nôn, đau bụng và tiêu chảy, đắng miệng. Ăn quá nhiều hàu sẽ làm tăng lượng cholesterol, dẫn đến nguy cơ cao mắc các bệnh nguy hiểm như tim mạch, huyết áp, đột quỵ.
Đặc biệt, hàu sống chứa nhiều vi khuẩn, ký sinh trùng, ấu trùng sán, cần chế biến sạch trước khi ăn. Do đó, nhiều người "càng ăn, càng yếu". Các thực phẩm khác như lòng đỏ trứng, giá sống... cũng tương tự.
Để biết chính xác tình trạng bệnh và điều trị hiệu quả, cần đến bệnh viện để bác sĩ kiểm tra, xét nghiệm, thậm chí liệu pháp tâm lý.
Ngoài ra, nên tập thể dục thường xuyên, hạn chế rượu bia, ăn uống và sinh hoạt khoa học giúp tăng hormone testosterone, cải thiện phong độ. Tuyệt đối không tự điều trị hay áp dụng biện pháp truyền miệng dẫn đến "tiền mất, tật mang".
Không ít người có thói quen chỉnh nhiệt độ máy lạnh xuống rất thấp để “mát nhanh”. Tuy nhiên, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ khuyến nghị mức nhiệt lý tưởng khi ngủ nên ở khoảng 25 - 27°C. Đây là ngưỡng giúp cơ thể duy trì thân nhiệt ổn định, tránh chênh lệch quá lớn với môi trường bên ngoài.
Bác sĩ Neha Pathania, chuyên gia da liễu ở Ấn Độ, cho biết việc ngủ trong môi trường quá lạnh có thể làm khô da, mất nước qua niêm mạc, dẫn đến tình trạng khô họng, nghẹt mũi hoặc thậm chí đau đầu sau khi thức dậy.
Ban đêm, thân nhiệt cơ thể tự nhiên giảm xuống để chuẩn bị cho giấc ngủ sâu. Nếu máy lạnh duy trì nhiệt độ thấp liên tục, cơ thể có thể bị “lạnh quá mức” về gần sáng.
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, chế độ “sleep” giúp tăng nhiệt độ dần theo thời gian, vừa phù hợp sinh lý cơ thể vừa tiết kiệm điện đáng kể. Các chuyên gia cũng cho biết, chỉ cần tăng 1°C có thể giúp giảm khoảng 3 - 5% điện năng tiêu thụ so với việc duy trì nhiệt độ thấp liên tục.
Máy lạnh hoạt động bằng cách loại bỏ độ ẩm trong không khí, khiến môi trường trở nên khô hơn bình thường. Điều này có thể ảnh hưởng đến đường hô hấp và làn da.
Không khí khô có thể làm kích ứng niêm mạc mũi, họng, khiến bạn dễ bị ho khan hoặc viêm họng nhẹ, theo Cleveland Clinic.
Bác sĩ Rajeev Jayadevan, chuyên gia y tế công cộng Ấn Độ, cũng cảnh báo môi trường điều hòa kín, ít độ ẩm có thể làm tăng nguy cơ khó chịu đường hô hấp nếu sử dụng kéo dài mà không bổ sung độ ẩm.
Giải pháp đơn giản: Uống đủ nước trong ngày, có thể đặt một chậu nước nhỏ hoặc dùng máy tạo ẩm trong phòng ngủ.
Ngủ dưới luồng gió thổi trực tiếp từ máy lạnh có thể gây co cơ, đau cổ vai gáy hoặc cảm lạnh. Các chuyên gia khuyến nghị nên chỉnh hướng gió lên trần hoặc sang 2 bên để không khí phân tán đều.
Ngoài ra, nên đắp chăn mỏng để giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng bụng và cổ.
Để tiết kiệm điện, việc đóng kín cửa phòng khi bật máy lạnh là cần thiết. Tuy nhiên, nếu phòng quá kín trong thời gian dài, không khí sẽ trở nên ngột ngạt.
Các chuyên gia khuyên nên mở cửa phòng vào ban ngày hoặc sau khi tắt máy để trao đổi không khí, giúp môi trường sống trong lành hơn.
Sử dụng thêm quạt khi bật máy lạnh giúp luồng khí lạnh lan tỏa nhanh và đều hơn. Nhờ đó, bạn có thể đặt nhiệt độ cao hơn mà vẫn cảm thấy mát, giảm đáng kể điện năng tiêu thụ.
Theo các chuyên gia, duy trì nhiệt độ máy lạnh hợp lý, dùng chế độ tiết kiệm điện, giữ độ ẩm và vệ sinh máy thường xuyên giúp bạn ngủ ngon, bảo vệ sức khỏe và tiết kiệm điện mùa nắng nóng, theo Cleveland Clinic.
