Các môn khoa học xã hội (KHXH) tiếp tục chiếm ưu thế áp đảo khi lịch sử tăng từ 42,85% năm 2025 lên 46,64% năm 2026, còn giáo dục kinh tế và pháp luật tăng từ 21,22% lên 23,27%. Địa lý giảm từ 42,4% xuống còn 36,67%, nhưng vẫn xếp thứ 2 trong các môn tự chọn.
Nhóm khoa học tự nhiên (KHTN) tuy có tín hiệu tích cực là sự chuyển dịch sang các môn STEM nhưng chuyển biến còn khiêm tốn. Vật lý tăng nhẹ, từ 30,4% lên 31,84%. Các môn công nghệ và tin học đều tăng, cho thấy học sinh (HS) bắt đầu quan tâm hơn đến lĩnh vực công nghệ số và kỹ thuật, dù tỷ lệ vẫn còn rất thấp. Tuy nhiên hóa học giảm từ 21,17% xuống 20,75% còn sinh học giảm từ 6,0% xuống 5,74% – mức rất thấp đối với môn học nền tảng của công nghệ sinh học, khoa học sự sống, sinh học lượng tử trong thế kỷ 21.
Đáng chú ý, ngoại ngữ chỉ còn 28,39% thí sinh (TS) lựa chọn – một con số gây nhiều suy nghĩ trong bối cảnh VN đặt mục tiêu hội nhập quốc tế sâu rộng và đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Khi hơn 70% HS không chọn thi ngoại ngữ, khoảng cách giữa khát vọng hội nhập và thực tế học tập đang bộc lộ ngày càng rõ.
Nhìn tổng thể, cơ cấu chọn môn năm 2026 cho thấy nhiều HS vẫn ưu tiên chiến lược “dễ học, dễ thi” hơn là các môn nền tảng cho khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế.
Giai đoạn 2021-2025 là thời kỳ đặc biệt của kỳ thi tốt nghiệp THPT khi vừa vượt qua tác động của Covid-19, vừa chuyển tiếp sang Chương trình GDPT 2018. Đến nay, kỳ thi đã ổn định hơn về tổ chức và công nghệ, nhưng cũng bộc lộ rõ nhiều thách thức về chất lượng giáo dục, định hướng nguồn nhân lực và khoảng cách học tập giữa các vùng miền.
Một trong những tín hiệu đáng lo ngại nhất của giai đoạn 2021-2025 là xu hướng HS nghiêng mạnh sang các môn KHXH trong lựa chọn tổ hợp thi.
Tỷ lệ TS chọn các môn KHXH luôn cao hơn KHTN trong nhiều năm qua. Năm 2021, tỷ lệ chọn KHXH là 53,38%, KHTN là 33,85%; năm 2022 lần lượt là 55,53% và 31,94%; năm 2023 là 55,30% và 31,52%. Đến năm 2024, khoảng cách tiếp tục nới rộng với khoảng 63% TS chọn KHXH và 37% chọn KHTN. Đặc biệt, tại một số tỉnh miền núi, tỷ lệ này lên tới 90% và 10%.
Năm 2025, khi kỳ thi chỉ còn hai môn bắt buộc là toán, ngữ văn và hai môn tự chọn, các môn lịch sử, địa lý và giáo dục kinh tế và pháp luật vẫn chiếm tỷ lệ lựa chọn áp đảo.
Giai đoạn 2021-2025, kỳ thi tốt nghiệp THPT có tỷ lệ tốt nghiệp duy trì ở mức rất cao, bình quân khoảng 98,93% mỗi năm, nhiều năm vượt 99%. Tuy nhiên, đằng sau con số 99% ấy vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn.
Đó là khoảng cách chất lượng giáo dục giữa các vùng miền vẫn rất rõ rệt. Trong khi nhiều địa phương có phổ điểm khá cao và tỷ lệ điểm giỏi tăng mạnh, không ít tỉnh miền núi, vùng sâu, vùng xa vẫn gặp khó khăn về điều kiện dạy học, cơ sở vật chất và chất lượng đội ngũ nên kết quả thi còn thấp, như Lào Cai, Tuyên Quang, Lạng Sơn, Điện Biên, Đắk Lắk, Lai Châu, Cao Bằng, Sơn La…
Một con số đáng chú ý là khoảng cách điểm trung bình giữa hai nhóm địa phương. Tính bình quân 5 năm, 10 tỉnh, thành phố có điểm cao nhất đạt khoảng 6,85, trong khi 10 địa phương thấp nhất chỉ 5,99 điểm, chênh gần 0,9 điểm.
Khoảng cách này phản ánh sự phân tầng chất lượng giáo dục theo vùng miền. Trong chu kỳ 5 năm, mức chênh dao động: 2021 là 0,75 điểm; 2022 là 0,89; 2023 là 0,91; 2024 là 0,96; và 2025 giảm còn 0,77.
Đặc biệt, năng lực ngôn ngữ học thuật của HS đồng bào dân tộc thiểu số đang là rào cản lớn đối với chất lượng giáo dục vùng khó. Điều này ảnh hưởng không chỉ đến các môn KHXH, mà còn là khả năng tiếp cận kiến thức KHTN và công nghệ.
Một dấu ấn nổi bật của giai đoạn này là chuyển đổi số được thúc đẩy mạnh mẽ. Hầu hết TS đăng ký dự thi trực tuyến; việc truyền đề thi đã được mã hóa qua đường thông tin bảo mật của cơ yếu Chính phủ; dữ liệu thi, xét tuyển và đối sánh kết quả được số hóa đồng bộ hơn trước, góp phần giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm chi phí và tăng tính minh bạch.
Đề thi cũng từng bước chuyển từ kiểm tra ghi nhớ kiến thức sang đánh giá năng lực vận dụng theo định hướng Chương trình GDPT 2018, góp phần thúc đẩy đổi mới dạy học trong nhà trường phổ thông.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện phục vụ 3 mục tiêu: xét tốt nghiệp; cung cấp dữ liệu tuyển sinh đại học – giáo dục nghề nghiệp; và đánh giá chất lượng dạy và học. Năm 2025, xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp vẫn chiếm hơn 50% số TS nhập học, cho thấy các trường đại học vẫn đặt niềm tin lớn vào kỳ thi này. Tuy nhiên, cùng với xu hướng tự chủ tuyển sinh, nhiều trường đã mở rộng các phương thức linh hoạt và tổ chức kỳ thi riêng như đánh giá năng lực, đánh giá tư duy để chọn người học phù hợp hơn.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT giai đoạn 2021-2025 đã đạt nhiều thành tựu quan trọng nhưng chưa thể giải quyết toàn bộ những vấn đề của giáo dục phổ thông. Vì vậy, giai đoạn 2026-2030 cần tập trung vào những giải pháp căn cơ hơn.
Trước hết, cần tiếp tục đổi mới kiểm tra – đánh giá theo hướng đánh giá năng lực thực tiễn thay vì chỉ kiểm tra khả năng ghi nhớ. Việc ra đề cần gắn với yêu cầu HS biết vận dụng kiến thức, giải quyết vấn đề và tư duy liên môn.
Cùng với đó, cần tăng cường hướng nghiệp và phân luồng HS sau THCS, THPT. Một nền giáo dục hiện đại không thể để mọi HS cùng chạy vào một hướng là đại học.
Đặc biệt, cần nghiên cứu mô hình thi và cấp bằng trung học nghề cho HS theo chương trình trung học nghề nhằm tạo động lực phân luồng hiệu quả hơn sau THCS, nâng cao chất lượng đầu vào THPT.
Đối với giáo dục vùng khó, vấn đề không chỉ nằm ở cơ sở vật chất mà còn ở chất lượng đội ngũ giáo viên và năng lực ngôn ngữ học thuật của HS. Muốn thu hẹp khoảng cách vùng miền, cần chính sách đủ mạnh để thu hút giáo viên giỏi đến vùng sâu, vùng xa.
Cuối cùng, chuyển đổi số cần được đẩy mạnh hơn nữa, trong đó có lộ trình tổ chức thi trên máy tính từ sau năm 2027. Đây không chỉ là thay đổi kỹ thuật thi cử mà còn là bước đi cần thiết để giáo dục tiến gần hơn với xu hướng đánh giá hiện đại của thế giới.
Chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 sẽ phát sóng chuyên đề đầu tiên của môn sinh học tại địa chỉ thanhnien.vn , Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=RUJtV2yU0lc
Chuyên đề đầu tiên của môn sinh học do giáo viên Võ Thanh Bình, Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (P.Chợ Quán, TP.HCM) thực hiện.
Với chủ đề ''Cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền'', giáo viên Võ Thanh Bình hệ thống kiến thức về cơ chế phân tử của hiện tượng di truyền, gồm các quá trình là nhân đôi ADN, phiên mã, dịch mã và điều hòa hoạt động các các quá trình này. Bên cạnh đó, thầy Bình cũng lưu ý học sinh một số vấn đề thường được hỏi trong đề thi cũng như sửa các câu có liên quan trong đề thi tốt nghiệp THPT những năm trước.
Bắt đầu từ hôm nay, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
Royal School vinh danh học sinh đạt thành tích cao tại các sân chơi học thuật trong và ngoài nước - Ảnh: NTCC
Những tháng đầu năm 2026, Royal School đã ghi nhận chuỗi kết quả đáng tự hào của các em học sinh, tại khắp các đấu trường học thuật, văn hoá, văn nghệ, thể thao,... quốc gia, quốc tế.
Học sinh Nguyễn Trần Quỳnh Hương đạt 21 thành tích tại đấu trường Toán - Tiếng Anh - Khoa học quốc tế - Ảnh: NTCC
Cụ thể, ở nhóm giải thưởng từ các sân chơi học thuật, ghi nhận nhiều Huy chương Vàng, Bạc, Đồng tại các kỳ thi Toán - Tiếng Anh - Khoa học cấp Thành phố, Quốc gia, Quốc tế uy tín như: Huy chương Vàng Toán ASMO, Giải Vàng HKIMO (Vòng Quốc gia), Giải Bạc (TIMO, ASMO, HKIMO, Vietnamese Scholars Debating Championship) Giải Đồng (ASMO, TIMO, FMO, STEMCO, Olympic Toán học Quốc tế Big Bay Bei, Toán trên máy tính cầm tay),....
Ở lĩnh vực văn hoá, thể thao, năng khiếu, tiếp tục đón nhận các Huy chương Vàng, Bạc trên các ‘đấu trường’: Liên hoan nghệ thuật Asia Pacific Youth Ambassador Performing Arts Festival 2025, Giải năng khiếu Thể dục thể thao TPHCM, Giải vô địch các CLB Võ thuật Tổng hợp Quốc gia,...
Bên cạnh đó, các em còn đạt nhiều chứng chỉ chất lượng: IELTS 8.0, Chứng chỉ IC3 Trung học Level 1, Chứng chỉ Cambridge Flyer (15/15 khiên), Xếp loại A kỳ thi KET.
Đây là kết quả đáng tự hào của gia đình, nhà trường và cả chính các em học sinh. Qua đó không chỉ thể hiện khả năng hiểu sâu, mà còn hiểu rộng của các ‘công dân toàn cầu’ tài năng, với nền tảng kiến thức và kỹ năng phong phú được trau dồi mỗi ngày.
Học sinh đạt thành tích đa dạng lĩnh vực, nhiều bạn nhận huy chương ở nhiều môn cùng lúc - Ảnh: NTCC
Nhìn lại các sân chơi học sinh đã tham gia, phần lớn đều yêu cầu học sinh phải sở hữu năng lực học tập vượt trội. Chẳng hạn với các đấu trường Toán học quốc tế, khi đề bài được triển khai bằng tiếng Anh, đòi hỏi học sinh không chỉ giải đáp tìm kết quả, giỏi hình học, mà còn phải trang bị kỹ năng đọc - hiểu ngoại ngữ cao.
Đây vốn là thử thách nhưng với học sinh Royal School, lại trở thành một lợi thế. Khi các em đã được làm quen, tiếp xúc với các kiến thức song ngữ mỗi ngày, các chương trình học cũng được thiết kế phát triển song song học thuật và kỹ năng.
Thầy cô Royal School truyền cảm hứng học tập với nhiều kiến thức bổ ích - Ảnh: NTCC
Vì thế, khi tham gia thi đấu, học sinh Royal School luôn thể hiện sự tự tin và ưu thế nổi bật.
Học sinh Nguyễn Hà An Nhiên (lớp 3) rinh về sáu tấm huy chương, hào hứng chia sẻ: ‘Thầy cô thường cho chúng em làm việc theo nhóm và nói tiếng Anh, hay thử thách kết hợp giải Toán, kể chuyện bằng tiếng Anh,...cách này giúp em và các bạn tiến bộ rất nhanh.’.
Nhịp hoạt động, học tập sôi nổi trong môi trường giáo dục quốc tế cũng là điểm cộng. Bởi ngoài trau dồi kiến thức qua việc học ở lớp, học sinh còn có cơ hội rèn luyện thông qua các hoạt động vui học khám phá, thực hành thực tế.
Trong mỗi năm học, nhà trường luôn chủ động kết nối với các tổ chức giáo dục, các đơn vị trường học uy tín ở Việt Nam và quốc tế, xây dựng các chương trình giao lưu hay đăng cai tổ chức các sự kiện, hoạt động quy tụ nhiều học sinh đến tham dự.
Từ kỳ thi Cambridge Checkpoint hàng năm đến, kỳ thi Toán quốc tế Kangaroo, Hội khỏe Phù Đổng, Workshop IELTS, Talkshow Về Trí tuệ nhân tạo, Ngày hội hướng nghiệp,…
Điều này không chỉ góp phần tạo nên một không gian học thuật năng động, sôi nổi, mà còn giúp học sinh có cơ hội cọ sát với các tình huống thực tế, ngay tại nơi mình đang gắn bó mỗi ngày.
Không chỉ vậy, học sinh còn nhận được sự hỗ trợ từ đội ngũ giáo viên giỏi chuyên môn, tâm huyết với các phương pháp giảng dạy sáng tạo.
Cùng với không gian học hiện đại, chú trọng trải nghiệm người học, cùng hệ thống cơ sở vật chất phục vụ tốt cho học sinh kiến tạo nên ‘bệ phóng’ hoàn hảo, phục vụ cho các ‘công dân toàn cầu’ Royal School phát triển mỗi ngày.
Môi trường học tập hiện đại mang lại cơ hội tuyệt vời cho học sinh phát triển bản thân - Ảnh: NTCC
‘Royal School không chỉ giáo dục lý thuyết mà còn xây dựng không gian để học sinh được thực hành trải nghiệm, để kiến thức không chỉ nằm ở trang vở mà còn là giá trị thực tế.’ - Cô Nguyễn Thị Thủy (Đại diện Ban Giám Hiệu) chia sẻ.
Chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao năm 2026 môn toán được phát tại địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên.
https://www.youtube.com/watch?v=ollxJ1Xr-5M
Chuyên đề đầu tiên của môn toán do giáo viên Trần Văn Toàn, nguyên tổ trưởng tổ toán Trường THPT Marie Curie (P.Xuân Hòa, TP.HCM), thực hiện.
Chuyên đề 1 với chủ đề kiến thức về xác suất có điều kiện. Trong chuyên đề này, thầy Toàn hướng dẫn học sinh cách chuyển bài toán xác suất có điều kiện thành bài toán xác suất cổ điển (năm lớp 10 và 11) đồng thời hướng dẫn cách sử dụng sơ đồ cây một cách linh hoạt để giải bài toán xác suất có điều kiện.
Giáo viên Trần Văn Toàn cho hay, 10 chuyên đề ôn thi sẽ hệ thống hóa kiến thức môn toán đồng thời qua từng chuyên đề giúp học sinh rèn luyện khả năng tính toán, kỹ năng tìm đáp án, trả lời câu hỏi dạng thức trắc nghiệm mới lần đầu tiên áp dụng vào kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026.
Bắt đầu từ hôm nay, vào các khung giờ cố định (16 giờ 30, 18 giờ 30 và 20 giờ 30) từ thứ hai đến thứ bảy hàng tuần, Báo Thanh Niên lần lượt phát sóng trực tiếp 88 chuyên đề Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT đạt điểm cao tại các địa chỉ thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Báo Thanh Niên.
88 chuyên đề ôn tập kiến thức do các giáo viên giàu kinh nghiệm tại TP.HCM xây dựng, gồm: Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, chuyên Trần Đại Nghĩa, Bùi Thị Xuân, Lê Quý Đôn, Marie Curie, Nguyễn Hiền, Quốc tế Á Châu… Qua mỗi chuyên đề ôn thi trực tuyến, giáo viên sẽ giúp học sinh tiết kiệm thời gian, tận dụng lợi thế của công nghệ để hứng thú với việc học, tích lũy kiến thức cho kỳ thi quan trọng sắp đến.
Sau các khung giờ nói trên, các chuyên đề vẫn xuất hiện trên các nền tảng thanhnien.vn, Facebook.com/thanhnien và YouTube Thanh Niên. Học sinh sử dụng bất kỳ thiết bị (điện thoại thông minh, máy tính cá nhân hay máy tính cố định) và chỉ cần kết nối internet đều có thể tiếp cận nội dung hệ thống kiến thức của 9 môn thi trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Học sinh có thể truy cập vào các nền tảng của Báo Thanh Niên hoặc quét mã QR từ lịch phát sóng để xem trực tiếp chương trình Bí quyết ôn thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào đúng khung giờ hoặc xem lại 88 chuyên đề ôn thi tốt nghiệp THPT đã phát.
Lịch phát sóng tuần từ 20 đến 25.4 các chuyên đề ôn thi tốt nghiệp năm 2026
